Янги Ўзбекистон 21.08.2022

2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган

Ижтимоий-сиёсий газета № 170 (692), 2022 йил 21 август, якшанба

ЯНГИ ¡ЗБЕКИСТОНДА ЭЛ АЗИЗ, ИНСОН АЗИЗ

Ўзбекистон Республикаси Президентининг Ўзбекистон Республикаси
ФАРМОНИ мустақиллигининг 31 йиллигига

ТАДБИРКОРЛАР КУНИ МУНОСАБАТИ БИЛАН
МАМЛАКАТИМИЗ ТАРА¯¯ИЁТИГА МУНОСИБ ²ИССА

¯ªШИБ КЕЛАЁТГАН СО²А ВАКИЛЛАРИДАН БИР
ГУРУ²ИНИ МУКОФОТЛАШ Тª¡РИСИДА

Мамлакатимизда тадбиркорликни ҳар Бўлдиева Шоира Раджабовна — Бухоро Ахмаджонов Шокиржон Носиржон Ҳаким Йўлдошев олган суратлар.
томонлама қўллаб-қувватлаш ва ривожлан- шаҳридаги “Ruxshana Teks” хусусий корхона- ўғли — Риштон туманидаги “Ахмаджонов
тириш, ишбилармонлик муҳитини яхшилаш, си директори, Бухоро вилояти Шокиржон Носиржон ўғли” кулолчилик кор- ЖИЗЗАХ: БУНЁДКОРЛИК,
давлат-хусусий шерикчилик муносабатлари- хонаси раҳбари, Фарғона вилояти ОБОДЛИК ВА ФАРОВОНЛИК КªЛАМИ
ни кенг жорий этиш борасида яратилган им- Бурхонов Рустамбек Равшанбек
кониятлардан унумли фойдаланиб, респуб- ўғли — Хўжаобод туманидаги “Fazo Ботиров Фарходжон Машраббоевич — ЯНГИЧА ТАШАББУСЛАР АСОСИДА
ликамизнинг иқтисодий қудрати ва экспорт Group” масъулияти чекланган жамияти Фарғона вилояти “Agro Impeх Walley” КЕНГАЙМО¯ДА
салоҳиятини оширишга катта ҳисса қўшиб таъсисчиси, Андижон вилояти масъулияти чекланган жамияти таъсисчиси
келаётгани, ўзининг ташаббускорлиги, билим Жиззах вилояти юртимизнинг Жиззах тарихда жуда кўп воқеа- яхши узумлар фаровон. ...Умру-
ва тажрибасини яққол намоён этиб, соҳага Джуманиязов Муминбай Аминович — Джалилов Улмас Василжанович — энг мафтункор ҳудудларидан са- ларнинг гувоҳи бўлган. Бу кўҳна мизда мунча фароғат қилмайдур
инвестицияларни жалб қилиш, лойиҳалар- Тўрткўл туманидаги “Мустафа фарм” Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат налади. Табиати ўзига хос: бир шаҳар ҳамма замонларда ҳам эдук. Муддатул-умр амонлиғ ва
ни муваффақиятли амалга ошириш, янги иш масъулияти чекланган жамиятининг палатасининг Тошкент шаҳар ҳудудий бош- томони қир ва адирлардан иборат стратегик жиҳатдан ўта муҳим арзонлиғ қадрини мунча билмай-
ўринлари яратиш, аҳоли фаровонлигини юк- шприц заводи директори, Қорақалпоғис- қармаси бошлиғи бўлса, яна бир тарафи тоғликлар, аҳамият касб этган. Темурийлар дур эдук... Уч-тўрт кун Дизакда
салтириш йўлида алоҳида ибрат ва намуна тон Республикаси бошқа томони эса кенг чўллар- даврида Жиззахда иқтисодий ва истироҳат қилдук. Андин сўнг Ўра-
кўрсатаётгани, шунингдек, жамиятда ўзаро Икрамов Рустам Алиевич — Жиззах дан иборат. Шарқираган дарёлар, маданий ҳаёт бирмунча жонла- тепа сари азимат қилдук...” деган
кўмак, саховат ва меҳр-оқибатни кучайти- Паттерсон Уильям Даниел — Пахтакор шаҳридаги “Бону ширинликлари” масъулия- шилдираб оққан сой сувлари, кўлу ниб, шаҳарда ҳунармандчилик ва жумлаларни келтиради. Бу кўҳна
ришга қаратилган эзгу ишлардаги фаол иш- туманидаги “Silverleafe” қўшма корхонаси ти чекланган жамияти директори, Жиззах даштликлар — барча-барчаси ки- савдо-сотиқ ишлари ривожлан- тарихнинг биз билган, эшитган,
тироки учун қуйидагилар мукофотлансин: бош директори, Жиззах вилояти вилояти шида ўзгача таассурот уйғотиш ган. Заҳириддин Муҳаммад Бобур ўқиган бир варағининг бир парча-
баробарида, ўзига чорлайди ҳам. ўзининг “Бобурнома” асарида ҳам сидан келтирилган ихчамгина жум-
“Меҳнат шуҳрати” Разаков Музаффар Махаматович — Искандаров Йўлдош Отаевич — Хива Бундай манзаралар тарихий ман- Жиззах ҳақида тўхталиб, “...Тонг- лалар, холос. Бинобарин, Жиз-
ордени билан Қўштепа туманидаги “Fergana Global Textile” туманидаги “Йўлдош Мажид” фермер хўжа- баларда ҳам келтирилади. дин бурунроқ Халилия кентига захнинг бетакрор табиати, боғу
масъулияти чекланган жамияти таъсисчиси, лиги бошлиғи, Хоразм вилояти келиб туштук, Халилиядан Дизак роғлари, тоғу қирлари, сувлари
Абдуллаев Баходир Тожимирзаевич — Фарғона вилояти Марказий Осиёдан ўтган деяр- келинди. ...Семиз этлар ва майда кимларни ўзига мафтун этмаган,
Чуст туманидаги “Tai Chang Special Steel” Каримов Равшан Муродович — Бу- ли барча карвон йўлларининг этмаклар арзон, чучук қовунлар ва чорламаган, дейсиз.
масъулияти чекланган жамияти таъсисчиси, Рахимов Мухтарджон Нигматович — лунғур туманидаги “Metin Group Impeks” туташган нуқтасида жойлашган
Наманган вилояти Қуйи Чирчиқ туманидаги “Қуёнчилик ва насл- масъулияти чекланган жамияти раҳбари, Давоми 3-бетда
чилик агро комплекс” масъулияти чекланган Самарқанд вилояти
Мухитдинов Батир Абдулхамитович — жамияти таъсисчиси, Тошкент вилояти
Яшнобод туманидаги “Bakan Tex” масъулия- Қаролов Санжар Исмоилович — Қарши
ти чекланган жамияти бош директори, Тош- Солиева Зухра Адхамовна — Тошлоқ туманидаги “Қарши агрокластер” масъулияти
кент шаҳри тумани тадбиркорликка кўмаклашиш марка- чекланган жамияти кузатув кенгаши раиси,
зи раҳбари, Фарғона вилояти Қашқадарё вилояти
Нуритдинов Пахритдин Джамалович —
Қибрай туманидаги “Agro-Light Business” гул- Хамраев Бахтиёр Джаббарович — Ниёзов Абдулқосим Алишерович —
чилик хўжалиги раҳбари, Тошкент вилояти Навоий шаҳридаги “Gidro Stanko Servis” Қумқўрғон туманидаги “Ниёзов Абдулқосим”
масъулияти чекланган жамияти директори, хусусий корхонаси бошлиғи, Сурхондарё
Тўйчиев Каримжон Зикриёевич — Навоий вилояти вилояти
Сирдарё туманидаги шахсий томорқа ер
эгаси, Сирдарё вилояти Эргашев Нурбек Хайдарович — Қарши Хакимов Ёдгоржон Турғунбоевич —
шаҳридаги “Sulton Tex Group” хусусий корхо- Шаҳрихон туманидаги “And-Chin Invest”
Усмонов Ботир Сувонович — Жондор наси директори, Қашқадарё вилояти масъулияти чекланган жамияти таъсисчиси,
туманидаги “Яккатут кластери” масъулияти Андижон вилояти
чекланган жамияти раиси, Бухоро вилояти “Шуҳрат” медали билан
Шакиров Алишер Рустамович — Юқори
“Дўстлик” ордени билан Азизов Насим Нематович — Янги Чирчиқ туманидаги “Texenergoremmash”
Наманган туманидаги “Merrymed farm” оилавий корхонаси директори, Тошкент
Бабаева Холисхон Назиржоновна — масъулияти чекланган жамияти директори вилояти
Жиззах шаҳридаги “Аl-Abbos silk” масъу- ўринбосари, Наманган вилояти
лияти чекланган жамияти раҳбари, Жиззах Шарипов Исмоил Зарипович —
вилояти Арифджанов Ботир Зукурович — Қизилтепа туманидаги “Golden meva-
“Astrum IT” академияси таъсисчиси sabzavot klaster” масъулияти чекланган
Бобоқулова Нодира Норбоевна — жамияти бош директори, Навоий вилояти
Бойсун туманидаги “Камари Азиз” уй-меҳ-
монхонаси раҳбари, Сурхондарё вилояти Ўзбекистон Республикаси Ш. МИРЗИЁЕВ
Президенти

Тошкент шаҳри,
2022 йил 20 август

ТАРАҚҚИЁТ МЕЗОНЛАРИ ПРЕЗИДЕНТ ҚАРОРЛАРИ — ҲАЁТДА ВА НАЗОРАТДА ОЧИҚ МУЛОҚОТ ОЛДИДАН

ТРЕНДГА АЙЛАНГАН СО²А ФАОЛ ТАДБИРКОР —
ЮРТГА МАДАДКОР
Ахборот технологиялари дунё миқёсида трендга айланган
соҳалар орасида етакчилардан саналади. Бугун ҳеч бир Тадбиркорлар — иқтисодиётнинг таянч
соҳа йўқки, IT технологиялари татбиқ этилмаган бўлсин. кучи. Соҳа вакиллари қўллаб-қувватланиб,
Турмушимизда оғиримизни енгил қилаётган техника ва меҳнати қадрланган жойда ривожланиш
бўлади. Мамлакатимизда бугунги кунда қўлга
технологияларнинг барчаси, аввало, ахборот технологиялари киритилаётган муваффақиятлар замирида
соҳасида олиб борилган илмий изланишлар маҳсулидир. Дунёга айнан шу омиллар мужассам десак, муболаға
эмас. Зотан, кейинги йилларда мазкур соҳага
машҳур брендлар бугун ахборот технологиялари экспортидан
катта фойда кўради. Жаҳонда ITнинг ўсиш суръатлари йилига қаратилаётган эътибор янада кучайди.
10 фоизни ташкил этиб, бу йил жами 4 триллион 300 миллиард
Тадбиркорликка доир қабул қилинган ҳужжатлар сони
долларга етиши кутилмоқда. ҳам, уларда белгиланган вазифалар сифати ҳам ошди.
Тадбиркорларни қийнаётган масалаларни шахсан дав-
Давоми 5-бетда латимиз раҳбарининг ўзи назоратга олди. Ўтган йили
Президентимиз тадбиркорлар билан бевосита учрашиб,
ТУРИЗМ — МИЛЛИЙ И¯ТИСОДИЁТНИ очиқ мулоқот ўтказган сана — 20 август мамлакатимизда
РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ МУ²ИМ ДРАЙВЕРИ Тадбиркорлар куни сифатида расман белгилангани бу-
нинг яққол тасдиғидир.
Сайёҳлар оқимини кўпайтириш эса соҳада хизмат қилаётган ҳар
бир ходимнинг масъулияти, ижро интизомига боғлиқ Бу йилги тадбирга ҳам жиддий тайёргарлик кўрилди.
Бунинг учун, аввало, уларнинг мурожаатларини қабул
Биз инсон манфаати улуғланган, ҳар томонлама Туризм хизмат кўрсатиш соҳасини рағбатлан- қилиб, таҳлил қилувчи, тегишли вазирлик ва идоралар-
ривожланган Янги Ўзбекистонни барпо этмоқдамиз. тиради ҳамда шу орқали аэропортлар, вокзаллар, га йўналтирувчи махсус штаб ташкил этилди. Шу тари-
Олимлар, иқтисодий таҳлилчилар туризм мамлакат умуман, транспорт тизими, меҳмонхоналар, меҳ- қа давлат идоралари ва тадбиркорлар ўртасида ўзаро
тараққиётининг драйвери — муҳим ҳаракатланти- мон уйлари, хостеллар, умумий овқатланиш, сав- мулоқот майдони яратилди. Кўтарилган муаммо ва ма-
рувчи кучи эканини таъкидламоқда. до, ҳунармандчилик, маданият ва санъат соҳалари салаларни ҳал этиш, таклиф ҳамда ташаббусларни
ривожланишининг асосий омилларидан бири ҳисоб- оммалаштириш имконияти яратилди. Бу, албатта, тад-
Ҳақиқатан, Франция, Испания, АҚШ, Хитой, Ита- ланади. Шу сабабли мамлакатимизда туризмни ри- биркорлар фаолиятида асқатади.
лия, Мексика, Буюк Британия, Туркия, Германия, вожлантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу
Таиланд, Швейцария каби мамлакатларда ҳаёт фа- жараёнда туризм соҳасидаги қонун ҳужжатлари- Қайд этиш жоизки, куни кеча Президентимиз қарори
ровонлиги даражасининг ошиши сайёҳларнинг кўп- ни ўз муддатида ҳамда сифатли ижро этиш муҳим билан “Фаол тадбиркор” кўкрак нишони таъсис этилга-
лиги, туризм инфратузилмаси ривожлангани билан аҳамиятга эга. ни ва соҳа вакилларининг бир гуруҳи ушбу нишон билан
бевосита боғлиқ. Давоми 2-бетда тақдирлангани тадбиркорларга муҳим учрашув олдидан
яна бир туҳфа бўлди. Кеча пойтахтимизда кўкрак нишон-
ларини ўз эгаларига топшириш маросими бўлиб ўтди.

Шу муносабат билан ташкил этилган тадбирда таъ-
кидланганидек, бугунги кунда мамлакатимизда амалга
оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар замирида тад-
биркорликни ривожлантириш давлат сиёсати даражаси-
га кўтарилганидан далолат беради.

Давоми 2-бетда

2 2022 йил 21 август, 170-сон Жараён

ПРЕЗИДЕНТ ҚАРОРЛАРИ — ҲАЁТДА ВА НАЗОРАТДА ташкил қилишда тадбиркорларни жалб
қилиш чораларини кўриш назарда ту-
ТУРИЗМ — МИЛЛИЙ И¯ТИСОДИЁТНИ тилган.
РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ МУ²ИМ ДРАЙВЕРИ
2022 йил май ойида юртимизда ушбу
САЙЁҲЛАР ОҚИМИНИ КЎПАЙТИРИШ ЭСА СОҲАДА ХИЗМАТ ҚИЛАЁТГАН ҲАР БИР сайёҳлик турини ривожлантириш мақ-
ХОДИМНИНГ МАСЪУЛИЯТИ, ИЖРО ИНТИЗОМИГА БОҒЛИҚ садида ҳудудларда ўрганишлар олиб
борилди ва 13 та ҳудудда истиқболли
Ботир ШАҲРИЁРОВ, Бутунжаҳон туризм ташкилоти эъти- Президент ҳужжатларидаги топши- “Ишни жамоа бажаради, масъу- Жорий йилнинг олти ойида юртимиз- 58 та сафар туризми маскани рўйхати
Ўзбекистон Республикаси рофига кўра, Ўзбекистон туризм соҳа- риқлар ижросини ўз вақтида таъмин- лият эса шахсий!” тамойилига асосан, да жами 2 минг 71 хонадан иборат 61 шакллантирилди.
туризм ва маданий мерос си энг тез ривожланаётган 20 мамла- лаш бўйича доимий назорат олиб бо- барча масъулларнинг жавобгарлиги, меҳмонхона фаолияти йўлга қўйилди.
вазирининг ўринбосари кат ичида 4-ўринга чиқди ҳамда “Жа- риш, эришилган натижалар ҳамда йўл ишга виждонан ёндашишини таъмин- Шунингдек, 122 хостел ишга туширил- Ички туризмни ривожлантириш бо-
ҳон мусулмон сайёҳлари индекси” қўйилган камчиликлар сабабларини лаш учун иқтисодий ўқувлар ва семи- ди. Шу тариқа жойлаштириш воситала- расида хориж тажрибаси ўрганилмоқда.
Бошланиши 1-бетда рейтингида 32-ўриндан 22-ўринга кўта- танқидий-таҳлилий ўрганиш, топшириқ- нар-тренинглар мунтазам ташкил этиб ри 1 минг 579 тага, улардаги ўринлар Хусусан, юртимиздаги сиҳатгоҳлар фао-
рилиб, “энг жозибадор” ҳамда “хавф- ларни сифатли бажариш бўйича аниқ борилмоқда. сони 80 минг 286 тага етди. лиятини такомиллаштириш мақсадида
Ўзбекистон Республикаси сизлик ва бағрикенглик даражаси тизим йўлга қўйилган. Чехиянинг Карлови Вари, Мариан
Президентининг 2022 йил 28 январда- юқори” бўлган 10 мамлакат қаторига Энг муҳими — инсон қадри Оилавий меҳмон уйлари очишга Лазни, Словакиянинг Пиештян, Озар-
ги “2022-2026 йилларга мўлжалланган кирди. Жорий йилнинг биринчи ярмида ва манфаати ҳам эътибор қаратилди. Хусусан, жами байжоннинг Нафталан каби санато-
Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стра- ижро интизоми идоралараро ягона 2 минг 31 сайёҳга мўлжалланган 223 рий-курорт шаҳарларида туристларга
тегияси тўғрисида”ги фармони ҳамда Шунингдек, Американинг “Time” электрон тизими орқали вазирликка Туризм ва маданий мерос вазирли- оилавий меҳмон уйи ташкил этилди. хизмат кўрсатишнинг янгича стандарт-
2022-2026 йилларга мўлжалланган журнали Ўзбекистонни 2022 йил- юклатилган 226 та топшириқ ўз муд- ги томонидан ички туризмни ривож- Натижада, оилавий меҳмон уйлари 2 лари, энг сўнгги замонавий технология-
Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стра- нинг дунёдаги энг улуғвор 50 та мас- датида бажарилди. Август ойи бўйи- лантириш, турли саёҳатлар ташкил минг 667 тага, улардаги ўринлар сони лар ва бошқа омилларни ўрганиш бора-
тегиясини “Инсон қадрини улуғлаш кани қаторига киритган бўлса, “The ча тизимда 19 та топшириқ мавжуд этишда биринчи навбатда аҳолининг 22 минг 920 тага етди. сида тажриба оширилди. Айни пайтда
ва фаол маҳалла йили”да амалга оши- Guardian” (Англия) нашри дам олиш ва уларнинг ўз муддатида, сифатли қизиқишлари ва имкониятлари ало- ушбу тажрибани юртимизда оммалаш-
ришга оид Давлат дастурида туризм учун “Энг яхши йўналиш” сифатида бажарилиши юзасидан “кунбай” ва ҳида ҳисобга олинмоқда. Бу борада Шу ўринда таъкидлаш жоизки, бугун тириш, сайёҳларга таклиф қилинадиган
ривожига қаратилган бир қатор чора- белгилади. “соатбай” назорат ўрнатилган. Ходим- Президентимиз илгари сурган “Энг сайёҳлар оилавий меҳмон уйларига хизматлар сифатини ошириш борасида
тадбирлар қатъий белгилаб берилди. ларнинг масъулиятини янада ошириш, асосийси — халқ манфаати”, “Ин- ҳам катта қизиқиш билдирмоқда. Шу амалий ишлар олиб борилмоқда.
Қатъий тартиб-интизом топшириқлар бажарилишида хато ва сон қадри учун” шиорлар дастури- билан бирга, оилавий меҳмон уйлари-
Президент ҳузурида 2022 йил 26 ва шахсий жавобгарлик – камчиликларнинг олдини олиш бўйича ламал қилиб олинган. Бунинг ифодаси ни очиш, айниқса, қишлоқ жойларда Хорижий сайёҳлар
апрель куни туризмни янада ривож- муваффақиятлар калити зарур ташкилий ишлар амалга оши- сифатида ички туризмни ривожланти- аҳолининг иш билан банд бўлиши ва 3 миллиондан ошади
лантириш, ички туризм бозорини кен- рилмоқда. риш мақсадида туроператорлар билан оилавий даромадини оширишга ижобий
гайтириш, туризм объектларини кўпай- Ислоҳотларни халқимиз ўз ҳаётида ҳамкорликда аҳолининг барча вакил- таъсир кўрсатмоқда. Хорижлик сайёҳлар мамлакатларда-
тириш ҳамда музейлар фаолиятини ҳис этиши, унинг аҳоли турмуш тарзига Афсуски, айрим ходимлар ишга лари қизиқишларини ўз ичига олган ги ўзига хос воқеалар, табиат ҳодисала-
такомиллаштириш чора-тадбирларига таъсири намоён бўлишида ижро инти- масъулият билан ёндашмагани, намунавий шакл ва муқобил нархлар- Ички туризм қамрови кенгайиб бор- рига қизиқади. Юртимизда ўтказилаёт-
бағишлаб ўтказилган йиғилишда ҳам зоми энг муҳим омил саналади. ўзибўларчиликка йўл қўйгани оқи- даги сайёҳлик дастурлари ишлаб чи- гани сари сайёҳларга хизмат кўрсатув- ган халқаро фестиваллар хорижлик
муҳим вазифалар белгиланди. Жумла- батида 19 ҳолатда топшириқлар муд- қилди ва тарғибот учрашувлари таш- чи ташкилотларга ҳам талаб ортиб бо- сайёҳларни жалб қилишнинг ўзига хос
дан, “Ўзбекистон бўйлаб саёҳат қил!” Президентимизнинг 2021 йил датидан кеч бажарилган. Бундай кил этилмоқда. риши табиий. Ана шу омилни ҳисобга йўлларидан биридир.
дастури доирасида 2022 йил маҳаллий 10 февралдаги “Қонунчилик ҳужжатла- камчиликларга йўл қўйган 10 нафар олиб, сайёҳлар учун хизмат кўрсатувчи
сайёҳлар сонини 10 миллиондан оши- ри ижросини самарали ташкил этишда ходимга огоҳлантириш ва молиявий Маълумки, юртимизда дин ва 121 та янги туристик ташкилот фаолия- 2022 йил 25-30 апрель кунлари Хива
риш бўйича аниқ кўрсатмалар берилди. таъсир чоралари белгиланган бўлса, эътиқод эркинлиги тўлиқ таъминлан- ти йўлга қўйилди ва улар сони 1 минг шаҳрида “Лазги” халқаро фестива-
давлат бошқаруви органлари ва маҳал- 2 нафар ходимга “ҳайфсан” интизо- ган ва Бош қомусимизда мустаҳкамлаб 604 тага етди. ли, 6-8 май кунлари Мўйноқ туманида
Хўш, сайёҳлик соҳаси мамлакатимиз лий ижро этувчи ҳокимият органлари мий жазо чораси қўлланилди. қўйилган. Бунинг ифодаси ўлароқ, Қо- “Стихия” электрон мусиқа, санъат
иқтисодиёти, ижтимоий-маданий ҳаёти, раҳбарларининг шахсий жавобгарлиги- рақалпоғистон Республикаси Вазирлар Бугун сайёҳларни керакли ахборот ва илм-фан фестивали, 7-8 май кун-
аҳоли турмуши фаровонлиги учун шун- ни кучайтиришга доир қўшимча чора- Бундан ташқари, 2022 йил II чора- Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар билан ўз вақтида таъминлаш муҳим лари Сурхондарё вилоятида “Бойсун
чалик муҳим аҳамиятга эга экан, Туризм тадбирлар тўғрисида”ги фармони ва гида Президентимизнинг “ijro.gov.uz” ҳокимликлари, Дин ишлари бўйича аҳамиятга эга. Шуни инобатга олган баҳори” халқаро фольклор фестива-
ва маданий мерос вазирлиги юқори- 2021 йил 31 майдаги “ijro.gov.uz” ижро ижро интизоми идоралараро ягона қўмита билан биргаликда динлар тас- ҳолда, жорий йилнинг олти ойида 10 та ли, 21-25 май кунлари Бухоро шаҳрида
даги вазифаларни қанчалик масъу- интизоми идоралараро ягона электрон электрон тизими самарали фаолият нифига кўра, мавжуд 1 минг 257 зиё- туризм ахборот маркази ташкил этил- халқаро “Зардўзлик ва заргарлик”
лият билан бажармоқда? Шу йилнинг тизими самарали фаолият кўрсатиши- кўрсатишини таъминлашга қаратил- ратгоҳнинг ягона реестри ишлаб ди. Энди жами 132 та ахборот маркази фестивали, 22 май — 5 июнь кунлари
ўтган даври мобайнида қандай нати- ни таъминлашга қаратилган қўшимча ган қўшимча чора-тадбирлар тўғриси- чиқилди. Жумладан, ислом динига сайёҳлар учун хизмат кўрсатади. Наманган шаҳрида Халқаро гуллар
жаларга эришилди? Нима камчилик- чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори- да”ги қароридан келиб чиқиб, ҳудудий оид 1 минг 183, христиан динига оид фестивали бўлиб ўтди.
ларга йўл қўйилди? да белгиланган вазифалардан келиб бўлинмаларда технологик занжир 57, буддизмга оид 9, яҳудий динига оид Юртимизда ички туризмни ривож-
чиқиб, вазирликда ишларни тизимли тарзида олиб борилаётган ишларни 8 маданий мерос объекти тўлиқ хат- лантиришда аҳолига кўпроқ моддий Хорижлик сайёҳлар оқимини кўпайти-
Кўзланган манзилга ташкил қилиш юзасидан доимий мони- ўрганиш жараёнида камчиликлар- ловдан ўтказилди. Ушбу жойларга сай- томондан енгиллик бериш ва бу орқали риш мақсадида 1 апрель куни Самарқанд
йўл вазифаларни аниқ торинг олиб борилмоқда, йўл қўйилган га йўл қўйган ҳудуд раҳбарлари ва ёҳларни жалб қилиш борасида барча уларнинг республика бўйлаб саёҳат- халқаро аэропортида 40 га яқин туропе-
бажаришдан бошланади камчиликлар изчил танқидий муҳокама масъулларига нисбатан ҳам “ҳайф- шарт-шароитлар яратилган. га чиқиш имкониятини кенгайтиришга ратор, 10 га яқин элчихона ва “Uzbekistan
этилмоқда. сан” интизомий жазо чораси эълон эътибор қаратилмоқда. Airports” АЖ вакиллари иштирокида
Туризм ва маданий мерос вазирлиги қилинди. Президентимизнинг 2022 йил 30 ап- “Discovering Uzbekistan” номли турис-
томонидан тегишли вазирлик ва таш- релдаги “Ички туризм хизматларини Хусусан, Вазирлар Маҳкамаси томо- тик конференция ташкил этилди.
килотлар билан ҳамкорликда “Ўзбе- диверсификация қилишга оид қўшим- нидан 2022 йил 8 июнда тасдиқланган
кистон бўйлаб саёҳат қил!” дастури ча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қаро- “Ҳиндистон билан шерикликнинг усту- Туризм ва маданий мерос вазирлиги
доирасида республика бўйлаб корхона ри ижросини таъминлаш, ўқувчи, та- вор йўналишлари бўйича ўзаро ман- мутасаддилари Ҳиндистоннинг Ҳаряна
ва ташкилотларда фаолият олиб бо- лаба ва ёшларни мамлакатимизнинг фаатли ҳамкорликни тизимли равишда штатида ўтказилган “Surajkund Mela”
раётган ходимлар ҳамда маҳаллалар- диққатга сазовор жойлари, қадимий давом эттириш бўйича “йўл харитаси” ҳунармандлар фестивалида қатнашди.
даги аҳолининг саёҳатларини ташкил ёдгорликлар, муқаддас қадамжолар ижроси доирасида Ўзбекистон ва Ҳин- Фестивалда Ўзбекистон сайёҳлик сало-
этиш бўйича режа-график жадваллари билан таништириш мақсадида “Ва- дистон ўртасида сайёҳлар алмашинуви ҳияти намойиш этилди.
ишлаб чиқилди. 2022 йилнинг бирин- танимнинг тарихини ўрганаман” учун 12 та ҳудудда 14 та истиқболли
чи ярмида мамлакатимиз бўйлаб 4,5 ва “Мозийга саёҳат” лойиҳаларини турпакет ишлаб чиқилди. 2022 йилда юртимизга ташриф
миллиондан ортиқ аҳолининг саёҳат- амалга оширишга амалий қадам таш- буюрадиган хорижлик сайёҳларни 2,7
ларини ташкил этиш режа қилинган эди. ланди. Янги йил, Наврўз, Рамазон ва Қурбон миллионга, жумладан, биринчи ярим
Амалда ушбу кўрсаткич 5 миллион 12 ҳайити байрамлари муносабати билан йилликда 1 миллионга етказиш белги-
мингга етказилди, яъни белгиланган Диёримизда сайёҳлар учун кўп қулай- аҳолининг дам олиш кунларини мароқ- ланган. Жорий йилнинг январь — июнь
режа 110 фоиз бажарилди. ликлар ва жозибадор имкониятлар яра- ли ташкил этиш ҳамда ички туризмга ойларида Ўзбекистонга 1,9 миллион
тилмоқда. Масалан, энди “Ўзбекистон жалб қилиш мақсадида ҳаво транспор- хорижлик сайёҳ ташриф буюрди ва бел-
Бундан ташқари, қуйидаги муҳим жа- бўйлаб саёҳат қил!” дастури доираси- ти, темир йўл, автобус чипталари ва гиланган прогноз 190 фоизни ташкил
раёнлар ҳам амалга оширилди: да мамлакатимиз бўйлаб саёҳат қилган зиёратгоҳларга киришда 50 фоизгача этди. Таққослаш учун айтиш керакки,
сайёҳларга харажатларнинг бир қисми чегирмалар жорий қилинди. ўтган йилнинг шу даврида юртимизга
биринчидан, аҳолини, маҳаллий “кешбек” тизими орқали ўзларига қай- 691,7 минг сайёҳ келган. Йил якуни бў-
сайёҳларни юртимиз тарихи, бой ма- тариб берилади. Бу, албатта, аҳоли саё- Президентимизнинг 2022 йил 30 ап- йича хорижий сайёҳлар 3 миллиондан
даний мероси, тарихий қадамжолар, ҳатга чиқишини рағбатлантирувчи яхши релдаги “Ички туризм хизматларини ошиши кутилмоқда.
сўлим табиатнинг жозибадорлиги би- янгилик. диверсификация қилишга оид қўшим-
лан таништириш, аҳоли кенг қатлами- ча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қаро- 2022-2026 йилларга мўлжалланган
нинг тизимли саёҳатларини уюштириш рида жорий йил июнь ойидан бошлаб Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стра-
мақсадида республикадаги сайёҳлик сафари (экстремал) туризмни таш-
компаниялари билан ҳамкорликда “Ма- кил қилиш учун ташриф объектлари тегиясини “Инсон қадрини улуғлаш ва
ҳалла”, “Ёшлар”, “Нуронийлар”, “Хо- рўйхатини шакллантириш ва улар ҳу- фаол маҳалла йили”да амалга оши-
тин-қизлар”, “Оилавий саёҳатлар” ва дудида сайёҳларнинг ҳаракатланиш ришга оид Давлат дастурида мамлака-
“Меҳнат” жамоаларининг мамлакати- йўналишларини белгилаш, шунингдек, тимизга ташриф буюрадиган хорижлик
мизнинг диққатга сазовор жойларига сафар туризми объектлари тўғрисида- сайёҳлар сонини 2026 йилга қадар
саёҳатлари ташкил этилди; ги ахборотларни туристик порталларга 9 миллионга етказиш бўйича юксак
жойлаштириш ва оммавий ахборот во- марра олинган.
иккинчидан, аҳолини саёҳатга жалб ситаларида ёритиш, сафар туризмини
этиш борасида турли даражадаги ту- Қонун ҳужжатларида белгилаб бе-
ризм тадбирлари ташкил этилмоқда. рилган бирор-бир топшириқ ўз вақтида
Улар орасида туризм ярмаркаларини бажарилмай қолиши ёки сифатсиз ба-
ўтказишга алоҳида эътибор қаратила- жарилиши кўзлаган мақсадларимизга
ди. Чунки туризм тарғиботида, албатта, етишга катта тўсқинлик қилади. Шуни
объектларни халқимизга янада яхшироқ чуқур ҳис қилган ҳолда, Туризм ва ма-
танитиш муҳим роль ўйнайди. Шу боис, даний мерос вазирлиги ҳар бир ходим-
жорий йилнинг 25 февраль куни Бухоро нинг ижро интизомини мустаҳкамлаш,
вилоятида, 30 май куни Самарқанд ви- масъулиятини оширишга катта эътибор
лоятида, 5 июль куни Фарғона вилояти- қаратмоқда.
да, 8 июль куни Сурхондарё вилоятида
Ўзбекистон Республикасининг ички
ва зиёрат туризми ярмаркалари таш-
кил этилди.

Республиканинг барча ҳудудларидан
туроператор ва ҳунармандлар иштирок
этган мазкур ярмаркаларда мамлакат
миқёсида 119 та зиёрат объектлари
намойиш этилди.

ОЧИҚ МУЛОҚОТ ОЛДИДАН

Бошланиши 1-бетда ФАОЛ ТАДБИРКОР — ЮРТГА МАДАДКОР ишбилармонлик муҳитига кўп жиҳатдан
боғлиқ. Мамлакатимизда тадбиркор-
Ўтган йили давлат раҳбарининг илк риш, кредитлаш, субсидиялар бериш, батан сезиларли даражада кўп так- қилаётган, қисқа қилиб айтганда, бош- жуда таҳсинга лойиқ. Сабаби, биз- ликка қаратилаётган эътибор фақат шу
бор тадбиркорлар билан очиқ мулоқот солиқ, ер ажратиш кабиларга тааллуқ- лифлар билдирилган ва улар тегишли қаларга ўрнак бўлаётган тадбиркорлар- га жуда кўп имтиёз ва имкониятлар соҳа ривожига эмас, бошқа тармоқлар-
шаклида учрашув ўтказгани бунинг яқ- ли. Умуман, шу кунгача келиб тушган вазирлик ҳамда идоралар, иқтисодчи га берилади. яратиляптики, фақат янги ғоя ва та- га ҳам ижобий таъсир кўрсатаётгани
қол тасдиғидир. Зотан, ўша учрашувда мурожаатларнинг 11 минг 400 дан олимлар томонидан чуқур ўрганил- шаббуслар билан ишлашимиз зарур. диққатга сазовор. Бугунги тадбиркорла-
Президентимиз бу шаклдаги тадбирни ортиғи индивидуал характерга эга бў- моқда. Уларнинг натижалари бўйича Маросимда ана шундай ишбилар- Давлатимиз раҳбари томонидан “Фаол римиз буни яхши билади ва шунга мос
ҳар йили ўтказишни таклиф қилган эди. либ, уларнинг қарийб 9 минг 400 таси амалий чора-тадбирлар режаси ишлаб монларга “Фаол тадбиркор” кўкрак ни- тадбиркор” кўкрак нишонига муносиб ишлайди.
ижобий ҳал этилган. Қолган мурожаат- чиқилади. шони топширилди. кўрилганим янада катта масъулият
Ўтган йилги мулоқот доирасида ларга ҳам тезкорлик билан ечим то- юклайди. “Фаол тадбиркор” кўкрак нишони-
тадбиркорлардан келиб тушган савол пишга ҳаракат қилинмоқда. “Фаол тадбиркор” кўкрак нишони — Йигирма уч йилдан буён тадбир- ни топшириш маросимида Ўзбекистон
ва таклифлар асосида 70 дан ортиқ мамлакатимизда ишбилармонлик му- корлик фаолияти билан шуғуллана- Дарҳақиқат, бугун иқтисодиётимизда- Республикаси Бош вазири ўринбосар-
ҳуқуқий ҳужжатлар қабул қилинди. Бу Яна бир эътиборли жиҳати, бу йил ҳитини яхшилаш, тадбиркорлик орти- ман, — дейди Каттақўрғон тумани- ги ижобий ўзгаришлар кичик бизнес ва лари — инвестициялар ва ташқи савдо
йилги очиқ мулоқот 22 августда ўтка- тадбиркорлар томонидан соҳани ри- дан одамларни иш билан таъминлаб, даги “Кумуш тола” хусусий корхонаси хусусий тадбиркорлик субъектлари улу- вазири Ж.Хўжаев ҳамда иқтисодий та-
зилади. Мазкур тадбирга тайёргар- вожлантириш бўйича ўтган йилга нис- уларнинг ҳаётини яхшилашга ҳаракат раҳбари Мариям Ниязова. — Лекин шининг кўпайиб боришига, яратилган раққиёт ва камбағалликни қисқартириш
лик кўриш жараёнида ташкил этилган кейинги бир неча йиллардаги эътибор вазири Ж.Қўчқоров иштирок этди.
республика штабига жами 12 мингдан
ортиқ мурожаат келиб тушган бўлиб, Дилшод УЛУҒМУРОДОВ,
улар, асосан, бизнесни молиялашти- “Янги Ўзбекистон” мухбири

Давр нафаси 32022 йил 21 август, 170-сон

Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг 31 йиллигига

ЖИЗЗАХ: БУНЁДКОРЛИК, ОБОДЛИК
ВА ФАРОВОНЛИК К¡ЛАМИ

ЯНГИЧА ТАШАББУСЛАР АСОСИДА КЕНГАЙМО¯ДА

Бошланиши 1-бетда — Бунинг замирида ҳам Президенти- субсидия ажратиш, 2,4 мингтаси маҳал- Ҳаким Йўлдошев олган суратлар. бу юртдошларимизнинг енгил автомобилга майдонларимизни сув билан таъмин- меҳмондўстлиги хорижлик меҳмонларни
мизнинг эътибори ётибди, — дейди ҳо- лаларга бириктирилган “етакчи” тадбир- бўлган эҳтиёжини маълум маънода қаноат- лашни ўз олдимизга мақсад қилиб қўй- ўзига жалб қилмоқда, — дейди оилавий
... Бобомиз Бобур таъриф келтирган кимнинг ушбу маҳалладаги ёрдамчиси корлар ва аҳоли хонадонлари ўртасида лантиришга хизмат қилади. ганмиз. Аста-секин бошқа лойиҳаларга меҳмон уйи эгаси, тадбиркор Раҳмат
истироҳат ва фаровонлик бугунги жиз- Ниятжон Мўминов. — Чунки айнан дав- ҳам киришяпмиз. Масалан, келгуси йил- Шарипов. — Шу боис, қишлоғимизда ту-
захликлар ҳаётида ҳам тўла-тўкис акс эт- латимиз раҳбари ташаббуси билан оила- кооперацияни йўлга қўйиш, 16,6 минг- Яхши ниятда янги, халқ тили билан да ўзимизда етиштирилган гўшт ва сутни ризм салоҳияти тез суръатларда ўсиб
моқда, десак муболағага йўйманг. Зотан, ларга ер майдонлари ажратиб берилди. таси ерларни ўзлаштириш ҳамда пахта- айтганда, “ҳали бўёқ ҳиди келиб турган” қайта ишлашни йўлга қўямиз. Бу ҳам им- бормоқда. Хорижлик меҳмонлар миллий
аждодлари яратиб кетган қулайликлардан Натижада ишсизлар ишли, даромади кам- ғалладан бўшаган ерларни аҳолига бў- “KIA”лардан бирини миниб кўрдик. Имко- кониятимизни янада оширади. таомларимиз, қозон патир ва гўзал та-
баҳраманд бугунги авлод бунёдкорлик, лар қўшимча даромадли бўлди. Рўзғорла- либ бериш ҳисобига яратилади. Бундан ниятларини технолог Бахтиёр Жўраев- биатимиздан баҳраманд бўлмоқда.
ободлик ва фаровонлик кўламини янгича рига, дастурхонига барака инди. Хусусан, кўринадики, бу борадаги ишлар ҳали из- дан суриштирдик. Айтишича, танловимиз Умуман олганда, вилоятда жорий
қараш ҳамда янгича ташаббуслар асосида биз 6 гектар ерни 60 та хонадонга 10 со- чил давом этаверади. жуда зўр. Чунки ушбу автомобиль “KIA йилнинг иккинчи ярмида жами 60,7 минг Қайд этиш жоизки, Фориш туманида
кенгайтиришга ҳаракат қилмоқда. Бирги- тихдан бўлиб бердик. Ҳар бирига имтиёз- Sorento” бўлиб, жаҳон автомобилсозлик гектар, шундан 1,2 минг гектар эртаки кейинги йилларда туризм соҳасини ри-
на Жиззах шаҳридаги энг йирик дам олиш ли шартлар асосида ажратилган 33 мил- Тадбиркорлик ва саноат саноатидаги энг яхши ва талабгир транс- экинлардан ва 59,5 минг гектар ғалладан вожлантиришга 8 миллиард 566 миллион
маскани — “Ўрда” боғини олайлик. Бундан лион сўмлик кредит эвазига 4 сотихига иқтисодиётнинг муҳим портлар сирасига кираркан. Кроссовер ти- бўшаган майдонлардаги такрорий экин- сўм маблағ йўналтирилди. Жорий йилнинг
уч-тўрт йил олдин шаҳарнинг тарихий мас- иссиқхона қуриб бердик, 6 сотихини очиқ пидаги етти ўринли ушбу машина 179 от лардан 18,2 минг тонна сабзавот, 276 биринчи чорагида Юқори Ўхум қишлоғида
канларидан бири бўлган мазкур қўрғонда экин майдонига қолдирдик. Экиладиган тармоқлари кучига эга бўлиб, 9,4 секундда 100 кило- минг тонна полиз экинлари, 6,7 минг тон- битта оилавий меҳмон уйи ҳамда маҳал-
ободонлаштириш ишлари бошлангани уруғларни олиб бердик. Иссиқхоналар тў- метр тезликка чиқа оларкан. на мойли экинлар, 2,2 минг тонна макка ланинг Ҳаёт қишлоғида битта 9 хонали 35
вилоят аҳлини жуда мамнун этди. Лойиҳа- лиқ томчилатиб суғориш тизимлари билан Вилоятда жорий йилнинг иккинчи ярми- дони, 42 минг тонна дуккакли экинлар, 4,2 ўринли хостел ташкил этилди. Айни кун-
га кўра, 37,5 гектардан иборат бўлган боғ таъминланган. Ҳомийлик маблағи эвазига да cаноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш Жиззахда, Ўзбекистонда бугун шундай минг тонна тариқ ва 244,3 минг тонна озу- да туманда 13 та оилавий меҳмон уйлари
майдонида унинг тарихий иншоотларига, трансформатор ўрнатдик, суғориш учун ҳажмини 5 894,9 миллиард сўмга етказиш замонавий автомобиллар ўзимизнинг ёш қа олиш белгиланган. фаолият юритмоқда.
экологиясига зарар етказмаган ҳолда қури- артезиан қудуқ қаздирдик. Бир сўз билан мўлжалланган. Бунинг учун 28 та йирик мутахассислар томонидан ишлаб чиқари-
лиш-таъмирлаш, ободонлаштириш ишла- айтганда, иссиқхона, ихчам томорқани ва 3 минг 763 та кичик саноат корхонаси- лаётгани кишида фахр туйғусини уйғотади. Озиқ-овқат узлуксизлиги ва нархлар Туманнинг Ёмчи, Каттабоғдон, Сафа-
ри амалга оширилди. Тўртта кириш дарво- тайёр даромад манбаига айлантириб нинг тўлиқ қувватларда ишлаш чоралари барқарорлигини таъминлаш учун жорий рота, Можрум, Андаген, Асраф қишлоқла-
заси қайтадан қурилиб, йўллар, йўлаклар бердик. Зарурат бўлса, маҳсулотига хари- кўрилмоқда. Шунингдек, йил охиригача Озиқ-овқат хавфсизлиги йил якунига қадар қиймати 65,1 миллиард рида ҳам сайёҳлик йўналишларини очиш
таъмирланди, кошинлар ётқизилди. дорни ҳам ўзимиз топиб берамиз. Шундай маҳаллийлаштириш дастури доирасида долзарб масала сўм бўлган 18 та парранда гўшти етишти- борасида янги-янги лойиҳалар устида иш
қилиб, даромадлилар кўпайди. 67 та лойиҳада 1 562 миллиард сўмлик риш йўналишидаги янги лойиҳани амалга олиб борилмоқда.
— Боғнинг қайта барпо этилишини маҳсулот ишлаб чиқариш кўзланган. Ма- Вилоятда қишлоқ хўжалиги соҳасида ошириш ва мавжуд хўжаликларда ишлаб
фақат ободонлаштириш билан боғлаш Кузатамиз. Бир хил шакл ва майдон- ҳаллий ҳокимликлар томонидан ҳудуд- рўёбга чиқарилаётган лойиҳалар, ама- чиқариш қувватларини ошириш орқали Жиззах вилоятининг иқтисодий сало-
нотўғри, — дейди Жиззах шаҳар ҳоким- даги иссиқхоналарда иш қизғин. Бу йил лардаги кам қувват билан ишлаётган кор- лий ҳаракатлар ҳам диққатга сазовор. 30 минг тонна товуқ гўшти етиштирилиши ҳиятини рўёбга чиқаришда нисбатан янги
лиги ҳузуридаги жамоатчилик назорат деярли барча иссиқхонада бодринг эки- хоналар тўлиқ хатловдан ўтказилаётгани, Жумладан, жорий йилда умумий қиймати таъминланади. соҳа бўлган мазкур йўналишда 2022–2026
кенгаши раиси Ҳамроқул Маматқулов. — либди. Баъзилар ҳатто бодрингни сотиб, корхоналарни модернизация қилиш бўйи- 70,5 миллиард сўм бўлган 30 та парран- йиллар давомида Зомин, Фориш, Бахмал
Чунки “Ўрда” қўрғони ҳудуди Жиззах шаҳ- янги экинни ҳам экиб улгурган. Муҳими, ча лойиҳа таклифлари ишлаб чиқилаётга- дачилик комплексини ташкил этиш кўзда Режалаштирилган лойиҳалар ишга туманлари ва Айдар-Арнасой кўллар ти-
рининг қадим тарихи, ўтган асрнинг боши- одамларда иштиёқ ортган, даромад чакки ни, умуман, саноат корхоналарининг из- тутилган бўлса, шу кунгача унинг 21 таси тушиши натижасида вилоятдаги пахта- зимида қўшимча туристик зоналар ва дам
да бўлиб ўтган Жиззах қўзғолони билан эмас-да. чил қўллаб-қувватланаётгани амалда ўз фаолияти йўлга қўйилди. Уларда 180 минг тўқимачилик кластерлари томонидан 683 олиш масканларини барпо этиш бўйича 300
бевосита боғлиқ маскан. Боғда тарих ва самарасини беради, албатта. парранда боқиляпти. Мисол учун, Ғаллао- тонна гўшт, 37 минг тонна сут ишлаб чи- миллион долларлик лойиҳаларни амалга
ватанпарварлик майдонлари, кутубхона- — Оиламиз катта — 11 кишидан ибо- рол туманидаги “Сангзор парранда” МЧЖ қарилади ва 690 та янги иш ўринлари яра- ошириш ва 25 мингта янги иш ўрни яратиш
лар мавжуд. Шу маънода, “Ўрда”ни ёшла- рат, шунга яраша харажат ҳам кам эмас, — Вилоят саноати ўсиши ва аҳолини иш умумий қиймати 4,9 миллиард сўмлик 565 тилади. белгиланган. Жумладан, алоҳида транс-
римизга тарихимизни англатувчи, уларни дейди Комил Ўроқов. — Устачилик қилар- билан таъминлашда “Bonu shirinliklari” минг бошга мўлжалланган тухум йўнали- порт қатновларини йўлга қўйиш, туристик
ватанпарварлик руҳида тарбияловчи маъ- дим. Биласиз, бу мавсумий иш. Даромади масъулияти чекланган жамиятининг ҳам шидаги қўшимча лойиҳани ишга тушириб, Жорий йил якунигача вилоятда коопе- зоналардаги тадбиркорларга имтиёзлар
рифат ва маънавият майдонига қиёсласак ҳам шунга яраша. Йил бошида маҳалла- муносиб ҳиссаси бор. Чунки 2009 йилда 12 та иш ўрни яратди. Ш.Рашидов тумани- рация усулида гўшт ва сут маҳсулотла- бериш орқали уларнинг фаолиятини тако-
арзийди. мизда иссиқхона хўжалигини юритиш так- фаолиятини бошлаган корхона жамоаси ўт- даги “Kompakt Poultry” МЧЖ умумий қий- рини етиштириш ҳамда қайта ишлашни миллаштириш, Фориш туманида алоҳида
лиф қилинганда, жон деб рози бўлдим. ган вақт мобайнида ички бозорда ўз ўрнини мати 1,6 миллиард сўмлик 200 минг бошга йўлга қўйиш учун қиймати 8,2 миллиард туристик комплекслар, Зомин туристик ҳу-
Боғни замонавий шаҳарсозлик талаб- Иссиқхона нафақат мени, балки бутун ои- мустаҳкамлаб олди. Яъни бугун корхона- мўлжалланган гўшт йўналишидаги лойиҳа сўмлик 20 та оилавий чорвачилик коо- дудида замонавий тоғ-чанғи комплекси, тоғ-
лари асосида реконструкция қилиш билан ламизни ишли қилди. 10 сотих еримиздан нинг “Deya” савдо белгиси остида ишлаб асосида 5 кишини иш билан таъминлади. перацияси ташкил этилиб, улар томо- дор йўли, 8 та сиҳатгоҳдан иборат “рекреа-
бирга, ҳудуднинг тарихий иншоотлари, ойига 9-10 миллион сўм пул топяпмиз. Бу чиқараётган вафли ва ширинликларини ис- нидан 501 та кооперацияга аъзо бўлган цион зона” барпо этиш режалаштирилган.
экологик хилма-хиллигини сақлаб қолиш- биз учун жуда катта ёрдам, албатта. теъмолчилар яхши билади. Корхона Туркия Бундан ташқари, Президентимиз 2021 хонадонга 511 бош сут йўналишидаги ва
га эътибор қаратилган. Қурилиш-таъмир- ва Германиядан келтирилган замонавий ас- йил 24 ноябрь куни ўтказилган видеосе- 1 минг 711 бош гўшт йўналишидаги қора- Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 14
лаш ишларини бошлаш олдидан тарихий Қайд этганимиздек, иссиқхона ташаб- боб-ускуналар билан жиҳозланган. лектор йиғилишида аҳоли хонадонлари- моллар тарқатилиши бўйича барча зарур июндаги “Ўзбекистон Республикасида сув-
аҳамиятга эга иншоотлар ва табиий хил- буси оилалар рўзғорини бутлашда катта чора-тадбирлар амалга оширилади. Ушбу да дам олиш ва пляж туризмини ривож-
ма-хилликка зарар етказмаслик мақса- кўмак берди. Латофат Дўстёрова, Нафи- — Бу биргина вафли цехимизда кунига га кооперация усулида парранда етказиб лантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги
дида ҳудуддаги 24 турдаги 1 минг 800 та са Боймуродова каби уй бекалари ишли 10 тонна атрофида маҳсулот тайёрлаш бериш ҳамда туманларда кичик инкуба- кооперациялар ишга тушиши ҳисобига қарорига асосан, 2021–2025 йилларда
дарахт, “Бобо якка” тарихий обидасининг бўлганларидан мамнун. Эътиборли жи- имконини берди, — дейди цех бошлиғи торлар ташкил этиш топшириғини берган аҳолига 13,5 тонна гўшт ва 540 тонна сут Жиззах вилоятининг Айдар-Арнасой кўл-
муҳофазаси таъминланди. ҳати, маҳалладаги 822 та хонадоннинг Шерзод Суннатов. — Ишчиларимизнинг эди. Шундан келиб чиқиб, 6 минг 371 та маҳсулотлари етказиб берилиб, 119 та лар тизимида пляж туризмини ривожлан-
370 тасида иссиқхона мавжуд. Бу иссиқ- аксарияти ён-атрофимиздаги маҳаллалар хонадонга 794,1 минг бош парранда ет- янги иш ўрни яратилади. тиришга қаратилган туристик-рекреацион
Атоқли давлат арбоби Шароф Рашидов хона хўжалиги маҳалланинг “драйвер”ига ёшлари. казиб берилди. Паррандачиликнинг озуқа зонасини ташкил этиш белгиланган.
ҳамда халқимизнинг суюкли шоирлари Ҳа- айланганини англатади. базасини мустаҳкамлаш мақсадида 44 та Форишдаги Париж
мид Олимжон ва Зулфияхоним ҳайкалла- Айтишларича, яқинда Жиззах шаҳрида паррандачилик хўжалигига 4 минг 56 гек- минораси ёхуд туризм Юқоридаги режаларнинг амалга оши-
ри, уларнинг музейлари бугун жиззахлик- Ниятжон ака ҳали бу ишлар янада “Deya” брендли яна бир корхона — “Irus тар ер майдони ажратилди. рилиши билан жойлаштириш воситала-
лар ва вилоят меҳмонлари қанчалик кўп кенгайишини айтиб, яқин вақтлар ичида kon” масъулияти чекланган жамияти фой- имкониятлари ри сони 347 тага етказилади, улардаги
ташриф буюрадиган масканга айланган Пастки сўлоқлида етиштирилган маҳсу- даланишга топширилди. Корхона йили- Бу каби ишлар вилоятдаги йирик ло- хоналар сони 3 минг 338 тага, ўринлар
бўлса, “Ўрда” боғи ҳам ундан кам эмас. лотлар хориж бозорларига ҳам етказиб га 18,5 миллиард сўмлик 4,8 минг тонна йиҳалардан бири ҳисобланган “Jizzakh Жиззах вилоятининг қайси туманига сони 8 минг 774 тани ташкил этади.
Агар Жиззах вилоятига йўлингиз тушса, берилишини, шу мақсадда ҳозирданоқ турли хил қандолат маҳсулотлари ишлаб organik” масъулияти чекланган жамияти- борманг, албатта, бир зиёратгоҳга, ши-
албатта, “Ўрда”да ҳам бўлинг. Одамлар ҳамкорлик қилиш борасида таклифлар чиқариш имкониятига эга. 80 киши доимий да ҳам яхши йўлга қўйилган. Яъни чорва- фобахш булоқларга ёки қандайдир ноо- Вилоят ҳудудида жами 366 та зиёратгоҳ
билан самимий суҳбат қуринг, дийдор- борлигини таъкидлади. даромадли ишга жалб этилган. чилик ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари датий ҳолатга дуч келасиз. Масалан, ва қадамжолар, маданий-тарихий мерос ва
лашинг, фикр алмашинг, Жиззах ҳақида етиштиришни ривожлантиришга хизмат Фориш тумани марказига кираверишда- обидалар мавжуд. Жумладан, Ғаллаорол
тасаввурларингизни бойитинг. Шундай, Маҳалладан чиқар эканмиз, Ниятжон Жиззах вилояти учун автомобилсозлик қилаётган ушбу лойиҳа қиймати 100 мил- ги Эйфель минорасининг кичик нусхаси туманидаги Саъд ибн Абу Ваққос зиёратго-
ҳам ёшларнинг, ҳам ёши улуғларнинг, ҳам акани қўллаб-қувватладик. Ҳазил қилиб, саноати ҳам янгилик эмас. Гап шундаки, лион долларни ташкил этади. Ишлаб чи- эътиборимизни тортди. Балки шундандир, ҳи, Фориш туманидаги “Муҳаммад Шариф
оилаларнинг ҳордиқ майдонига айланган бу исмга ҳам боғлиқлигини, ўйлаган ният- 2021 йилда умумий қиймати 3,4 триллион қариш қуввати йилига 2 минг 500 тонна ҳамроҳлар билан ўша машҳур фильмда- Грекушоҳ” маданий ёдгорлиги ва Хўжа Боғ-
боғ сизга тарихдан “сўзлаш” баробарида, лари тезроқ амалга ошишини тилаб, хайр- сўм бўлган учта йирик инвестиция лойи- гўшт маҳсулотлари. Бунинг учун дастлаб ги “Буларни танийман, “Париж”дан” деган бон ота зиёратгоҳи, Бахмал тумани ҳудуди-
замонавийликка ҳам чорлайди. лашдик. ҳаси туфайли “ADM Jizzakh” МЧЖ таш- Европа давлатларидан 584 бош, AҚШдан иборани эсладик. даги Новқа ота, Янгиобод туманидаги Хўжа
кил этилиб, бу ерда “Kia”, “Renault” ҳамда 2 минг 147 бош, Россиядан 1 минг 789 Мушкент ота, Ш. Рашидов туманидаги Пар-
Боғ оқшом чоғи турфа чироқлар ёру- Мустақиллик мамлакатимизга жаҳон “Lada” русумли автомобиллар ишлаб чи- бош қорамол ва Австралиядан 2 минг 95 Ҳа, бугун Форишни танийдиганлар, пи ота зиёратгоҳлари истиқлол туфайли
ғида янада файзли бўлади. Сайр қилинг, ҳамжамиятидан муносиб ўрин эгаллаш қариш йўлга қўйилди. Корхона қуввати — бош қўй келтирилган эди. Бугунги кунга унинг табиатини томоша қилишни истов- қайта қад ростлади.
томоша қилинг... имконини туҳфа этган бўлса, Президен- йилига 100 мингта автомобиль. келиб қорамоллар 9 минг, қўйлар 2,6 минг чилар кўп. Ҳам ўзимизда, ҳам хорижда.
тимиз томонидан амалга оширилаётган бошга етган. Жамоанинг техника паркида Форишнинг гўзал табиати, ажойиб об-ҳа- Президентимиз фармони ҳамда Вазир-
Қадди баланд юртнинг бугунги ислоҳотлар шу юрт одамларига — Айни пайтда бизда соатига бешта 500 дона техника ва ускуналар бор. воси, минг йиллик дарахтлар ва чиройли лар Маҳкамасининг қарори асосида “Зо-
қадри баланд одамлари янада қулай ва фаровон ҳаёт кечиришла- машина тайёр ҳолда чиқарилади, — дей- шаршараси сайёҳлар эътиборига сазовор мин” туристик-рекреацион зонаси дирек-
ри учун шароит яратяпти. Жиззах вилоя- ди “ADM Jizzakh” корхонаси йиғиш цехи — Айни пайтда “Jizzakh organik” бўляпти. Хусусан, туманнинг Ўхум ма- цияси фаолияти йўлга қўйилган. Бугунги
Бугун юртдошларимизга шундай таъ- ти иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни бошлиғи Эркинжон Ғаффоров. — Хусусан, МЧЖда 1000 дан ортиқ ишчи-мутахас- ҳалласи Асраф қишлоғида бугунги кунда кунда ҳудуддаги “Суффа – 2400” платоси
риф берсак арзийди. Нега? Бу савол жаво- қисқартириш бош бошқармаси бошлиғи “Kia”, “Renault” ва “Lada”нинг 13 та модели сис меҳнат қилмоқда, — дейди жамият оилавий меҳмон уйлари ташкил қилиниб, ва “Ўриклисой” туризм мажмуаси доира-
бини бир нечта омилларга боғлаш мумкин. биринчи ўринбосари Одил Мусановнинг йиғилади. Яна бир гап. Келгуси йилда жа- директорининг тижорат бўйича ўринбо- ушбу ойда уларга Франция, Германия, сида бош пудратчи — “Discover Invest”
Лекин, бизнингча, асосий сабаби мамла- айтишича, жорий йилда 100,9 мингта миятимиз ёнида янги завод ишга туширила- сари Анвар Қозиев. — Шунингдек, озу- Испания каби давлатлардан 500 дан ор- томонидан 3 та замонавий меҳмонхона
катимизда инсон манфаати ҳар нарсадан доимий ва мавсумий янги иш ўринлари ди. Бу ишлаб чиқариш ҳажми янада ортади, қа базасини мустаҳкамлаш мақсадида тиқ хорижлик меҳмонлар ташриф буюрди. қурилмоқда ва бошқа инфратузилма объ-
устун қўйилаётганида. Давлат идорала- яратилиши режалаштирилган. Шундан дегани. Кейинги режаларда автомобиллар 1000 гектар майдонга суғориш тизимла- Бундан ташқари, ушбу масканга қўшни ектларини лойиҳалаш ҳамда жойлашти-
рининг халқ билан ҳисоблашаётганида, 1,5 мингтаси маҳаллаларда томорқа хиз- эҳтиёт қисмларини ҳам ўзимизда ишлаб ри ўрнатилиб, ишга туширилди. 2 минг Қозоғистон, Тожикистондан ҳам дам олув- риш ишлари амалга оширилмоқда.
давлат хизматчисининг одамлар тақдири матлари ташкил этиш, 16,5 мингтаси ои- чиқариш лойиҳалари мавжуд. Логистика 400 гектар майдонга қўшимча суғориш чилар келмоқда.
билан қизиқаётганида. Ваҳоланки, илгари лавий тадбиркорликни ривожлантириш тизими ҳам йўлга қўйилади. Қисқаси, яқин тизимларини лойиҳалаш, ўрнатиш ва 2022–2026 йилларда туристларга қу-
вазирлар, ҳокимлар ёки бошқа идоралар давлат дастури доирасида ажратилади- бир-икки йил ичида ҳудудда автомобилсоз- ишга тушириш ишлари давом этмоқда. — Қишлоғимиз табиати, минг йил- лай шарт-шароит яратиш мақсадида
мутасаддиларининг маҳаллаларга ке- ган кредитлар, 3,9 мингтаси фуқароларга ликнинг бутун бир мажмуаси яратиладики, Шундай қилиб, йил охиригача барча экин лик тут дарахти, эски қадимий уйлар 21 та туризм ахборот маркази, 65 та на-
либ, аҳоли билан учрашувлар ўтказиши, ва петроглифлар ҳамда одамларимиз мунавий санитария-гигиена шохобчалари,
уларнинг “дарди”ни эшитиши камдан-кам 45 та туристик объектларга олиб борувчи
ҳолат эди. Ёки бўлмаса, тижорат банкла- йўл кўрсаткич белгилари ва 65 та туризм
ри вакилларининг “Кредитга эҳтиёжингиз объектларида Wi-Fi ҳудудлари ташкил
борми? Агар бор бўлса, биздан олинг”, дея қилинади. Буларнинг бари шу вақт мобай-
эшикма-эшик юришини тасаввур ҳам қила нида вилоятга келувчи хорижий сайёҳлар
олмасдик. Бундай ҳолатларга энди-энди сонини 14 минг нафарга, маҳаллий сайёҳ-
кўникяпмиз. Лекин булар етарли бўлмади. лар сонини эса 1 миллион 500 минг на-
Ҳар бир маҳаллада ҳоким ёрдамчиси ла- фарга етказиш мақсадига хизмат қилади.
возими жорий этилдики, энди оилаларда
қандай эҳтиёж бор-йўқлиги доимий назо- Аслида Жиззахдаги бўлган ва бў-
рат қилиниб, маҳалла аҳлининг фикри, лаётган ўзгаришларни битта мақолага
эҳтиёжи, талабини ҳокимиятга етказувчи сиғдириш мушкул. Тўхталганларимиз,
вакил пайдо бўлди. Пировардида, ишда ўқувчиларда тасаввур уйғотишга ҳаракат
натижадорлик ошди. Айрим қоғозда қолиб қилганимиз — бу ҳудудда амалга ошири-
кетаётган масалалар таҳлил этилиши ҳам, лаётган ишларнинг юздан бири, холос.
одамларнинг мушкули ҳам осонлашди. Буларни мақоламиз аввалида таъкидла-
Масалан, борган манзилимиз — Шароф ганимиздек, ўз кўзингиз билан кўрганин-
Рашидов туманидаги “Пастки сўлоқли” ма- гизга нима етсин?!
ҳалла фуқаролар йиғинининг “Темир даф-
тар”ида ҳеч ким қолмаган. Дилшод УЛУҒМУРОДОВ,
Фарҳод НЕЪМАТОВ,
“Янги Ўзбекистон”
мухбирлари

4 2022 йил 21 август, 170-сон

ТАҲЛИЛ ВА ТАҚҚОС

ОСМОН ИЛМИ ТУ¡ИЛГАН ЮРТДА
ЯНГИ КОСМИК ТАД¯И¯ОТЛАР

Олимларнинг тадқиқотларига кўра, коинот бундан билан биргаликда чора-тадбирлар ре-
14 миллиард йил аввал пайдо бўлган. Шу вақтга нисбатан жаси ишлаб чиқилиб, тўртта туман учун
олганда эса инсониятнинг фазони амалий тадқиқ этиш ва тақдим этилган маълумотлар асосида
унга қадам қўйишни бошлаганига ҳали киприк қоққанчалик таҳлил қилинмоқда. Уларнинг хулосала-
вақт ўтгани йўқ. Астрономия ривожига она заминимиздан ри ер участкаларидан фойдаланишда
етишиб чиққан Аҳмад Фарғоний, Абу Райҳон Беруний, давлат назорати самарадорлигини оши-
Мирзо Улуғбек, Али Қушчи сингари фалакиёт илмининг буюк ришда қўл келади.
намояндалари улкан ҳисса қўшган.
Тошкент вилояти Бўстонлиқ тумани-
Улуғ аждодларнинг илмий меросини органлари, жисмоний ва юридик шахс- нинг Чорвоқ сув омбори атрофидаги ўр- ЎЗБЕКИСТОНДА СУНЪИЙ ЙЎЛДОШ ДЕЙИЛСА, Ўзбекистонда сунъий йўлдош дейил-
юртимиз олимлари янгича кўламда му- ларга космик мониторинг, сунъий йўл- мон фонди ерларига қарашли 870 квад- КЎПЧИЛИК ИНТЕРНЕТ МАСАЛАСИНИНГ ҲАЛ са, кўпчилик интернет масаласининг
носиб давом эттиряпти. Бир неча йил дош ҳамда учувчисиз учиш аппаратла- рат километрга тенг ҳудудлар кесимида ЭТИЛИШИНИ, ТЕЛЕВИЗИОН КАНАЛЛАРНИНГ ҳал этилишини, телевизион каналлар-
олдин янги сайёра очилгани, “Етти қа- ри орқали Ерни масофадан зондлаш турли даврийликдаги космик суратларни ФАЗОДАН ЙЎЛЛАНИШИНИ ТУШУНАДИ. АСЛИДА нинг фазодан йўлланишини тушунади.
роқчи” туркумидаги ўта янги юлдузнинг маълумотларини тақдим этиш ва кос- юклаб олиб, 12 мингдан ортиқ объект- СУНЪИЙ ЙЎЛДОШНИНГ ТУРИ КЎП. БУГУНГИ Аслида, сунъий йўлдошнинг тури кўп.
чақнаши биринчилардан бўлиб қайд мик соҳага оид бошқа хизматлар кўр- ларни таҳлил қилиб чиқдик. Натижада КУНДА ЕРНИ МАСОФАДАН ЗОНДЛАШ ВА АЛОҚА Бугунги кунда ерни масофадан зонд-
этилгани, “қора туйнук” назариясига оид сатиш билан шуғулланади. 11 мингдан ортиқ турар, 907 та нотурар СУНЪИЙ ЙЎЛДОШЛАРИ КЕНГ ОММАЛАШГАН. лаш ва алоқа сунъий йўлдошлари кенг
кашфиётлар ва бошқа халқаро миқёсда жойлар, 408 та ўзбошимчалик билан УЛАР ГЕОСТАЦИОНАР ДЕЙИЛАДИ ВА 36 МИНГ оммалашган. Улар геостационар де-
тан олинган тадқиқотлар улар салоҳия- — Космик технологиялар кўмагида эгаллаб олинган, 227 та ўзлаштирил- КИЛОМЕТР БАЛАНДЛИККА УЧИРИЛАДИ. йилади ва 36 минг километр баланд-
тидан дарак беради. қишлоқ, сув ва ўрмон хўжалиги, эко- маган майдон, 413 та маълумоти тўлиқ ликка учирилади. Бу мустақил алоқани
логия, геология, кадастр, шаҳарсоз- бўлмаган иншоотлар тўғрисидаги бир- — Агентлик ўтган қисқа вақтда Ўзбе- Шу йилнинг май ва июнь ойларида (маълумотларни узатиш) таъминлаш-
Кейинги пайтда коинотни тинчлик лик, телекоммуникация, транспорт ламчи маълумотлар базаси шаклланти- кистон вакили сифатида БМТнинг Осиё Тошкентда бўлиб ўтган халқаро анжуман га хизмат қилади. Ҳозирги кунда Ерни
мақсадларида тадқиқ қилиш, мамлакат инфратузилмаси соҳаларида қатор рилди. Мазкур маълумотларни ўз ичига ва Тинч океани учун иқтисодий ва ижти- доирасида “SpaceX”нинг Марказий Осиё масофадан зондлаш, телекоммуника-
иқтисодиётининг энг муҳим тармоқла- лойиҳаларни амалга ошириш, таҳли- олган Геоахборот платформаси ишлаб моий комиссияси ҳамда МДҲ ҳукумат- бўйича минтақавий раҳбари Бен Мак ция, илмий-технологик йўлдошларнинг
рини ривожлантириш учун космик тех- лий маълумотлар билан таъминлаш чиқилди. лараро космик кенгашига аъзо бўлди. Уильямс билан компания томонидан миллий гуруҳларини яратиш бўйича
нологиялардан самарали фойдаланиш бўйича қандай натижаларга эриши- Туркий давлатлар ташкилоти доирасида сунъий йўлдош орқали юқори тезлик- Вазирлар Маҳкамасига таклиф кири-
устидаги изланишларга катта эътибор лаётгани ҳар қандай кишини бефарқ Бу тажриба, ўз навбатида, олдимизда космик агентликларнинг янги техноло- даги кенг полосали Интернетга уланиш тиш устида иш олиб бориляпти. Ху-
қаратилмоқда. Бундан уч йил олдин худ- қолдирмайди. турган 450 минг квадрат километр ҳу- гиялар бўйича ҳамкорлик йўналиши- учун амалга оширилаётган “Starlink” ло- сусан, Франциянинг “Airbus DS GEO
ди шу мақсадда Вазирлар Маҳкамаси дудни ўрмон фондининг камайиши ёки ни ташкил этиш фаолиятида иштирок йиҳасининг Ўзбекистон бозорига кири- Intelligence” компанияси билан сунъий
ҳузурида Космик тадқиқотлар ва тех- — Заминимизнинг ҳар қаричини кўпайиши, қуриш аломатлари, қандай этяпмиз. шига доир масалалар муҳокама этилди. йўлдош туркуми доирасида Ўзбекистон
нологиялар (“Ўзбеккосмос”) агентлиги эъзозлаш, ундан самарали фойдала- касалликлар борлиги бўйича космик мо- Бен Мак Уильямс келгусида ўзаро ман- манфаатлари учун Ерни масофадан
ташкил этилганди. ниш айни куннинг энг долзарб вази- ниторинг ўтказишда жуда асқатади. Яқинда Австриянинг Вена шаҳрида фаатли алоқаларни ривожлантиришга зондлаш сунъий йўлдошини яратиш
фаси. Президентимизнинг бир қатор бўлиб ўтган БМТ Космик ишлар бўйича ва ҳамкорлик қилишга тайёр эканини имконияти муҳокама қилинди. Ушбу
Унинг зиммасига юклатилган вазифа- фармон ва қарорларига кўра, Ерни Яқинда Чимқўрғон ва Жанубий-Сур- бошқармасининг (UNOOSA) Космосдан таъкидлади. лойиҳанинг амалга оширилиши мам-
ларнинг асосий жиҳатлари, олиб бори- масофадан зондлаш, яъни Ер юзини хон сув омборлари сув сатҳи режимини тинч мақсадларда фойдаланиш қўми- лакатимиз ҳудудидаги барча йўналиш-
лаётган амалий ишлар, истиқбол имко- турли суратга олиш ускуналари би- космик мониторинг қилишга киришамиз. таси мажлисида БМТ Бош Ассамблея- Қайд этиш жоиз, Тошкент шаҳрида ларга эксклюзив эгалик ҳуқуқини ва
ниятларига доир мушоҳадалар Агентлик лан жиҳозланган сунъий йўлдошлар, Синов лойиҳасини амалга ошириш учун сининг 77-сессиясида Ўзбекистонни Қў- ўтказилган “Discovery Day Uzbekistan” Ўзбекистон сунъий йўлдошидан “Airbus
бош директори вазифасини бажарувчи самолётлар ва учувчисиз учиш аппа- малакали мутахассислар, шу жумладан, мита аъзолигига қабул қилишни тавсия конференцияси АҚШнинг “Maxar DS GEO Intelligence” компанияси орқа-
Шуҳрат ҚОДИРОВ билан суҳбатимиз ратлари ёрдамида кузатиш, тўпланган хорижий экспертлардан иборат ишчи гу- этиш юзасидан қарори қабул қилинди. Technologies”, “Esri” ва айнан “SpaceX” ли маълумотларни биргаликда халқаро
моҳиятини ташкил этди. маълумотларни таҳлил қилиш ишлари руҳ шакллантириляпти. Қўмита аъзоси бўлиш мамлакатимиз- компанияси билан ҳамкорликда таш- бозорга сотиш имконини беради.
олиб бориляпти. нинг глобал миқёсда космос билан боғ- кил этилди. Унда 30 га яқин вазирлик ва
— Маълумки, сўнгги йилларда космик Мамлакатимизда сейсмология, ин- лиқ воқеалар, жараёнларни кузатиш ва идоралардан 100 дан ортиқ раҳбар-му- — Агентлик томонидан ишлаб чи-
фаолият илмий ва технологик тарақ- шоотларнинг сейсмик мустаҳкамлиги муҳокама қилиш учун кенг имконият бе- тахассислар иштирок этди. Халқаро кон- қилган ва Ҳукумат тасдиқлаган “Йўл
қиётнинг етакчи тармоқларидан бирига ва хавфсизликни таъминлаш соҳала- ради. ференция доирасида иқтисодиёт соҳа- харитаси”да яна қандай вазифалар
айланди, — дейди Шуҳрат Қодиров. — рини янада ривожлантириш мақсадида ларида геоахборот маълумотларининг кўзда тутилган?
Ижтимоий-иқтисодий ҳаётнинг кўплаб Президентимизнинг 2022 йил 30 май- Шу билан бирга, АҚШ, Франция, аҳамияти, космик технологияларни жо-
соҳаларини ривожлантиришда унинг даги “Ўзбекистон Республикасининг Жанубий Корея, Ҳиндистон, Қозоғистон, рий этиш орқали бир қатор йўналишлар- — Энг асосий вазифа — юртимизда
ўрни, аҳамияти ортиб бормоқда. Энди- сейсмик хавфсизлигини таъминлаш Озарбайжон, Португалия, Покистон ва да ундан фойдаланиш имкониятлари ва космик саноатни ривожлантириш мақ-
ликда бу борадаги ютуқлар ҳар қандай тизимини янада такомиллаштириш чо- Малайзия космик агентликлари билан рақамлаштириш ёрдамида харажатлар- сад қилинган. Жумладан, соҳага оид
мамлакат ривожида энг муҳим кўрсат- ра-тадбирлари тўғрисида”ги фармонига ўзаро ҳамкорлик юзасидан битим ва ни оптималлаштиришга эришиш мумкин норматив-ҳуқуқий асос ва стандартлар
кичлардан бири ҳисобланади. Шу боис, кўра, “Ўзбеккосмос” агентлиги сейсмик меморандумлар имзоланган. Дунёнинг бўлган жиҳатлар юзасидан тақдимотлар шакллантирилмоқда. Тизимга маслаҳат-
мамлакатимизда ҳам космик фаолият фаол зоналардаги бино ва иншоотлар “Maxar”, “Airbus”, “SpaceX”, “Planet”, ўтказилди. чи сифатида юқори малакали хорижий
соҳасини ривожлантиришга алоҳида жойлашган майдонларнинг зилзилалар “Hexagon”, “SSI Monaco”,” Viasat”, мутахассислар жалб этилган. Улар ёр-
аҳамият бериляпти. оқибатида деформацияси, силжиши, чў- “OneWeb”, “ESRI” каби етакчи компания- Пойтахтимизда бундан бир ой олдин дамида Ўзбекистон Республикасининг
киши каби омилларни кўрсатиб берувчи лари билан ҳамкорлик алоқалари ўрна- Марказий Евроосиё минтақасида бирин- “Космик фаолият тўғрисида”ги қонуни
Қолаверса, космик тизимларнинг на- радиолокацион космик мониторинг ти- тилган. чи бор бўлиб ўтган “Space Technology лойиҳаси тайёрланяпти. Аэрокосмик
вигация, фазодан кузатиш, алоқа, бош- зимини олиб бориш бўйича ваколатли Conference STC — 2022” халқаро кон- стартап инкубаторларини, “NASA Space
қарув ва маълумотни узатиш, гидроме- давлат органи этиб белгиланган. Ушбу Агентлик томонидан Франция Олий ференциясида эса АҚШ, Франция, Буюк Camp” космик маркази тажрибасига
теорологик, картографик, топографик ва тизимнинг тўла жорий этилиши инсон аэронавтика ва космонавтика институ- Британия, Исроил, Хитой, Туркия, Япо- асосланган ҳолда, интерактив ўқув маж-
бошқа турдаги соҳалар, глобал ахборот омилисиз республиканинг турли жой- ти, Осиё ва Тинч океанида космик фан ния, Италия, БАА, Қозоғистон, Озарбай- муасини ташкил этишимиз учун зарур
ва телекоммуникация майдонлари уз- ларида жойлашган сув омборларининг ва технология таълими маркази, Москва жон сингари дунёнинг 20 га яқин мам- чоралар режалаштирилмоқда.
луксиз ишлашини таъминлашга бўлган сейсмик мустаҳкамлигини кузатиш им- авиация институти билан космик соҳа лакатидан вакиллар, айни йўналишда
эҳтиёж ҳам кундан-кунга ортиб боряпти. кониятини беради. учун кадрлар тайёрлаш ҳамда ходимла- ишлайдиган 30 дан ортиқ етакчи хори- Иқтисодий-ижтимоий вазифаларга
римизнинг малакасини ошириш бўйича жий космик компания ҳамда ташкилот- келганда, унинг қамрови тобора кенга-
АГЕНТЛИК ЗИММАСИГА РЕСПУБЛИКАДА ТАБИИЙ Космик фаолият тошқинлар, сел қисқа муддатли тренинг, семинарлар ларнинг юзга яқин мутахассис ва экс- йиб боряпти. Бунда ерни масофадан
ВА ТЕХНОГЕН ХУСУСИЯТЛИ ФАВҚУЛОДДА оқимлари, қор кўчиш ва ер кўчки ҳоди- ҳамда бакалавр, магистратура босқич- пертлари иштирок этди. зондлаш ва космик мониторинг техно-
ВАЗИЯТЛАР ВА ЁНҒИНЛАРНИНГ КЕЛИБ ЧИҚИШ салари билан боғлиқ фавқулодда ва- ларида таълим дастурларини ташкил- логияларини қўллаган ҳолда, давлат
ХАВФИНИ БАРВАҚТ АНИҚЛАШ МАҚСАДИДА зиятларнинг олдини олиш ва уларнинг лаштириш бўйича ҳамкорлик қилиб ке- Анжуман доирасида космик соҳани органлари фаолияти самарадорлигини
КОСМИК МОНИТОРИНГ ТИЗИМИНИ ЖОРИЙ ЭТИШ оқибатларини тугатиш борасидаги иш- линяпти. ривожлантириш бўйича тажрибалар оширишга кўмаклашиш, халқаро ҳам-
ВАЗИФАСИ ҲАМ ЮКЛАТИЛГАН. БИНОБАРИН, ларни ташкил этишда жуда қўл кела- тақдим этилди, соҳага хусусий сектор- корликни мустаҳкамлашга алоҳида
БУ БОРАДА МУАЙЯН ТАЖРИБАГА ЭГАМИЗ. ди. Шу боис, агентлигимиз Ўзгидромет — “Ўзбеккосмос” билан ҳам- ни жалб этиш бўйича хорижий давлат- эътибор қаратилади. Республиканинг
ХУСУСАН, ЎТГАН ЙИЛ АВГУСТ ОЙИДА ЖИЗЗАХ хизмати маркази билан ҳамкорликда корлик қилаётган дунёнинг етакчи лардаги тартибга солиш меъёрлари 135 минг квадрат километр майдони
ВИЛОЯТИ ЗОМИН ТУМАНИДАГИ ЎРМОН ЁНҒИНИ республиканинг тоғ ва тоғолди ҳудудла- компаниялари орасида “SpaceX”ни юзасидан фикр алмашилди, кадрлар учун топографик, шунингдек, 1:10 000 ва
ТУФАЙЛИ 38 ГЕКТАР МАЙДОН ЗАРАР КЎРГАН, рида жойлашган аҳоли хўжаликлари ва ҳам санаб ўтдингиз. Ушбу компания тайёрлаш тизимини ташкил этишда 1:25 000 миқёсдаги ер, қишлоқ ва бош-
УНИНГ САБАБ-ОҚИБАТЛАРИНИ АНИҚЛАШГА инфратузилма объектларининг сел, сув ўзининг “Starlink” лойиҳаси асоси- кўмаклашиш, космик технологияларни қа турдаги хариталарни яратиш ва ян-
ХОДИМЛАРИМИЗ ҲАМ ЖАЛБ ЭТИЛДИ. тошқинлари хавфига мойиллиги доимий да қуйи ер орбитасига шу пайтгача иқтисодий-ижтимоий соҳаларда қўл- гилаш, Тошкент, Самарқанд, Жиззах ва
ўрганиб борилмоқда. 3 мингга яқин сунъий йўлдошларни лаш юзасидан синов лойиҳаларини Фарғона вилоятларида ер қаъри участ-
Ана шундай талаб-эҳтиёжлардан ке- Хусусан, Франциянинг “Airbus учирди. Ушбу лойиҳа яқин истиқбол- амалга ошириш масалалари бўйича каларида ноқонуний геологик қидирув
либ чиққан ҳолда, Президентимизнинг International” компанияси билан ҳам- Агентлик зиммасига республикада да улар сонини 12 мингтага, кейин келишувларга эришилди. Ушбу кон- ишларини, барча сув омборлари аква-
2019 йил 30 августдаги “Ўзбекистон Рес- корликда “Geo Ferma” тажриба лойиҳа- табиий ва техноген хусусиятли фавқу- эса 30 мингтага етказиш орқали бу- ференция вазирлик ва идоралар учун ториясини космик мониторинг қилиш,
публикасида космик фаолиятни ривож- си амалга оширилмоқда. Бунинг учун лодда вазиятлар ва ёнғинларнинг ке- тун дунё аҳолисини жаҳоннинг ҳар халқаро тажрибани ўрганиш, ихтисос- табиий ва техноген хусусиятли фавқу-
лантириш тўғрисида”ги фармони билан Франция ҳукуматининг “FASEP” грант либ чиқиш хавфини барвақт аниқлаш қандай нуқтасида кенг полосали ин- лашган йўналишларда жорий этиш лодда вазиятлар ва ёнғинларнинг келиб
мамлакатимизнинг янада барқарор ри- дастури доирасида 1 миллион евро- мақсадида космик мониторинг тизи- тернет тармоғи билан таъминлаш- учун энг янги тенденциялар, техноло- чиқиш хавфини барвақт аниқлаш чора-
вожланиши, жумладан, иқтисодиётнинг га тенг молиялаштириш манбаларини мини жорий этиш вазифаси ҳам юкла- дан иборат. Агентлик билан Илон гиялар ҳамда воситалар билан тани- ларини кўриш, Самарқанд шаҳридаги
турли соҳаларида инновацион космик жалб этиш кўзда тутилган. Лойиҳага тилган. Бинобарин, бу борада муайян Маск компанияси ўртасидаги ҳам- шиш учун самарали платформа вази- транспорт инфратузилмасини инвента-
технологиялардан фойдаланиш орқали кўра, Самарқанд вилоятининг Жомбой, тажрибага эгамиз. Хусусан, ўтган йил корлик қандай йўналишларда олиб фасини ўтади. ризация қилиш, бир қатор вилоятлар-
мавжуд илмий-техник салоҳиятни са- Оқдарё, Пайариқ туманларидаги 2200 август ойида Жиззах вилояти Зомин борилиши мўлжалланмоқда? даги умумий майдони 23,5 минг квадрат
марали амалга ошириш ҳамда юртимиз квадрат километр қишлоқ хўжалиги ер- туманидаги ўрмон ёнғини туфайли 38 — Ҳаммамизни қизиқтираётган километр бўлган ер ости бойликларини
хавфсизлигини таъминлашга кўмакла- ларида космик мониторинг ўтказиляпти. гектар майдон зарар кўрган, унинг са- — Ҳақиқатан, айни пайтда “SpaceX“ бир масала бор: Ўзбекистон ўзининг қазиб олиш ҳолатларини таҳлил қилиш
шиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси Мақсад мазкур туманларда қанча гек- баб-оқибатларини аниқлашга ходим- компанияси сунъий йўлдошлари сунъий йўлдошини қачон учиради? ана шулар жумласига киради.
ҳузурида Космик тадқиқотлар ва техно- тар қишлоқ хўжалиги ерлари борлиги, ларимиз ҳам жалб этилди. Ушбу ҳудуд 300-600 километр баландликда учиб
логиялар агентлиги ташкил этилди. уларга нималар экилаётгани, экинлар бўйича ҳар кунлик космик суратлар ва юради. Улар биздаги оптик тола билан — Жаҳон тажрибасидан маълумки, “Янги Ўзбекистон” мухбири
ҳолати, сув етиб бориши ёки сувсизлиги бирламчи таҳлилларни ўзида мужас- таққослаб бўладиган тезликдаги ин- айрим давлатлар катта маблағ эвазига Абдурауф ҚОРЖОВОВ
Вазирлар Маҳкамасининг жорий йил каби бир қанча жиҳатлар реал ўргани- самлаштирган маълумотлар бир иш тернетни етказиб бермоқда. Масалан, сунъий йўлдош учиргандан кейингина суҳбатлашди.
20 майдаги “Космик тадқиқотлар ва лади. Жараён 18 ой давомидаги мав- кунида тегишли ташкилотларга тақдим оптик толада интернет узатиш тезли- ундан қандай мақсадларда фойдала-
технологиялар агентлиги фаолиятини сумни қамраб олади. Натижада буғдой этилди. гини Нью-Йоркдан Лондонгача 56 мил- ниш устида бош қотирган. Баъзилари
янада такомиллаштириш чора-тадбир- ва пахта экинларини хариталаш орқали лисекунд деб олсак, “Starlink” космос эса босқичма-босқич космик техноло-
лари тўғрисида”ги қарорига биноан, ҳосилдорликни назорат қилиш ва режа- Самарқанд шаҳрида автойўллар- орқали бунга 40-42 миллисекунд вақт гияларни киритиб борган ва сўнгра унга
“Ўзбеккосмос” таркибида Космик мони- лаштириш, улар ҳолатини мониторинг ни рақамлаштириш лойиҳаси устида сарфланади. катта маблағ йўналтирган.
торинг ва геоахборот технологиялари ва таҳлил қилиш, далаларнинг электрон ҳам иш олиб бордик. Яъни автомобиль
маркази ташкил этилди. Марказ сунъ- маълумотлар базасини шакллантириш- йўлларининг узунлиги, қоплами, қанча
ий йўлдош аппаратлари орқали ерни га эришилиши кутиляпти. Агар мазкур чизиғи борлиги ва бошқа ҳолатлар ўрга-
масофадан зондлаш, унинг маълумот- тажриба ўзини оқласа, бутун мамлакат нилиб, бу маълумотлар асосида ўз тав-
ларини қабул қилиш, сақлаш, қайта бўйича татбиқ этиш режалаштирилган. сияларимизни таклиф этдик.
ишлаш ва узатиш, космик ва геоахбо-
рот технологиялари, шунингдек, учув- Яна бир лойиҳага кўра, 2022 йил Космик мониторинг технологияла-
чисиз учиш аппаратлари ёрдамида якунигача синов тариқасида Юнусобод, рини қўллаш, улар асосида геоахборот
иқтисодиёт тармоқлари, мудофаа ва Мирзо Улуғбек, Қибрай, Тошкент туман- маҳсулотларини ишлаб чиқиш бугунги
хавфсизлик соҳалари ҳамда ҳудудлар- ларидаги ўзбошимчалик билан эгаллан- кунда дунё мамлакатлари иқтисодиё-
нинг ижтимоий-иқтисодий фаолияти ган ер участкаларини ҳамда ноқонуний тининг турли жабҳаларига рақамли тех-
самарадорлигини ривожлантиришга бино ва иншоотларнинг космик суратла- нологияларни жорий этишнинг инно-
доир ишларни амалга оширади. Дав- рини қайта ишлаш орқали ноқонуний қу- вацион ечими ҳисобланади. Бу борада
лат идоралари, хўжалик бирлашмала- рилишларни аниқлаш вазифаси белги- амалга оширилаётган ишлар тезкорлиги
ри, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият ланган. Айни пайтда Кадастр агентлиги ҳамда сифатини ошириш геоахборот ти-
зимларини янада кенгроқ татбиқ этишга
йўл очади.

— Мамлакатимизда космик тех-
нологиялар ва тадқиқотлар соҳаси
жуда ёш бўлса-да, унинг ривожланиш
истиқболларига катта ишонч билан
қараляпти. Табиийки, соҳа ривожини
халқаро ташкилотлар ва давлатлар
ўртасидаги ҳамкорликсиз тасаввур
этиб бўлмайди. Бу борада қандай иш-
ларга алоҳида эътибор қаратиляпти?

52022 йил 21 август, 170-сон

ТАРАҚҚИЁТ МЕЗОНЛАРИ ишлаб, мамлакатимизнинг рақамли тех-
нологиялар бозорида ўз ўрнига эга бўли-
Бошланиши 1-бетда ахборот технологиялари соҳаси мута- ТРЕНДГА АЙЛАНГАН СО²А шига ҳисса қўшмоқчиман.
хассислари ва ёшлар билан учрашгани-
Мамлакатимизда ҳам ахборот техно- да ҳам рамзий маъно бор. Чунки бугунги IT соҳасида иқтидорли ёшларни аниқлаш ўзларига қулай вақтда IT марказларига — 2015 йилдан буён фриланcер со- Тошкент вилояти ёшларини Ўзбе-
логияси ривожига алоҳида эътибор қара- кунда ушбу академияда юзлаб ёшлар за- ва уларни қўллаб-қувватлаш, ҳудудларда келиб, компьютер техникаларидан фой- ҳасида иш олиб бораман, кўплаб веб кистонда туриб хорижий компания-
тилмоқда. Яъни ушбу бозорда мустаҳкам монавий дастурлаш кўникмаларини эгал- ёшларни экспорт бозорларига чиқишига кў- даланиши мумкин. лойиҳалар ишлаб чиққанман, — дейди ларда ишлашини ва яхши даромадли
ўрин эгаллаш, малакали кадрлар тайёр- лаб, ўқиш давомидаёқ даромад топмоқда. маклашадиган тизим яратиш ҳамда барча у фахрланиб. — Ҳозир ҳам ушбу фао- ойлик маошига эга бўлишларини таъ-
лаш, дунёга машҳур IT компаниялар иш- Давлатимиз раҳбари бундай масканларни соҳаларни рақамлаштириш бўйича вазифа- IT марказларда дастурлаш асослари, лиятимни давом эттиряпман. Муваф- минлаш ҳамда вилоят IT экспортига
лаб чиқараётган техника, технологиялар бошқа ҳудудларда ҳам ташкил қилиш за- ларни белгилаб берди. Мазкур учрашувдан компьютер саводхонлиги, робототехника, фақиятли лойиҳаларимни хорижий дав- ҳисса қўшиш мақсадида шу йилнинг
ва дастурлар билан рақобатлаша ола- рурлигини айтиб, бу борадаги ташаббус- биз ҳам катта куч олиб, берилган вазифа- веб ва мобиль иловалар яратиш, ахборот латдаги дастурчиларга яхши даромад июнь ойида Тошкент вилоятининг Чир-
диган IT маҳсулотларни ўзимизда ишлаб лар ҳар томонлама қўллаб-қувватлани- лар ижросини самарали бажаришда бор технологиялари соҳасида инновацион эвазига экспорт қилдик. Ҳозирда IT со- чиқ шаҳрида АҚШ транспорт логистика-
чиқариш, миллий брендларни яратиш, шини билдирди. иқтидор ва салоҳиятимизни ишга соламиз. тадбиркорлик асослари йўналишлари ва ҳасида фаолият юритаётган юртдошла- сини юритувчи “GL TECH DIVERSITY”
маҳаллий ҳамда хориж бозорига етказиш, IT Еnglish курслари бўйича ёшларга таъ- римизнинг яратган лойиҳаларини сотиш компанияси билан ҳамкорликда BPO
бу орқали мамлакатимиз иқтисодиётига — 2017 йилда Президентимиз ахборот Шу ўринда айтиш жоизки, IT-парк Тош- лим берилмоқда. Бунда олий ва ўрта мах- имкониятини берувчи “allsites.uz” лойи- (Business Process Outsourcing) ком-
катта фойда келтиришдан иборат. технологиялари соҳаси учун алоҳида солиқ кент вилояти филиали ҳам ҳудудда ахбо- сус маълумотли дастурчи-мутахассислар ҳам устида иш олиб боряпман. Бу веб- панияси ишга туширилди. Ушбу ком-
режимини жорий этиш бўйича таклифларни рот технологиялари ривожига салмоқли дарс беради. Чет эллик мутахассислар сайтда ёш дастурчилар ўзлари яратган панияда ҳозирги кунда 20 нафар ёш
Ана шу мақсадлар учун мамлакатимиз- қўллаб-қувватлаб, тегишли фармонни им- ҳисса қўшишга интилмоқда. Маълумки, билан онлайн тарзда боғланиш, улардан веб-сайтлари ёки телеграм ботларини фаолият юритиб келмоқда. Келажакда
да сўнгги йилларда тизимли ишлар бажа- золаганидан кейин бу соҳанинг ривожига IT-парк, бу — компаниялар учун керакли маслаҳатлар олиш имконияти сотувга қўйишлари ва сотишлари мум- ушбу компанияда 50 нафардан 100 на-
рилди. Жумладан, IТ йўналишида факуль- мустаҳкам пойдевор яратилди, — дейди истиқболли бошланғич лойиҳаларни, ҳам яратилган. кин. Келажакда янги IT лойиҳалар устида фаргача ёшлар иш билан таъминлани-
тетлари мавжуд халқаро университетлар IT-парк Тошкент вилояти филиали раҳбари ташқи иқтисодий зонани илмий ва таълим ши режалаштирилган.
сони ошди. Шунингдек, 2019 йилда Тош- Сарвар Пирназаров. — Мисол учун, ўша ташкилотлари билан интеграциялашган Ўқув курслари компьютер саводхон-
кентда дастурий маҳсулотлар ва ахборот йили ахборот технологиялари экспорти ҳолда ишга тушириш ва бозорга чиқаришни лиги бўйича 1-2 ой, дастурлаш асослари, Яна бир гап. Нурафшон шаҳридаги
технологиялари парки — IT-парк ҳамда атиги 600 минг долларни ташкил этган бўл- таъминлаш учун мўлжалланган объектлар, робототехника, веб ва мобиль иловалар Янгиобод маҳалласи ҳудудида ажратил-
вилоятларда унинг филиаллари очилди. са, бу йил 100 миллион доллардан ошиши бино ва иншоотлар мажмуаси. У стартап яратиш бўйича 6-9 ой этиб белгиланган. ган ер майдонида IT-паркнинг Тошкент ви-
Мактаб, лицей, коллеж, техникум ва уни- кутиляпти. IT-парк резидентларидаги иш- лойиҳаларни амалга ошириш, ёшларни Марказларда ташкил этилган ўқув курсла- лояти филиали биноси барпо этилмоқда.
верситетларда “Бир миллион дастурчи” чилар ва рўйхатдан ўтган фрилансерлар дастурий маҳсулотлар ишлаб чиқаришга ри якунлангач, унда таҳсил олганлардан Мазкур иншоот 2022 йил якунига қадар
лойиҳаси амалга оширилмоқда. анъанавий алоқа соҳасида банд бўлганлар кенг жалб қилиш, қобилиятли йигит-қиз- имтиҳон олинади. Имтиҳондан ўтганларга қуриб битказилиши режалаштирилган.
сонидан ошди. Давлатимиз раҳбарининг ларни тарбиялашда муҳим аҳамият касб ўқиган йўналишларига қараб сертификат IT-паркда вилоятдаги резидент IT-компа-
Мамлакатимизнинг барча ҳудудлари- ахборот технологиялари соҳасига алоҳи- этади. Бу ерда фаол ва иқтидорли ёшлар берилади. ниялар жамланади. Бу куч ва салоҳият
да бўлгани каби Тошкент вилоятида ҳам да эътиборини яқинда ўтказилган учрашув замонавий техник инфратузилма таъмино- бирлашади дегани.
ахборот технологиялари ривожига алоҳи- форматидан ҳам билса бўлади. Йиғилиш ти, молиявий ва илмий ёрдам мавжудлиги Бугунги кунда IT марказлар дастур-
да эътибор қаратилмоқда. Хусусан, 2020 ортиқча расмиятчиликдан холи, “Аструм” IT туфайли ўз ғояларини ҳақиқий бизнес ло- лаш йўналишлари бўйича таълим олган Мухтасар айтганда, Тошкент вилоя-
йиҳаларга айлантира олади. ёшларнинг стартап ғояларини ривожлан- тида ахборот технологиялари соҳасида
тиришга кўмаклашиб келмоқда. Тошкент салмоқли натижаларга эришиляпти. IT
Тошкент вилоятидаги шаҳар ва ту- вилоятидаги IT марказлар АҚШнинг EPAM марказларда истиқболли кадрлар етишиб
манларда IT-парк тизимида жами 22 та компанияси ҳамда Бирлашган Араб Амир- чиқмоқда. Улар янги ғоялар, ишланма-
Рақамли технологиялар ўқув марказлари лиги билан ҳамкорликда ташкил этилган ларни тақдим этмоқда. Бу эса яқин фур-
ташкил этилди. Мазкур марказлар тўлиқ “One million uzbek coders” лойиҳаси дои- сатларда соҳада янги кашфиётлар, янги
асосда фаолият юритиб келмоқда. Улар- расида алоқа ўрнатган. лойиҳалар, дастурлар яратилишига умид
да 50 та иш ўрни яратилган. уйғотади.
Тошкент вилоятида дастурий маҳсу-
Мазкур IT марказлар замонавий лотлар ишлаб чиқиб ва уларни экспорт- Шаҳзод ҒАФФОРОВ,
компьютер техникалари, мебель, жи- га йўналтираётган ёшлар кўп. Олмалиқ “Янги Ўзбекистон” мухбири
ҳозлар билан таъминланган. Барча шаҳридаги Рақамли технологиялар ўқув
йилда Тошкент вилояти Юқори Чирчиқ академиясида муаммо ва ечим кўринишида марказларда юқори тезликдаги ин- марказида дастурлаш ҳамда графика ва
туманининг Янгибозор шаҳарчасида иш ташкил этилиши соҳа вакилларига ҳақиқий тернет уланган. IT марказларда фри- дизайн йўналишида таълим бераётган
бошлаган “Astrum” IT aкадемияси соҳада- мотивация бўлиши баробарида соҳа риво- лансерлар учун ҳам шароит бор. Улар Баҳодир Сатторов ҳам ана шундай ёш-
ги илғор ўқув муассасаси сифатида тобо- жи учун янги босқични бошлаб берди. Дав- лардан.
ра ўз ўрнига эга бўлиб бормоқда. Мазкур латимиз раҳбари ахборот технологиялари
академия юртимизда замон талабларига соҳасида ёш иқтидорларни аниқлаш бўйи-
жавоб бера оладиган, рақобатбардош их- ча Президент танловини ўтказиш ташаб-
тирочилар, дастурчилар авлодини шакл- бусини қўллаб-қувватлади ва унинг соврин
лантириш мақсадида ташкил этилган. жамғармасига 1 миллион доллар ажратиш-
ни таклиф қилди. Бу IT мутахассисларининг
Президентимиз шу йилнинг 29 июль янада кўпроқ стартап ғоялар яратишига
куни мазкур aкадемияга ташриф буюриб, туртки бўлади. Президентимиз томонидан

ОЛИЙ ТАЪЛИМ ЯНГИЧА ЁНДАШУВ

ОЧИ¯ЛИК ВА ШАФФОФЛИК ШАРОФАТИ ХЎЖАЙЛИ БУХОРО

ТАЖРИБАСИ АСОСИДА

Одилжон МАМАТКАРИМОВ, учта кенгашимизда 11 та ихтисослик РИВОЖЛАНТИРИЛАДИ
Наманган муҳандислик-технология бўйича диссертация ҳимоялари амал-
институти ректори га ошириб келинмоқда. Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан Оролбўйини ижтимоий-иқтисодий
ривожлантириш мақсадида Қорақалпоғистондаги барча туманларга
Ўз тараққиётининг янги босқичига қадам қўяётган Ўзбекистон Ўтган ўқув йилидан умумий қиймати вилоятлар бириктирилган.
учун коррупциянинг ҳар қандай шаклдаги кўриниши 12,255 миллиард сўмлик 18 та, қиймати
ислоҳотлар шиддатини сусайтириши билан ҳам хавфли. 347,2 минг АҚШ долларига тенг бўлган Бухоро вилояти ҳам жорий йил бо- кўрсатди. Соғлом турмуш тарзи тарғи-
Президентимизнинг 2019 йил 27 майдаги “Ўзбекистон 7 та халқаро лойиҳа бажарилмоқда. шидан буён Хўжайли туманини янада ботини олиб боришди.
Республикасида коррупцияга қарши курашиш тизимини янада Ҳар бир лойиҳа бўйича 6 та янги илмий тараққий эттиришга яқиндан кўмаклаш-
такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони лаборатория очилди. Институт мод- моқда. Мазкур ҳудудда бухоролик тад- Хўжайли туманини 2022-2024 йил-
асосида мамлакатимизда бу иллатга қарши курашиш йўлидаги дий-техник базасини яхшилаш учун биркор ва мутахассислар томонидан ларда ижтимоий-иқтисодий ривожланти-
саъй-ҳаракатлар жадаллашди. охирги икки йилда чет эл грантлари умумий қиймати 215 миллиард сўмлик ришга қаратилган зарур чора-тадбирлар
ҳисобидан 66 минг АҚШ доллари қий- қирққа яқин лойиҳа рўёбга чиқарилмоқ- ишлаб чиқилган. Айни пайтда муҳандис-
Бугун ҳар бир олий таълим муасса- ўқув йилидан давлат олий таълим ўқув йили сўнгида 12 нафар магис- матидаги учта лаборатория жиҳозлари да. Жумладан, Кун нури маҳалласида лик-коммуникация тизимини яхшилаш,
сасида Коррупцияга қарши курашиш муассасалари ўқитишни “кредит-мо- трантимиз Туркиянинг Газиосманпаша ҳамда 1,5 миллиард сўмлик тўқув-йи- дастлабки босқичда 36 та якка тартибда- электр, табиий газ, тоза ичимлик сув таъ-
ва комплаенс назорат қилиш тизими- дуль” тизимида олиб боряпти. Бунинг университетида, 14 нафар профессор- гирув дастгоҳлари ва зарур ускуналар ги уй-жой қурилиши бошлаб юборилган. минотини барқарор изга солиш, талабга
ни бошқариш бўлими очилиб, уларда амалиётга татбиқ этилиши натижаси- ўқитувчимиз эса Эге ҳамда Карабук олиб келинди. Жаҳон банки грантлари Қолаверса, тумандаги 10 та ёш оиланинг мос йўл қуриш, одамларга рисоладагидек
етакчи мутахассислар фаолият олиб да журнал ва рейтинг дафтарчалари университетларида стажировка ўтади. асосида 11,2 миллиард сўмлик олтита никоҳ ҳамда 10 нафар боланинг суннат турмуш шароитларини яратиб бериш, ҳу-
бормоқда. Аниқроқ қилиб айтсак, олий электрон шаклга ўтказилди. Талаба- Институтимизнинг халқаро лойиҳалар- лаборатория жамланмаси келтирилиб, тўйлари ўтказиб берилди. Тумандаги дудда дуч келинаётган муаммоларни ҳал
таълим муассасаларидаги жараён- ларнинг турар жойга жойлашиши учун даги иштироки ҳам анча фаоллашган. ўқув ва илмий жараёнларда қўлланил- 30 нафар ўғил-қиз Вобкент туманидаги қилишга доир қатор ташаббуслар ама-
ларни тўлиқ назорат қилиш имкони ҳам онлайн аризалар шакллантири- Яқинда АҚШнинг Виржиния технология моқда. Талабаларнинг илмий ғоялари- “Порлоқ келажак” болалар ёзги оромго- лиётига аллақачон киришилган.
яратилди. либ, мутасаддилардан иборат ишчи университети профессори Тиффаний ни ҳаётга татбиқ этишга мўлжалланган ҳида таътилни мароқли ўтказди.
гуруҳ хулосасига кўра, талаба шу Дрейп хоним Европа Иттифоқининг IT-парк фойдаланишга топширилди ва — Бухоро вилоятидан келган 3 та бри-
Шу ўринда қабул жараёнлари ва жойда яшаш учун тавсия этилади. Бу “ЭРАСМУС” лойиҳаси кўмагида волон- унга 550 миллион сўмдан ортиқ маблағ — Бу шинам ва замонавий оромгоҳда гададаги йигирмага яқин мутахассисимиз
тест синовларидаги ўзгаришларга очиқлик ҳам тизимда коррупциянинг тёр сифатида институтимизга таклиф йўналтирилди. болажонларимиз учун яратилган шарт- Хўжайлида ишламоқда, — дейди “Бухоро
эътиборингизни қаратмоқчиман. Бугун олдини олишга қаратилган муҳим чо- этилди. Сентябрь ойида эса АҚШнинг шароит ўйлаганимиздан ҳам зиёда ҳудудий электр тармоқлари” АЖ вакили
абитуриент уйидан туриб ўқиш учун ралардан саналади. яна бир университетидан муҳандислик Интилишларимиз ва экан, — дейди педагог тарбиячи Юлдуз Ўткир Ҳайдаров. — Минглаб метр электр
ариза топшира олади. Тест жараёни графикаси бўйича волонтёрни таълим тинимсиз меҳнатларимиз Тилавмуродова. — Машғулот ва ўйин узатиш тармоғи ўтказилди, 2 та транс-
эса аниқ тизимга таяниб, кенг майдон- Юқоридаги ислоҳотлар олий таълим жараёнига жалб қилишни режалаш- самараси ўлароқ, майдончалари, ётоқхона ва ошхона, форматор янгисига алмаштирилди. Яна
ларда кузатув камералари ўрнатилган муассасаларининг халқаро ҳамжамият- тирганмиз. 2021-2022 ўқув йилида айниқса, ҳовуз болажонларимизга завқ- 2 та трансформатор қайта таъмирланди.
ҳолда ўтказилмоқда. Жараённи ота- да ўз ўрнига эга бўлишида асосий аҳа- талабаларимиз умумий шавқ улашмоқда. Улар учун мусиқа ва Шунингдек, ҳудудда 263 та янги симёғоч
оналар кузатиб туриш имкониятига мият касб этяпти. Мисол учун, ҳозир Жорий йил апрель ойида институ- қиймати 617 миллион санъат оқшомлари, турли беллашув ва ўрнатилди. Кун нури ва Жан Қўнғирот ма-
эга. Умуман, мазкур йўналишга очиқ- бизнинг Наманган муҳандислик-техно- тимизга АҚШнинг юртимиздаги Бош сўм бўлган еттита мусобақалар ташкиллаштирилмоқда. ҳаллаларида қўшимча 250 кВ кучланиш-
лик ва шаффофлик кириб келди. Бу логия институтимиз дунёнинг етакчи консули Роберт Романовский ташриф стартап лойиҳа ғолибига Бизга шундай қувонч ва шодлик бағиш- ли трансформатор пункти қуриб берилди.
эса қабул билан боғлиқ коррупцион олий ўқув юртлари билан фаол ҳам- буюрди. Биз консул жаноблари билан айланди. Яна 5 нафар лаган бухороликлардан миннатдормиз.
ҳолатларга батамом нуқта қўйишга, корлик алоқаларини йўлга қўймоқда. талабаларимизнинг Америкадаги энг талабамиз турли номдаги Умуман, Хўжайли туманида
билимли ёшларнинг талабалар сафи- Чунончи, АҚШ, Германия, Россия, Бе- нуфузли олий ўқув юртларига хори- давлат стипендиялари Лойиҳалардан яна бири Хўжайли электр узатиш тармоғини
дан ўрин олишига хизмат қилади. ларусь, Туркия, Малайзия, Ҳиндистон, жий лойиҳалар доирасида алмашинув соҳиби бўлди, улардан туманидаги йўл инфратузилмасини ях- 24,3 минг метрга етказиш,
Покистон, Қозоғистон, Қирғизистон ва дастурларида иштирок этиш масала- бири Президент шилашга қаратилган. Бухоро вилояти 4 та маҳаллада қўшимча янги
Яна бир жиҳат, магистратура босқи- Тожикистон каби ўндан ортиқ давлатда- ларини келишиб олдик. Шунингдек, стипендиясини оляпти. Автомобиль йўллари ҳудудий бош бош- трансформатор пунктларини
чида ўқиш истагини билдирган ёшлар ги энг нуфузли олий ўқув юртлари би- Ҳиндистоннинг мамлакатимиздаги “Улуғбек ворислари” қармаси жамоаси “Саришунгул” овул қуриш, 7 та трансформатор
учун ҳужжат қабул қилиш бўйича ҳам лан 80 дан ортиқ ҳамкорлик шартнома- элчиси Маниш Прабхат ташаббуси республика танловида 20 фуқаролар йиғинидаги Насия кўчасида пунктини мукаммал
шу йилдан бошлаб янги тизим жорий лари имзоланган. Мазкур шартномалар билан “Ҳиндистон ўқув хонаси” фао- нафардан зиёд талабамиз 400 метр, Алим овулида 1,2 километр, таъмирлаш ва 310 та симёғочни
этилди. Эндиликда талаба хорижий бўйича келишувлар асосида профес- лияти мамлакатимизда биринчилар- ўз лойиҳалари билан Водник маҳалласида 400 метр йўлни янгилаш каби ишлар амалга
тилларни ўзлаштиргани тўғрисида сор-ўқитувчилар ва талабалар алма- дан бўлиб айнан бизнинг институтда иштирок этди, шунингдек, шағаллаштирмоқда. оширилади.
сертификатга эга бўлса, бакалавриат шинуви дастурлари, илмий-инновацион ташкил этилди. Ҳиндистоннинг етакчи 4 нафар талабамиз
босқичидаги ўзлаштириш кўрсаткич- йўналишларда нуфузли анжуманлар олий ўқув юртларидаги илғор техноло- “Илм-фан соҳасидаги — Жайхун, Сомонкўл ва Ангар “Обод қишлоқ” давлат дастури дои-
ларидан келиб чиқиб, магистратура ташкил этиш, ҳамкорликда илмий-тад- гияларни ўрганиш мақсадида 6 нафар хизматлари учун” овулларида ҳам қатор ишларни расида Сомонкўл, Жана жап, Бунёдкор
босқичига синовларсиз қабул қили- қиқот ишлари олиб бориш, магистрант- профессор-ўқитувчимиз шу кунларда кўкрак нишони билан амалга оширдик, — дейди ва Нурли йўл овулларида 7 минг метр-
нади. Ўқишни кўчириш жараёнининг лар ва таянч докторантларнинг илмий хизмат сафари билан Деҳли шаҳрида тақдирланди. бошқарма бош муҳандиси дан зиёд ўрта ва паст босимли газ қу-
такомиллаштирилиши ва кўчириш ишларига ҳамкор хорижий олий таълим бўлиб турибди. Сафар мобайнида қа- Нодирбек Болтаев. — Мазкур вури мукаммал таъмирланиб, 10 та газ
мезонларининг тартибга солиниши қа- муассасаларидаги етакчи олимлар ва тор йўналишлар ва олий ўқув юртлари Ҳар бир соҳада эришилаётган ютуқ аҳоли пунктларининг тақсимлаш пункти ва ускунаси техник
рорда аниқ белгилаб қўйилгани ушбу профессорларни илмий раҳбар сифа- билан янги ҳамкорлик шартномалари ва муваффақиятларнинг асоси, пой- деярли яроқсиз ҳолга келиб кўрикдан ўтказилди.
йўналишда ҳам коррупциянинг олди- тида тайинлаш тизими яхши натижалар тузишни режалаштирганмиз. девори бўлади. Шу маънода, жамики қолган йўллари қайта қуриб,
ни олишга замин яратади. Шу муҳим бермоқда. муваффақиятларимиз замирида дав- кенгайтирилмоқда. Қисқа айтганда, бухороликларнинг
ташаббус ҳам олий таълимда корруп- Институтимизда 330 нафардан латимиз раҳбари, ҳукуматимиз томо- хайрли ташаббус ва кўмаги билан Хў-
цияга қарши курашиш учун ташланган Жаҳоннинг “Топ-1000” рўйхатидан зиёд профессор-ўқитувчи фаолият нидан олий таълимга кўрсатилаётган Бухоро вилояти соғлиқни сақлаш жайлида узоқ йиллардан буён аҳолини
катта қадамлардан бири бўлди. Таъ- ўрин олган Беларусь миллий техника юритмоқда. Шундан 39 нафари фан юксак эътибор, ишонч, ғамхўрлик ва бошқармасининг тажрибали тиббиёт хо- қийнаб келаётган муаммоларга ечим
бир жоиз бўлса, айни жараёнларда университети ҳамда Саратов давлат доктори, профессор, 163 нафари фан рағбат мужассам, деб айта оламиз. димлари ҳамда Бухоро давлат тиббиёт топилмоқда. Пировардида хўжайлилик-
инсон омили тамомила чекланди. техника университети билан ҳамкор- номзоди, доцент ва фалсафа докто- Зеро, мамлакат келажаги кўп жиҳат- институти профессор-ўқитувчиларидан лар учун муносиб турмуш шароитлари
ликда 2+2 дастури бажарилмоқда. ри (PhD). Илмий даражалар берувчи дан ёшларимизнинг олий таълимда иборат 35 кишилик жамоа Хўжайлида яратиб берилмоқда.
Шуни алоҳида қайд этиш лозимки, Ўтган ўқув йилида Туркиянинг ўнта олган билимига боғлиқ. аҳолини чуқурлаштирилган тиббий кў-
ўқув жараёни бевосита рақамли шакл- етакчи олий ўқув юрти билан ҳамкор- рикдан ўтказиб, бирламчи тиббий сани- Минажатдин
га ўтаётгани таълим сифатини оши- лик алоқалари ўрнатилиб, меморан- тария тизимида фаолият кўрсатаётган ҚУТЛИМУРАТОВ,
ришга, коррупциянинг олдини олишга думлар имзоланганди. Унга мувофиқ, тиббиёт ходимларига амалий ёрдам “Янги Ўзбекистон” мухбири
хизмат қилмоқда. Масалан, 2021-2022

6 2022 йил 21 август, 170-сон

МУЛОҲАЗА

ТИЛ МАЪНАВИЯТИ раҳбарининг: “Мен шунга аминман —
китобсиз тараққиётга, юксак маъна-
ЁХУД МИЛЛИЙ ЛИСОНИЙ ИММУНИТЕТ виятга эришиб бўлмайди. Китоб ўқи-
ҲОСИЛ ҚИЛИШИМИЗ ЗАРУР! маган одамнинг ҳам, миллатнинг ҳам
келажаги йўқ” тарзида жаранглаган
Ёрқинжон ОДИЛОВ, панди — тил маънавиятини адабиёт
ЎзФА Ўзбек тили, адабиёти ва фольклори орқали шакллантиришда зўр дастак.
институти бўлим мудири, Негаки, адабиёт кишининг руҳий ола-
филология фанлари доктори, профессор мини бойитади, одамни оламга миллий
нигоҳ билан қарашга ўргатади, сўз бой-
Инсоннинг ақлий такомилида фаннинг, руҳий камолотида лигини оширади. Она тили сезгиси, тил
маънавиятнинг иштироки муҳим. Ақлий такомилга тарбияси, лисоний малакаю кўникма-
эришган инсон ўзининг моддий оламини бекаму кўст ларни миллий адабиёт тарбиялайди.
қилиши бор гап, бироқ кам-кўстсиз бу олам маънавиятсиз Инсон айнан миллий адабиёт орқали
бутун бўлмас. Маънавият қушнинг икки қанотига борлиқни ўзбекча кўришни, ўзбекча
менгзалгани бош сабаби ҳам шудир. Одамийликнинг чин тушунишни ўрганади. Турли ҳаётий-но-
омили саналган маънавият одам боласини шахс сифатида ҳаётий тушунчаларнинг ўзбек тилида
шакллантиради, биологик мавжудотдан инсонлик қандай ифодаланиши билан таниша-
рутбасига кўтаради. Бу рутбанинг йўргаги ахлоқий ва ди. Хуллас, миллий адабиётнинг тил
руҳий тарбия бўлса, бешиги тил ва адабиётдир. Бугунги маънавиятини шакллантириши — бир
глобаллашган дунёда миллат тилига миллий ўзликни томон, кишини ватанпарвар қилиб тар-
асрашнинг бош шарти деб қаралаётгани ҳам шундан. биялаши — яна бир томон. Буюклар
айтганидек, биз болаларга китоб ўқиш-
Биз билган, ўқиган адабиётларда билан “эски ҳаммом, эски тос” муам- ўзбек тилини ишлатаётган одамнинг тилга муносабатни тўғри йўлга қўйиб самарадорлиги таълим стандартлари- ни ўргатиб қўйсак бўлди, қолган ҳам-
маънавият катта тушунча экани, ин- моларга дуч келмаймизми? Негаки, лисоний тарбияси қандай кечаётгани- олиш керак. Ота-онанинг ўзи фарзан- да белгиланганидек эмас (албатта, биз масини, ҳатто тил маънавиятини ҳам
соннинг бутун ахлоқий-руҳий оламини тобора чуқурроқ глобаллашаётган дан қидирганимиз — маъқул иш. Нега- дига тўғри тил тарбияси борасида иб- сидирғасига шундай демоқчимасмиз!). китобнинг ўзи ўргатади.
ўзида жам этиши айтиб келинади. Бу дунёда “бақувват”, “ҳар нега қодир” ки, ҳар қандай тил ўз эгаси билан бирга рат бўлиши зарур, чунки “қуш уясида Мавриди келди деб дарсликларни
тўғри, аммо уни аниқ тасаввур қилиш деб билинадиган тилларда ҳам биз- яшайди, соҳиби ундан ўзи хоҳлагандек кўрганини қилади”. Оилада тил тар- янгилайверишдан тийилиб, синфхо- Ўзбек тилининг давлат тили сифа-
ва тушуниш учун бундай талқин яра- дагидек муаммолар пайдо бўлмоқда. фойдаланади, унга ўзи хоҳлагандек му- бияси нотўғри йўлга қўйилишининг ти- нада дарсларнинг сифатини ошириш тидаги нуфузи ва мавқеи олий таълим
майди, аслида маънавиятни инсон Бизнингча, давлат тилининг ама- носабатда бўлади. Тилни бу тарз қўл- пик намунаси бу — лисоний муҳитнинг пайида бўлиш керак. Қолаверса, таъ- даврида теран англанади. Шу маъно-
ахлоқий-руҳий оламининг айнан ўзи, лиётга татбиқи муаммосини бу тарз- лаш, тилга бу тарз муносабатнинг биз ғайриўзбекчалиги. Оила бошларининг лим муассасаларида она тили ўқитув- да, Ўзбек тилини 2020-2030 йиллар-
деб тушуниш мақсадга мувофиқ. Яъни да ечиш билан бугуннинг муаммоси ўйлагандек, биз кутгандек бўлиши тил ғарбча тутуми, ота-онанинг қурама чиларининг ўзаро дарс таҳлилларига да ривожлантириш ва тил сиёсатини
маънавият киши ахлоқий-руҳий фао- ҳал қилинади. Ҳечдан кўра бу ҳам соҳибининг маънавиятига, лисоний ту- нутқи, муомалада ёт тилни афзал кў- киришини жонлантириш лозим. Бир такомиллаштириш концепциясида
лиятининг маҳсули эмас, инсоннинг яхши, бу ҳам керак, чунки болала- тумига боғлиқ. Она тилини ич-ичидан риши фарзандни ҳам шундай тутумни ўқитувчининг бошқа ҳамкасби дарсини 2020-2021 ўқув йилидан бошлаб олий
айни шундай фаолияти — тутумидир. римизга соғлом тил қолдиришимиз севиш, уни ҳар хил қутқулардан қўриш, маҳкам тутишга, шундай лаҳжада чул- кузатиши, ютуқ ва камчиликларини таҳ- ўқув юртларининг таълим бошқа тилда
Она тили эса одам боласининг бундай лозим. Шу билан бирга, болаларимиз қонунан ҳимояланган расмий тилгина олиб бориладиган гуруҳларида давлат
оламларини яратувчи, уни такомилга ҳам аждодлар тилини омон сақлаши эмас, давлат рамзи, давлатчилик шар- тили сабоқлари бериб келинмоқда.
элтувчи имкондир. жоиз-ку?! Тилимизнинг эллик-юз йил- ти сифатида қабул қила олиш учун эса Мазкур концепцияда 2025 йилга қадар
лар нарисини ҳам унутишга ҳаққимиз кишига тил маънавияти деган малака давлат мактабгача таълим тизимида
Сўнгги йилларда олимлар, журна- йўқ. зарур. Афсуски, узоқ вақтлардан бери ўзбек тилли гуруҳлар қамровини 72
листлар, кенг жамоатчилик кўп тилга ўзбек тилининг давлат тили сифатида- фоизга, 2030 йилгача эса 80 фоизга,
ги нуфузи ва мавқеини оширишда тил 2030 йилга қадар умумтаълим мактаб-
ЎЗБЕК ТИЛИНИНГ ДАВЛАТ ТИЛИ СИФАТИДАГИ маънавияти ва тил эгаси тушунчалари- КОНЦЕПЦИЯДА 2025 ЙИЛГА ҚАДАР ДАВЛАТ МАКТАБГАЧА ларида ўзбек тили фанини ҳафтасига
НУФУЗИ ВА МАВҚЕИ ОЛИЙ ТАЪЛИМ ДАВРИДА га бақамти қараганимиз, ўзбек тили со- ТАЪЛИМ ТИЗИМИДА ЎЗБЕК ТИЛЛИ ГУРУҲЛАР 84 соатдан 110 соатгача етказиш ло-
ТЕРАН АНГЛАНАДИ. ШУ МАЪНОДА, ЎЗБЕК ҳибларида шундай зеҳниятни шакллан- ҚАМРОВИНИ 72 ФОИЗГА, 2030 ЙИЛГАЧА ЭСА 80 ФОИЗГА, зимлиги таъкидланган. Бу яхши, аммо
ТИЛИНИ 2020-2030 ЙИЛЛАРДА РИВОЖЛАНТИРИШ тиришга диққат қилолганимиз йўқки, бу 2030 ЙИЛГА ҚАДАР УМУМТАЪЛИМ МАКТАБЛАРИДА ушбу дарслар сифати талаб даража-
ВА ТИЛ СИЁСАТИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ худди ерга ишлов бермай мўл ҳосил ЎЗБЕК ТИЛИ ФАНИНИ ҲАФТАСИГА 84 СОАТДАН 110 сидами? Ана шу нарса — муаммо. Ҳат-
КОНЦЕПЦИЯСИДА 2020-2021 ЎҚУВ ЙИЛИДАН кутишдай гап. СОАТГАЧА ЕТКАЗИШ ЛОЗИМЛИГИ ТАЪКИДЛАНГАН. то 2021-2022 ўқув йилидан айрим олий
БОШЛАБ ОЛИЙ ЎҚУВ ЮРТЛАРИНИНГ ТАЪЛИМ БУ ЯХШИ, АММО УШБУ ДАРСЛАР СИФАТИ ТАЛАБ ўқув юртларида давлат тили таълими
БОШҚА ТИЛДА ОЛИБ БОРИЛАДИГАН ГУРУҲЛАРИДА Тил маънавияти тил эгасини лисо- ДАРАЖАСИДАМИ? АНА ШУ НАРСА — МУАММО. билан боғлиқ дарс соатларини қисқар-
ДАВЛАТ ТИЛИ САБОҚЛАРИ БЕРИБ КЕЛИНМОҚДА. ний тарбиялашдан бошланади ва бун- ҲАТТО 2021-2022 ЎҚУВ ЙИЛИДАН АЙРИМ ОЛИЙ ЎҚУВ тириш бошлангани тил маънавиятини
да қуйидагилар муҳим. ЮРТЛАРИДА ДАВЛАТ ТИЛИ ТАЪЛИМИ БИЛАН БОҒЛИҚ шакллантириш ишларини секинлаш-
олган мавзулардан бири — давлат тили Аслини олганда, ўзбек тилининг дав- ДАРС СОАТЛАРИНИ ҚИСҚАРТИРИШ БОШЛАНГАНИ тириши аниқ. Шу боис, таълимнинг бу
ва унинг амалиётга татбиқи муаммоси. лат тили сифатида амалиётга татбиқи, Маънавиятнинг бош устуни бўлган ТИЛ МАЪНАВИЯТИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ ИШЛАРИНИ бўғинида ҳам она тили ва давлат тили
Бу борада телевидение, радио ҳамда кундалик ҳаётимиздаги ўрни борасида- тарбия оиладан бошланади, тил маъ- СЕКИНЛАШТИРИШИ АНИҚ. бўйича дарсларни бўшаштирмаслик,
матбуотда кўп ва хўб чиқишлар қилин- ги муаммонинг асосий сабабини тили- навияти ҳам оилада куртак отиб, гулга лингвистик билимларни лисоний ма-
ди ва ҳозир ҳам давом этмоқда, бироқ мизнинг ўзидан излашимиз — нодуруст киради, мева беради, таълим-тарбия- дирашга ўргатади. Бундай муҳитда ўс- лил қилиши муаллимнинг дарсга пухта даниятга, лисоний маънавиятга ай-
фойдали иш коэффициенти биз кутган- юмуш. Аксинча, муаммонинг туб илди- нинг кейинги бўғинлари уни такомилга ган бола оламни ўта миллий андозада тайёрланишига, сидқидилдан дарс ўти- лантиришимиз керак.
дек бўлгани йўқ. Хўш, қандай таклиф- зини шу тилни қўллайдиган эгасидан, тортади. Шу жиҳатдан, аввало, оилада эмас, ўта ғарбча қолипда кўради. Энг шига табиий мажбурият уйғотади. Агар
лар илгари сурилган, нималар тавсия ачинарлиси, фарзанд ўз тутумларининг биз тилимизни йигирма йилдан кейин Бугун дунёнинг аксар давлатлари-
қилинган? Энг аввало, давлат тилининг ғайримиллийлигини мутлақо идрок қандай кўришни истасак, бугундан ўша да тил билан боғлиқ муаммолар дол-
амалиётга татбиқи бўйича ишларни этмай қўяди, олам ва одамга миллий мўлжалга мос она тили таълимини йўл- зарблашган. Катта давлатларнинг катта
жонлантириш керак. Тегишли меъёрий- нигоҳ йўқолади. Бундан таълим маска- га қўйишимиз жоиз. Борди-ю шундай тиллари ҳаёт суръатларининг ғоят тез-
ҳуқуқий ҳужжатларни лозим даражада нининг машаққати ортади, холос. Агар қилинмаса, давлат томонидан кўрил- лашуви билан бошқа халқлар тиллари-
ўзгартириш, давлат тили татбиқида тил ота-она фарзандига ўзбекча тутум, ган чоралар ора йўлда қолиб кетаве- га баъзан объектив, баъзан субъектив
мутасаддилари жидду жаҳд қилиши, ўзбекча муомала намунасини кўрса- ради. Ахир кейинги уч-тўрт йилнинг омиллар ўлароқ таъсирини ўтказмоқда.
иродали бўлиши зарур. ОАВда тарғи- та билса, болада бундай кўникмалар бадалида ўзбек тилининг давлат тили Асосан, миллий тиллар луғати таркиби-
бот тадбирларини кучайтириш билан шаклланади. сифатидаги мақомини мустаҳкамлаш, да чет сўзлар кўпайиб кетиши фонида
бирга, муаммоларни очиқ айтиш керак. уни ривожлантириш, тил сиёсатини та- кузатиладиган бундай таъсирлар бора-
Мазкур таклифу тавсияларни биз ҳам Донишманд шоир Фурқат ўз шеър- комиллаштириш борасида ўндан ортиқ бора миллий тилларнинг ички имконият-
қадрлаймиз, чунки улар ўз она тилини ларидан бирида бежиз “Менинг мак- қонунчилик ҳужжати қабул қилингани ларидан фойдаланиш механизмларини
муқаддас билган ёниқ қалбдан чиққани таб аро булдур муродим, Хатимдек тил муаммосининг янада долзарбла- ишдан чиқариши мумкин. Янги пайдо
аниқ. Шунинг учун бу тарз тавсиялар- чиқса имлою саводим”, демаган эди. шаётганини кўрсатади. бўлган тушунча учун тайёр лексемани
нинг амалиётга татбиқи ўзбек тили ри- Мактаб таълими, хусусан, она тили ўзлаштириш зинҳор тенденцияга ай-
вожида ва давлат тилининг тўлақонли дарслари тил маънавиятини камол Тил маънавиятини шакллантиришда ланмаслиги лозим. Бугун олий таълим
амал қилишида муҳим ҳисса бўлиб қў- топтириши “ҳаққаст рост”. Она тили китобнинг, адабиётнинг таъсири фав- талабалари нутқини қўя турайлик, ҳат-
шилади. дарслари боланинг оилада шаклланган қулодда муҳим. Президентимиз давлат то марказий нашрларимизда ҳам “ҳеш-
тил сезгиларини, миллий тутумларини раҳбари сифатида иш бошлагандаёқ тег”, “креатив”, “челленж”, “пост”, “фейк”,
Фақат “фақат” деган иштибоҳ бор. тарбиялайди, ўз тилига ақл кўзи билан болаларни китобга ошно қилиш, хал- “платформа”, “тьютор”, “вакцинация”,
Хўш, зикр этилган чораларни кўриш, қарашни ўргатади. Бунга мактабларда қимизга хос китобхонлик маданиятини “компетенция”, “тренинг”, “мессенжер”,
зикр этилгандек иш тутиш билан дав- тил дарси сифатини ошириш биланги- тиклаш йўлида ташаббус кўрсатиши “контент” каби олинмалар сони ортмоқ-
лат тилининг таг замини том маъно- на эришилади. Афсуски, бугун мактаб тил маънавиятини камол топтиришдек да. Табиийки, тилнинг ўзи бундай ташқи
да мустаҳкамланадими? Вақт ўтиши таълимида она тили дарси сифати ва юмушда ҳам қўл келади. Давлатимиз таъсирларга қарши туролмайди, чунки
ҳеч бир тилнинг фитратида шундай ху-
сусият йўқ. Тилни чет сўзлар босқинидан
миллий лисоний иммунитетли эгаси қў-
рийди. Комилликнинг бош шартларидан
бўлган тил маънавияти инсонни ана
шундай иммунитетга соҳиб қилади.

Хуллас, тил маънавияти давлат
тили бўйича мавжуд муаммоларни бар-
тараф қилишда ҳам, ўзбек тилининг чо-
рак ёки ярим асрдан кейинги тақдирини
тайин этишда ҳам асосий дастакдир.
Бундай маънавиятни шакллантиришга
тил илми ҳам, тил таълими ҳам бирдай
масъул. Фан эса тил амалиётига елка
тутиши лозим.

“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Шаҳзод Ғаффоров
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Насиба Абдуллаева
Дизайнер: Хуршид Абдуллаев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма Г-864. Манзилимиз:
81651 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли чоп этилишига Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 23:00 Топширилди — 02:35
“ШАРҚ” НМАК масъул.
Босмахона телефони: (71) 233-11-07 “ШАРҚ” нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси
босмахонасида чоп этилди.
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected]
Босмахона манзили: Тошкент шаҳри, Буюк Турон кўчаси, 41-уй.