2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган
Ижтимоий-сиёсий газета № 156 (678), 2022 йил 3 август, чоршанба
ªЗБЕКИСТОН ПРЕЗИДЕНТИ ТУРКИЯ БИЛАН КªП ¯ИРРАЛИ ²АМКОРЛИК САЛО²ИЯТИНИ
САМАРАЛИ ИШГА СОЛИШ МУ²ИМЛИГИНИ ТАЪКИДЛАДИ
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 2 август куни “Ўзбекистон – Озарбайжон – Туркия” форматидаги биринчи вазирлар учрашувида
иштирок этиш учун Тошкент шаҳрида бўлиб турган Туркия Республикаси ташқи ишлар вазири Мавлуд Чавушўғли бошчилигидаги делегацияни қабул қилди.
Туркия делегацияси таркибида уч- Президенти Режеп Таййип Эрдоғаннинг Томонлар Ўзбекистон билан Туркия жумладан, ҳудудлараро алоқаларни дастурларини тезлаштириш муҳимли- ҳамда жорий йилнинг кузида Самарқанд
рашувда савдо вазири Меҳмет Муш саломи ва энг эзгу тилакларини етказди. ўртасидаги кенг кўламли стратегик ше- фаоллаштириш орқали самарали фой- ги қайд этилди. шаҳрида ўтказиладиган Туркий давлат-
ҳамда транспорт ва инфратузилма ва- Туркия томони Янги Ўзбекистонда амал- риклик муносабатлари изчил ривожла- даланишга қаратилган Ўзбекистон ва лар ташкилоти саммитига тайёргарлик
зири Одил Қораисмоилўғли қатнашди. га оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ниб, амалий ҳамкорлик мустаҳкамла- Туркия етакчиларининг келишув ва қа- Давлатимиз раҳбари юқори марта- кўриш масалалари юзасидан фикр ал-
ислоҳотлар ва сиёсий янгиланишлар ниб бораётганини мамнуният билан рорларини амалга оширишга алоҳида бали меҳмонларни Ўзбекистон, Озар- машилди.
Икки мамлакат ўртасидаги кўп қирра- дастурини, шунингдек, мамлакатимиз- қайд этдилар. эътибор берилди. байжон ва Туркия ташқи ишлар, савдо
ли ҳамкорликни олий даражада эришил- нинг, энг аввало, минтақада дўстлик, ва транспорт вазирларининг биринчи ЎзА
ган келишувларни амалга ошириш дои- яхши қўшничилик ва ишонч муноса- Ўзаро савдо ва инвестициялар Савдо, инвестициялар, иннова- учрашуви муваффақиятли ўтказилгани Ўзбекистон Республикаси Президенти
расида янада кенгайтириш масалалари батларини мустаҳкамлашга қаратилган кўрсаткичлари жадал суръат билан циялар, энергетика, саноат, қишлоқ билан табриклади.
кўриб чиқилди. ташқи сиёсатини ҳар томонлама қўллаб- ўсиб бормоқда, фаол гуманитар ал- хўжалиги, транспорт ва логистика, Матбуот хизмати суратлари.
қувватлаётгани алоҳида таъкидланди. машинувлар давом этмоқда. туризм ва соғлиқни сақлаш соҳалари- Минтақавий кун тартиби, шу жумла-
Учрашув аввалида вазир Мавлуд Ча- да қўшма кооперация лойиҳалари ва дан, Афғонистонда тинчлик ва барқа-
вушўғли давлатимиз раҳбарига Туркия Улкан ҳамкорлик салоҳиятидан, шу рорлик таъминланишига кўмаклашиш
ªЗБЕКИСТОН ПРЕЗИДЕНТИ ОЗАРБАЙЖОН ªЗБЕКИСТОН ПРЕЗИДЕНТИ ЕХ²Т
БИЛАН АМАЛИЙ ²АМКОРЛИКНИ ЯНАДА КЕНГАЙТИРИШНИНГ ОЛИЙ КОМИССАРИ БИЛАН ²АМКОРЛИКНИНГ
АСОСИЙ ЙªНАЛИШЛАРИНИ МУ²ОКАМА ¯ИЛДИ
А²АМИЯТИНИ ¯АЙД ЭТДИ
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 2 август куни
мамлакатимизда ташриф билан бўлиб турган Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик
ташкилотининг (ЕХҲТ) Миллий озчиликлар масалалари бўйича Олий комиссари Қайрат
Абдураҳмоновни қабул қилди.
Амалий ҳамкорликни йўлга Учрашувда Олий комиссар Қатор қўшма тадбирлар —
қўйиш масалалари ҳамда мил- мамлакатимизда бағрикенглик миллатлараро тотувлик масала-
латлараро тотувлик ва барқарор ва гуманизм маданиятини ри- лари бўйича минтақавий семи-
тараққиётни таъминлаш соҳаси- вожлантириш, миллатлараро ва нар, халқаро тажриба ва ЕХҲТ
да қўшма лойиҳа ва дастурларни фуқаролараро англашув ва тотув- тавсияларининг тақдимотини
амалга ошириш истиқболлари кў- ликни таъминлаш, шу асосда ёш ўтказиш, шунингдек, Ўзбекистон
риб чиқилди. авлодни тарбиялаш бўйича олиб делегациясининг миллатлараро
борилаётган сиёсатга юксак баҳо муносабатлар муаммосига ба-
ЕХҲТ институтлари билан ус- берди. ғишланган давра суҳбатида иш-
тувор йўналишларда — хавф- тирок этиши юзасидан келишув-
сизлик, иқтисодиёт ва экология Ўзбекистоннинг Марказий ларга эришилди.
соҳаларида, гуманитар йўналиш- Осиё минтақасида дўстлик,
даги конструктив мулоқот ва сер- яхши қўшничилик ва кўп қирра- Кўп тилли таълим соҳасида, шу
маҳсул ҳамкорликнинг бугунги ли шериклик муносабатларини жумладан, Марказий Осиё таъ-
даражаси мамнуният билан қайд мустаҳкамлаш, Афғонистоннинг лим дастури доирасида лойиҳа-
этилди. Ўрта муддатли истиқбол- тинч ривожланиши ва иқтисодий ларни амалга ошириш ҳам кўзда
да қарийб 50 та тадбирни ўтказиш тикланишига кўмаклашиш бора- тутилган.
назарда тутилган “йўл харитаси” сидаги ташаббуслари қўллаб-
биргаликда амалга оширилмоқда. қувватланди. ЎзА
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 2 август куни транспорт коммуникацияларини йўлга қўйиш Ўзбекистон Республикаси Президентининг
пойтахтимиздаги Ўзбекистон, Озарбайжон ва Туркия вазирларининг биринчи кўп масалалари кўриб чиқилди. ҚАРОРИ
томонлама учрашуви тадбирларида иштирок этаётган Озарбайжон Республикаси
Давлатимиз раҳбари ўзаро манфаатли ªЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
делегациясини қабул қилди. ҳамкорликка доир лойиҳа ва дастурларни ДАВЛАТ МУСТА¯ИЛЛИГИНИНГ ªТТИЗ БИР
ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ва жа- ЙИЛЛИК БАЙРАМИГА ТАЙЁРГАРЛИК КªРИШ ВА
даллаштириш, шу жумладан, Ўзбекистон — УНИ Ю¯ОРИ САВИЯДА ªТКАЗИШ Тª¡РИСИДА
Озарбайжон инвестиция фондини ташкил
Озарбайжон томонидан ташқи ишлар Томонлар яқинда ўтган олий даражада- этиш, ишбилармонлар ўртасидаги алоқа- Халқимизнинг улкан жасорати ва матонати билан Айниқса, сўнгги йилларда, дунёда коронавирус
вазири Жайхун Байрамов, иқтисодиёт ва- ги учрашувдан сўнг сезиларли муваффа- ларни рағбатлантириш, биринчи Ҳудудлар 1991 йил 31 августда қўлга киритилган Ўзбекистон
зири Микойил Жабборов ҳамда рақамли қиятларга эришилганини мамнуният билан форуми ва саноат кўргазмасини ўтказиш, Республикасининг давлат мустақиллиги кўп минг пандемияси ва иқтисодий инқироз, кескин рақобат,
ривожланиш ва транспорт вазири Рашад қайд этдилар. Ўтган ойда нефть-газ ва кимё эркин иқтисодий зоналар негизида коопера- йиллик тарихимиздаги ҳеч қачон унутилмайдиган,
Набиев қатнашди. тармоқларида, ипакчилик ва қишлоқ хўжа- ция учун шароитлар яратиш муҳим эканини қадр-қиммати ва аҳамияти йиллар, асрлар ўтгани са- турли қарама-қаршилик ва зиддиятлар туфайли
лигининг бошқа соҳаларида, шунингдек, алоҳида таъкидлади. йин тобора ортиб борадиган буюк тарихий воқеадир.
Биродар давлатларимиз етакчилари- миллий индустриаллаштириш дастурлари юзага келган ғоят оғир ва мураккаб вазиятда мард
нинг келишувларига мувофиқ, Ўзбекис- доирасидаги лойиҳаларни илгари суриш Жорий йил ноябрь ойида Ўзбекистонда Айнан миллий мустақиллик эл-юртимиз учун жа-
тон — Озарбайжон стратегик шериклик учун делегацияларнинг ўзаро ташрифлари ўтказиладиган Туркий давлатлар ташкилоти ҳон ҳамжамиятидан муносиб ўрин эгаллаб, ҳуқуқий ва олижаноб халқимизнинг фидокорона меҳнати
муносабатларини янада ривожлантириш фаол давом эттирилди. саммитига тайёргарлик кўриш билан боғлиқ демократик давлат ва эркин фуқаролик жамиятини
ва амалий ҳамкорликни кенгайтириш ма- масалалар ҳам кўриб чиқилди. қуриш, шу жумладан, ҳаётнинг турли соҳа ва тармоқ- билан Янги Ўзбекистонни барпо этиш ва уни жаҳон-
салалари муҳокама қилинди. Куни кеча Тошкент шаҳрида икки томон- ларида кенг кўламли ислоҳотларни амалга ошириш
лама Ҳукуматлараро комиссиянинг навбат- ЎзА учун мустаҳкам замин яратиб, эришаётган барча га тараннум қилиш бўйича муҳим натижаларни қўл-
Учрашув аввалида Озарбайжон даги йиғилиши муваффақиятли ўтказилди. ютуқ ва марраларимизнинг асосий манбаи бўлиб
ташқи ишлар вазири Ўзбекистон Ўзбекистон Республикаси Президенти келмоқда. га киритаётганимиз, бу ютуқлар халқаро жамоатчи-
раҳбарига Озарбайжон Президенти Бугун эса учала мамлакатнинг ташқи иш- Матбуот хизмати сурати.
Илҳом Алиевнинг саломи ва эзгу ти- лар, савдо ва транспорт вазирларининг уч- лик томонидан эътироф этилаётгани, энг асосийси,
лакларини етказди. рашувида, энг аввало, минтақада самарали
ватандошларимизнинг онгу тафаккури, дунёқараши
ўзгариб, улар ислоҳотлар самарасини кундалик
ҳаётида ҳис қилиб яшаётганини алоҳида таъкид-
лаш зарур. Давоми 2-бетда
2 2022 йил 3 август, 156-сон Сиёсат
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
ҚАРОРИ
ªЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МУСТА¯ИЛЛИГИНИНГ
ªТТИЗ БИР ЙИЛЛИК БАЙРАМИГА ТАЙЁРГАРЛИК КªРИШ ВА УНИ Ю¯ОРИ
САВИЯДА ªТКАЗИШ Тª¡РИСИДА
Бошланиши 1-бетда “Янги Ўзбекистонда эл азиз, инсон азиз” саҳна рассомлари, истеъдодли ёш ижрочилар, олиш, уларга беғараз ёрдам бериш билан боғ- Қорақалпоғистон Республикаси ва вилоят-
деган бош ғояни ўзида мужассам этган ташки- мақом ва бахшичилик санъати вакилларидан лиқ хайрия тадбирларини амалга ошириш. ларда — тегишли маҳаллий бюджетларнинг
2022-2026 йилларга мўлжалланган Янги лий-амалий, маънавий-маърифий тадбирлар иборат ижодий гуруҳлар кенг жалб этилсин. қўшимча манбалари ҳамда ҳомийлик хайрияла-
Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясини амалга ҳамда тарғибот-ташвиқот ишлари дастури 2-ило- 5. Маданият вазирлиги (О.Назарбеков): ри ҳисобидан;
ошириш, эришилган ютуқларни мустаҳкамлаб, вага мувофиқ тасдиқлансин. 4. Жойларда Мустақиллик байрамини юқори Республика Маънавият ва маърифат мар-
туб ислоҳот жараёнларини янги босқичга кўта- савияда ўтказиш мақсадида қуйидаги масала- кази (М.Ҳожиматов) ва Ёзувчилар уюшмаси Тошкент шаҳрида — Республика комиссияси
риш, инсон ҳуқуқ ва манфаатлари, унинг қадри, 2. Республика комиссияси (А.Арипов): ларга алоҳида эътибор қаратилсин: (С.Саидов) билан биргаликда бир ҳафта муд- томонидан тасдиқланган харажатлар сметасига
шаъни ва ғурурини етакчи ўринга олиб чиқиш Дастурда назарда тутилган чора-тадбирлар- датда Тошкент шаҳрида Мустақиллик байрами- мувофиқ республика бюджети ва Тошкент шаҳар
устувор вазифамизга айланган ҳозирги вақтда нинг самарали бажарилиши ҳамда Мустақиллик сўнгги йилларда мамлакатимизда амалга га бағишлаб ўтказиладиган театрлаштирилган маҳаллий бюджети маблағлари ҳисобидан тенг
юртимизда тинчлик ва барқарорликни сақлаш, байрамининг Қорақалпоғистон Республикаси, оширилаётган туб демократик ислоҳотлар, хал- концерт томошасининг дастури ва сценарийси- улушларда молиялаштирилади.
давлатимизнинг ҳудудий яхлитлиги ва бўлинмас- вилоятлар марказлари ва Тошкент шаҳрида, шу- қимизнинг ҳаёти, қалби ва онгида юз бераётган ни ишлаб чиқсин;
лиги, сарҳадларимиз дахлсизлигини таъминлаш, нингдек, барча шаҳар ва туманлар, қишлоқ ва ижобий ўзгаришларни таъсирчан усулларда ушбу концерт томошасини тажрибали ижод- 8. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпа-
миллатлараро тотувлик, диний бағрикенглик ва овулларда кенг нишонланишини таъминласин; ифода этиш; корлар ҳамда юқори малакали мутахассисларни нияси (А.Хаджаев), Ўзбекистон Миллий ах-
ҳамжиҳатликни мустаҳкамлашга интилиш кўп барча ҳудудларда аҳолининг кенг қатламлари жалб этган ҳолда, юксак ғоявий-бадиий савияда борот агентлиги (А.Кўчимов), “Дунё” ахборот
миллатли халқимизни янада бирлаштирадиган, ўртасида Мустақиллик байрамига бағишлаб маъ- мамлакатимизда турли миллат ва диний кон- тайёрлаш чораларини кўрсин. агентлиги (С.Суяров), Ўзбекистон Миллий
юксак марраларга сафарбар этадиган беқиёс рифий учрашувлар, очиқ мулоқот ва суҳбатлар, фессия вакиллари ўртасида аҳиллик ва тотувлик 6. Маданият вазирлиги (О.Назарбеков), Ба- медиа ассоциацияси (Ш.Қудратхўжа) ва
кучга айланиб бормоқда. адабий-бадиий кечалар, долзарб мавзулар бў- муҳитини янада кучайтириш, жамиятда тинч ва диий академия (А.Нуриддинов), Ёзувчилар уюш- бошқа оммавий ахборот воситаларига Ўз-
йича фикр алмашувлар, маданий тадбирларни осойишта ҳаётни таъминлаш борасида амалга маси (С.Саидов), Ўзбекистон Журналистлар бекистон Республикаси мустақиллигининг
Буюк истиқлолимизнинг халқимиз, айниқса, самарали ўтказиш мақсадида таниқли илм-фан оширилаётган ишларнинг аҳамиятини чуқур таҳ- уюшмаси (О.Ўсаров), “Тасвирий ойина” ижодий ўттиз бир йиллик байрамига тайёргарлик кў-
ёш авлод қалбида Ватанга муҳаббат ва садоқат намояндалари, ижодкор зиёлилар, маданият ва лиллар, аниқ ҳаётий мисоллар ёрдамида кенг уюшмаси (И.Латипов) тегишли ташкилотлар би- риш ва уни ўтказиш бўйича амалга ошири-
туйғуларини камол топтириш, юртимизни ҳар санъат арбобларидан иборат тарғибот гуруҳла- жамоатчиликка етказиш; лан биргаликда “Энг улуғ, энг азиз”, “Ранглар лаётган ишларни атрофлича ёритиб бориш
томонлама эркин, обод ва фаровон мамлакатга рини ташкил этсин ҳамда уларнинг аниқ режа жилосида — она диёр”, “Ватан учун яшай- тавсия этилсин.
айлантиришдаги улкан аҳамият ва моҳиятини асосида фаолият олиб боришини йўлга қўйсин; бугунги тинч ва эркин ҳаётни қадрлаб, шук- лик!” каби анъанавий кўрик-танловларни юқори
ҳисобга олиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси белгиланган чора-тадбирлар қандай амалга роналик туйғуси билан яшашга, инсон қадрини даражада ўтказишни таъминласин. 9. Мазкур қарорнинг ижросини назорат
давлат мустақиллигининг ўттиз бир йиллигини оширилаётгани юзасидан ҳар бир ҳудуд, вазир- улуғлашга даъват этадиган маънавий-маърифий 7. Белгилаб қўйилсинки, ўтказиладиган бай- қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вази-
муносиб кутиб олиш ва ушбу қутлуғ санани юксак лик ва идора раҳбарларининг ҳисоботларини тадбирларни уюштириш; рам тадбирлари: ри А.Н.Арипов ва Ўзбекистон Республикаси
даражада нишонлаш мақсадида: ўз йиғилишларида мунтазам равишда эшитиб Президентининг маслаҳатчиси А.А.Абдувахи-
борсин. аҳолининг ҳаёт даражаси ва сифатини ях- тов зиммасига юклансин.
1. Қуйидагилар: 3. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоят- шилаш, ёшлар, хотин-қизлар, кекса авлод ва-
Ўзбекистон Республикаси давлат мустақил- лар ва Тошкент шаҳрида ўтказиладиган бай- киллари, ижтимоий ҳимояга муҳтож инсонларга Ўзбекистон Республикаси Ш. МИРЗИЁЕВ
лигининг ўттиз бир йиллик байрамига тайёр- рам дастурларини тайёрлашга оммавий то- доимий эътибор ва ғамхўрлик кўрсатишга қара- Президенти
гарлик кўриш ва уни юқори савияда ўтказиш мошалар бўйича юксак маҳорат ва тажрибага тилган дастурларимизнинг ижобий натижалари-
бўйича республика комиссиясининг (кейинги эга бўлган сценарист ва режиссёрлар, ёзувчи ни кўрсатиш; Тошкент шаҳри,
ўринларда — Республика комиссияси) таркиби ва шоирлар, композитор ва балетмейстерлар, 2022 йил 1 август
1-иловага мувофиқ; байрам муносабати билан Иккинчи жаҳон
уруши фахрийлари, кекса авлод вакилларини
қўллаб-қувватлаш, “Темир дафтар”, “Аёллар
дафтари”, “Ёшлар дафтари”га киритилган ҳам-
да кўмакка муҳтож инсонларнинг ҳолидан хабар
ªЗБЕКИСТОН, ОЗАРБАЙЖОН ВА ТУРКИЯ ªЗАРО БО¡ЛИ¯ЛИК ВА КªП ¯ИРРАЛИ
²АМКОРЛИКНИ ЯНАДА ФАОЛЛАШТИРИШ ТАРАФДОРИ ЭКАНИНИ ТАСДИ¯ЛАДИ
2 август куни Тошкентда “Ўзбекистон – Озарбайжон – Туркия” шаклида ташқи ишлар, савдо ва транспорт вазирларининг биринчи учрашуви бўлиб ўтди.
Уч томонлама шаклдаги анжуманда Озарбайжон ташқи ишлар вазири Жайхун мавжудлиги ҳақида якдил фикр билдирди. Бун- “тезлаштириш учун ниҳоятда юқори салоҳият- Уч мамлакат иқтисодиёт
олий даражада эришилган Байрамов, ўз навбатида, мамлакатларнинг икки да давлат раҳбарларининг сиёсий иродаси, вазирлари томонидан
келишувларни ҳаётга татбиқ этиш томонлама муносабатларидан ташқари таш- мамлакатларимиз аъзо бўлган Туркий давлат- га эга эканини ҳисобга олиб, Жанубий Осиё ўзаро савдо ва сармоявий
масалалари, шунингдек, ўзаро қи ишлар, иқтисодиёт ва транспорт вазирлари лар ташкилоти томонидан яратилган мавжуд мамлакатлари билан юк ташишни ривожланти- ҳамкорлик тўғрисидаги
алоқаларни мустаҳкамлашнинг иштирокидаги ушбу ноёб ҳамкорлик шаклининг асос алоҳида аҳамиятга эга. риш бўйича биргаликдаги саъй-ҳаракатларни маълумотлар тақдим этилди.
амалий механизмларини ишлаб чиқиш ривожлантирилиши тармоқлараро алоқалар, амалга ошириш зарур, — деди вазир. — Айни Ушбу муносабатларнинг
истиқболлари муҳокама қилинди. иқтисодий ва савдо муносабатлари, трансчега- Ўзбекистон инвестициялар ва ташқи савдо пайтда Афғонистон ҳудуди орқали Покистон-
Хусусан, ташқи сиёсат ва минтақавий равий тадбиркорлик фаолиятидаги ришталарни вазирининг биринчи ўринбосари Лазиз Қуд- га юк ташиш учун қулай имконият мавжуд. Шу
ҳамкорликнинг устувор йўналишлари, ратов савдо-иқтисодий алоқаларни янада кен- боис, мамлакатимиз транспорт компаниялари уч томонлама ўзаро
савдо-иқтисодий ва сармоявий Сўнгги беш йилда гайтириш, саноат кооперацияси ва ҳудудлараро босқичма-босқич ушбу йўналишни ўзлаштириб, боғлиқликни мустаҳкамлаш,
соҳалардаги муносабатларни уч томонлама товар ҳамкорликни ривожлантириш, шунингдек, иқлим Афғонистон ҳудуди орқали юк ташишни бошлаб
кенгайтириш, транспорт- айирбошлашнинг умумий жумладан, транспорт-
коммуникация соҳасида минтақавий ҳажми қарийб икки баробар ўзгаришига қарши курашишда кучларни бирлаш- юборди.
ўзаро боғлиқликни мустаҳкамлаш ортиб, бугунги кунда 3,5 тиришга оид ташаббусларни илгари сурди. коммуникация соҳасидаги
имкониятлари кўриб чиқилди. миллиард долларга етгани Статистик маълумотлар шуни кўрсатмоқдаки,
таъкидланди. — Бундан ташқари, “яшил иқтисодиёт”
Ўзбекистон ташқи ишлар вазири вазифа- Томонлар ушбу кўрсаткични соҳасида ўзаро ҳамкорликни янада кенгайти- Покистон – Афғонистон – Ўзбекистон йўналиши алоқаларни чуқурлаштириш
сини бажарувчи Владимир Норов учрашувни яна бир неча карра ошириш риш масалалари ҳам кун тартибида бўлиши бўйича юк ташишнинг ўсиш суръати сезиларли орқали кенгайтирилиши
очар экан, халқаро муносабатлар ва глобал иқти- учун катта имкониятлар керак, — деди у. даражада ошмоқда. Биргина 2022 йилнинг би- кутилмоқда.
содиётда кечаётган жадал жараёнларни инобатга мавжудлиги ҳақида якдил ринчи ярмида ташилган юклар ҳажми 2,6 баро-
олган ҳолда, “Ўзбекистон – Озарбайжон – Туркия” фикр билдирди. Бунда давлат Озарбайжон иқтисодиёт вазири Ми- бар ошиб, 330 минг тоннани ташкил этди.
мулоқот майдончасини яратишга ҳар қачонгидан раҳбарларининг сиёсий койил Жабборов, ўз навбатида, мавжуд Ўзбекистон ташқи ишлар вазири вазифасини
ҳам эҳтиёж юқорилигини таъкидлади. иродаси, мамлакатларимиз Озарбайжон рақамли ривожланиш ва бажарувчи Владимир Норов учрашув якунлари
аъзо бўлган Туркий давлатлар стратегик шериклик уч давлатга иқтисодий транспорт вазири Рашад Набиев, ўз навбати- бўйича матбуот учун баёнот бериб, томонлар
Ташқи сиёсат маҳкамаси раҳбари мазкур уч- ташкилоти томонидан ҳамкорликни чуқурлаштириш имкониятини да, глобал геосиёсий воқеалар шароитида Ўрта ушбу мулоқот шаклининг юқори самарадорли-
рашув арафасида ўзаро муносабатларимизда- яратилган мавжуд асос тақдим этаётгани, бу алоқалар изчил ривож- йўлакка қизиқиш ортиб бораётганини таъкидла- гини биргаликда таъминлаш бўйича келишувга
ги жуда муҳим воқеалар — Туркия Президенти алоҳида аҳамиятга эга. ланиб бораётгани эътирофга молик воқелик ди. У 2022 йилнинг биринчи чорагида мазкур ко- эришгани, бу эса туркий тилли давлатлар ўртаси-
Режеп Таййип Эрдоғаннинг 2022 йил март ойи- эканини таъкидлади. даги амалий ҳамкорликни янада ривожлантириш
да мамлакатимизга расмий ташрифи ва Озар- кенгайтиришга хизмат қилади, деган фикрни ридор бўйлаб 266 минг 300 тонна юк ташилгани, учун мустаҳкам пойдевор бўлишини таъкидлади.
байжон Президенти Илҳом Алиевнинг жорий билдирди. — Сиёсий ирода, халқларимиз ўртасида та- бу 2021 йилнинг шу даврига нисбатан 123 фоиз-
йил июнь ойида Ўзбекистонга давлат ташрифи рихан шаклланган қардошлик муносабатлари, га кўп бўлганини урғулади. — Биз халқаро ҳамжамиятнинг Афғонистон-
бўлиб ўтганини алоҳида таъкидлади. Уч давлат — Биз Ўзбекистон ҳукуматининг ушбу уч- улкан иқтисодий салоҳият ва ўзаро манфаат- ни тинч йўл билан тиклаш бўйича саъй-ҳаракат-
раҳбарларининг сиёсий иродаси ва белгилаб рашувни ўтказиш бўйича саъй-ҳаракатларини — Озарбайжон, Туркия ва Марказий Осиё ларни давом эттириши зарурлиги, афғон халқи
берган ҳамкорлик йўналишлари самарасида юқори баҳолаймиз ва Ўзбекистон раҳбарияти- дорлик ҳамкорликни янада чуқурлаштириш учун минтақаси учун муҳим ташаббус Зангезур йўла- манфаатлари йўлида инклюзив ҳукумат яратиш
га самимий меҳмондўстлик учун миннатдор- қулай шарт-шароит яратди, — деди вазир. — гининг очилиши бўлиб, у Ўрта йўлакнинг транзит муҳимлиги, ушбу жараёнда БМТнинг марказий
“ — Бугунги учрашувда лик билдирамиз, — деди Озарбайжон ТИВ Шу муносабат билан ушбу уч томонлама май- салоҳиятини кенгайтиришга сезиларли таъсир мувофиқлаштирувчи ролга эга бўлиши керак-
қабул қилинган қарорлар раҳбари. донча ўта муҳимлигини яна бир бор таъкидлаб кўрсатиши ва минтақанинг транспорт-коммуни- лиги тўғрисида якдил фикр билдирдик, — деди
мамлакатларимиз ўтмоқчиман. Биз самарали ва ўзаро манфаатли кация харитасида стратегик ўзгаришларни кел- Ўзбекистон ТИВ раҳбари. — Иқтисодиёт, савдо,
ўртасидаги, жумладан, Туркия ташқи ишлар вазири Мавлуд Ча- ҳамкорлигимиз бундан кейин ҳам мустаҳкамла- тириб чиқариши мумкин, — деди у. — Зангезур сармоя, туризм ва транспорт, жумладан, барча
ҳудудлараро ҳамкорликни вушўғли иқлим, энергетика ва озиқ-овқат инқи- нишига ишонамиз. турдаги транспорт ва транзит коммуникациялари
жадаллаштиришга хизмат рози таъсири барча минтақаларда сезилаётгани- йўлаги энг қисқа ва хавфсиз транзит йўлаги бў- соҳасидаги ҳамкорлик салоҳиятини рўёбга чиқа-
қилади, — деди Туркия савдо га эътибор қаратиб, бундай вазият хавф солиши Туркия савдо вазири Меҳмет Муш уч либ, Хитой ва Марказий Осиё давлатлари ўрта- риш бўйича ҳамкорлик қилишга бел боғлаганмиз.
вазири. — Мамлакатларимиз билан бир қаторда, янги имкониятлар тақдим томонлама учрашув натижаларини юқори сидаги транспорт алоқаларини Европага йўнал- Делегацияларимиз саноат кооперацияси, ра-
умумий ялпи миллий этаётгани ҳақидаги фикрни ўртага ташлади. баҳолади. қамли иқтисодиёт ва савдо соҳаларида амалий
маҳсулоти 900 миллиард тиришни таъминлайди. ҳамкорликни чуқурлаштиришга келишиб олди.
доллардан юқори экани, — Халқаро майдондаги рақобат муҳити чу- — Бугунги учрашувда қабул қилинган қарор-
аҳоли сони 130 миллионни қурлашиб бораётганига қарамай, Евроосиё ва — Биз мамлакатларимиз иқтисодиёти, Учрашув якунида Тошкент декларацияси
ташкил этиши нақадар тарихий Ипак йўли яна марказий савдо йўлига лар мамлакатларимиз ўртасидаги, жумладан, тараққиёти ва фаровонлигига беқиёс ҳис- қабул қилинди. Ҳужжатда томонлар минтақа-
салмоқли салоҳиятга эга айланмоқда, — деди у. — Дунёдаги энг йирик ҳудудлараро ҳамкорликни жадаллаштиришга са қўшаётган Ўрта коридорга катта аҳа- вий ва халқаро масалалар бўйича ҳамкорликни
эканимиздан далолат бериб бўлган Осиё – Европа савдо ҳажми кунига 1,5 хизмат қилади, — деди Туркия савдо вазири. — мият беряпмиз, — деди Туркия транспорт мустаҳкамлаш ва ривожлантириш, иқтисодиёт,
турибди. миллиард доллар, йилига 500 миллиард дол- Мамлакатларимиз умумий ялпи миллий маҳ- ва инфратузилма вазири Одил Қораис- савдо, инвестиция ва транспорт соҳаларидаги
ларга етмоқда. Мамлакатларимиз ушбу тижорат сулоти 900 миллиард доллардан юқори экани, моилўғли. — Осиё ва Европа ўртасидаги алоқа, шу жумладан, барча турдаги транспорт ва
сўнгги йилларда Ўзбекистоннинг Озарбайжон оқимининг марказида жойлашган. аҳоли сони 130 миллионни ташкил этиши на- Ўрта йўлак халқаро савдо жараёни учун фой- транзит коммуникациялари йўналишида мавжуд
ва Туркия билан муносабатлари сифат жиҳати- қадар салмоқли салоҳиятга эга эканимиздан дали ва хавфсиздир. Биз имкониятларни тез- салоҳиятни тўла рўёбга чиқариш бўйича бирга-
дан янги босқичга кўтарилиб, стратегик аҳамия- Уч мамлакат иқтисодиёт вазирлари томони- далолат бериб турибди. ликдаги саъй-ҳаракатларни давом эттиришда
ти янада юксалди, ўзаро манфаатли ҳамкорлик дан ўзаро савдо ва сармоявий ҳамкорлик тўғри- кор баҳолаб, юзага келаётган талабга тезкор қатъийлигини, ўзаро манфаатли соҳаларга сар-
учун кенг имкониятлар очилди. сидаги маълумотлар тақдим этилди. Ушбу муно- Бизнинг Озарбайжон ва Ўзбекистон билан жавоб беришимиз керак. моя киритишни янада рағбатлантиришга тайёр
сабатларнинг уч томонлама ўзаро боғлиқликни имзолаган имтиёзли савдо шартномаларимиз эканини, саноат, дастурий таъминот, ахборот-
Мамлакатлар ва ҳудудларнинг барқарор ри- мустаҳкамлаш, жумладан, транспорт-коммуни- коммуникация технологиялари ва рақамли савдо
вожланишини таъминлаш мақсадида ҳамкор- кация соҳасидаги алоқаларни чуқурлаштириш “мазкур салоҳиятни рўёбга чиқаришга катта аҳа- — Халқаро майдондаги соҳаларида амалий ҳамкорликни чуқурлашти-
ликнинг ушбу шаклига мунтазамлик мазмунини орқали кенгайтирилиши кутилмоқда. рақобат муҳити риш тарафдори эканини билдирди.
касб эттириш ва ҳар йили уч давлатнинг бирида мият бераётганимизни ифодаламоқда. Келгу- чуқурлашиб бораётганига
навбатма-навбат учрашув ўтказиш таклифи ил- Сўнгги беш йилда уч томонлама товар айир- сида ушбу келишувлар кўламининг кенгайиши қарамай, Евроосиё ва Декларацияда томонлар ўзаро манфаатли
гари сурилди. бошлашнинг умумий ҳажми қарийб икки баро- билан савдо алоқаларимизда янги давр бошла- тарихий Ипак йўли яна бошқа масалалар бўйича ҳам ўз режаларини
бар ортиб, бугунги кунда 3,5 миллиард долларга нади, деб ҳисоблайман. марказий савдо йўлига тасдиқлади.
етгани таъкидланди.
Тарихдан маълумки, туркий тилли халқлар айланмоқда, — деди у. Ўзбекистон, Озарбайжон ва Туркия ташқи
Томонлар ушбу кўрсаткични яна бир истиқомат қилган ҳудудлар минг йиллар даво- ишлар, иқтисодиёт ва транспорт вазирлари-
неча карра ошириш учун катта имкониятлар мида Шарқ билан Ғарб, Шимол ва Жануб ўрта- нинг Тошкентда бўлиб ўтган биринчи учрашуви
сида транспорт ва савдо кўприги бўлиб хизмат мамлакатларимизнинг барқарор ривожланиши-
ни таъминлаш жараёнида ҳамкорликни мус-
қилган. Шу боис, мамлакатларимизнинг минта- — Дунёдаги энг йирик таҳкамлаш ва амалий натижаларга эришишга
қалараро транспорт йўлакларини ривожланти- бўлган Осиё – Европа эътиборни кучайтириш муҳимлигини намойиш
ришга бўлган интилиши алоҳида долзарблик савдо ҳажми кунига қилди.
касб этади. 1,5 миллиард доллар,
“Дунё” АА
Учрашувда Ўзбекистон транспорт вазири йилига 500 миллиард
Илҳом Маҳкамов “Туркия – Кавказ – Марказий
Осиё – Афғонистон орқали Жанубий Осиё” янги
мультимодаль коридорини шакллантириш та- долларга етмоқда.
шаббуси билан чиқди. Мамлакатларимиз ушбу
тижорат оқимининг
— Жанубий Осиё давлатларининг қисқа ва
марказида жойлашган.
ўрта муддатли истиқболда ўсиш суръатларини
Тараққиёт мезонлари 32022 йил 3 август, 156-сон
А²ОЛИНИ ИЖТИМОИЙ
²ИМОЯ ¯ИЛИШ СТРАТЕГИЯСИ
³ар бир мутасадди ºз билганича эмас, ани¿ механизм асосида ишлайди
Улуғбек ИНОЯТОВ, идоралари, давлат хизматчиларининг нишлар, одамлар билан мулоқотдан Президентимиз фармонида Ўзбекис- 1. Ижтимоий ёрдам дастурлари (кам Стратегия доирасида эришиш кўз-
Олий Мажлис Қонунчилик муносабати аянчли ҳолатда эди, десак олинган хулосалар ҳам турибди. тон Республикаси аҳолисини ижтимоий таъминланган оилаларга моддий ёр- да тутилаётган 17 та мақсадни амалга
палатаси Спикери адолатдан бўлади. ҳимоя қилишнинг устувор йўналишлари дам тайинлаш, ижтимоий нафақалар- ошириш чора-тадбирлари аниқ белги-
ўринбосари Стратегияни ишлаб чиқишда вазир- аниқ белгилаб берилди: ни тайинлаш, моддий ёрдам бериш, лаб қўйилди.
Давлатимиз раҳбарининг ғамхўрлиги, лик ва идоралар, илмий муассасалар эҳтиёжманд қатламни уй-жой билан
Кейинги йилларда аҳолини эҳтиёжманд оилалардаги муҳитни, кай- билан бирга, Халқаро меҳнат ташкило- — ижтимоий ёрдамга муҳтож ва иж- таъминлашга кўмаклашиш каби маса- Хусусан, маҳалла даражасида аҳо-
ижтимоий ҳимоя қилиш фиятни яхши билиши натижасида юқо- ти, ЮНИСЕФ, БМТ Тараққиёт дастури тимоий нафақа тайинлаш мезонлари- лалар). лини ижтимоий ҳимоялаш мақсадида
давлатимизнинг стратегик рида келтирилган ижтимоий ҳимоя билан ва Жаҳон банкининг етакчи мутахассис- га жавоб берадиган барча оилалар ва оилани ҳаётий қийин вазиятдан чиқа-
вазифаларидан бирига боғлиқ масалалар бўйича ҳам бутунлай ларидан иборат экспертлар гуруҳи ҳам шахсларни ижтимоий ёрдам дастурла- 2. Ижтимоий таъминот дастурлари риш учун комплекс ёндашиш, индиви-
айланди. Ижтимоий ҳимоя янги тизим яратилди. Хусусан, кам таъ- фаол иштирок этди. БМТнинг Барқарор ри билан қамраб олиш; (пенсиялар ва узоқ муддатли нафақа- дуал ижтимоий ҳимоя режасини ишлаб
масаласига жамиятда минланган оилаларга нафақа белгилаш ривожланиш мақсадларига эришиш ма- лар тайинлаш). чиқиш, болалар асоссиз равишда оила-
барқарорлик ва адолатни асослари аниқ қилиб қўйилди. “Ижтимоий саласига устуворлик берилган. Ижтимоий — ижтимоий ҳимоя турларидан ларидан ажралишининг олдини олиш
таъминлашнинг муҳим ҳимоя ягона реестри” ахборот тизими ҳимоя стратегияси Халқаро меҳнат таш- фойдаланиш имкониятини соҳани 3. Ижтимоий хизматлар дастурлари каби муҳим чора-тадбирлар ишлаб чи-
асоси, деб қаралмоқда. ишга туширилиб, кам таъминланган ои- килотининг ижтимоий ҳимоя минимал да- рақамлаштириш ҳисобига кенгай- (Меҳрибонлик, оилавий болалар уйла- қилиши кўзда тутилган.
Президентимизнинг жорий лаларни аниқлаш ва уларга манзилли ёр- ражалари бўйича тавсияларига мувофиқ, тириш, ушбу жараёнга очиқлик ва рида, кексалар, ногиронлиги бўлган
йил 25 июлдаги “Ўзбекистон дам кўрсатиш бошланди. Очиқлик, тенг- барча фуқаролар учун минимал ижти- шаффофлик тамойилларини жорий шахслар, уруш ва меҳнат фахрийла- Эҳтиёжманд оилаларни қийин вазият-
Республикаси аҳолисини лик, адолат тамойилларига қатъий амал моий ҳимоя даражасини кафолатлайди- қилиш; рига тиббий-ижтимоий хизматлар дан чиқариш бўйича кейинги йилларда
ижтимоий ҳимоя қилиш қилиш вазифаси белгиланди. ган тизимни яратишни назарда тутади. кўрсатиш, “Темир дафтар”, “Аёллар ўзига хос тажриба ҳам тўпланди, қан-
стратегиясини тасдиқлаш — аҳоли учун мажбурий ижтимоий дафтари”, “Ёшлар дафтари” ва “Меҳр чадан-қанча оилалар даромад манбаи-
тўғрисида”ги фармони шу Илгари муҳтож оилалар, муҳтож фу- Стратегияни тасдиқлаш ҳақидаги кафолатларни таъминлаш; дафтари”га кирган оилалар ва фуқа- га, давлатнинг манзилли ёрдами билан
маънода тарихий, стратегик қароларнинг катта қисмига турли сабаб фармонда қайд этилганидек, мамла- роларга тиббий, психологик ва бошқа уй-жойга эга бўлди. Стратегия билан бу
ҳужжат ҳисобланади. ва баҳоналар билан нафақа тайинла- катимизда ижтимоий ҳимоя соҳасига — ногиронликни белгилашнинг ижти- хизматлар кўрсатиш). борадаги ишлар янада тизимлаштири-
маслик ҳолатлари кузатилган, тўғриси, давлат бюджетидан ажратиладиган моий моделига босқичма-босқич ўтиш, лади. Ҳар бир мутасадди ўз билганича
Муаммоларни тан олиш ва маблағлар ҳам камлик қилган бўлса, маблағлар миқдорини ошириш, қўшим- ногиронлиги бўлган шахсларнинг банд- 4. Меҳнат бозоридаги фаол чора- эмас, аниқ механизм билан ишлайди.
ҳал қилиш даври кейинги йилларда маблағ миқдори бир ча ресурсларни жалб қилиш, ижтимоий лигини таъминлаш; тадбирлар дастурлари (ҳақ тўланади-
неча баробарга оширилди. Масалан, ҳимоя дастурлари қамровини кенгайти- ган жамоат ишларини ташкил этиш, Ишсиз шахсларни қўллаб-қувват-
Эсласак, қиёсласак, аҳолини ижти- биргина кам таъминланган нафақа риш, оилаларни оғир ҳаётий ҳолатлар- — аҳолининг муҳтож қисмини замо- давлат мақсадли жамғармалари ҳи- лашни инсон капиталига инвестиция-
моий ҳимоя қилиш борасидаги ўзгариш- олувчи оилалар сони охирги 3 йилда дан олиб чиқиш бўйича қўшимча меха- навий протез-ортопедия буюмлари ва собидан бандликни рағбатланти- лар орқали амалга ошириш, яъни эҳ-
лар, янгиланишлар нафақат қарорлар тўрт баробарга ошиб, 1,9 миллионга низмларни яратишга алоҳида эътибор реабилитация воситалари билан таъ- риш, иш қидираётган ҳамда ишсиз тиёжманд кишиларни касбга тайёрлаш,
ва дастурларда, балки оилалар турму- етди. Алоҳида таъкидлаш керакки, бу қаратилмоқда. минлаш; шахсларни касбга тайёрлаш, қайта қайта тайёрлаш ёки малакасини оши-
шида акс этаётганига амин бўламиз. рақамлар нафақага муҳтож оилалар тайёрлаш ва малакасини ошириш, риш, ўз ишини очиш, тадбиркорликка
Президентимиз барча давлат идорала- сони ортганини эмас, балки эҳтиёж- Кам таъминланган оилалардаги бо- — ижтимоий хизматларни аҳоли- меҳнат миграциясида бўлган фуқаро- жалб қилиш бўйича ислоҳотларни жа-
ри фаолиятига жорий этган халқ билан манд оилаларга ижтимоий ҳимоя етиб лаларни парваришлаш учун тўланади- га бевосита маҳалла даражасида кўр- ларга хизматлар ҳамда ёрдам кўрса- даллаштириш мақсад қилинган.
мулоқот тизими мамлакатимизда ижти- бораётганини англатади. ган нафақа қамрови кенгайгани, нафа- сатиш амалиётини жорий этиш. тиш).
моий ҳимоя билан боғлиқ кўплаб маса- қа тайинлашда инобатга олинадиган Алоҳида таъкидлаш керакки,
лалар йиғилиб қолганини кўрсатганди. “Имконияти чекланган кишилар” де- болалар ёши 14 дан 18 ёшгача белги- Эътибор берилса, мана шу олтита Мазкур дастурлардан ижтимоий ҳи- Ижтимоий ҳимоя стратегияси Тараққиёт
Мисол учун, кам таъминланган оила- ган тушунча давлат ва жамиятнинг ноги- лангани, нафақа миқдори ўртача 1,5 ба- устувор йўналишда жамиятдаги ижти- моя стратегияси нақадар кенг қамровли стратегиясида белгиланган вазифалар,
ларга нафақаларни белгилашда аниқ ронларга бўлган тор, бир ёқлама муно- робарга, ишсизлик нафақалари энг кам моий ҳимояга эҳтиёжманд барча қат- экани кўриниб турибди. хусусан, адолатли ижтимоий сиёсат
мезонлар йўқлиги, ажратилган маблағ- сабатини ифодалаб келган бўлса, янги миқдорлари эса 3,2 баробарга оширил- ламлар тўлиқ қамраб олинган. юритиш, инсон капиталини ривожлан-
ларнинг реал эҳтиёжга нисбатан камли- ислоҳотлар даврида, аввало, қонунчи- гани, аҳоли бандлигини таъминлашга Асосий мақсад — тириш йўналишида белгиланган мақ-
ги каби муаммолар ижтимоий адолатга лик ўзгариб, “ногиронлиги бўлган шахс- қаратилган 20 дан ортиқ янги инстру- Кафолатланган ҳимоя боқимандаликни садларга ҳамоҳангдир.
эришиш имконини бермай келаётганди. лар” деган тушунча юзага келди. Шу мент жорий этилгани амалий мисол- дастурлари камайтириб, фаолликни
Қайси оила қандай асосга кўра нафақа асосда давлат ва жамият ногиронларга лардир. Илғор тажриба деганимиз шу: Масалан, Тараққиёт стратегияси-
олиши керак, деган долзарб саволга имконияти чекланганлар, деб эмас, бал- ижтимоий ҳимоя орқали даромади, Ўзбекистон Республикаси аҳоли- ошириш нинг 37-мақсадида ҳар бир фуқарога
қониқарли жавоб топиш мушкул бўлиб ки шахс сифатида муносабатда бўлишга малакаси кам, саломатлигида камчи- сини ижтимоий ҳимоя қилиш стра- давлат ҳисобидан аниқ касб-ҳунар-
қолганди. Шундай ҳолатлар кузатилган- ўтди. Бу муносабат унинг ҳуқуқлари тан лиги бор фуқароларга манзилли ёр- тегиясида 17 та мақсадга эришиш Ижтимоий ҳимоя жамиятда боқи- га ўқиш имкониятини яратиш, касбга
ки, уйида телевизори ёки музлаткичи олингани ва рўёбга чиқиши учун имко- дам бериб, уларни жамиятнинг фаол режа қилинган. Айтиш керакки, мандаликни оширади, деган нотўғри ўқитиш кўламини 2 баробар ошириб,
борлиги учун нафақа ололмаган оила- ният яратилаётганини англатади. аъзосига айлантириш зарур. уларнинг ҳар бири катта мақсадлар, қарашлар ҳам бор. Лекин ривожлан- жами 1 миллион ишсиз фуқарони касб-
лар бўлган. эҳтиёжманд қатламнинг турмуши- ган давлатлар тажрибаси бунинг акси- ҳунарларга ўқитиш режалаштирилган.
Мана шу учта мисол мамлакатимиз- Устувор йўналишлар ни, ҳаётий кайфиятини кўтарадиган, ни исботлаган. Яъни ижтимоий ҳимоя Шунингдек, касбий таълим билан тизим-
Давлат бюджетидан ажратилган маб- да ижтимоий ҳимоя масаласига муно- фаолликка ундайдиган, инсон капита- манзилли, мақсадли бўлса, жамиятда ли равишда шуғулланиш масалаларини
лағларнинг айнан муҳтож фуқароларга сабат, эътибор ва масъулият тубдан Гарчи “ижтимоий ҳимоя” тушунчаси лини ривожлантиришга хизмат қила- фаоллик, ишонч, барқарорлик кучая- тўлиқ равишда Бандлик ва меҳнат муно-
етиб бориши, нафақа миқдори энг зарур ўзгаргани, муаммоларни яшириш эмас, расмий ҳужжатларда, тадбирлар, му- диган мақсадлардир. ди. Давлатимиз раҳбари тасдиқлаган сабатлари вазирлиги ихтиёрига ўтказиш,
ҳаётий эҳтиёжларни қаноатлантиришга балки ҳал қилиш учун ҳам ҳуқуқий, ҳам лоқотлар ва мақолаларда кўп ишлатил- стратегияда қўйилган мақсадлар ай- умумтаълим мактаблари касб ўрганиш
етарли бўлиши жуда муҳим бўлиб, очи- амалий жиҳатдан изчил чоралар кўри- са-да, унинг мазмуни, асосий мақсади, Аввало, стратегияда давлат томони- нан ижтимоий ҳимоянинг манзиллили- истагидаги битирувчиларини давлат то-
ғи, бу борада ҳам камчиликлар оз эмас- лаётганининг исботидир. йўналишлари нима, деган саволга ҳар дан кафолатланадиган ижтимоий ҳимоя гига қаратилган. Катта ва асосий мақ- монидан камида бир касбни эгаллашига
ди. Яқин йилларгача жамиятимизда доим ҳам аниқ жавоб бўлавермайди. дастурлари доирасида амалга ошири- сад — боқимандаликни камайтириб, кўмаклашувчи тизимни жорий этиш мақ-
имконияти чекланган кишиларга давлат Президентимиз яқинда тасдиқлаган ладиган вазифалар бирма-бир белги- фаолликни ошириш. садлари ҳам белгиланган.
Ўзбекистон Республикаси аҳолисини иж- лаб қўйилди.
тимоий ҳимоя қилиш стратегияси шу йў- Юқоридагиларга асосан шундай ху-
налишдаги ислоҳотлар бардавом бўли- Ижтимоий ҳимоя дастурлари маз- лосага келиш мумкинки, Ўзбекистон
шининг асосий кафолати ҳисобланади. муни ва хусусиятларига кўра тўрт йў- Республикаси аҳолисини ижтимоий ҳи-
налишда бўлади: моя қилиш стратегияси қамрови, тар-
Халқимиз эҳтиёжи ва киби ва тузилиши жиҳатдан мукаммал
замонавий стандартлар ҳужжатдир. Стратегия билан бирга,
ижтимоий ҳимоя бўйича аниқ мақсадли
Ижтимоий ҳимоя тизимини самарали кўрсаткичлар, стратегияни 2022-2023
йўлга қўйишга дунёдаги энг ривожлан- йилларда амалга ошириш бўйича “Йўл
ган давлатларда ҳам тез ва осон эри- харитаси” ҳам тасдиқланди. 2024 йил-
шилмаган. Чунки бу йўналиш тегишли дан бошлаб эса бундай “Йўл харитала-
вазирлик-идоралар фаолиятини муво- ри” ҳар икки йилда Вазирлар Маҳкама-
фиқлаштиришни, аввало, жамиятдаги си томонидан тасдиқланиши белгилаб
муҳитни, мураккаб муносабатларни қўйилди.
ўзгартиришни, аниқ ва қатъий тизимга
солишни тақозо этади. 2023 йил 1 мартга қадар давлат то-
монидан кафолатланган ва бепул тақ-
Президентимиз 2021 йил 17 фев- дим этиладиган минимал ижтимоий
ралда “2021-2030 йилларда Ўзбекистон хизматлар рўйхати шакллантирилади
Республикаси аҳолисини ижтимоий ҳи- ва тасдиқланади. 2023 йил 1 июлга қа-
моя қилиш тизимини такомиллаштириш дар эса давлат томонидан кафолатлан-
чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармо- ган ва бепул тақдим этиладиган мини-
йишни имзолаб, стратегия концепцияси мал ижтимоий хизматларни кўрсатиш
ишлаб чиқиш вазифаларини белгилаб стандартлари ҳам тасдиқланади.
берган эди.
Умуман, мазкур стратегик ҳуж-
Аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш жат Янги Ўзбекистонни инсон қадри
стратегияси бир кунда тайёрланган устувор бўлган, халқ фаровонлиги
ҳужжат эмас. Бу ҳужжат ортида чуқур ва розилиги учун хизмат қиладиган
таҳлил, илғор тажриба, халқаро стан- ижтимоий давлат сифатида ривож-
дартлар, республикамизнинг барча лантиришнинг муҳим асосларидан
ҳудудларида олиб борилган ўрга- бирига, жамиятимизда ижтимоий бар-
қарорликни янада мустаҳкамлашнинг
кафолатига айланади.
МАРКАЗИЙ ОСИЁДАГИ ЯГОНА ЗАВОД
ҳам ички, ҳам ташқи бозорни сифатли маҳсулотлар
билан таъминлайди
Жорий йилнинг май ойида Тошкент вилоятининг Оҳангарон ишлаб чиқарувчи корхоналарни қўшим- Қозоғистон, Беларусь ва бошқа дав-
туманида – Ангрен ЭИЗ ҳудудида фаоллаштирилган ча харажатлардан халос этади. Уларга латларга экспорт қилинади.
оқартирувчи маҳсулотлар ишлаб чиқаришга мўлжалланган ўзимизда ишлаб чиқарилган маҳсулот
“Pak-Merit bleaching clay” қўшма корхонаси иш бошлади. қулай шартлар асосида етказиб бе- Завод ишга тушишидан аввалроқ
рилади. Натижада ҳар йили камида Покистондан 15 нафар малакали му-
Ўзбекистоннинг “Merit Chemicals иншоотдан иборат. Корхонада Туркия, Табиийки, бу логистика нуқтаи наза- рувчи корхоналарга айни муддао бўлди. 4,5 миллион доллар эквивалентидаги тахассис келиб, маҳаллий ходимларга
Group” масъулияти чекланган жамия- Покистон, Хитой, Россия давлатларидан ридан ортиқча харажатни талаб этган. Гап шундаки, фаоллаштирилган оқар- валюта маблағлари тежалишига эри- иш ўргатди. Айни пайтда корхона тўлиқ
ти ҳамда Покистоннинг “Tahir Asad олиб келинган энг замонавий асбоб-ус- Мамлакатимизда мазкур заводнинг иш тирувчи гил маҳсулотининг импортига шилади. Бу эса мамлакатимиз иқтисо- маҳаллий мутахассислар томонидан
Industries” компанияси ҳамкорлигида куналар ўрнатилган. бошлаши маҳаллий ёғ-мой ишлаб чиқа- эҳтиёж қолмаслиги маҳаллий ёғ-мой диёти ривожига хизмат қилиши билан бошқариляпти. Энг муҳими, завод ишга
ташкил этилган қўшма корхона мазкур муҳим аҳамиятга эга. тушгач, 98 нафар ёшнинг бандлиги таъ-
йўналишда нафақат Ўзбекистон ёки Заводда маҳсулот ишлаб чиқариш минланди.
Марказий Осиё, балки МДҲ давлатлари жараёни бир неча босқичда олиб бо- — Ҳозирги кунда маҳаллий ишлаб
орасида ҳам ягона экани билан эъти- рилади. Биринчи навбатда маҳаллий чиқарувчи корхоналарнинг фаоллаш- Келгусида корхона молиявий барқа-
борга молик. Бу турдаги заводлар фа- хомашё — гил кукуни — бентонит суюл- тирилган оқартирувчи гил маҳсулотига рорликка эришиш ва лозим даражада
қат АҚШ, Германия, Хитой, Ҳиндистон, тирилади, кейин эса фаоллаштирила- бўлган ички талаби йилига 2,5-3 минг ривожланиш ҳисобига ўз фаолиятини
Покистон ва Эрон давлатларида борли- ди. Шундан сўнг бентонит совитилади тоннани ташкил этади, — дейди қўш- кенгайтириш, қўшимча асбоб-ускуналар
ги назарда тутилса, ушбу корхонанинг ҳамда қуритиб, қадоқланади. ма корхона директори Шерали Нуров. харид қилиш орқали ишлаб чиқариш
мамлакатимиз саноатидаги аҳамияти, — Мазкур корхонада йилига 10 минг қувватини йилига 20 минг тоннагача
ўрни янада яққол намоён бўлади. Бентонит Навоий вилоятининг Қи- тонна, қарийб 70 миллиард сўмлик ошириш ҳамда 16 минг тоннагача маҳ-
зилтепа тумани ҳудудида жойлашган маҳсулот ишлаб чиқариш режалаш- сулотни экспортга чиқаришни ўз олди-
Корхонада фаоллаштирилган оқарти- кондан қазиб олинади. Олтингугурт кис- тирилган. Натижада мамлакатимиз га мақсад қилган. Бу эса ҳам ички, ҳам
рувчи гил — озиқ-овқат, ўсимлик ва са- лотаси эса Олмалиқ кон-металлургия корхоналарининг мазкур маҳсулотга ташқи бозорни сифатли маҳсулотлар
ноат ёғ-мойларини оқартириш, тозалаш комбинатидан харид қилинади. бўлган эҳтиёжи тўлиқ қопланади, ҳат- билан таъминлаб, мамлакатимиз са-
ва фильтрлаш учун ишлатиладиган маҳ- то маҳсулот экспорти йўлга қўйилади. ноати ривожига хизмат қилади.
сулот ишлаб чиқарилади. Завод 8 гектар Фаоллаштирилган оқартирувчи Йилига 7 минг тоннагача, яъни 4,5
майдонда жойлашган бўлиб, 18 та бино- маҳсулотлар илгари тўлиқ хориждан, миллион долларлик маҳсулот Россия, Шаҳзод ҒАФФОРОВ,
хусусан, Покистон, Эрон, АҚШ, Герма- “Янги Ўзбекистон” мухбири
ния ҳамда Хитойдан импорт қилинган.
4 2022 йил 3 август, 156-сон Жараён
ЭСКИ МУАММОГА
ЯНГИЧА ЕЧИМ
БИРИНЧИ НАВБАТДА, ЭКОЛОГИК МАДАНИЯТНИ
Инновация ОШИРИШИМИЗ ЛОЗИМ. ҚОЛАВЕРСА, БУ БОРАДА ЯНГИ
УСУЛ ВА ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ҚЎЛЛАШ ДАВРИ КЕЛДИ.
ОЛИМЛАРИМИЗ ЯРАТГАН ИННОВАЦИОН ЛОЙИҲАЛАР
ЭСА БУ БОРАДАГИ МУҲИМ ҚАДАМЛАРДАН
БЎЛМОҚДА.
Ҳамза АМИНОВ, Инсониятнинг табиатга ҳаддан ортиқ таъсири экологик зарарсизлантириш муаммоларини ҳал
Атроф-муҳит ва табиатни муаммоларни юзага келтиради. Булар орасида чиқиндилар этишга йўналтирилган.
муҳофаза қилиш муаммоси ҳозир энг долзарб масалалардан бирига айланиб
технологиялари илмий- боряпти. Фан-техника ва технологияларнинг жадал Гап шундаки, аҳоли сонининг ортиб
тадқиқот институти ривожланиши жараёнида аҳоли истеъмоли учун яроқсиз бориши билан саноат корхоналарида
директори ўринбосари, бўлган ишлаб чиқариш маҳсулотларининг чиқинди сифатида ишлаб чиқарилаётган озиқ-овқат ва
техника фанлари бўйича ташлаб юборилиши авж олган. Таҳлилларга кўра, жаҳоннинг ноозиқ-овқат маҳсулотларига талаб кў-
фалсафа доктори деярли барча мамлакатида қаттиқ маиший чиқиндилар аҳоли пайиши табиий ҳол. Инсон эҳтиёжлари
жон бошига ҳар йили 1 фоизга ошмоқда. бирламчи бўлгани ҳолда, буни тўхтатиб
ХХ асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб бўлмайди. Аммо масалага бошқачароқ
чиқиндилар ҳажмининг ялпи ўсиши эко- ИККИ СОАТДА муфельни печда 1200 даража иссиқ- Бундай печларда нафақат тиббий, жиддий эътибор қаратилиб, изчил эко- ёндашиш мумкин.
логик барқарорликка катта салбий таъ- САМАРАЛИ НАТИЖА ликда қиздириб, тўлиқ зарарсизланти- балки ўта юқумли касалликлар билан логик сиёсат юритилмоқда.
сир кўрсата бошлади. Инсон ва табиат риш зарур. оғриган беморлардан қолган маиший Масалан, турли ичимлик сувлари,
ўртасидаги муносабатлар мураккаб- Таҳлилларга кўра, сўнгги йилларда чиқиндилар ҳам ёқилади. Маҳсулот бир Буни ижобий томонга ўзгараётган суюқ ва кукунсимон тозаловчи восита-
лашиб, ушбу таъсир табиий омиллар юртимизда йилига 26 фоиз қишлоқ хў- Шу мақсадда, Давлат экология қў- маротаба юклангандан сўнг, 2 соат да- рақамларда ҳам кўриш мумкин. Хусу- лар, лак-бўёқ эмаллари пластик, шиша
билан қиёсланадиган даражага етди. жалик чиқиндиси, 100 миллион тонна- митаси ҳузуридаги Атроф-муҳит ва та- вомида тўлиқ зарарсизлантирилади ва сан, охирги йилларда ишлаб чиқариш ёки металл идишлар ҳамда полиэти-
Янги асрнинг замонавий тараққиёти эса дан ортиқ саноат чиқиндиси, 35 миллион биатни муҳофаза қилиш технологияла- жараён якунланади. Мазкур технология соҳаларини замонавий технологиялар лен пакетларда қадоқланган ҳолда иш-
маиший ва саноат чиқиндиларининг йил тоннага яқин маиший чиқинди ҳосил ри илмий-тадқиқот институти жамоаси ёрдамида ҳатто коронавирус инфек- билан жиҳозлаш ва қайта жиҳозлаш лаб чиқарилади. Улардан фақат шиша
сайин ортишига сабаб бўляпти. Энер- бўлмоқда. Чиқиндихоналар ва чиқинди тиббиёт чиқиндиларини экологик зарар- циясида гумонланаётганлардан қолган натижасида атмосферага чиқарилаёт- идишларнигина қайта ишлатиш мум-
гетика, рангли ва қора металлургия, сақлаш омборхоналарида 2 миллиард сизлантиришга қаратилган инновацион чиқиндилар ҳам тўлиқ зарарсизланти- ган зарарли моддаларнинг миқдори 2,1 кин. Пластик идишлар эса бир марта-
кимё саноати ва қурилиш индустрияси тоннага яқин саноат, қурилиш ва маиший лойиҳани ишлаб чиқди. Бунинг учун рилади. мартага, оқова сувларнинг ташланиши лик бўлиб, қайта ишлатишга яроқсиз
объектлари чиқинди ҳосил қилувчи, ат- чиқинди сақланаётгани ҳамда улар катта икки камерадан иборат махсус конст- 2 баробарга камайди. БМТнинг Тарақ- саналади. Полиэтилен пакетлар ҳам
роф-муҳитни ифлослантирувчи асосий майдонни эгаллаб тургани ҳам ижобий рукцияли печь тайёрланди. Тиббиёт чи- Инфекция хавфи нафақат шифокор- қиёт дастури ҳамкорлигида чиқинди- шундай. Улардан чиқаётган чиқинди-
манбалар ҳисобланади. Ҳозирги кун- кўрсаткич эмас. қиндилари ана шу печда термик зарар- лар, балки ушбу чиқиндиларни йиғиш ларни бошқариш соҳасидаги давлат лар эса атроф-муҳитга асосий маҳсу-
да чиқиндиларнинг 800 дан ортиқ тури сизлантирилади. ва йўқ қилиш билан шуғулланадиган сиёсати ва ҳаракатлар самарадорли- лотлардан ҳам кўпроқ зарар етказмоқ-
қайд этилган бўлиб, улар сонининг яна- Ҳозир атроф-муҳитга нафақат маи- одамлар учун ҳам юқори экани маълум. гини оширишга қаратилган “Ўзбекистон да. Булар пластик, шиша ва металл
да ортиши башорат қилинмоқда. ший, балки тиббиёт чиқиндиларининг Биринчи камерада чиқинди кимёвий Шу боис, мутахассислар чиқиндиларни Республикасида чиқиндиларни бошқа- идишлардаги турли ҳажм ва шаклдаги
хавфи ҳам ортиб бормоқда. Уларнинг ва микробиологик таҳлиллар натижаси- йўқ қилиш жараёнида икки қават ниқоб, риш бўйича Миллий стратегия ва Ҳа- ёрлиқлардир. Тўғри, бу ёрлиқлар кичик
Аммо танганинг бошқа томони ҳам таъсирида сув, ҳаво, тупроқ, озиқ-ов- дан келиб чиқиб, ўта юқори даражадаги кўзойнак ёки экран, қўлқоп, шунингдек, ракатлар режаси” ҳам ишлаб чиқилган. ва ихчам бўлиши, ўз навбатида, ишлаб
бор. Одамлар энг кўп ташлайдиган маи- қат маҳсулотларининг ифлосланиши ҳароратда тўлиқ оксидланади. Юклан- ҳимоя комбинезони ва резина этик кия- Мазкур ҳужжат чиқиндилар бўйича чиқарилган маҳсулот тўғрисида маъ-
ший чиқиндилар экология учун зарарли аҳоли орасида турли инфекцион ва ган маҳсулотнинг органик қисмидан ди. Ходимлар печга ҳар икки соатда чи- муаммоларни ҳал этишда амалга оши- лумот бериши билан фойдали. Аммо
бўлиш баробарида, арзон хомашё ҳам- ноинфекцион касалликларнинг тар- бирор қаттиқ чиқинди қолмайди. Аммо қиндиларни юклаганда, шахсий ҳимоя риладиган ишларнинг стратегик йўна- атроф-муҳит муҳофазаси ҳақида гап
дир. Яъни чиқиндиларнинг 80 фоизга- қалишига сабаб бўлади. Айниқса, ко- маҳсулот таркибидаги ноорганик бирик- воситаларини ҳам ўзгартиради. лиши ва мувофиқлаштиришнинг асоси кетганида, уларнинг салбий таъсири
ча қисмини органик моддалар ташкил ронавирус пандемияси сабаб дунё маларнинг қаттиқ оксидларидан иборат бўлиб хизмат қилмоқда. кўзга ташланади. Биринчидан, улар
қилади ҳамда уларни қайта ишлаш на- давлатларида тиббиёт чиқиндилари аралашмалари сақланиб қолади. Бун- Коронавирусни тарқатувчи микроор- қайта ишлатишга яроқсиз, иккинчидан,
тижасида катта миқдордаги энергия ва ҳосил бўлиши ортган. Мамлакатимиз- дай қолдиқ мутлақо зарарсиз. ганизмларнинг очиқ муҳитда бир неча Аммо чиқиндиларни қайта ишлаш табиатда парчаланиб кетиши учун бир
энергия ташувчиларни ишлаб чиқариш да ҳам ҳеч қачон бу қадар кўп дока кунгача сақланиши мумкинлигини ҳи- масаланинг ягона ечими эмас. Чунки неча ўн йил, ҳатто асрлар керак бўла-
мумкин. Ривожланган мамлакатлар ниқоб, резина қўлқоп, ҳимоя восита- Иккинчи камерада эса термик пар- собга олиб, чиқиндиларни имкон қадар чиқиндилардан иккиламчи манба си- ди. Қолаверса, уларни қайта ишловчи
тажрибаси чиқиндиларнинг 85 фоизи- си ишлатилмаган. Модомики, уларни чаланиш натижасида ҳосил бўлиши тезроқ йўқ қилиш муҳим. Шунинг учун фатида қайта фойдаланиш ҳам эко- технологиялар мавжуд эмас ва бу тур-
ни қайта ишлаш мумкинлигини кўрсат- ишлатишга талаб бор экан, фойда- мумкин бўлган чала оксидланган маҳсу- ҳам қурилма, айниқса, локал ҳолатда логияга ўз таъсирини кўрсатади. Шу даги чиқиндилардан йиллар давомида
моқда. Масалан, Японияда резина ва ланиб бўлгач, маиший чиқиндиларга лотларни тўлиқ, яъни оксидланишнинг эксплуатацияга жуда қулай. боис, соҳа мутахассислари олдида, катта ахлат уюмлари полигони ҳосил
кабель буюмларнинг 34 фоизи, шиша аралаштирмаслик муҳим. Тиббиёт охирги зарарсиз компонентигача оксид- аввало, кўпайиб бораётган чиқинди- бўлади.
буюмларнинг 43 фоизи, қоғоз ва картон- клиникалари ва давлат шифохонала- лаш ишлари олиб борилади ва газ маҳ- ҲАР МАСАЛАНИНГ ларни тўғри бошқариш орқали атроф-
нинг 54 фоизи чиқиндиларни қайта иш- ридан чиқадиган чиқиндиларни эса сулоти атмосферага чиқариб юборила- БИР ЕЧИМИ БОР... муҳитни муҳофаза қилиш вазифаси Шундай экан, ишлаб чиқарувчилар
лаш эвазига олинар экан. Хитойликлар ди. Махсус технология атроф-муҳитга турибди. Мамлакатимизда кўрилаётган бу борада янгича усуллардан фойда-
эса алюмин, темир, мис каби металлар- мутлақо зарарсиз газ ташламаларини Чиқиндилар ҳақида гап борганида, чора-тадбирлар ҳам чиқиндилар би- ланиши мақсадга мувофиқ. Масалан,
дан ясалган буюмларнинг 33 фоизини, чиқаради. уларнинг катта-кичиклиги, оз ёки кўп- лан бирга, қимматли модда ва мате- ишлаб чиқарилаётган пластик, шиша
жун, ипак, чарм-атторлик буюмларининг лиги аҳамиятсиз, у барибир чиқинди риалларнинг йўқ бўлиб кетишига йўл ёки металл идишга илинадиган ёрлиқ-
34 фоизини турли чиқиндиларни қайта ва экология ҳамда инсон саломат- қўймаслик, атроф-муҳитнинг токсик лар ўрнига қадоқланган идишнинг ўзига
ишлаш ҳисобига олади. лиги учун салбий таъсирга эга. Шу саноат ва тиббиёт чиқиндилари билан худди ёрлиқдагидек тасвирларни ту-
боис, мамлакатимизда ушбу масалага ифлосланишининг олдини олиш, қат- шириш мумкин. Шунингдек, кукунсимон
Айрим давлатларда чиқиндиларни тиқ маиший чиқиндиларнинг йиғилиши, маҳсулотларни полиэтилен пакетларга
алоҳида йиғиш тизими йўлга қўйилган. эмас, нам юқмайдиган қоғоз пакетларга
Натижада қоғоз, пластик, алюмин каби қадоқлаш лозим. Бундай ҳолат, бирин-
хомашёнинг катта қисми қайта ишлана- чидан, қўшимча чиқиндилар чиқишининг
ди. Бу жараённинг экомуҳитга ижобий олдини олса, бошқа томондан, айрим
таъсири катта бўлиб, энергия ва хомаш- қадоқларни қайта ишлатиш имконияти
ёни сезиларли даражада тежайди. пайдо бўлади. Бу иқтисодий жиҳатдан
ҳам анча самарадор.
Умуман, чиқиндилар фақатгина иш-
лаб чиқарувчилар ёки соҳа мутахас-
сисларининг муаммоси эмас. Аввало,
масаланинг ечими ўзимизда. Биринчи
навбатда, экологик маданиятни оши-
ришимиз лозим. Қолаверса, бу бо-
рада янги усул ва технологияларни
қўллаш даври келди. Олимларимиз
яратган инновацион лойиҳалар эса
бу борадаги муҳим қадамлардан бўл-
моқда.
Кластер: Маҳалла фуқаролар йиғини тавсияси
билан корхонага ишга жойлашди. Яхши
ЭКИШ — ХОМАШЁ — ТАЙЁР МА²СУЛОТ шароит, етарли маош эса унинг турму-
ши яхшиланишига имконият яратди.
Ислоҳот одимлари
— Уч юзга яқин хотин-қиз шу жамият-
Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан юртимизда ташкил да ишлаймиз, — дейди Ф.Каримова. —
этилган кластер тизими бугун ўзини тўла оқламоқда. Буни Оилавий шароитим оғир бўлганлиги
аллақачон муваффақиятларга эришаётган кластерлар боис, бу ерда иш ўринлари очилгани биз-
мисолида кўриш мумкин. га жуда маъқул бўлди. Ҳозир 1,5 миллион
Қишлоқ хўжалигида кластерларнинг жорий этилиши сўмга яқин маош оламан. Цех раҳбарла-
ерни шудгорлашдан ҳосилни етиштиришгача, хомашёдан ри, жамият мутасаддилари доим бизни
тайёр маҳсулотгача бўлган жараёндаги комплекс ёндашув қўллаб-қувватлаб, ёрдам бериб келмоқ-
тизимини яратди. Айниқса, енгил саноат корхоналарининг да. Бунинг учун уларга раҳмат.
деҳқон ва фермер хўжаликлари билан ҳамкорлигини янада
мустаҳкамлашда яхши натижалар бермоқда. — Жамиятимизда ҳозир янги ло-
йиҳалар ишлаб чиқиш жараёни кет-
Китоб туманидаги “Китоб ип йиги- ридан-тўғри корхонамизга келтирилди. Хитойдан янги ускуналар келтирилиб, пахта майдонларимизда шу йилнинг дам олиши, овқатланиши учун ҳам қу- моқда, — дейди Ш.Худойқулов. —
рув” акциядорлик жамияти 2021 йил- Маҳсулотга цехларимизда босқичма- ўрнатилди. Қисқа вақтда шу ернинг ўзида мавсумий ишчилар сони беш юз- лайликлар яратилган. Корхонамиз фаолият турини янада
дан кластер тизимига ўтди. Фаолиятини босқич қайта ишлов бериб, пахта то- ўзида тайёр маҳсулот ишлаб чиқариш дан зиёд бўлади. Янги цех ишга тушгач, кенгайтириш мақсадида шу йил яку-
2019 йилда бошлаган мазкур жамият ласидан ип-калава ишлаб чиқардик. Бу бошланади. қўшимча ўттиз нафар фуқаронинг банд- Фотима Каримова Китоб туманининг нига қадар Касби туманида яна бир
шу вақтгача пахтани сотиб олиб, толани эса ишларимизнинг сифати ва дарома- лиги таъминланади. Ҳожи маҳалласида истиқомат қилади. тикувчилик фабрикасини ишга туши-
қайта ишлаш билан шуғулланиб келган. димизнинг ошишига хизмат қилмоқда. Ўтган йили корхона 11 минг тонна Икки нафар ёш фарзанди бор. Оилада ришни режалаштиряпмиз. Бу фабри-
Энди эса ўзи етиштирган маҳсулотни толани қайта ишлаб, 6,5 миллион АҚШ Айни пайтда жамиятда 500 нафар боқувчиси йўқлиги боис, “Аёллар даф- ка иш бошлагач, ўша ҳудуддаги 50
ўзи қайта ишлаяпти. Энг муҳими, янги Бу йил кластер томонидан қўшимча доллари қийматидаги маҳсулотни Хи- аҳоли иш билан банд. Уч сменада иш тари”да рўйхатда туради. Анча вақтгача нафар аҳоли бандлиги таъминланади.
тизимда иш юритиш барчага маъқул тарзда Касби тумани ҳудудида 2000 той, Россия, Туркия, Португалия дав- ташкил этилган корхонада ишчилар- иш тополмасдан қийналиб юрганди. Ма- Шунингдек, ўша ернинг ўзида пахта-
келмоқда. гектар ерга пахта экилди. Бу корхона латларига экспорт қилди. Ички бозор- нинг ишга келиб-кетишлари учун авто- ҳалласи яқинида ип-йигирув корхона- ни қайта ишлаш имкони яратилади.
иш фаолиятининг узлуксизлигини таъ- га эса 61 миллиард сўмлик маҳсулот буслар қўйилган. Шунингдек, уларнинг си иш бошлагани унга жуда қўл келди. Бундан ташқари, 2023 йилда Ғузор
— Кластер ташкил қилганимиздан минлайди. чиқарди. Жорий йилда бу кўрсаткични туманида ҳам йирик лойиҳани амалга
сўнг пахтани ўзимиз етиштиришни бош- янада ошириш режалаштирилган. ошириш мақсад қилинган. Ҳозир тай-
ладик, — дейди мазкур жамият иш юри- Ҳозирга қадар корхонада фақатгина ёргарлик ишлари олиб борилмоқда.
тувчиси Жасур Зиётов. — Ўтган йили пахта толасини қайта ишлаб, ип-кала- — Бу йил экспорт ҳажми ошади, — Ғузорда тикув-трикотаж маҳсулотлари
Ғузор туманида 6,5 минг гектар ерга ва ишлаб чиқарилган бўлса, эндиликда дейди жамият бош ҳисобчиси Шокир ишлаб чиқариш корхонаси ишга туш-
пахта экдик. Ҳосил пишиб етилгач, тўғ- янги цех ишга тушиши билан шу ернинг Худойқулов. — Шунингдек, ички бозорга гач, 350 нафар одам ишли бўлади.
ўзида тайёр мато ишлаб чиқарилади. 96 миллиард сўмлик маҳсулот сотишни
мақсад қилганмиз. Бундан ташқари, иш Жамият томонидан яна бир хайрли
ўринларини кўпайтириш борасида ҳам ишга қўл уриляпти. Айни пайтда хо-
режалар ишлаб чиқилган. Жумладан, риждан 500 бош наслли қорамол олиб
келиниб, ўзимизда кўпайтиришни йўлга
қўйиш учун тайёргарлик кўрилмоқда. Бу
ишга 2 миллиард сўм сарфланади. Энг
муҳими, бу ерда ҳам 50 нафар киши-
нинг доимий бандлиги таъминланади.
Кластер бу, изланиш, инновация
демакдир. “Китоб ип йигирув” АЖ жа-
моасининг ана шу илғор йўналишдаги
интилиши, самарали натижаларга эри-
шаётгани шуни ифода этади.
Акбар РАҲМОНОВ,
“Янги Ўзбекистон” мухбири
Давр нафаси 52022 йил 3 август, 156-сон
Бугуннинг гапи Орол денгизи тахминан ўтган асрнинг
олтмишинчи йилларидан қурий бошлаган.
ҲУНАРМАНДЛАР Бугунга келиб у ўз қирғоқларидан
МАҲСУЛОТЛАРИ 200 километргача узоқлашиб кетди. Бу
нафақат ўзбекистонликларни, балки жаҳон
РЕКЛАМАСИ аҳлини ҳам ташвишга солиши табиий. Чунки
ДАВЛАТ ТИЛИДА Орол фожиаси аллақачон дунё фожиасига
РАҚАМЛАШТИРИЛАДИ айланиб бўлган.
Сўнгги беш-олти йилда Президентимиз
Наибахон МАМАДАЛИЕВА, ташаббуси ва саъй-ҳаракатлари билан
филология фанлари доктори, денгизнинг қуриган ҳудудида янги ҳаёт
профессор бошланди. Инсон қадами тегмаган жойларда
саксовул, шунингдек, шўр ва қурғоқчиликка
Инновацион ривожланиш чидамли бошқа бута ва кўчатлар экилиб, қум
вазирлигининг амалий ва инновацион барханлари ўрнида яшил ҳудудлар, саксовул
лойиҳалар танловида “Туризм ўрмонлари пайдо бўлмоқда.
соҳасига сайёҳларни жалб қилишда
миллий ҳунармандлик маҳсулотлари Таҳлил
брендининг ахборот платформасини
яратиш” мавзуси бўйича Тошкент ¯УМ ВА ТУЗ
молия институти олимлари гуруҳи
томонидан топширилган инновацион БАРХАНЛАРИ ЧЕКИНМО¯ДА
лойиҳа ғолиб деб топилиб,
молиялаштиришга тавсия этилди.
Нега бу мавзу танланди, деган савол Чунки ижрочилар сифатида туризм со- Ҳаким Йўлдошев олган суратлар. Президентимиз жорий йил 23 февраль куни
туғилиши табиий. Мамлакатимизда ҳунар- ҳасида хизмат кўрсатиш жараёнларида Орол денгизида 2018 йилдан буён амалга оши-
мандлик ва туризм соҳаларида кўпгина рақамли технологиялардан фойдаланиш 2018 йил 24 август куни Ашхобод шаҳрида павловния, 50 минг туп лаванда, 20 минг туп рилган ишлар натижасини бориб кўрди. Ден-
тадқиқотлар амалга оширилган, шу кунгача бўйича назарий тадқиқотлар қилган про- Оролни қутқариш халқаро жамғармаси самми- гожи доривор ўсимлиги экилиб, айни пайтда гизнинг қуриган тубида “яшил қопламалар”ни
ҳунармандлар учун мўлжалланган бир қан- фессор, илмий тадқиқотчилар, мутахассис- тида давлатимиз раҳбари денгизнинг қуриган ту- агротехник қоидалар асосида парваришлан- кенгайтириш, шўрга ва сувсизликка чидамли
ча веб-саҳифалар мавжуд бўлса-да, улар- лар ва амалиётда миллий ҳунармандлик бида яйловлар барпо этиш ҳақида гапирган эди. моқда. Мақсадимиз жорий йилда 1581 тонна озуқабоп ўсимликлар етиштириш, чорвачиликни
да маҳсулотлар бренди ҳимояланмаган, соҳасида тажриба орттирганлар тўпланга- Шундан сўнг экологик офат зонасида қум ва туз- доривор гиёҳлар тайёрлаш. ривожлантириш ва унинг озуқа базасини яхши-
жозибадорлиги етарли эмас. Яъни ҳунар- ни ушбу лойиҳани бажаришда интеллек- нинг учишини тўсувчи яшил майдонлар яратила лаш, инновацияларни кенг жорий этишни назар-
мандлар маҳсулотлари орқали сайёҳларни туал тўсиқ бўлмаслигини кафолатлайди. бошланди. Мутахассислар таъкидлашича, Қорақалпоғис- да тутувчи 2022-2026 йилларга мўлжалланган
жалб қилиш механизмлари мавжуд эмас- тонда павловния, тут каби тез ўсувчи ва бошқа миллий дастур лойиҳасини ишлаб чиқиш бўйича
лиги ушбу лойиҳа яратилишига заруратни Лойиҳа асосида эришиладиган яна му- Мутахассисларнинг таъкидлашича, саксовул турдаги манзарали дарахт кўчатлари экишни топшириқ берди. Бугун бу борада амалий ишлар
юзага келтирди. ҳим ютуқлардан бири миллий ҳунарманд- тупроқ таркибидаги тузларни йўқ қилади. Кўчма йўлга қўйиш орқали экологик муҳит яхшиланиб, бошлаб юборилган.
лик маҳсулотларининг онлайн савдодаги қумлар тарқалишининг олдини олади. Саксовул келажакда арзон мебель, ёғоч материалларига
Миллий ҳунармандлик маҳсулотлари- улуши ортишига эришилишидир. Халқаро табиий йўл билан экилгандан кейин иккинчи ва бўлган эҳтиёж қондирилишига тўлиқ эришилади. — Оролнинг қуриган тубида яшил майдон
га QR-код қўйиш орқали маҳсулот бренди миқёсда миллий ҳунармандлик маҳсулот- учинчи йилга келиб уруғ тугади ва ўз-ўзидан уруғ- барпо қилиш Ўзбекистон тажрибасида илк ма-
индивидуаллигини ошириш ҳамда хорижий лари бренди кенг ёйилиши ва индивидуал- лари орқали чўлда ўрмонлар пайдо бўлади. Шунингдек, “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси ротаба қўл урилган катта лойиҳа бўлди. Орол
сайёҳларни жалб қилишнинг ахборот плат- лиги ошишига олиб келади, туризм жози- доирасида ҳар йили камида 200 миллион туп да- тубидан йилига миллионлаб тонна тузли чанг-
формасини яратиш борасида бир қатор бадорлигини ошириб, сайёҳларни янада Ўзбекистонда саксовулнинг уч тури мавжуд. рахт экиш ва Қорақалпоғистоннинг 10 та ҳудудида тўзон ҳавога кўтарилиб, 1000 километргача
муаммоларга ечим топилади. Жумладан, кўпроқ жалб қилиш ҳамда туризм хизмат- Уларнинг бири қора саксовул. У 40-50 йил яшай- аэробиологик мониторинг тизимини йўлга қўйиш, учиб бормоқда. Бу бутун дунёда экологик муам-
туризм соҳасида миллий ҳунармандлик лари ва миллий ҳунармандлик маҳсулотла- ди. Ҳозир у саксовулнинг энг кўп тарқалган тури денгизнинг қуриган тубида қўшимча 500 минг гек- мони келтириб чиқаряпти. Денгиз тубидаги қу-
маҳсулотлари онлайн савдосини шакллан- ри савдосини ривожлантириш имконияти ҳисобланади. тар, 2026 йил якунига қадар эса 2,5 миллион гек- риган ер майдони 6 миллион гектарни ташкил
тириш, хорижий сайёҳларни жалб қилишда пайдо бўлади. Чунки Ўзбекистонга сайёҳ- тар ёки ҳудуднинг 78 фоизини яшил майдонларга этади. Унинг 3,2 миллион гектари Ўзбекистон
миллий маҳсулотларга қўйилган стикерлар ларни жалб қилиш ҳамда туризм соҳасини Ўрта ёшли бир туп саксовул бутаси ўз илдизи айлантириш режалаштирилган. Бундан ташқари, ҳудудига тўғри келади, — дейди қишлоқ хўжа-
орқали жозибадорлигини ошириш имко- ривожлантиришга қаратилган кўплаб лойи- билан бир тонна қумни ушлаб қолади. Икки йил- Оролбўйида иқлим ўзгариши ва тупроқ емирилиши- лиги фанлари доктори, академик Зиновий Но-
нияти пайдо бўлади. Миллий маҳсулотлар ҳалар мавжуд. Лекин туризм соҳасида ҳу- лик саксовулзорда шамол ўз тезлигини 20 фоиз, нинг олдини олишга қаратилган халқаро дастурлар вицкий. — Мен Орол денгизи муаммоси билан
тўғрисидаги маълумотларнинг фото, ау- нармандлик қай даражада ривожланганини олти йиллик саксовулзорда эса 80 фоизгача йў- асосида 300 миллион АҚШ доллари қийматидаги 1981 йилдан буён шуғулланиб келаман. У пайт-
дио, видео, 3D форматдаги график, бренд кўрсатиб берадиган лойиҳалар йўқлиги са- қотади, натижада ҳавонинг чанг ва қумли тузлар лойиҳаларни амалга ошириш белгиланган. Шаҳар да Орол денгизи ўз қирғоқларидан 20 километр
дизайнер ишланмалари тайёрланади, бабли бу ишланманинг ўз ўрни бор. билан ифлосланиши 6 баробар камаяди. Бир ва туман марказларида ҳар 50-100 минг аҳоли учун чекинганди, холос. Яқин-яқингача фақат илмий
платформада истеъмолчилар учун мобиль гектар майдондаги тўрт йиллик саксовул ўрмон- жамоат паркларини ташкил этиш назарда тутилган. изланишлар, тажрибалар ўтказилиб, оз миқдор-
иловалар яратилади, ҳунармандлар ўз Ўтган йиллар таҳлилида бу янада яққол- лари бир кунда 1200 килограммгача ис газини да амалий ишлар қилинди. Энди Президент ол-
маҳсулотларини тизимга жойлаштириши роқ кўзга ташланади. Яъни 2019 йил да- ютиб, 835 килограммгача кислород ажратади. Шаҳар ва туман марказларида 64 гектар май- димизга аниқ вазифаларни қўйди — саксовул ва
ва жараённи назорат қилиши мумкин бўла- вомида Ўзбекистонга хорижий мамлакат- донда яшил боғлар ташкил қилиш, тез ўсувчи туз ҳамда қумга чидамли бошқа буталар экиш,
ди. Муаммонинг ечими сифатида миллий лардан 5 миллиондан ортиқ сайёҳ келган. Ҳар йили Орол қуриши туфайли мамлакати- терак, тол, қайрағоч ва бошқа дарахтлар план- сув кетган жойларда ўрмон барпо этиш. Бугун
маҳсулотлар ишлаб чиқарувчилар маъ- Шунингдек, ушбу йилда туризм фаолияти- миз осмонига 150 миллион тонна зарарли қум ва тациясини 100 гектарга етказиш бўйича жорий шу вазифани бажаришга барча куч ва имконият-
лумотлар базаси ва Миллий маҳсулотлар да ҳунармандлик маҳсулотлари экспорти туз кўтарилади. Ҳозир 2019-2020 йилларда экил- йилги режалар асосида ҳозирги кунда 61 гектар лар сафарбар қилинган. Биласизми, саккиз йил-
классификатори, “булутли технология”лар 15,2 миллион АҚШ долларини ташкил эт- ган 924 минг гектардаги саксовулзор 92 миллион майдонда яшил боғлар, 62 гектар майдонда тез
асосида онлайн платформалар орқали ган. Шундан ҳунармандлик маҳсулотлари тоннагача туз ва қумни ушлаб қолмоқда. Бу 2018 ўсувчи дарахтлар плантацияси ташкил этилди. лик саксовул ўзида 10-12 тоннагача тузли қумни
иловалар яратилади. савдосининг 45 фоизи сайёҳлар орқали, йилдагига нисбатан осмонга 45 фоиз зарарли сақлай олади. Орол денгизи тубида олиб бор-
25 фоизи халқаро кўргазмалар доираси- қум ва туз кам кўтариляпти, дегани. Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 18 январ- ган ишларимиз бесамар кетмаяпти. Ҳар йили
даги “Орол денгизининг суви қуриган тубида ва ўрмонлар кенгайиб бормоқда. “Яшил қоплама-
Бунинг учун эса туризм соҳасида фао- да, 25 фоизи тўғридан-тўғри шартномалар — Ўрмон хўжалигимизда 85 нафар ишчи-хо- Оролбўйи ҳудудларида “яшил қопламалар” — лар”нинг кўкарувчанлиги ўртача 35-40 фоизни
лият юритаётган ҳунармандлар маҳсулот- асосида ҳамда 5 фоизи онлайн тарзда дим, 14 та техника бор, — дейди Мўйноқ давлат ҳимоя ўрмонзорларини барпо этишнинг қўшимча ташкил этади. Демак, вазият яхши томонга ўз-
ларига QR-код генерация қилувчи дастурий амалга оширилган. ўрмон хўжалиги директори Фарҳод Авезов. — Ол- чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига асосан, гармоқда. Жорий мавсумда денгиз қочган 100
таъминот ишлаб чиқилади. Махсус стикер- дин хўжалигимиз майдони 650 887,2 гектар эди. бу ишларга 600 нафардан зиёд ишчи ва механи- минг гектар ерга саксовул уруғи ва кўчатлари
лар шакллантирилади ва ҳунармандлик 2020 йилда эса сайёҳлар оқими камай- Денгизнинг қуриган ҳудудида 1 726 485 гектар затор, 250 та механизм ва асбоб-ускуна ҳамда экилди. Шундан Ақантай массивида 70 минг гек-
маҳсулотига стикер қўйилади (ёпиштири- гани ва хорижий мамлакатлардаги фес- саксовулзор яратилиши ҳисобига майдонимиз қа- 2 та кичик авиация самолёти жалб этилган. тарга самолётда саксовул уруғи сепилди.
лади) ҳамда маҳсулотнинг онлайн сотувини тиваль, ярмарка ва кўргазмаларда ҳунар- рийб 2 377 372 гектарга етди. Айни пайтда давла-
амалга ошириш бўйича услубий кўрсатма мандлар иштироки олдинги йилнинг мос тимиз раҳбарининг 2020 йил 6 октябрдаги “Ўзбе- Оролнинг қуриган тубини яшил ҳудудга айлан-
яратилади. Стикерли ҳунармандлик маҳ- даврига нисбатан 90 фоиз қисқаргани са- кистон Республикасида ўрмон хўжалиги тизимини тириш, Қорақалпоғистонни, хусусан, Мўйноқни
сулотлари сотуви амалга оширилганда ёки бабли ҳунармандлик маҳсулотлари савдо- 2030 йилгача ривожлантириш концепциясини ривожлантириш борасида илгари сурилган ғоя
қайта сканер қилинганда, истеъмолчининг си ҳажми тахминан 70 фоиз тушиб кетди. тасдиқлаш тўғрисида”ги қарори ижросини таъ- ва ташаббуслар асосидаги кенг кўламли ўзга-
маълумотлар базаси автоматик равишда Фақатгина 2020 йилнинг биринчи чорагида минлаш мақсадида хўжалигимизда кенг кўламли ришлар ҳамда янгиланишлар аҳолининг эртанги
янгиланиб борадиган тизим йўлга қўйилади. 4 миллион долларлик экспорт қилинган, ишлар амалга оширилмоқда. Суғориладиган қиш- кунга ишончини мустаҳкамлаб, янги марралар
Яратилган дастур орқали статистик кузатув- холос. Шундан 20 фоизи халқаро кўргазма- лоқ хўжалиги экинларини шамол эрозиясидан ҳи- сари бошламоқда. Энг асосийси, денгиз тубида-
ларни, ҳунармандларга буюртмалар юбо- лар, 25 фоизи шартнома асосида, 15 фои- моялаш учун 2021 йилдан 2030 йилга қадар жами ги қум ва туз барханлари йилдан-йилга камайиб,
риш ва қабул қилишни назорат қилиш им- зи электрон савдо ҳамда 40 фоизи сайёҳ- 2670 гектар майдонда иҳота дарахтзорлар барпо ортга чекинмоқда. Улар ўрнини яшил ўрмонлар
кони пайдо бўлади. Ижтимоий тармоқларга лар ҳисобига тўғри келди. этилиши белгиланган. Бугунги кунга қадар жами эгалламоқда.
(Facebook, Instagram, Тelegram, Yоutube 960 гектар, жорий йилнинг ўтган даврида эса 250
ва ҳ.к.) интеграция қилиш орқали стикер- Янги ишланма давлат тилида яратилади гектар майдонда бу иш бажарилди. Айни пайтда Минажатдин ҚУТЛИМУРАТОВ,
ли ҳунармандлик маҳсулотлари тарғиботи ва рус, инглиз тилларига таржима қилинади. кўчат парваришлаш ишлари давом этмоқда. Ал- “Янги Ўзбекистон” мухбири
ва рекламаси амалга оширилади. Хори- Бу билан ҳунармандлар маҳсулотларининг батта, ўрмон пайдо бўлса, биринчидан, тузли чанг
жий истеъмолчилар миллий ҳунармандлик дунё юзини кўриши учун давлат тилида ра- кўтарилиши тўхтайди. Иккинчидан, ер намлиги
маҳсулотлари стикерини сканер қилганида қамлаштиришдан фойдаланилади. Ҳунар- ошади ва жониворлар кўпаяди.
тўғридан-тўғри Ўзбекистон туризм салоҳия- мандлар ўз маҳсулотлари ҳақидаги маълу-
тини тарғиб қилувчи маълумот берадиган мотларни давлат тилида жойлаштирганидан — Жорий йил якунига қадар ўрмон хўжа-
рекламага ўтилади. Дастур туризм соҳаси- сўнг шахсий кабинетларида тўғридан-тўғри ликлари томонидан 16 миллион 150 минг туп
да фаолият юритувчи ташкилотлар билан рус ва инглиз тилига таржима ва интеграция манзарали дарахт ҳамда бута кўчати етишти-
боғланиш имкониятини беради. Миллий қилинади. Платформада уникал код орқали риш режалаштирилган. Шу боис, йил боши-
бренд маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи ҳу- маҳсулотни тўлиқ назорат қилиш ҳамда код- дан буён ўрмон хўжаликларимиз томонидан
нармандлар ва ташкилотлар маълумотлари лар орқали тўловларни амалга ошириш моду- 172 тонна уруғ тайёрланиб, 263 гектар ерга
(манзиллари, телефон рақамлари, геоло- ли яратилади. Маҳсулотларни онлайн дўкон экилди, — дейди Қорақалпоғистон Республи-
кация ва ҳ.к.) ҳамда маҳсулотлар ҳисобини орқали сотиш ва сотилган товарларни етказиб каси Ўрмон хўжалиги қўмитаси раиси Ойбек
юритувчи интеграцион янгиловчи электрон бериш учун веб-саҳифа тўлиқ давлат тилида Аминов. — Ишончим комилки, юртдошлари-
база шакллантириб борилади. Туризм со- бўлади, операциялар ҳам давлат тилидаги мизнинг фидокорона меҳнати натижасида
ҳасида фаолият юритаётган ҳунармандлар буйруқлар орқали амалга оширилади. Сотил- 10-12 йил ичида катта ўрмон пайдо бўлади.
иштирокидаги фестиваль, ярмарка ва кўр- ган маҳсулотлар ва талаблар базаси, статис- Ўтган йили тажриба тариқасида 34 минг туп
газмалар тўғрисидаги эълонлар берилади. тик ҳисоботларни генерация қиладиган дасту-
рий таъминот ҳам давлат тилида бўлади.
Лойиҳада кўрсатилган маҳсулотнинг
яратилиши ва режалаштирилган ахборот Дастур кўринишидаги маҳсулотни
платформа ва дастурий таъминотлар- илмий-тадқиқот институтлари, сайёҳлик
ни ишлаб чиқиш учун жамоада етарлича ташкилотлари, ҳунармандлар уюшмалари,
компетенция ва илмий салоҳият мавжуд. статистика билан шуғулланувчи идоралар
иш жараёнида фойдаланиш учун сотиб
олишлари мумкин.
6 2022 йил 3 август, 156-сон
Кўнгилдаги ўйлар
УЙ¢ОНАЁТГАН
ФИКР
Аҳмаджон МЕЛИБОЕВ, одамлар, ёшлар, айниқса, катта-кичик лавозим яшаш, миллий манфаатларимизни ҳимоя қи- ташкилотлар фаолияти чуқур таҳлил этилди. Давлатимиз раҳбари қадимий ёзма манба-
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган эгалари — масъулларнинг қон-қонига сингиб кет- лиш учун бел боғлаб майдонга чиқиш — сиз, Ижодкор зиёлиларнинг бугунги кунда жамият ларни сақлаш, тадқиқ ва тарғиб қилиш тизимини
журналист ган қўрқувдан халос қилиши мумкин эди. ижод аҳлига хос эзгу фазилат эканини ҳамма- ҳаёти, ислоҳотлар жараёнидаги ўрни ва вази- янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғ-
миз яхши биламиз ва буни юксак қадрлаймиз. фаси беқиёс экани, тараққиётимизнинг ҳозирги рисидаги қарорга имзо чекди. Вазирлар Маҳка-
Давлат ва жамиятнинг маънавий ҳаётида Август учрашуви олиму деҳқонда, устозу Лекин қўлимизни кўксимизга қўйиб холисона босқичида бошқа соҳалар вакиллари қатори ма- маси ҳузурида Ўзбекистонга оид хориждаги ма-
муҳим бурилиш нуқталари бўлади ва шогирдда, ижодкор зиёлида журъат деб атал- айтайлик: ижодкор зиёлиларимизнинг бугунги даният ва санъат аҳлидан янада фаоллик, ян- даний бойликларни тадқиқ этиш маркази, қайта
улар мазкур воқеалар гувоҳларининг миш унутилаёзган фазилатни қайта оёққа қўй- фаолияти жамиятимизни, энг аввало, эл-юрт ги-янги ижодий ғоя ва ташаббуслар билан яшаш, жонланган Фанлар академияси қошида Ўзбекис-
онг-шуурига нақшланади. Бундай ди. Бу ёруғ оламда яшашнинг маъно-моҳияти тақдири учун доимо куюниб, ёниб яшайдиган, ижодий изланиш, умуммиллий ҳаракатларда тоннинг янги тарихи маркази тузилди. Пойтахти-
бурилишлар ўз-ўзидан, стихияли ойдинлашгандай бўлди. Миллат, мамлакатнинг бедор қалб эгалари бўлган сизларнинг ўзин- пешқадамлик қилиш талаб қилиниши айтилди. мизда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг янги
равишда эмас, аниқ ва равшан зарурат эртанги куни, тақдири тўғрисида куюнчаклик гизни қониқтирадими?” Савол аниқ, жавоб ҳам муҳташам биноси, унга туташ Адиблар хиёбони
асосида, маънавий уйғониш, миллий қилиш, мажлисларда сўз сўраш, гапни ниқобла- аниқ эди: йўқ, қониқтирмайди. Кўпчилик ижод- Орадан беш йил ўтди. Ушбу мақола — ҳисо- бунёд этилгани, бу ерда адабиётимизнинг буюк
тафаккур ривожи бағрида етилади. май, борини борича, йўғини йўғича айтиш айб корлар янги бир турғунлик ҳолатига тушиб қол- бот эмас, кимгадир ҳисоб бериш учун бўлган- намояндаларига бағишлаб ёдгорлик мажмуала-
Ўзбекистон Республикаси Президенти эмаслиги, аксинча, бугун миллатни айни шундай ган, маиший муаммолар гирдобида ўралаша бўлмаганни қалаштириб, орттириб-бўрттириб, ри ўрнатилгани, шунингдек, вилоятларда улкан
Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 3 август очиқлик, тил ва дил бирлиги қутқариши мумкин- бошлаган, тўқсонинчи йиллар аввалида Шукур юқоридан олқиш оладиган замон ўтди. Ҳар ким- маърифатпарвар Исҳоқхон Ибрат, атоқли ижод-
куни мамлакатимиз ижодкор зиёлилари лиги аён бўлди. Президент қоғозни безайдиган Холмирзаев ўртага ташлаган “Адабиёт ўлади- нинг ҳисоботи ўзи билан, бундай ҳисобот ким- корлар Огаҳий, Ҳамид Олимжон, Зулфия, Абдул-
вакиллари билан бўлган учрашуви қуруқ ҳисоботлардан воз кечиб, ҳаммадан аниқ ми?” деган шафқатсиз савол яна бош кўтараёт- дандир эмас, ўзимиздан ўтиши керак. Биз энди ла Қодирий, Ибройим Юсупов, Эркин Воҳидов,
шундай нуқталардан бири бўлди. натижани талаб қила бошлади. ган, жавоблар мужмаллашаётган кезлар эди. инсоний бурчимиздан келиб чиқиб, виждон ва Абдулла Орипов, Ҳалима Худойбердиева, Му-
имон олдида, эл-юрт ҳузурида ҳисоб берамиз, ҳаммад Юсуф номидаги ижод мактабларининг
Самимий мулоқот, эркин ва очиқ фикрлаш Ижодкор зиёлиларнинг давлат ва жамият Август учрашуви бундай хавотирларга нуқ- холос. Хўш, ҳисоб бера оламизми? Ҳисоботи- ташкил этилиши, буюк санъаткорлар хотирала-
тарзида ўтган ушбу учрашувда миллий мада- ҳаётидаги ўрни ҳамиша ва ҳамма замонларда та қўйди. Давлатимиз раҳбари маданиятимиз мизни безайдиган ишларимиз борми? рининг абадийлаштирилиши, ёш ижодкорлар-
ниятимиз, маънавий-ахлоқий қадриятларимиз, ҳам муҳим бўлиб келган. Буни ҳеч ким инкор эт- ва санъатимизнинг ривожланиш жараёнла- нинг Зоминда ўтадиган анъанавий семинарининг
адабиёт ва санъатимизни ривожлантириш би- майди. Сабаби, ёзувчи, шоир, рассом, кино ва ри, бу борадаги ижобий тенденциялар билан Ҳаммасини битта мақолага сиғдириш қийин. қайта тикланиши, ижодкорларни рағбатланти-
лан боғлиқ кечиктириб бўлмайдиган муаммо- театр санъати намояндалари ҳамиша халқ ичи- бирга, айрим салбий ҳолатлар, уларнинг жа- Ҳеч ким ҳеч жойда (на ўзимизда ва на четда) ин- ришга бел боғлаган “Илҳом”, “Ижод” жамғарма-
лар, уларни ҳал этиш йўллари, бу борада ижо- да яшайди, халқнинг дарди, ўй-фикрлари билан мият ҳаётига таъсирини холисона баҳолаб, кор қила олмайдиган ўжар фактларнинг ўзи минг ларининг ташкил этилиши, адабиёт майдонига
дий уюшмалар, давлат ташкилотлари олдида нафас олади. Юрт, миллат бошига мусибат кел- ўз ечимини кутаётган долзарб муаммолар ва ҳисоботга етиб ортади. Уларни бир жумлада акс кириб келаётган ёш истеъдодларнинг биринчи
турган муҳим вазифалар ҳақида сўз борди. Зиё- ганда, ижтимоий адолат таназзулга учраганда, уларни бартараф этиш йўллари ҳақида атроф- эттириш талаб қилинса, сўнгги беш йилни эркин китоблари кўп нусхада чоп этилаётгани шу беш
лилар давлат раҳбарлигига келган янги етак- озодлик, эркинлик йўллари тўсилганда ижод- лича фикр юритди. Ижодий уюшмалар, Ма- фикр, ижодий журъат ва ошкоралик йиллари, йил ичида содир бўлди.
чини тинглаш баробарида, у билан самимий, корнинг ўтли сўзи, даъваткор ҳайқириғи, ибрати даният вазирлиги таркибидаги бирлашма ва деган бўлардим. Бугун ҳеч бир қаламкаш, ҳеч
очиқчасига юзма-юз фикрлашиш имкониятига қўл келади, нажоткор кучга айланади. Ижодкор бир зиёли сўз айтишу мавзу танлашда, таҳлил Бугун биз яқин ва узоқ мамлакатларда ке-
эга бўлди, дил тубига чўккан мушоҳадаларини халқ манфаатини ўз манфаатидан устун қўяди, ва танқидда, ҳатто бирор-бир ечим ёки қарорга чаётган адабий-маданий жараёндан ўз вақти-
эмин-эркин баён қилди. Учрашувда сўз олган улуғ бобомиз Алишер Навоийнинг “Юз жафо қўшилмасликда ҳам муаммога дуч келаётгани да хабардор бўлиб турибмиз. Ижодкорларнинг
Ўзбекистон халқ шоири Ҳалима Худойбердиева, қилса манга, бир қатла фарёд айламон, Элга йўқ. “Фикр ўз-ўзидан пайдо бўлмайди, баъзан халқаро алоқалари кундан-кунга ривожланиб
Ўзбекистон халқ рассоми Акмал Нур ва бошқа- қилса бир жафо, юз қатла фарёд айларам”, де- ўринсиз оддий мулоҳазадан ҳам бир нима олиш бормоқда. Юртимизга Россия, Туркия, Озарбай-
ларнинг танқидий фикрлари, таклифлари шу ер- ган ўтли сатрлари билан яшайди. Шунга амал мумкин” деганларидек, жамият бугун ҳаммани жон, Беларусь давлатларидан, қатор Европа
нинг ўзида инобатга олинди. қилади. тинглашга, фойдали, соғлом таклифларни ино- мамлакатларидан, Қозоғистон, Қирғизистон ва
батга олишга ҳаракат қилмоқда. Бу — ғоят муҳим Тожикистондан ижодкорларнинг келиши, ўзбе-
Учрашувда қатнашар эканман, кўнглимдан Уйғоқ зиёлининг кўзлари бошқалардан кўра нарса. кистонлик шоир ва ёзувчилар, театр ва кино
кўп нарсалар ўтди. Жаҳон давлатчилиги тарихи- узоқроқни, муҳимроқ ва зарурроқни кўради. санъати арбобларининг жавоб сафарлари од-
дан маълумки, раҳбарликка келган ҳар бир етак- Жамият ҳаётида урчий бошлаган иллатларга Ижод оламига келсак, шу беш йилликда мам- дий воқеа бўлиб қолди.
чи ўз фаолиятини турли даражадаги ислоҳот- бефарқ тура олмайди, уларни ўзининг, келгуси- лакат миқёсида илмий-ижодий тафаккурга қайт-
лардан бошлайди, янги режалар тузади. Собиқ да фарзандларининг дарди деб билади ва шу- дик. Хусусан, Ислом цивилизацияси маркази, Кейинги уч йил ичида йигирмадан ортиқ ўзбек
тузумнинг сўнгги йилларида бунга кўп бор гувоҳ нинг учун ҳам биринчи бўлиб бонг уради, югу- Имом Бухорий номидаги халқаро илмий-тадқи- адибларининг асарлари дунё халқлари тиллари-
бўлдик. Хулоса шуки, иқтисодий ва маънавий риб-елади, куюнчаклик қилади. Бу иши билан қот марказини барпо этиш Янги Ўзбекистоннинг га таржима қилиниб, китоб, тўплам шаклида чоп
асоси суст, халқнинг турмуш тарзи, даромад-бу- кимларгадир ёмон кўринса ҳам, шу куюнчакли- маънавий қиёфасини кўрсатиб турибди. Шавкат этилди. Айни кунларда “Ўзбекистон” нашриёти Ўз-
ромади, тинчлик-тотувлик, аҳил-иноқлик билан гидан ҳаловат топади, виждони қийналмайди. Мирзиёев таъкидлаганидек, бу марказлар “хал- бекистон Ёзувчилар уюшмаси билан биргаликда
бевосита боғлиқ бўлмаган режаларнинг кўпи ўз- Уни тушунган жамиятлар, шубҳасиз, тараққиёт қимизнинг яратувчилик даҳоси билан бунёд туркий дунё халқлари адабиётининг сара асар-
ўзидан қоғозларда қолиб кетарди. йўлига ўтади. этилган ноёб меросни ҳар томонлама чуқур ўр- ларини юз жилд ҳажмида босмага тайёрламоқда.
ганиш, юртимиздан етишиб чиққан буюк аллома Тошкент халқаро кинофестивалининг тикланиши
Ўзбекистоннинг янги раҳбари ўз фаолияти- 2017 йили янгиланишга, қаддини ростлаб ва мутафаккирларнинг ҳаёти ва илмий-ижодий маънавий ҳаётимизда сезиларли воқеа бўлди.
нинг дастлабки қадамларидаёқ сиёсий қатъия- олишга бениҳоя муҳтож бўлиб турган жамият фаолияти ҳақида яхлит тасаввур уйғотиш, хал-
ти, мантиқий таҳлил-мушоҳадалари, мамлакат учун уйғоқ, фидойи, куюнчак зиёлилар керак қаро миқёсда динлараро ва цивилизациялара- Яна кўп мисоллар келтириш мумкин. Аммо
ичкарисида, яқин-йироқларда кечаётган жа- эди. Янги раҳбар диққат-эътиборини шу муҳим ро мулоқотни йўлга қўйиш, бугунги мураккаб мақсад бу эмас. Гап ижод аҳлига берилган кенг
раёнларга тамомила янгича муносабати, камчи- нуқтага қаратди. Ижодкорларда, айниқса, ёш даврда ислом динининг инсонпарварлик моҳия- имкониятлардан нечоғлиқ фойдаланаётгани-
лик ва янглишишларни рўй-рост эътироф эти- истеъдодларда ўзининг ишончли маслакдош- тини очиб бериш, жаҳолатга қарши маърифат миз, маънавий-ахлоқий тарбия ишига қўшаёт-
ши ва бу билан ўзига хос ошкоралик даврига йўл ларини, мамлакатнинг эртасини, демакки, мил- билан курашиш, ёш авлодни гуманистик ғоялар, ган ҳиссамиз, шеърият, наср, драматургия,
очаётгани эл-юрт эътиборига тушди. Жамият лий юксалишни кўра олди. Август учрашувида миллий ғурур ва ифтихор руҳида тарбиялашдек телесериаллар, болалар адабиёти, ноширлик,
ҳаётида янги умидвор насимлар эса бошлади. айтилган кўп сўзлар ҳамон жаранглаб турибди: эзгу мақсадларни кўзда тутади”. янги алифбо ва бошқа соҳаларнинг муаммо-
Шавкат Мирзиёевнинг йил адоғида мамлакат “Бизнинг ҳавас қилса арзийдиган буюк тарихи- лари ҳақида ҳам бориши керак. Чунки жуда
Парламентига биринчи мурожаатида давлат миз бор. Ҳавас қилса арзийдиган улуғ аждодла- узоқ кутилган сўз эркинлигига етиб келдик. Эр-
ва жамият ҳаётининг барча соҳаларини тубдан римиз бор. Ҳавас қилса арзийдиган беқиёс бой- кин тафаккур йўллари очилмоқда. Гарчи бугун
янгилашга қаратилган инновацион ривожланиш ликларимиз бор. Ва мен ишонаман, насиб этса, ҳам матбуотнинг адолатли танқидидан ҳадик-
йўлига ўтиш зарурлиги, замон шиддат билан ри- ҳавас қилса арзийдиган буюк келажагимиз, сирайдиган, ижодкорларнинг куюнчаклигидан
вожланиб бораётган ҳозирги даврда янги фикр, буюк адабиётимиз ва санъатимиз ҳам албатта энсаси қотадиган, рост гапни эшитишни хушла-
янги ғояга таянган давлатгина ютуққа эришиши бўлади”, “Ўзбекистонда адабиёт ва санъат, ма- майдиган, газета-журналлардан узоқ, мухбир
алоҳида таъкидланди. даният, оммавий ахборот воситалари, маъна- келибди деса, лабига учуқ тошадиган ман-
вият ва маърифат бизнесга айланмаслиги шарт сабдорлар топилса ҳам, бу ҳолат энди, собиқ
Бундай позиция дунё давлатлари раҳбар- ва биз бунга ҳеч қачон йўл қўймаймиз”. тузум пайтидагидек, уйғонаётган фикр йўлига,
лари, таниқли сиёсатдонлар, иқтисодчилар ижодкорлик журъати ва сўз эркинлигига тўғон
назаридан четда қолмади. 90-йиллар бошида Муболағасиз айтиш мумкинки, давлат раҳ- бўла олмайди.
истиқлолимизга истеҳзо билан қараганлар, бу барининг қатъият билан айтган бу фикрлари
мамлакат Москвасиз яшай олмайди, миллий ўзини зиёли деб билган ижодкорларни ил- Тиббиётчиларнинг муҳим бир огоҳи бор: иш-
маҳдудликка берилади, дея башорат қилганлар ҳомлантириб юборди, қалам аҳли юрагига чўғ таҳа беҳад очилганда таом тановул қилишда эҳ-
2017 йили Ўзбекистон раҳбариятидаги ўзгариш- тушди. Ҳа, миллий адабиёт ва санъат, миллий тиёт бўлмоқ зарур. Бугун китоб дўконларига кир-
ни ҳам шундай олақараш билан кутиб олиш- қадриятлар ўлмайди, маънавият ва маъри- ган кишининг боши айланиб кетади: сон-саноқсиз
ганди. Шавкат Мирзиёевнинг “Одамлар давлат фат бозор ўпқонига тушмайди. Аммо кўнгил- нашрлар, кеча ҳатто хаёлга келтириш мумкин
учун эмас, давлат одамлар учун ишлайди”, “Биз ни хотиржам қилиб туравериш мумкин эмас. бўлмаган мавзулар, ҳеч бир мантиққа тўғри кел-
муаммоларни халқимиз билан бамаслаҳат ҳал Президент ўртага савол ташлади: “Биз халқи- майдиган, қўрқувли башоратлар. У дунёдаги ҳаёт,
этамиз, минг йиллик қўшничиликни тиклаймиз, мизнинг маънавий камол топишида маданият қабр азоблари, сохта фолбинлик, афсунгарлик,
ҳамманинг ҳурматини жойига қўямиз”, деган намояндаларининг улкан хизматлари борли- бир мўъжиза юз бериб, Ибн Сино тирилса, бу улуғ
сўзлари кўпларни ҳушига келтириб қўйди. гини миннатдорлик билан эътироф этамиз. ҳаким ҳам ҳайратдан ёқа ушлайдиган даражадаги
Юксак идеаллар йўлида фидойилик кўрсатиб “табибчилик” — ҳаммасидан топилади. Бу ҳам ет-
Орадан кўп ўтмай, Марказий Осиёнинг етакчи маганидек, бугун шундай “шоввоз” ноширлар, “ма-
мамлакати ички ва ташқи сиёсатда туб бурилиш ҳоратли” таржимонлар пайдо бўлдики, улар ҳеч
йўлига ўтаётгани реал фактга айланди. Чунки нарсадан ҳайиқмай, муаллифлик ҳуқуқларини қў-
йиллар давомида бош шиоримиз бўлиб келган пол равишда бузиб, китоб деб аталмиш буюк инъ-
“ўзимизга мос йўл” кутилган натижани берма- омга доғ тушириб, ноширликни йил бўйи бетўхтов
ди, биз учун сув ва ҳаводек зарур бўлган кўплаб сут берадиган “соғин сигир”га айлантирмоқда.
дунёвий жараёнлардан ортда қолдик, қондош- Бунга бефарқ қараш китобхонлик савиясига жид-
қардош қўшнилар билан муносабатларимиз дий путур етказиши мумкин. Ижод эркинлигини
ёмонлашди. Иқтисодий муаммоларнинг ечими- тўғри тушунмоқ керак.
ни топиш қийинлашди. Шундай пайтда Шавкат
Мирзиёев жамиятнинг ҳар бир аъзоси билан Бугун янгиланаётган Ўзбекистонда юз бераёт-
мулоқот қилиш, ҳар бир кишига ўзини, ноёб иқ- ган ижтимоий-маънавий жараёнларнинг хал-
тидорини намоён этиш, меҳнати, ижодкорлиги қимиз, ёшларимиз ҳаёти, турмуш тарзига таъ-
самараларидан тўла баҳраманд бўлиш имкони- сирини кўрмаслик ва сезмаслик мумкин эмас.
ни бериш йўлини танлади. Фақат шу йўлгина на- Ютуғимиз ҳам, камчилигимиз ҳам ўзимизники.
жот кенгликларига олиб борарди. Фақат шу йўл Ўзимиз фахрланамиз, ўзимиз тузатамиз. Тўғри,
экинга сув тараш пайти ариқ тозаланмагани учун
кимнингдир томорқасига сув бироз кеч очилиши
мумкин, аммо бу мамлакатда қурғоқчилик юзага
келди, дея айюҳаннос солишга асос бўлмайди.
Ўзидан, харид қуввати, турмуш тарзидан, фар-
зандларининг камолидан рози бўлиб яшаш жа-
раёнини ортга қайтариш мумкин эмас.
Кейинги беш йил ижодкор зиёлилар учун
марҳаматли келди. Бу муҳитни асрамоқ ва унга
муносиб бўлмоқ зарур.
“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Бекқул Эгамқулов
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Насиба Абдуллаева
Дизайнер: Хуршид Абдуллаев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма Г-864. Манзилимиз:
81651 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли чоп этилишига Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 01:05 Топширилди — 03:15
“ШАРҚ” НМАК масъул.
Босмахона телефони: (71) 233-11-07 “ШАРҚ” нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси
босмахонасида чоп этилди.
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected]
Босмахона манзили: Тошкент шаҳри, Буюк Турон кўчаси, 41-уй.
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
№ 156 (678), 2022 йил 3 август, чоршанба Янги Ўзбекистон нашри кунги
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Янги Ўзбекистон 03.08.2022
- 1 - 6
Pages: