2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган
Ижтимоий-сиёсий газета № 85 (607), 2022 йил 29 апрель, жума
Давлат — инсон учун саМарали ёнДашувлар
ОБОДЛИК ИНЪИКОСИ Мамлакатимизда сўнгги йиллардаги ислоҳотлар ҳар бир
соҳанинг янги қирраларини очмоқда. Шиддат билан
Сирдарёликлар ³аётига жºш¿ин ру³ олиб кирди ўзгараётган замонда ихтиролар, илмий тадқиқотлар,
инновацион ғоялар, техник ишланмалар яратиш ва уларни
тижоратлаштириш рақобатбардош, юқори даромадли
маҳсулотлар яратишга хизмат қилади. Халқаро илмий
лойиҳаларда иштирок этиш эса мамлакатнинг илмий
салоҳият даражасини юксалтиради.
Бугун қайси маҳаллага ХАЛ+АРО /АМкОРЛИк ЎЗБЕк
борманг, албатта, ОЛИМЛАРИ ИМкОНИяТИНИ
бирор ўзгариш устидан яНАДА ОшИРАДИ
чиқасиз: шағал ёки
асфальт кўрмаган Ҳозирги даврда барча соҳаларда замонавий билимларни эгаллаш бо-
кўчалар равон ва халқаро ҳамкорликни кенгайтирмай расида катта самара бермоқда. Энг
текис йўлга айланган, туриб, жаҳон бозорларида рақобат- замонавий лаборатория ускунала-
қайсидир қишлоққа бардошликка эришиб бўлмайди. ри харид қилиниб, хорижий илмий
ичимлик сув келган, Боиси, илмий ишланма ва техноло- жамоалар билан қўшма лойиҳалар
кимдир йиллаб қаровсиз гик янгиликлар жамият ҳаётининг амалга оширилиб, дунё илм-фани
ётган томорқасида барча жабҳаларини боғловчи меха- ютуқларини юртимизга олиб кирили-
кўркам боғ яратган, низмга айланмоқда. ши таъминланмоқда.
иссиқхона қилиб, бир
мавсумда ҳаётини ўнглаб Сўнгги йилларда илм-фанга эъ- Илғор хорижий тажрибаларни
олган, кимдир туёқ тибор туфайли илмий муассасалар жорий этиб, вазирлик фаолияти
кўпайтирган, парранда фаолияти жадаллашди. Бир вақт- самарадорлигини ошириш мақса-
ёки асаларичилик лар олим киши ҳақида сўз кетса, дида Германия, АҚШ, Қозоғистон,
ортидан тўй қилган, кўз ўнгимизда ёши катта инсонлар Австриядан юқори малакали мута-
машина олган. гавдаланарди. Бугун эса илмий ла- хассислар маслаҳатчи сифатида
Бир замонлар бораториялардаги тадқиқотчилар- жалб қилинмоқда. Хориждаги ну-
контрактга ўқишга нинг катта қисмини ёшлар ташкил фузли университет ва илмий мар-
киришни “имтиҳондан қилади. Ёш кадрларнинг илм-фанга казларда фаолият кўрсатаётган,
йиқилиш” билан тенг кириб келиши тезлашмоқда. лойиҳа мавзуси йўналишида муҳим
кўрган ёшларнинг натижаларга эришган, Хирш индек-
ҳам муаммоси ариди. Илм-фан ва инновациялар соҳа- си 5 ва ундан юқори етакчи олимлар
Чунки имтиёзлар бор, сида халқаро алоқаларни кенгай- ҳамраҳбар сифатида белгиланиши
қолаверса, кўплаб тиришга катта эътибор қаратилиб, тадқиқотларнинг янада сифатли бў-
ёшларнинг контракт ёш тадқиқотчилар ва олимларнинг лишини таъминламоқда.
пули давлат томонидан нуфузли хорижий илмий марказлар-
қоплаб берилаётир. да стажировкалари йўлга қўйилгани Давоми 4-бетда
Давоми 3-бетда Қонунга шарҳ
Муносабат ОРГАНИК МА¥СУЛОТЛАР
ози¿-ов¿ат тºкислиги ва хавфсизлигига замин яратади
МИЛЛИЙ РА+С Халқаро ташкилотлар
САНЪАТИМИЗ ДУРДОНАСИ маълумотларига кўра, ҳозирги вақтда
дунёда 1 миллиарддан ортиқ киши,
яъни дунё аҳолисининг ҳар саккиз
нафаридан бири тўйиб овқатланиш
имкониятига эга эмас. Аксарият
аҳоли, айниқса, болаларнинг
тўлақонли овқатланмаслиги инсоният
саломатлиги кўрсаткичига ва ҳаёт
сифатига жиддий таъсир этаётир.
Бу глобал муаммога оқилона ечим
топиш, озиқ-овқат тўкислиги ва
хавфсизлигини таъминлаш жаҳон
ҳамжамияти олдида турган долзарб
вазифалардан биридир.
Лазгида чу¿ур ³аётий фалсафа, Озиқ-овқат хавфсизлиги тушунчаси аҳоли эҳтиё- Жаҳондаги ана шундай мураккаб бир вазиятда томонидан озиқ-овқат етиштириш ҳажмини ошириш,
бетакрор ижро усули ва жозиба мужассам жини физиологик меъёрларга мос равишда истеъ- Ўзбекистонда аҳолининг озиқ-овқат маҳсулотларига сифати ва хавфсизлигини таъминлаш давлат сиёса-
мол товарлари билан таъминлашни назарда тутади. бўлган талаби тўлиқ қондирилибгина қолмай, балки ти даражасига кўтарилгани ушбу барқарорликнинг
Бой ва ранг-баранг ўзбек рақс санъатида халқимизга хос Бироқ кейинги йилларда жаҳонда озиқ-овқат маҳсу- экспорт қилинаётгани мамлакат иқтисодий салоҳияти- асосий пойдевори бўлмоқда.
нафосат ва гўзаллик, эзгу орзу-интилишлар ўз ифодасини лотлари ишлаб чиқариш ҳажми ўсиши аҳоли сони ва га ижобий таъсир кўрсатмоқда. Давлатимиз раҳбари
топган. Азалдан ўзбек миллий санъатининг бетакрор куй- эҳтиёжлари ўсишидан ортда қолмоқда. Айниқса, қиш- Давоми 2-бетда
қўшиқлари, жозибадор рақслари дунёни ўзига жалб этиб лоқ хўжалиги ҳамда қайта ишлаш саноати ривожи
келган. Айни кунларда эса Хивада “Лазги” халқаро рақс учун етарли шароит мавжуд бўлмаган айрим давлат-
фестивали давом этмоқда. ларда муаммо тобора кескинлашиб бормоқда.
Қарор ва ижро
Давлатимиз раҳбарининг анжу- ташкилотларида хореография санъ- ЭЛЕкТР ТАЪМИНОТИ:
ман иштирокчиларига йўллаган атидан дарс бериш йўлга қўйилаёт-
табригида янграган фикрлар, бил- ганини таъкидлади. Шунингдек, бола- ¤ЗГАРИШЛАР ВА НАТИЖАЛАР
дирилган тилаклар барчани бирдек лар мусиқа ва санъат мактабларида
қувонтирди: “Лазги” рақси ўзининг рақс синфлари сони кўпайтирилга- Шу йил январда мамлакатимиз ва қўшни давлатларда электр
беқиёс сеҳри, жозибаси ва таровати ни, республика хореография ихти- энергияси таъминотида оммавий узилишлар кузатилди.
билан дунё саҳналарини ҳам забт сослаштирилган мактаб-интернати Аслида, бу янгилик эмас. У ёки бу сабабларга кўра, турли
этиб, турли миллат ва элатларни ташкил этилгани бу соҳада янги ис- даврларда дунёнинг турли ҳудудларида бундай ҳодисалар
бирлаштирувчи таъсирчан санъат теъдодларни кашф этиш ва тарбия- учраб туради.
воситаларидан бири сифатида се- лашда пойдевор бўлиб хизмат қили-
вимли бўлиб бормоқда. ЮНЕСКО шини айтиб ўтди. Биз мазкур воқеа сабаб бугун нинг қадрига етиш кераклигини ўр-
халқаро ташкилоти томонидан электр энергиясисиз ҳаётимизни гатган бўлса ҳам ажаб эмас. Муҳими,
2019 йил 12 декабрда Хоразм “Лаз- Фестиваль доирасида “Ўзбек мил- тасаввур қила олмаслигимизни анг- ушбу носозлик ва ноқулайлик қисқа
ги” рақси Инсониятнинг номоддий лий рақсининг жаҳон рақс санъатидаги ладик. У кундалик эҳтиёжимиз учун фурсатларда бартараф этилди. Яна
маданий мероси рўйхатига киритил- ўрни” илмий-амалий анжумани ўткази- қанчалик зарур эканини ўша узилиш олдингидек электр токи бор, теле-
гани ҳам буни тасдиқлайди”. лиши ҳам муҳим аҳамият касб этади. кунларида яққол ҳис қилдик. Ўқиши- фон ва компьютерларимиздан бема-
Чунки миллий рақс санъатимиз тари- миз, иш фаолиятимиз, умуман, тур- лол фойдалана оляпмиз. Уйларимиз
Президентимиз ўз табригида мил- хини, унинг ўзига хос хусусиятларини мушимиз электр токи билан чамбар- ёруғ, телевизор ёки бошқа маиший
лий рақс санъати равнақи, келажак чуқурроқ ўрганиш ва ёшлар ўртасида час боғлиқлигини тушуниб етдик. Ана жиҳозларимиз ишлаб турибди.
авлод бу соҳада муваффақиятларга кенг тарғиб қилиш бугунги долзарб шу муайян муддатли электр энергия-
эришиши учун рақс санъати йўнали- масалалардан биридир. сисиз ҳаёт айримларга бор нарса- Давоми 4-бетда
шида узлуксиз таълим тизими жорий
қилиниб, барча мактабгача таълим Давоми 2-бетда
2 2022 йил 29 апрель, 85-сон Сиёсат
Қонунга шарҳ Муносабат
ОРГАНИК МА¥СУЛОТЛАР
ози¿-ов¿ат тºкислиги ва хавфсизлигига замин яратади
ислом ХушваҚтов, Aлиментариус кодекси озиқ-овқат стандарт- органик маҳсулот ишлаб чиқарувчи 2 миллион- МИЛЛИЙ РА+С
олий Мажлис Қонунчилик лари ва қоидалари кодексини амалга ошириш дан зиёд корхона фаолият кўрсатмоқда. 2019
палатаси депутати бўйича БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги йилда жаҳон бўйича 71,5 миллион гектар май- САНЪАТИМИЗ ДУРДОНАСИ
ташкилоти (ФAО) ҳамда Жаҳон соғлиқни сақлаш донда органик маҳсулот етиштирилган бўлиб,
Бошланиши 1-бетда ташкилотлари (ФAО/ЖССТ) халқаро комиссияси уларнинг халқаро бозорлардаги савдо айланма- Лазгида чу¿ур ³аётий фалсафа,
томонидан қабул қилинган озиқ-овқат маҳсулот- си 96,7 миллиард еврони ташкил этган. бетакрор ижро усули ва жозиба мужассам
Сўнгги йилларда мамлакатимизда озиқ- ларининг халқаро стандартлари тўпламидир.
овқат хавфсизлигини таъминлаш борасида Кодекс стандартлари қайта ишланган ва қайта Мамлакатимизда органик маҳсулотлар ишлаб Президентимизнинг
кенг кўламли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. ишланмаган озиқ-овқат маҳсулотларини ҳам чиқариш соҳасидаги масалаларни тартибга 2020 йил 4 февралдаги
Соҳани тизимли ривожлантиришнинг халқаро қамраб олади. солувчи нормалар тарқоқ норматив-ҳуқуқий “Миллий рақс санъатини
амалиётларда синалган ташкилий-ҳуқуқий асос- ҳужжатларда белгилангани ҳамда яхлит қонун янада ривожлантириш чора-
лари яратилди. Хусусан, қишлоқ хўжалиги ва Aлиментариус кодекси комиссияси ҳужжатининг мавжуд эмаслиги соҳани кескин тадбирлари тўғрисида”ги
озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқаришда ФAО/ЖССТ ташаббуси билан 1960 йиллар бо- ривожлантиришда муайян қийинчиликлар туғ- ҳамда “Рақс санъати соҳасида
алоҳида ваколатли орган — Қишлоқ хўжалиги шида ташкил этилган. Codex Alimentarius лотин дираётган эди. Ушбу мақсадда куни кеча қабул юқори малакали кадрлар
вазирлиги ташкил этилди, соҳага оид 50 дан тилидан “код” ва “овқат” деб таржима қилиниб, қилинган “Органик маҳсулотлар тўғрисида”ги тайёрлаш тизимини тубдан
ортиқ норматив-ҳуқуқий ҳамда халқаро ҳужжат “озиқ-овқат коди” маъносини англатади. Кодекс қонун органик маҳсулотлар ишлаб чиқаришнинг такомиллаштириш ва
қабул қилинди. озиқ-овқатнинг илмий асосланган стандартлари- ҳуқуқий асосларини белгилаб беришда муҳим илмий салоҳиятни янада
ни, улар билан боғлиқ кўрсатмаларини ва тегиш- аҳамият касб этади. ривожлантириш чора-
ли матнларини ишлаб чиқадиган 188 та аъзо тадбирлари тўғрисида”ги
давлатга эга бўлган ҳукуматлараро ташкилот Эътиборлиси, ушбу қонун аҳолининг озиқ- қарорлари ўзбек миллий рақс
ҳисобланади. овқат хавфсизлигини таъминлаш билан бирга, санъати равнақида мутлақо
озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш жара- янги даврни, муҳим босқични
Кодекс истеъмолчилар, озиқ-овқат маҳсулот- ёнларида қўшилган қиймат яратиш орқали мам- бошлаб берди.
ларини ишлаб чиқарувчилар ва қайта ишловчи- лакатнинг иқтисодий салоҳиятини оширишга
лар, шунингдек, озиқ-овқат маҳсулотлари ҳамда хизмат қилади. Мазкур ҳужжатларда миллий рақснинг турли
уларнинг халқаро савдосини назорат қилиш йўналиш ва намуналарини, юртимизда шакл-
бўйича халқаро ва миллий агентликлар учун Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегия- ланган мумтоз рақс мактабларини қайта тиклаш
халқаро озиқ-овқат стандартларини қўллашнинг сида аҳолининг озиқ-овқат хавфсизлигини ва келажак авлодларга безавол етказиш ҳамда
халқаро ҳуқуқий асоси бўлиб хизмат қилади. таъминлаш ва иқтисодиётни ривожланти- бу борадаги таълим-тарбия, тарғибот ишлари-
ришда муҳим бўлган органик қишлоқ хўжали- ни кучайтириш, юқори малакали мутахассис-
Бугунги кунда барча ривожланган давлатлар гини тараққий эттиришга ҳам алоҳида аҳамият лар ва кадрлар тайёрлаш каби қатор мақсад ва
қаратилган. Мазкур стратегияни амалга оши- вазифалар ўз ифодасини топган.
Бугунги кунда ЎзБекистон Aлиментариус кодекси аъзоси ришнинг илк қадами сифатида давлатимиз баҳодир аҳМЕДов,
ҳисоБланиБ, ушБу ҳужжат стандартлари истеъмолчилар раҳбарининг “Мева-сабзавотчилик ва узум- маданият вазирининг Ушбу фестиваль мисолида эса санъат ва
ҳуқуқларини ҳимоялашни халқаро миқёсда қЎллаБ- чиликда оилавий тадбиркорликни ривожлан- биринчи ўринбосари маданиятга ҳукумат доирасида эътибор қа-
қувватлашга хизмат қилади. кодекс Барча қитъаларда тириш, қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришида ратилаётганини кўришимиз мумкин. Қадимий
амал қилади ва унинг соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат деҳқон хўжаликларининг улушини ошириш Бошланиши 1-бетда ва улуғвор Хива шаҳрида санъат аҳли ишти-
савдосининг адолатли амалга ошишидаги ҳиссаси Беқиёс. чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори билан рокида эзгу орзу ва ниятлар билан бошланган
200 минг гектар ер фуқароларга 1 гектаргача Анжуманда “Лазги”ни шу кунгача илмий ва “Лазги” халқаро рақс фестивали келгусида ну-
Бугунги кунда Ўзбекистон Aлиментариус ко- ушбу кодекс стандартлари асосида ҳуқуқий ҳуж- майдонда деҳқон хўжалиги ташкил этиш учун амалий татбиқ қилиб келаётган фидойи тарғи- фузли санъат анжуманлари қаторидан мус-
декси аъзоси ҳисобланиб, ушбу ҳужжат стан- жатлар қабул қилган ҳолда органик озиқ-овқат узоқ муддатларга ижарага берилмоқда. ботчилардан бири, устоз санъаткор, Ўзбекистон таҳкам ўрин олишига ишонамиз.
дартлари истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя- маҳсулотларини ишлаб чиқаради, аҳолини эко- давлат филармонияси Хоразм вилояти ҳудудий
лашни халқаро миқёсда қўллаб-қувватлашга логик тоза органик маҳсулотлар билан таъмин- Натижада озиқ-овқат экспорти ҳажми йил бўлинмаси бош балетмейстери Гавҳар Матёқу-
хизмат қилади. Кодекс барча қитъаларда амал лаш ва ушбу маҳсулотлар экспорт салоҳиятини сайиб ўсиб бораётир. Давлат статистика қўмита- бовага Ўзбекистон Хореография академияси-
қилади ва унинг соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат оширишга замин яратади. си маълумотларига кўра, 2021 йилнинг январь- нинг фахрий профессори унвони топширилди.
савдосининг адолатли амалга ошишидаги ҳис- октябрь ойларида Ўзбекистон 46 та хорижий Бу миллий санъат намояндаларига эътибор на-
саси беқиёс. Айни пайтда дунёнинг 179 мамлакатида ор- давлатга қиймати 153,2 миллион АҚШ доллари- мунаси, десак муболаға бўлмайди.
ганик қишлоқ хўжалиги ривожланмоқда, уларда га тенг бўлган қарийб 204 минг тонна узум экс-
порт қилган.
Органик маҳсулотлар борасидаги янги
ҳуқуқий ҳужжат аҳоли бандлигини таъминлаш,
турмуш даражасини янада юксалтириш, мам-
лакатимизда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини
ишлаб чиқариш ва экспорт ҳажмини ошириш-
га, озиқ-овқат маҳсулотларини ишлаб чиқариш
жараёнларида қўшилган қиймат яратиш орқали
мамлакатнинг иқтисодий салоҳиятини ошириш-
га янада кенгроқ йўл очади.
Янги қонун Ўзбекистоннинг соҳага оид хал-
қаро ҳужжатлар доирасида олган мажбуриятла-
рини тўлиқ амалга ошириш, ушбу ҳужжатларга
интеграция жараёнларининг ҳуқуқий асослари-
ни яратишда ҳам муҳим асос бўлади.
нуҚтаи назар
РА£АМЛАШТИРИШ – САМАРАДОРЛИК
ВА ШАФФОФЛИК ГАРОВИ
Маъруфжон жалилов, кенгайтириш, қолаверса, бу борада бар- ҳисобга олишни назорат қилиш бўйича Тизим тадбиркорларга бир қатор ен- 2020 йилдан метрология хизмат- риш уларнинг шаффоф ва тезкорлиги-
ча учун тенг шароитларни яратиш орқа- маълумотларни йиғишнинг ягона тизими гилликлар яратмоқда. Тадбиркорлик лари бўйича мурожатларни қабул қи- ни таъминлашга хизмат қилмоқда.
Ўзбекистон миллий ли инклюзив муҳитни шакллантиришдек яратилди. субъектлари томонидан йўлланади- лиш ва хизматларни тақдим этиш учун
эзгу мақсадлар мужассам. ган мурожаатлар, икки томонлама хиз- “metrologiya.nim.uz” ахборот тизими Давлатимиз раҳбарининг юқорида
метрология институти ASKUG-Yur, ASKUG-Billing тизими матлар кўрсатиш бўйича тузиладиган Ягона интерактив давлат хизматлари қайд этилган фармонида тизим учун яна
2020 йилга қадар маиший (газ, электр, турли текширув жараёнлари ва олдинги шартномалар электрон шаклга ўтказил- порталига интеграция қилиниб, қиёс- бир қулайлик яратилди. Жорий йил 1 ав-
директори ўринбосари совуқ ва иссиқ сув) ҳисоблагичларни тўлов квитанцияларини йиғиш ёки те- ди. Барча гувоҳнома ва маълумотлар лаш сертификат ва хабарномалари- густдан бошлаб давлат хизматларидан
даврий давлат қиёсловидан ўтказиш ак- гишли ташкилотларга тинимсиз қатнаш электрон шаклда етказиладиган бўлди. нинг тўлиқ электрон расмийлаштири- фойдаланиш учун шахсни идентифика-
Моҳиятан “ўлчаш” сарият ҳолларда истеъмолчи томонидан ҳамда соатлаб навбат кутиш каби ҳолат- Албатта, бу орқали коррупцион ҳолат- лиши йўлга қўйилди. Мазкур электрон циялашнинг мавжуд тизим ва воситала-
маъносини англатиб, бажарилар эди. Бу эса, ўз навбатида, ларнинг олдини олишга хизмат қилмоқда. ларнинг олди олиниб, шаффоф хизмат тизим орқали жами 274 мингдан ортиқ рига қўшимча равишда жисмоний шахс-
ўлчовлар, уларнинг бир аҳоли ўртасида ҳақли эътирозларга са- кўрсатиш йўлга қўйилди. Иш юритишда- маиший ҳисоблагич бўйича қиёслаш ни идентификациялашнинг Мобиль-ID
хиллигини таъминлаш баб бўлди. Шунингдек, кўрсатилаётган Қарздорлик мавжуд бўлганда маз- ги вақт ва сарф-харажатларни қисқарти- сертификат/хабарнома расмийлашти- тизими жорий этилади. Мазкур жараён-
усуллари орқали талаб хизмат нархлари, муддатлари бўйича кур тизимлар орқали инсон омилисиз ришга эришилди. рилган. да Мобиль-ID тизими ёрдамида иденти-
этилган аниқликка ягона ва шаффоф тизим яратилмагани тармоқдан узиш, тўловдан кейин қайта фикациялаш фуқаронинг хоҳишига кўра,
эришиш — метрологияни турли муаммолар келтириб чиқарарди. улашнинг автоматлаштирилган меха- Аниқ ўлчашлар сифат ва хавфсиз- Тизим фуқароларнинг энергия таъ- Давлат хизматлари маркази, нотариал
рақамлаштириш ҳар Натижада таъминотчи корхоналарда низми ишга туширилди. Табиийки, бу лик гаровидир. Иқтисодиётнинг турли миноти, таъмирлаш корхонаси, қиёс- идора томонидан ёхуд Ягона интерактив
жиҳатдан муҳим. фаолият юритувчи ва ўлчаш воситала- соҳа ходимлари учун ҳам бир қатор ен- тармоқларида ўлчаш натижаларининг лаш лабораториясига қатновини давлат хизматлари порталининг мобиль
рини таъмирлаш билан шуғулланувчи гилликлар яратди. Хусусан, қарздорлик аниқлиги, холислиги, ишончлилиги таъ- чеклаб, бир марта Ягона интерактив иловаси орқали амалга оширилиши бар-
Сўнгги йилларда соҳада ўлчашлар ходимлар томонидан товламачиликка масаласини ҳал қилиш, ҳисоблагичлар минланмаса, кўзланган мақсадга эри- давлат хизматлари портали ёки Давлат чамиз учун қулайлик яратади.
ягоналигини таъминлаш, уларнинг йўл қўйиларди. кўрсаткичларини солиштириш учун инс- шиб бўлмайди. Метрологик фаолият хизматлари марказига мурожаат қилиш
халқаро даражада эътироф этилишига пекторларнинг истеъмолчи эшигини ва инфратузилманинг такомиллашиши орқали масалага ечим топиш имконини Айтиш жоизки, рақамли идентифи-
эришиш бўйича тизимли ишлар амал- Энергия назоратида ишончли ҳи- тақиллатиб боришига зарурат қолмади. доимий равишда иқтисодий ўзгаришлар берди. Авваллари электрон мурожаат- кация биометрик шахсий маълумотлар,
га ошириляпти, ижобий натижаларга соб юритилиши сарф-харажатларни Қувонарлиси, истеъмолчи газ ҳисоби ва маҳаллий ишлаб чиқариш, йирик ва лар ижроси ўртача 40-45 кунни ташкил яъни юз фотоси ва овоз ёрдамида шахс-
эришилмоқда. Албатта, бу борада ҳаё- аниқлашнинг асосий шарти бўлиш би- бўйича барча маълумотларни ўз мобиль кичик бизнес корхоналари ҳамда хусусий қилган бўлса, энди бу муддат 3-15 кунга ни тасдиқлаб, турли ташкилот хизматла-
тимизга татбиқ этилган қулайликлар на- лан бирга, тежамкорликка ҳам хизмат телефони орқали қабул қилиб, тўловлар- тадбиркорликни қулай тарзда ривожлан- тушди. Ахборот тизими кўрсатилаётган ридан масофадан туриб фойдаланиш
тижасида аҳолига давлат хизматларини қилади. Ҳам соҳа, ҳам аҳоли учун қу- ни вақтида тўлашга одатланяпти. тириш шароитларига мос бўлиши керак. метрологик хизматларни рақамлашти- имконини беради. Мобиль-ID фойда-
қулай ва осон шаклларда кўрсатиш кўла- лайликлар яратиш мақсадида 2020 йил ланувчилари электрон рақамли имзони
ми ҳам ошиб, юртдошларимизнинг ав- 24 сентябрда Президентимизнинг “Та- Шунингдек, электр ҳисоблагичлар- қўлламаган ҳолда барча давлат хизмат-
валгидек идорама-идора сарсон бўлиб биий газ назорати ва ҳисобининг авто- нинг автоматлашган турлари ҳам бир ларидан фойдаланиши мумкин. Фуқаро-
юришининг олди олинмоқда. Хусусан, матлаштирилган тизимини жорий этиш” қанча қулайликлар яратмоқда. Соҳада нинг юзи рақамли форматда расмга ту-
аҳоли ва тадбиркорлик субъектлари то- лойиҳасини амалга оширишга доир қў- аниқ ҳисоб-китоб юритилиб, дебитор ширилади, электрон шаклда қўл бармоғи
монидан 73 турдаги маълумотнома ва шимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қа- қарздорликнинг олди олиняпти. изи олиниб, мобиль телефон рақами
ҳужжатлар тақдим этилиш талаби бекор рори қабул қилиниб, газ истеъмоли ва ЯИДХПдаги шахсий кабинетга
қилиниб, мазкур маълумотларни давлат Тизимнинг аҳолига узлуксиз ва си- боғланади.
органлари “Электрон ҳукумат” тизими фатли электр энергиясини етказиб бе-
орқали олиши йўлга қўйилди. ришдаги аҳамияти катта. Маҳаллий кор- Рақамлаштириш — замон талаби,
хоналар томонидан жаҳон стандартлари Ўзбекистонни яқин йилларда ривожлан-
Президентимизнинг жорий йил 20 асосида, қолаверса, юртимиз иқлим ша- тиришнинг устувор йўналиши. Бизнес
апрелдаги “Давлат хизматлари кўрса- роити, хусусан, ҳавонинг энг иссиқ ва ва ижтимоий соҳадаги фаолият модел-
тишни соддалаштириш, бюрократик энг совуқ даражасига мослаштирилган ларини ўзгартириш, ҳар бир соҳада
тўсиқларни қисқартириш ҳамда давлат ҳолда ишлаб чиқарилган ҳисоблагичлар янги лойиҳаларни қўллаш одатий ҳолга
хизматлари кўрсатиш миллий тизимини хонадон соҳибига 25 йилгача хизмат айланмоқда. Янги рақамли технология-
ривожлантиришнинг қўшимча чора-тад- қилади. Тизимга уланганлар эса қирққа лардан самарали фойдаланиш ҳам мам-
бирлари тўғрисида”ги фармони бу бора- яқин маълумотни кўриш имкониятига эга лакатлар, ҳам компанияларнинг халқаро
даги ишлар ривожини янги босқичга олиб бўлади. рақобатбардошлигини белгилаб беради.
чиқишда муҳим ҳуқуқий асос бўлади.
Зеро, ушбу ҳужжатда жисмоний ва юри- Ўзбекистон миллий метрология инсти- Метрология тизимини замон талаб-
дик шахслар учун давлат хизматлари тутида аҳолига давлат хизматлари кўрса- лари асосида ривожлантириш миллий
кўрсатиш кўламини ошириш, аҳолининг тишнинг шаффоф ва самарали тизими- иқтисодиёт тармоқлари салоҳиятини
масофадан туриб электрон давлат хиз- ни яратиш бўйича тизимли ишлар олиб ошириш баробарида экспорт ҳажмини
матларидан фойдаланиш имкониятлари борилмоқда. Хусусан, “E-Metrologiya” кўпайтириш, тадбиркорликни ҳар томон-
тизими орқали барча турдаги ариза ва лама қўллаб-қувватлаш ҳамда соғлом
мурожаатларни онлайн тақдим этиш ва инвестициявий муҳит яратилишида
қисқа муддатда электрон шартнома ту- муҳим омил бўлади.
зиш имконияти мавжуд.
Ислоҳот 32022 йил 29 апрель, 85-сон
Давлат — инсон учун Ҳаким Йўлдошев олган суратлар.
ОБОДЛИК ИНЪИКОСИ
Сирдарёликлар ³аётига жºш¿ин ру³ олиб кирди
Бошланиши 1-бетда лакатимизнинг ҳар бир маҳалласида ҳоким ёрдам- Сафаримиз давомида вилоятнинг Сайхунобод туманидаги
чилари иш бошлади. Улар ишсиз фуқаролар банд- Гулистон маҳалласида ҳам бўлдик. Аҳоли 4671 нафар, шундан
Энг муҳими, бир пайтлар бекор ётган одамлар лигини таъминлаш, қўшимча даромад топиш орқали 2461 нафари ёш. Маҳалла жиноятликдан холи ҳудуд сифатида
“уйғонди”: субсидия ёки кредит эвазига ўз тадбир- турмушини яхшилаш, мавжуд муаммоларни қуйи эътиборга тушган. МФЙ балансида 2 та сунъий қопламали
корлигини йўлга қўйди. Чекка-чекка қишлоқлар- бўғин — маҳалладан туриб ҳал қилишда халқнинг стадион, 14 та маиший хизмат кўрсатиш шохобчаси, озиқ-
даги неча йиллик муаммолар ҳам аста-секин ўз энг яқин суянчига айланмоқда. Бу вазифага келгунга овқат дўкони ва кутубхона мавжуд.
ечимини топа бошлади. Бу каби ўзгаришларда қадар турли лавозимларда ишлаган ҳоким ёрдамчи-
маҳаллалардаги ҳоким ёрдамчиларининг ҳам ўз лари бугун эл ичида, маҳалладаги ижтимоий-иқти- Ма\алладан экспортга
ҳиссаси бор. содий ҳолатни “хонадонбай” ўрганмоқда. Аҳоли
бандлик даражасини, оилалар даромад манбасини, — Дастлабки хатлов натижасида ган. Улар ҳам ислоҳотлар тушунмоқда.
Президентимизнинг 2021 йил 3 декабрдаги томорқадан фойдаланиш ҳолатини ҳамда фойдали маҳаллада 348 ишсиз аниқланган, — Давлатимиз раҳбари халқ учун яратиб
“Маҳаллада тадбиркорликни ривожлантириш, меҳнатга бўлган интилиши ва эҳтиёжларини таҳлил дейди маҳалладаги ҳоким ёрдамчиси бераётган имкониятлардан самарали
аҳоли бандлигини таъминлаш ва камбағалликни қилмоқда. Шунга кўра, давлат кўмагини маҳаллага Сирож Байманов. — Биринчи чорак фойдаланишни хоҳлайди. Шу тариқа
қисқартириш бўйича давлат сиёсатининг устувор йўналтирмоқда. Одамлар билан гаплашсангиз, бу давомида 301 киши иш билан таъмин- маҳалла аҳли билан бир тану бир жон
йўналишлари тўғрисида”ги фармони асосида мам- тизим аллақачон бўй кўрсата бошлаганини сезасиз. ланди, 53 нафари тўқимачилик фабри- бўлиб кетдик. Одамлар фаровон, бах-
касига ишга жойлаштирилди. Фабрика тиёр ҳаёт кечирса, биз зиммамиздаги
“/аётимдаги =айси ижобий салқинда яна бир қур назар соламиз. билан маҳалламиз ораси 4 километр. вазифани ҳалол бажарган бўламиз.
ўзгаришдан сўз очай?!” Катта ўғлим давлат ишида ишлайди. Ишчи-ходимларнинг ўз вақтида ишга
Икки талабамиз бор. Уларнинг ишга бориб-келиши учун автобус қўйиб бе- Маҳалла биноси рўпарасида жой-
чалғимай, мукаммал билим олишини рилди. Ҳар куни бир хил вақтда ишга лашган пайпоқ тўқиш цехи маҳсулотлари
истаймиз. Кичик ўғлимиз Тошкент дав- бориб-келади. Яна 15 кишига қизиққан ички бозордан ташқари қўшни давлатлар
лат транспорт университетида, қизимиз фаолиятига қараб кредит ажратилди. — Тожикистон ва Қирғизистонга ҳам экс-
Самарқанд давлат чет тиллар инсти- порт қилинади. Ёш тадбиркор Азимжон
тутида ўқийди. Иссиқхона қурилгач,
Дилафрўз Кенжаева микин”, деган хавотир ариди. Маҳалла дафтари”га киритилган хотин-қизлар- аёлим, келинимиз ва ўзим — учаламиз 86 киши ўзини ўзи банд қилди. 120 ки- Абдусаломовга ҳоким ёрдамчиси кўмаги
30 ёшда. Сирдарё кунда-кунора йўқлайди. Ҳоким ёрдам- нинг асосий қисми шу фабрикага ишга ишли бўлдик. Рўзғоримизга даромад шига 50 сотихдан ер ажратиб берилди. билан 60 миллион сўм кредит ажратил-
вилоятининг Гулистон чиси уйма-уй юриб, одамларнинг тур- жойлашган. кира бошлаганидан хурсандмиз. Бу ернинг 10 гектарига картошка, 50 ди. Бу маблағга Азимжон 4 та станок
туманидаги Ибрат муши билан қизиқяпти. Қўлидан нима гектарига дуккакли экин экилди. Энг сотиб олди. Болалигидан тикув маши-
маҳалласида яшайди. иш келишига қараб кўмак беряпти. Суб- Мафтуна Амирова маҳаллага келин Март ойи серёғин келди. Оила бекаси муҳими, уларнинг 45 нафари “Аёллар налари тузатишга қизиқиб, шу касбнинг
Дилафрўз ҳоким сидия олинг, кредит олинг, давлатимиз бўлиб тушгач, бирор иш билан рўзғорга Фотима опанинг айтишича, ёмғир туфай- дафтари” ва “Ёшлар дафтари”га рўйхат- этагидан тутган Азимжон бир зумда тад-
ёрдамчиси тавсияси сиз учун барча имкониятларни яратиб фойдаси тегишини мақсад қилди. Чун- ли ер зах тортиб, кўчатлар зарарланма- га олинган. “Йўл харитаси” тузиб олган- биркорга айланди. Цех 6 кишини иш би-
билан тумандаги “Мисс беряпти, марҳамат, фойдаланинг, деб ки қайнота-қайнонаси пенсияда, оилада син, деган хавотирда ҳоким ёрдамчиси- миз, яна 47 кишига имкониятидан келиб лан таъминлади. 24 соат давомида тин-
миледи” тикувчилик йўл-йўриқ кўрсатяпти. Кимдир иссиқхо- икки талаба бор. Турмуш ўртоғининг топ- нинг бир оёғи уларникида бўлибди. чиқиб, шароит яратишга ҳаракат қил- май ишлайдиган станоклар бир суткада
фабрикасига ишга на қилди, кимдир давлатдан мол олди, гани рўзғордан ортмайди. Ёрдам сўраб япмиз. Бундан ташқари, аҳоли томорқа- 900 жуфтгача пайпоқ тўқийди. Сифатли
жойлашди. кимдир тикув машинаси... Хуллас, маҳалла йиғинига мурожаат қилди, “Аёл- Маҳаллада яшовчи Нодирбек Си- ларидан самарали фойдаланишни таш- маҳсулотнинг бозори чаққон бўлади. Тез
маҳаллада бекор юрган одам йўқ. лар дафтари”га рўйхатга олинди. рожиддинов “Ёшлар дафтари”га кири- кил этиш, уй шароитида деҳқончилик, орада қўшни давлатлардан Ўзбекистон-
— Қишлоқда иш йўқлигидан Гулис- тилган. Унга 30 миллион сўм кредит чорвачилик, паррандачилик, қуёнчилик, нинг Сайхунободига таклифлар кела
тон шаҳрига, баъзан Тошкентга бориб Дилафрўз меҳнатига қараб 2 мил- Ҳоким ёрдамчиси уларнинг хонадо- ажратилиб, 15 бош зотдор қўй олиб бе- асаларичилик, уруғчилик, кўчатчилик, бошлади.
кунлик ишлаган вақтларимиз бўлди, — лион сўмгача маош олади. Йўл ёки туш- нига ҳам келиб, оила имкониятини ўр- рилди. Нодирбекда чорва боқиш учун гулчилик каби фаолият турларини йўлга
дейди Д.Кенжаева. — Ҳали икки ёшга лик пулини ўйламайди. Ишхона билан ганди, муаммоларини сўради. Фойда- жой, ем-хашак, муҳими, қизиқиш бор. қўйишга кўмаклашишга ҳам киришган- — Ишимни яхши кўраман, — дейди
тўлмаган ўғлимизни гоҳ қайнонамга, уйи ораси яқин, тушлик бепул. Маҳал- ланилмай ётган 5 сотих ерда иссиқхона Қозоғистондан келтирилган наслли қўй- миз. Шунингдек, иш билан банд бўлма- цех ишчиси Шамшодбек Тоҳиров. — Азим
гоҳ овсинимга, баъзан қайнопамга қол- ладаги “Аёллар дафтари” ва “Ёшлар қуриб, даромад олиш мумкинлигини ларни боқиш ёш оилани доимий иш би- ган аҳолининг тадбиркорлик ва доимий аканинг этагидан тутиб кам бўлмаяпман.
дириб ишга кетардик. Ўша кезлар яна таклиф қилди. Бу жўяли таклиф бўлди. лан банд қилади. даромад келтирувчи фаолият билан Ҳам станок тузатишни ўрганаман, ҳам
ҳомиладор эдим. Турмуш ўртоғимнинг шуғулланишини йўлга қўйиш мақсадида пайпоқ тўқиб, маош оламан. Ишим қийин
уйда қол, дейишига кўнмай, унга эрга- — Февраль ойида иссиқхонани ўрна- Тажрибали тарбиячи Сайёрахонни уларга иссиқхона қуриш, томорқасини эмас. Станок бир меъёрда ишлайверади,
шиб кетаверибман. Ахир ишламасак тиб беришди, — дейди хонадон соҳиби маҳалла-кўй яхши билади. У уй боғча суғориш учун вертикал қудуқ бурғилаш, фақат уни назорат қилиб турсам кифоя.
бўлмасди-да, ҳали ёш оиламиз, рўзғор- Баҳодир ака. — Кредит олиш учун ҳуж- очиш ниятидалигини билдиргач, ҳо- қишлоқ хўжалиги кооперативига аъзо
нинг эса ками кўп. У пайтлар биз каби жатларни маҳалладан чиқмай ҳал қил- ким ёрдамчиси кўмаги билан орзусига бўлиш, асбоб-ускуна ва меҳнат қурол- Маҳаллада паррандачилик ҳам
оддий одамлар маҳалла ёки ҳокимлик дик, барчаси онлайн экан. Бир зумда эришди. Ҳудудда битта давлат, битта ларини харид қилиш ҳамда касб-ҳу- алоҳида йўналиш. “Сайхун соҳили агро”
эшигига яқин йўлай олмасди. Моддий ишимиз битди. Иссиқхонага бодринг, хусусий МТТ жойлашган. 60 ўринли уй нар ва тадбиркорликка ўқиши учун МЧЖга 1 миллиард 800 минг сўм кредит
ёрдам сўраш қаёқда дейсиз?.. атрофига помидор кўчатлари ўтқаздик. боғчанинг очилиши Оқолтин ва Бунёд- субсидиялар олишда кўмаклашиш ҳам ажратилди. Бу пулга 17 минг дона Big-6
Мутахассис келиб, кўчатларни қандай кор кўчаларида яшовчи аҳолига катта асосий вазифаларимиздан. Маҳалла курка тухуми сотиб олинди. Айни пайтда
Бугун-чи?! Ҳаётимда ўзгаришлар парваришлашни тушунтирди. Билма- қувонч келтирди. Бу ерда, асосан, ёш аҳолиси турмушининг қандайлиги — Андижон вилоятининг Марҳамат тумани-
кўп. Қайси бирини айтай?! “Аёллар ганимизни сўраб ўргандик. Қисқа муд- оилалар истиқомат қилади. Уй боғча бизнинг юзимиз. Мен “Ипотекабанк”нинг да жўжа очиб чиқди. Май ойининг бирин-
дафтари”га киритилдим. Давлатимиз датда кўчатлар ҳосилга кирди. Бошла- учун тўланадиган сумма арзон, ота- Сирдарё вилояти филиалида раҳбар чи ҳафтасида жўжалар олиб келинади.
кўмаги билан тикиш-бичиш курсида нишига бир ҳафтада 3 миллион сўмдан оналарга қийинчилик туғдирмайди. эдим. Тажрибангиз бор, деб чекка ҳуду- 60 та хонадонга 50 донадан жўжа тарқа-
бепул ўқидим, ишга жойлашдим. Рўзғо- зиёд даромад кўрдик. Ҳали ҳосилимиз дга юборишганида, бу ерга бегонаман, тилади. Ем-хашак фермер ҳисобидан бе-
римизга барака кирди. Қўй-қўзи қилдик, мўл. Такрорий экинга яна бодринг эка- — Маҳалламизда 4 мингдан ортиқ одамлар қандай қабул қиларкин, улар- рилади. 2 ветеринар бириктирилади. Шу
бир қўра бўлди. Болалардан кўнглим миз. Кузги ҳосилни олгач, салат бар- одам яшайди, — дейди Ибрат маҳал- нинг муаммоларига ечим топа оламан- орқали 60 хонадон қўшимча даромадга
тўқ. Ўз вақтида дарс тайёрлайди, ўз ги уруғини сепамиз. Камхарж, лекин ласидаги ҳоким ёрдамчиси Дилшод ми, ҳаётида ижобий ҳодиса бўлишига эга бўлади.
вақтида ўйнайди. Бўш бўлди, дегунча сердаромад. Уруғ ўзимиздан чиқади. Маҳмудов. — Бу вазифага қадар туман ёрдамим тегармикин, деган саволлар
турмуш ўртоғимнинг қаватига кириб, ёр- Қишда кўкат харидоргир бўлади. Ис- аҳоли бандлигига кўмаклашиш марка- бўлди. Иш бошлагач билдимки, ҳозир Яна бир фуқаро Норжигит Мирзаевга
дам беради. Бошимиздан “бир умр эл- сиқхонага қараш қийин эмас экан, кў- зига раҳбарлик қилганим боис, аҳоли одамларнинг фикри, дунёқараши ўзгар- мотокультиватор сотиб олиш учун кредит
нинг томорқасида ишлаб кунимиз ўтар- чатлар ерга ўрнашиб олгач, вақтида су- муаммолари менга таниш. Қолавер- ажратилди. Айни мавсумда қўлга кири-
вини, ўғитини бериб турибмиз. Эрталаб са, ўзим шу маҳалла фарзандиман. тилган техникадан Норжигит қувонди. У
кун кўтарилгунча хабар оламиз, кечки Ишни оилаларни хатловдан ўтказиш- ҳам техникали, ҳам ишли бўлди.
дан бошладик. Шу орқали тоифалар-
ни аниқлаб олдик. Биринчи галдаги
вазифамиз доимий даромад манбаига
эга бўлмаган ва ишсиз аҳоли, айниқса,
ёшлар ва хотин-қизларнинг қизиқишла-
рини ўрганиш орқали уларни касб-ҳу-
нар ва тадбиркорликка ўргатувчи ўқув
марказларига йўналтириш, ўқишни
тамомлаган битирувчилар бандлигини
таъминлашга ёрдам беришдан иборат.
Бу борада ҳудудимизда имкониятлар
етарли. Бундан ташқари, аҳолининг
оилавий тадбиркорлигини ривожлан-
тириш, фаолиятини йўлга қўйиши учун
оилавий тадбиркорлик дастурлари дои-
расида кредитлар олишда кўмаклашиш
бўйича ҳам ишлар бошлаб юборилди.
Катта йўл бошидамиз. Эндигина илк
қадамлар ташланди. Мақсадга эришиш
учун ҳали қиладиган ишларимиз кўп.
Зиммамизга олган масъулиятни бема-
лол уддалаймиз. Бунинг учун барча ша-
роит ва имконият етарли, энг муҳими,
Президентимизнинг ишончи бор.
кимдир =андолатчилик билан, Бу ер Бахмалсой маҳалласи. Кў- кимдир қандолатчилик билан шуғуллан- Мана, сизга бугунги ислоҳотлар-
чатлар Фарғонанинг Олтиариғидан япти, кимдир тикувчилик билан. Бизга нинг самараси. Халқ рози. Тайёри-
кимдир тикувчилик билан банд олиб келинибди. Кўчатлар орасида ҳам 30 миллион сўм миқдорида кредит ни бер, берсанг ейман, бермасанг
2 йилликлари ҳам бўлиб, нишона ажратилди. Томорқага иссиқхона кўтар- ўламан, демай меҳнат қиляпти.
Сайхунободдан ҳосил тугибди. япмиз. Кунда-кунора келиб хабар олади. Қўли пул кўряпти. Қорни тўқ, усти
чиқарканмиз, Нима экасиз, қандай ёрдам керак бўлса, бут. Фарзандларини таълим олиш-
эътиборимизни катта — Маҳалламиздаги ҳоким ёрдам- тортинманг, хизматдамиз, ака, дейди. га, касб ўрганишга йўналтиряпти.
йўл ёқасидаги ишкомлар чиси Элёр Равшанов катта йўл ёқаси- Авваллари югуриб ҳам бир сўм пул Ўзидан орттириб, қўни-қўшни, қа-
тортди. 500 метрга даги пиёдалар йўлагида ишком қилиш ололмасдик, энди ҳоким ёрдамчисининг риндош-уруғга кўмак беришга шай,
яқин ёғоч ишкомлар ташаббуси билан келганида, дастлаб ўзи шартнома тузишга қарашиб, тур- маҳалла ободлигига ҳисса қўшай,
оралатиб бир хил ҳайрон бўлдик. Унинг айтишича, ҳар мушимизни яхшилашга рағбат билди- дейди. Аслида давлатимиз раҳбари
масофада ток кўчатлари ким ўзининг уйи олдига мавжуд ёғоч- ряпти. Қаранг, маҳалладан чиқмай ҳам бошлаган ташаббуснинг илк самара-
экилган. Бизнинг лардан олиб чиқиб ишком қилади. кредит олса бўларкан. Шунча имкони- си шулар эмасми?!
иқлим шароитида ток Кўчатларни эса Олтиариқдан мута- ят яратиб берилди, энди биз астойдил
парваришлаш қулай. хассислар келиб ўтқазиб бериб ке- меҳнат қилмасак, уят бўлади. Икки ёки уч йилдан сўнг бу ерга
Кўчат ўтқазилгач, тармиш. Биз пул сарф қилмаймиз, — экилган “Ризамат ота”, “Каттақўрғон”,
иккинчи ёки учинчи дейди Зафар Раҳматов. — Маҳалла Элёр Равшановнинг айтишича, “Келинбармоқ” навли узум кўчатла-
йилдан ҳосил бериши нуронийларига бу таклиф жуда маъ- маҳаллада иш бошлаган дастлабки ри қаддини ростлаб, ҳосилга кирса,
мумкин. Қурғоқчиликка қул келди. Шу билан ишлар бошлаб кезлар хонадонларни хатловдан ўт- тасаввур қилинг, кўз ўнгимизда қан-
чидамли. Демак, қишлоқ юборилди. Икки йиллик кўчатлар илк казиш жараёнида бир деҳқон узум дай манзара пайдо бўлади. Салқини
аҳли барчасининг мевасини тугди. Шу йилнинг ўзида етиштириш даромадли йўналиш эка- танга роҳат, ҳосили қувват бир боғ
ҳисобини олган. мева беради. нини гапириб қолибди. “Яшил макон” кўзни қувнатиши табиий. Ўшанда
умуммиллий лойиҳаси доирасида Бахмалсойга йўли тушган одам кичик
Президентимиз маҳаллаларга ҳоким маҳалла ҳудудига экилган дарахтлар “Олтиариқ”ни бир кўрмай ортга қайт-
ёрдамчиларини жўнатгани зап жони- қатори ток ҳам ўтқазилибди. “Асли- майдиган бўлади.
мизга оро киритяпти. Уйма-уй юради, да ғоя халқники, биз йўлга қўйишда
кимда нима муаммо бор, ечими қўлида. ташаббус кўрсатдик, холос”, дейди башорат Юнусова,
Кимдир иссиқхона қурди, кимдир товуқ- Э.Равшанов.
хона қилди. Аёллар ҳам иш билан банд: “Янги Ўзбекистон” мухбири
4 2022 йил 29 апрель, 85-сон Давр нафаси
саМарали ёнДашувлар Қарор ва ижро
ХАЛ+АРО /АМкОРЛИк ЎЗБЕк ОЛИМЛАРИ
ИМкОНИяТИНИ яНАДА ОшИРАДИ
иброҳим абДураҳМонов, масалаларга ҳам эътибор қаратиш, янгича ён- ЭЛЕкТР ТАЪМИНОТИ:
дашиш талаб этилади.
инновацион ривожланиш ¤ЗГАРИШЛАР ВА
Мутахассисларнинг таъкидлашича, рақам- НАТИЖАЛАР
вазири, академик лаштириш ва сунъий интеллект соҳалар бош-
қўлланмоқда. Илова орқали экспонатлар ҳақи- қарувига кенг кириб борилиши натижасида Бошланиши 1-бетда лади. Бугун жамиятда электр таъминоти узвий-
Бошланиши 1-бетда даги маълумотларни янада қизиқарли шаклда кўплаб касблар йўқолади. Рақамлаштирилган лигини таъминлаш, ҳудудлардаги тармоқларни
сайёҳларга етказиш имконияти яратилган. тизимлар туфайли инсоният иш ўринларини Ваҳоланки, бир пайтлар, айниқса, олис ҳу- янгилаш ва модернизациялаш борасидаги кенг
Жорий йилда ҳукуматлар олдида турган Смартфон орқали NazzAR белгисига йўналти- йўқотиб боради. Демак, ҳозирдан таълим ти- дудларда бир ёки икки соат чироқ ёнса ёнарди, кўламли ислоҳотлар маҳсулотларни маҳаллий-
муаммоларни ўрганиш, келгуси 10 йил ичида рилганда мобиль қурилма экранида реал объ- зимида компьютер ҳамда робот машиналар бўлмаса у ҳам йўқ эди. Қишлоқ одамлари теле- лаштириш ва кластер тизимини жорий этишга
уларни ҳал этиш имкониятларини аниқлаш ектларнинг 3D шакллари, видеороликлари, бажара олмайдиган иш ўринлари яратиб бо- визор, музлаткич кабилардан деярли фойдалан- замин яратди.
ҳамда ҳукумат ва хусусий сектор вакилларини фотосуратлари жонланади. риш ва одамларга бу кўникмаларни сингди- май қўйишганди. Талаб катта, эҳтиёж юқори, ле-
бирлаштириш мақсадида БААда бўлиб ўтган ришга қаратилган таълим дастурлари устида кин иложимиз йўқ эди, имконият етарли эмасди. Жамиятимиз ҳар бир ҳудудий корхона учун
“World Government Summit” — Ҳукуматлараро 2021 йилда мазкур корхона Исландия ком- ишлашимиз керак. Электр энергияси таъминотидаги тақчилликнинг махсус лицензиялар олиб, лойиҳа гуруҳлари
бутунжаҳон саммитида ҳам ёш олимларимиз панияси билан ҳам ҳамкорликни йўлга қўйган иқтисодиётимизга таъсири ҳам кам эмасди. ҳамда қурилиш бригадалари ташкил этгани
ўз лойиҳалари асосида яратган инновацион эди. Платформа Исландияда юклаб олинган Технологияларнинг этикаси бўлмагани боис, ажратилаётган маблағлардан самарали фой-
маҳсулотлари билан қатнашди, хорижий кор- ўз тоифасидаги AppStore иловаларининг энг глобал келажак трендида рақамлаштириш Бугунги кунга келиб, Ўзбекистон бу борада даланиш ва капитал қўйилмаларга харажатлар-
хоналар ўртасида қатор шартномалар имзо- машҳур 10 талиги ичида 2-ўринни эгаллади. хавфсизлигига эътибор қаратиш ўта муҳим ва- етарлича куч ва салоҳият тўплади. Соҳадаги ни қисқартиришга хизмат қиляпти. Темир-бетон
лади. Бу — қувонарли ҳол. Юртимизда яратилган технологиянинг хо- зифадир. Янги технологияларни молиялашти- ислоҳотлар, аниқ мақсадли лойиҳалар бунга таянч тайёрловчи 13 та ҳамда траверс маҳсу-
рижда татбиқ этилиб, стартап компания томо- риш билан бирга, келгусида технологиялар му- шароит ва имконият яратди. Сўнгги тўрт йилда лотлар ишлаб чиқарувчи 13 та цех ташкил этил-
Сўнгги йилларда дунёда технологиялар жа- нидан ишлаб чиқарилган маҳсулотнинг тобо- возанатини таъминлайдиган “рақамлаштириш мамлакатимиз электр инфратузилмасига жалб гани зиммамиздаги вазифаларни ўз вақтида
дал ривожланиб, авваллари 10 йил давомида ра оммалашиб бораётгани бизга ҳам, соҳада этикаси”ни мувофиқлаштиришга урғу бериш қилинган инвестициялар мустақилликнинг ав- бажариш имконини бермоқда. Биргина кластер
бажариладиган лойиҳалар бир йилда амал- янгилик яратиш истагидаги олимларга ҳам куч лозим. Келажакда STEM (фан, технология, валги давридаги жами инвестицияларнинг 75 усули туфайли 2021 йилда 437 миллиард сўм
га ошадиган бўлди. Мисол учун, аввал бирор бағишлайди. муҳандислик ва математика) дастурларини фоизини ташкил этди ёки 26 баравар кўпайди. маблағ тежалди.
юқумли касалликка қарши вакциналарни яра- ривожлантиришдан “HECI“ (инсонийлик, этика,
тишга ўн йил керак бўлган бўлса, коронавирусга Саммит доирасида қатор масалалар муҳо- креативлик, тасаввур қилиш) тизимига ўтиш Шундай саъй-ҳаракатлар самараси, аҳоли- Хўш, маблағ қандай иқтисод қилинади? Буни
қарши вакциналар 1 йилда яратилди. Бу каби кама қилиниб, энергетика соҳаси олдидаги энг зарур бўлади. Айниқса, инновацион техноло- ни электр энергияси билан таъминлаш бора- қуйидаги оддий ҳолат мисолида тушунтирсак.
илгарилаш бежиз эмас. Бу — илм-фан ва инно- долзарб масала энергия хавфсизлигини таъ- гияларни кенг жорий қилиш миллий мадани- сидаги чоралар ҳақида энергетика тизимининг Ҳар бир иш лойиҳадан бошланади. Лойиҳанинг
вацияларга қаратилаётган эътибор натижаси. минлаш экани қайд этилди. 2050 йилга келиб, ят билан ҳамоҳанг бўлиши ва бунда маданий муҳим бўғини ҳисобланган “Ҳудудий электр мукаммаллиги, пишиқ-пухталиги нафақат ишни
NetZero энергиясига тўлиқ ўтиш масаласига қадриятларга “юмшоқ” компонент эмас, балки тармоқлари” акциядорлик жамияти бошқа- тез битказишда, балки сифатида ҳам муҳим
Инновация ва стартап бир-бири билан чам- урғу берилди. Бу даврда карбонат ангидрид технологик ривожланишнинг асосий драйвери руви раиси Улуғбек МУСТАФОЕВ қуйидаги- аҳамият касб этади. Илгари биз бунинг учун
барчас боғлиқ атамага айланган. Стартаплар чиқарувчи энергия олиш якунланиб, ис газини сифатида қараш лозим. ларни сўзлаб берди: лойиҳалаш институтларига буюртма қилардик,
билан бугун мавҳум ғояларни ҳақиқий маҳ- камайтирадиган ёки қайта ишловчи техноло- шартнома тузардик. Шундан сўнг институт му-
сулот ва хизматларга айлантириш мумкин гиялар даври бошланади. Қайта тикланувчи Дунё ҳамжамияти тенденцияларидан келиб — Кейинги йилларда электр энергияси ет- рожаатимизни кўриб чиқиб, мутахассис ажра-
ва бунда илм-фаннинг ўрни катта. Иннова- энергия умумий талабнинг фақат 25 фоизи- чиққан ҳолда, Ўзбекистоннинг узоқ муддатли казиб бериш сифати анча яхшиланганини эъ- тарди. Бу, табиийки, қўшимча пул ва вақт талаб
цион ривожланиш вазирлиги томонидан то- нигина қоплаши инобатга олинса, атом энер- ривожлантириш дастурларини шакллантириш тироф этиш керак. Бунинг замирида тизимда этар, ўз ўрнида дастурлар ижросини таъмин-
пинамбурдан экспортбоп шифобахш биологик гетикаси соф энергиянинг ягона манбаи бўлиб ҳамда бу йўналишларни ўзимизга мослашти- амалга оширилаётган ишлар, соҳага замона- лашда қатор ноқулайликларга сабаб бўларди.
фаол қўшимча олиш бўйича стартап лойиҳаси қолади. риш учун илмий тадқиқотлар ўтказиш, таълим вий технологиялар жорий этилиб, ишлаб чиқа-
молиялаштирилган. Лойиҳа “Яшнобод” техно- ва ишлаб чиқаришни ташкил қилиш талаб риш жараёнларини маҳаллийлаштириш ва Ўтган йили ҳудудларда ташкил этилган бў-
парки резиденти “Paradise flora” МЧЖ раҳбари этилади. 2022-2023 йилларда юздан ортиқ бошқа йўналишлардаги изланишлар ётибди. лимларимиз томонидан жами 15 минг километр
томонидан амалга оширилиб, ишлаб чиқа- халқаро тадқиқот лойиҳасини молиялашти- Албатта, шу натижалар билан чекланиб қолин- электр тармоғи ҳамда 4 мингта трансформатор
ришга татбиқ этилган. риш режалаштирилган бўлиб, улар қишлоқ майди, балки мазкур йўналишда қабул қилин- учун лойиҳа-смета ҳужжатлари тайёрланди.
хўжалиги ва техника каби аҳамиятли соҳалар- ган ҳужжатлар, шахсан давлатимиз раҳбари Натижада жамиятнинг бу мақсадларга сарф-
Ҳукуматлараро бутунжаҳон саммитида дан тортиб сунъий интеллект ва ген муҳан- топшириқлари асосидаги ишлар изчил давом ланадиган маблағларининг қарийб учдан икки
“Paradise flora” ва Бирлашган Араб Амирли- дислиги каби юқори технологияларни қамраб эттирилади. Хусусан, Президентимизнинг яқин- қисми тежаб қолинди. Масалан, бир километр
кларининг “Gulf smart general” компанияси олади. “Made in Uzbekistan” ёрлиғи билан да Қашқадарё вилоятига ташрифида ҳудуд- узунликдаги электр узатиш тармоғи ҳамда 1
ўртасида шартнома имзоланди. Маҳаллий маҳсулотларимизни жаҳон бозорига тақдим да жорий йилда 1 минг 215 километр электр дона трансформатор пункти лойиҳа-смета ҳуж-
ишлаб чиқарувчимиз энди ўз маҳсулотини этаётганимиз кўнглимизга ғурур бағишлайди. узатиш тармоғи, 330 дона трансформатор ва жатлари лойиҳалаш институтлари томонидан
ушбу давлатга экспорт қилади. Топинамбур Ўзбекистон энди рақобатбардош ва экспортга 3 та юқори кучланишли подстанция қурилиши ўртача 7-7,5 миллион сўмга тайёрланган бўлса,
кукуни солинган нон, ширинликлар яратиш йўналтирилган инновацион маҳсулотлари би- айтилди. Бу 479 та маҳалладаги 270 минг аҳоли хўжалик ҳисобида бу 1-1,5 миллион сўмга ту-
устида изланишлар олиб борган ёш олимнинг лан ҳам дунёга танилади. ва 5 мингдан зиёд тадбиркорнинг электр энер- шади. Қаранг, битта лойиҳа-смета ҳужжатидан
лойиҳаси асосида ишлаб чиқарилган маҳсу- гияси таъминоти яхшиланади, дегани. 6 миллион сўм атрофида маблағ тежаб қолин-
лотлар жаҳон бозорларига ҳам кириб боради. моқда. Бу фаолиятимизнинг бир жиҳати. Ваҳо-
Аҳоли нуфуси ортиши, иқтисодиёт риво- ланки, бундай омиллар бир нечта. Кластер ана
Ҳозиргача мазкур стартап лойиҳа доира- жи, бунёдкорлик кўлами кенгайиши, таби- шундай нуқсон ва камчиликларга ечим топишда
сида 13 дан ортиқ биологик фаол қўшимча ийки, электр энергияси истеъмоли кўпай- қўл келди.
таркиби, формуласи ва уларни ишлаб чиқа- ишига олиб келади. Демак, биз хизмат
риш технологияси шакллантирилган бўлиб, кўрсатаётган тармоқ шунга мос тараққий Рақамлаштириш — давр талаби
ёш тадқиқотчи биологик фаол қўшимчаларни этиши, такомиллашиши шарт. Шундан ке-
ишлаб чиқариш ва сотиш орқали 350 миллион либ чиқиб, Президентимизнинг 2021 йил Бугунги кунда юртимиз бўйича жами 4 мил-
сўм даромад олишга эришди. 2 апрелдаги “Обод қишлоқ” ва “Обод маҳалла” лион 765 минг 255 нафар ёки 64 фоиз истеъ-
дастурларини амалга ошириш бўйича қўшим- молчига замонавий ҳисоблагичлар ўрнатилиб,
Илм-фан ва ишлаб чиқаришни бир-бири ча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори асо- уларнинг қарийб 2,5 миллиони ёки 51 фоизи
билан боғлашда муҳим бўлган технологик сида ҳудудларда паст ва ўрта кучланишли 15 биллинг тизимига уланган. Бу — тармоқда
парклар фаолиятини йўлга қўйишда Туркия, минг километр электр узатиш тармоғи ҳамда рақамли технологияларга қаратилаётган эъти-
Венгрия ва Хитой билан яқин ҳамкорлик ўр- 4 мингта трансформатор пункти янгиланиб, бор самараси.
натилган. Хусусан, Ўзбекистондаги энг йирик модернизация қилинди. Пировардида, 5377 та
технопарк — “Инно” менежментига Туркия- маҳаллада яшаётган 2 миллиондан ортиқ аҳо- Шу маънода, корхонамиз томонидан янгича
нинг энг йирик технологик паркларидан бири лининг электр энергияси таъминоти замон та- ёндашув асосида истеъмолчиларга замонавий
бўлган “Йилдиз” муассасаси мутахассисла- лабига мослаштирилди. хизматлар кўрсатиш бўйича олиб борилаётган
ишлар диққатга сазовордир. Шунингдек, электр
жорий йил апрель ойида туркиянинг йилдиз Ҳукуматлараро бутунжаҳон саммити Шунингдек, “оғир” ва “ўта оғир” ҳудудларда энергиясини ҳисобга олиш ва назорат қилиш-
техника университети ректори тамар йилмаз доирасида қатор шартномалар имзолан- 2 минг 654 километр электр узатиш тармоғи нинг автоматлаштирилган тизими (АСКУЭ) жо-
Бошчилигидаги делегация юртимизда меҳмон БЎлди. гани катта йўлимизнинг бошланишидир. ҳамда 701 та трансформатор пункти яхши- рий этилди. Мазкур тизим, биринчи навбатда,
йил якунига қадар INNO технопаркка туркиянинг етук Кўргазма доирасида жами 2 миллион дол- ланди. Ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий ри- истеъмолчи ва таъминотчи ўртасидаги шаф-
компаниялари резидент сифатида жалБ қилинади. Бу, лардан ошиқ қийматидаги тижоратлашти- вожлантириш дастури доирасида 10 минг 379 фофликни таъминлайди. Етказиб берилган
алБатта, лойиҳалар трансформацияси ва маҳсулот рилган илмий ишланмаларни экспорт километр электр узатиш тармоғи ҳамда 2 минг электр энергияси учун ҳисоб-китобларга аниқ-
сифати ҳамда турини оширишда муҳим Ўрин тутади. қилишга қаратилган шартномалар имзо- 799 та трансформатор пунктида янгилаш ва ре- лик киритиш, шу билан бирга, истеъмолчилар-
ланди. Ўзбекистондан турли мамлакатлар- конструкция ишлари амалга оширилди. нинг фойдаланган электр энергияси учун тўлов
ри жалб қилинган. Технопаркларда иннова- Қайта тикланадиган энергия манбалари га мазкур экспорт шартномаларига кўра, интизомини мустаҳкамлашда, электр энерги-
цион маҳсулотлар ишлаб чиқариш билан улушини ошириш қимматли ресурслар захи- парҳезбоп мой маҳсулотлари, металлургия 2022-2026 йилларда “Обод қишлоқ” ва “Обод ясини тақсимлашда ҳар бир истеъмолчи ва
бирга, тайёр технологияларни хориждан расини камайтирмаслик, атроф-муҳитнинг соҳасида қўлланиладиган бентонит грану- маҳалла” дастурлари доирасида электр таъми- трансформатор пункти кесимида керакли маъ-
олиб кириш, яъни трансфер қилиш амалиё- ифлосланиши ва емирилишига йўл қўймай- лалар, қурилиш материаллари ва бошқа ноти тизимини яхшилаш мақсадида эса 13367,4 лумотларни таҳлил қилишда қўл келади. Истеъ-
тидан ҳам фойдаланиляпти. диган “яшил” энергетика дастурларини қабул маҳсулотлар етказиб берилади. Мазкур километр электр тармоғи ҳамда 6 мингга яқин молчиларнинг ҳисоблагичларига ташқаридан
қилиш, бу борада халқаро ҳамкорликни йўлга маҳсулотларнинг барчаси юртимиз олим- трансформатор пунктини янгилаш белгиланган. бўладиган аралашувлар, ноқонуний фойдала-
Жорий йил апрель ойида Туркиянинг Йил- қўйиш муҳим масала саналади. лари томонидан яратилган рақобатбардош Айни пайтда жорий йилги объектларни қуриш ниш ҳолатларининг олди олинишига эришила-
диз техника университети ректори Тамар товарлардир. ва монтаж қилиш ишлари олиб борилмоқда. ди. Чунки таҳлиллар аксарият истеъмолчилар
Йилмаз бошчилигидаги делегация юртимиз- Экологик офатларнинг тобора интен- охирги — ўчириш чорасига қадар фойдалан-
да меҳмон бўлди. Йил якунига қадар INNO сивлашиши натижасида дунёнинг қатор Ўзбекистон улкан илмий салоҳиятга эга Кластернинг аҳамияти нимада? ган электр энергияси учун тўловларни амалга
технопаркка Туркиянинг етук компаниялари мамлакатларида яшаш шароити мураккаб- мамлакат. Мазкур йўналишдаги халқаро ҳам- оширмайди.
резидент сифатида жалб қилинади. Бу, албат- лашиб бормоқда. Иқтисодий тармоқлар ри- корлик имкониятларимиз янада кенгайиши, Ҳар бир тармоқ ривожида барча ишлар шу
та, лойиҳалар трансформацияси ва маҳсулот вожини режалаштиришда “яшил” бўлмаган, юқори марраларга эришишимизга хизмат қи- тизимнинг ўзида ташкил этилса, яхши самара Кўп ҳолатларда қарздорлиги мавжуд истеъ-
сифати ҳамда турини оширишда муҳим ўрин атроф-муҳитни ифлослантирувчи қисми бор лади. Илм-фан ва инновациялар соҳасидаги беради. Бу замонавий тилда кластер деб ата- молчилар тармоқдан ажратилганда улар то-
тутади. бизнесларнинг келажаги мавжуд эмас. Шун- халқаро ҳамкорлик янги иш ўринлари яратиб, монидан ўзбошимчалик билан тармоққа қайта
дай экан, бизнинг галдаги энг катта мақса- аҳоли фаровонлиги ошиши, мавжуд иқтисодий уланиб олиш ҳолатлари мавжуд эди. АСКУЭ
Янги Ўзбекистоннинг илм ва инновация- димиз “яшил иқтисодиёт”га қаратилган ло- ва ижтимоий муаммолар бартараф этилиши, тизими шундай ўзбошимчаликларнинг олдини
лар соҳасидаги ютуқлари қатор хорижий йиҳаларни ишлаб чиқиш ва бу борада ҳам табиий ресурслардан оқилона фойдаланишга олишда ҳам айни муддаодир.
компаниялар, бизнес вакиллари ва инвес- ҳамкорликни йўлга қўйишдир. йўл очади.
торлар томонидан юқори баҳоланмоқда. Қарздорликнинг юқорилиги нафақат бизнинг
Ана шундай эътирофларга сазовор бўла- Пандемиядан кейинги даврда турли Бу борада ҳамкор мамлакатларнинг тармоқ, балки бошқа соҳаларга ҳам ўз таъси-
ётган стартаплардан бири AR технологияси хавф-хатарлар, жумладан, энергия таннархи ривожланган соҳа ва тармоқларига кўпроқ рини кўрсатади. Шундай экан, одамларнинг
асосида яратилган, ҳар қандай соҳага кен- ошиши, аҳоли турмуш даражаси тафовути, эътибор қаратиш зарур. Масалан, Россия, истеъмолчилик маданияти ўзига фойда бўла-
гайтирилган реаллик элементларини жорий мамлакатлар даромадлари пасайиши, озиқ- Италия ва Чили билан узумчилик ва вино- ди, десак нотўғри эмас. Бугун электр таъми-
этадиган “NazzAR” инновацион платфор- овқат таъминоти муаммолари кузатилди. Гло- чилик соҳасида ҳамкорлик кенгайтирилса, нотини узвийлигини таъминлаш, ҳудудлардаги
масидир. “SmartChain” МЧЖ раҳбари томо- бал муаммоларга биргаликда ечим топиш, Ҳиндистон билан биотехнология ва уруғчи- тармоқларни янгилаш ва модернизация қилиш
нидан ишлаб чиқилган мазкур платформа инвестицияларни сафарбар қилиб, илм-фан лик соҳаси ривожлантирилади. Қардош турк борасидаги ишлар шу жиҳатларни қамраб ола-
ҳам Ҳукуматлараро бутунжаҳон саммитида ва инновациялар соҳасида ҳамкорликни йўлга халқи билан эса технопаркларни ривожлан- ётгани билан аҳамиятли.
кўплаб инвесторларда катта қизиқиш уйғот- қўйиш ҳам муҳим йўналишдир. тириш ва ахборот хуружига қарши курашиш
ди. Хусусан, АҚШнинг USPASS компанияси устувор йўналишлардан биридир. “Янги Ўзбекистон” мухбири
платформага инвестиция киритишга қи- Таълим соҳасида ҳамкорликнинг аҳамияти
зиқиш билдирди ва келажакда музокаралар катта. Саммитда давлатлар виртуал дунё би- Илмий ва инновацион соҳалардаги халқаро Дилшод улуҒМуроДов ёзиб олди.
ўтказиш бўйича келишувга эришилди. лан қоришиб кетаётган “гибрид” таълим фор- ҳамкорлик глобал инновацион индекс кўрсат-
матида вояга етаётган болалар учун мустақил кичлари юқорилаши ҳамда мамлакатимизнинг
“SmartChain” инновацион технологиялар таълим олиш кўникмаларини ривожлантириш- глобал иқтисодий макондаги нуфузини юксал-
билан шуғулланиб, тўлдирилган реаллик га йўналтирилган ҳамда ахборотни таҳлил қи- тиришда аҳамияти катта. Миллий иқтисодиё-
йўналишида қатор ишларни амалга ошир- лиш қобилиятини ўстирадиган таълим тизими- тимизнинг самарадорлиги ва меҳнат унуми
моқда. NazzAR мобиль иловаси имкониятла- ни яратиш ва жорий этиш муҳим масала экани илғор инновацион технологиялар асосида
ри туризм соҳасида, айниқса, музейларда кенг таъкидланди. Энди олимларимиздан шундай янада ошиб бораверади.
Жамият 52022 йил 29 апрель, 85-сон
тараҚҚиёт стратЕгиЯси
Давлат тузумини ичидан емирадиган, ижтимоий барқарорлик кушандаси бўлган коррупция балосига қарши, жаҳонни барбод қилади”. Демак, корруп- Инсонни тафаккур соҳиби қилиб яратиш
бюрократиянинг ҳар қандай кўринишларига, одамларни менсимаслик, маҳаллийчилик ва гуруҳбозлик иллатларига қарши ция бойликка интилиш бўлиб, аслида баробарида унинг дастлабки қадамини
барчамиз кескин кураш олиб боришимиз керак. ўзгалар ҳисобига ўткинчи ҳузурланиш, маърифатга, илм олишга йўналтирди.
кибру ҳаво ифодаси бўлиб, охирати йўқ Илм-маърифат соҳиби бўлгани туфайли
Мен ишонаман — кўпни кўрган, мард ва олижаноб, меҳнаткаш ва бағрикенг халқимиз билан биргаликда Янги инсонга хос худбинликдир. инсон мақомини фаришталар мақоми-
Ўзбекистонни — инсон тинч, озод ва фаровон яшайдиган, эзгу мақсадларини эмин-эркин амалга оширадиган давлат ва дан устун қўйди. Лекин инсонлар ораси-
жамиятни албатта барпо этамиз. Коррупция — бу одамларнинг ғам- да бу сифатга лойиқ одамлар жуда кам.
ташвишлари, муаммо ва юмушлари чет- Ҳолбуки, инсоннинг одамийлик фитрати
Шавкат МИРЗИЁЕВ, да қолиб, вазифада ўтирган айрим ман- илмга, илоҳий маърифатга интилишида
Ўзбекистон Республикаси Президенти сабдорлар ўйинчига айланиб, бир-бир- эди. Илоҳий қудратни ҳис этиш инсон-
ларининг жойини олиш, амал талашиш га шундай руҳий қувват берадики, у ка-
НАФС ТАРБИЯСИ ВА ва ҳокимиятга интилишнинг иркит ҳара- молот босқичларини шу қудрат мадади
“¥АЛОЛЛИК ВАКЦИНАСИ” кати ифодаси. Аристотель таъбири би- ила босиб ўтади. Бу қудратни ҳис этиш
лан айтганда, ҳақиқатан ҳам: “Раҳбар- комиллиги инсонни камолотга етказади.
ёхуд уларни ози¿лантирувчи манбалар ликни пулга сотиб оладиган киши, ундан Комил инсон доимо ҳалоллик билан умр-
фойда олишни кўзлайди”. гузаронлик қилади. Руҳан пок ва руҳан
Юсуф Хос Ҳожиб ёзганидек: “Дунёдаги энг йирик ёв нафсинг. англаш, жамият ва Ватан олдидаги маж- эркин бўлади. Немис файласуфи Гегель:
буриятларни ҳалоллик билан бажариш Шу ўринда раҳбарлик масъулияти “Шарқда Муҳаммад динни бутларга сиғи-
Унинг тузоғи доимо ёйиқ. Нафсдан жон учун етишадиган нарса ҳиссини шакллантиради. Чунки ҳалол- ҳақида тўхталиб ўтишга тўғри келади. нишдан халос қилиб, бутун заминни пок-
машаққат. Нафси бузуқнинг давосини ўлимдан бошқа ҳеч лик ижтимоий муҳитда, халқ орасида Чунки бугун ислоҳотнинг қай даражада лади. У инсонни дунёвий ташвишлардан
нарса тополмайди. Шу нафс гоҳ югуртириб, гоҳ елдиради, гоҳ яратилади. амалга ошиши раҳбарларнинг дунёқара- озод қилиб, унинг руҳиятига, қалбига мут-
кулдириб, гоҳ йиғлатади. Кўзни суқ қиладиган ҳам шу нафс. У шига, ҳалол ва пок бўлишига боғлиқ. лақ ҳуррият бағишлади. Бу ерда ақл ва
“Ҳалоллик вакцинаси”нинг муҳим юрак Аллоҳни танишдан, унга муҳаббат
туфайли киши гоҳ тўқ, гоҳ оч бўлади. Бир орзуни топса, бошқаси шарти коррупциоген схемани, яъни кор- Халқ ҳамиша ўз дастурхонига, ту- завқидан, фақирликдан лаззатланишдан
риш-турмушига қараб раҳбарларнинг ўзини бахтиёр ҳис қилади”, деб ёзади.
ишига баҳо беради. Халқимиз сабр-
тоқатли, чидамли халқ. Ўзининг хат- Моддий эҳтиёжларни инсоннинг руҳий
ти-ҳаракати билан ҳукумат шаънига оламига қарама-қарши қўйиш, уларнинг
доғ туширадиган раҳбарлар орамизда бирини устун қўйган ҳолда тирикликнинг
бўлмаслиги керак. Ўз пешона тери би- асосий мақсади сифатида қабул қилиш
лан ҳалол турмуш кечирадиган инсон қандайдир бирёқлама қараш ифодаси.
ҳаётидан мамнун ва рози бўлиб, қалби Бу масалага бундай кескин ёндашув,
ва юраги осойишта, виждони пок, руҳий хусусан, одамнинг руҳий дунёсини мен-
олами барқарор бўлиб, элнинг ҳурмати- симаслик, уни иккиламчи ўринга қўйиш
ни қозониб яшайди. Иккинчи томондан, охир-оқибат жамият ҳаётида инқирозга
бу дунёда енгил-елпи, ҳар хил нопок йўл- олиб келиши муқаррар. Моддий ва маъ-
ларга берилиб, инсоний бурчини унутиб, навий оламни айри ҳолда эмас, балки
мол-дунёга интилиб яшаган одам, ҳаёти- яхлит ҳолда кўриш ва тушуниш ҳаётий
нинг сўнггида армон ва надоматларга бо-
тиб ўз умрини тугатиши ҳам ҳақиқат.
қолади. Нафс семирса, охир-оқибатда эгасини йиқитади”. рупционерларнинг “даромад” топишга
қаратилган ҳийла ва найрангларини ўз
вақтида аниқлаш, яъни диагноз қўйиш
Давлатимиз раҳбарининг “Янги Ўзбе- ёпиқлигича қолади”, деб ўйлайдиганлар ҳамдир. У ижтимоий препарат экан, асо- “ҳалоллик вакцинаси”нинг муҳим
кистон стратегияси” китобига мурожаат катта хатога йўл қўяди. Қилинган ножўя сида маънавият ётади. шарти коррупциоген схемани, яъни
этамиз: “Барча жаҳон динлари коррупция хатти-ҳаракатлар, қонунга хилоф ишлар Маънавияти юксак инсонларда ва- коррупционерларнинг “даромад” топишга
танпарварлик туйғуси кучли бўлади. Ай- қаратилган ҳийла ва найрангларини Ўз вақтида
ва порахўрликни қоралайди. Масалан, ошкор бўлмай қолмайди. аниқлаш, яъни диагноз қЎйиш ҳамдир. у
муқаддас ислом динида порахўрлик, Ўз шахсий манфаатлари “қули”га нан ватанпарвар инсонлар — тинчлик ва ижтимоий препарат экан, асосида маънавият
пора олиш, пора билан ишини битказиш- айланган, уларни давлат ва жамият осойишталик, ҳалол турмуш тарзи кафо- ётади.
га ҳаракат қилиш жамият тараққиётига манфаатларидан юқори қўйган ходим, лати. Бундай инсонлари бор жамият жа-
ва фаровонлигига улкан зарар келтира- шубҳасиз, коррупциянинг енгил ўлжаси- миятга зид иллатларни бартараф этишга
диган, жамиятни ичидан емирадиган ил- га айланади. Маънавий дунёси чегара- қодир бўлади. Чунки халқ маънавияти
лат, деб қаралади”. ланган одамлар эртами-кечми ахлоқий ўнгланмагунча, на ижтимоий, на сиёсий,
шариф Қобилов, Ҳалоллик инсоний фазилат бўлиб, тубанликка юз тутади. Айнан шундай на иқтисодий жараёнларда жиддий янги- Яна бир муҳим масала — шахсий ва эҳтиёждир. Буюк аллома Абу Али ибн
Ўзбекистон республикаси маънавий покланиш жараёни, ғурур, муҳит коррупциянинг юзага келишига са- ланишлар бўлиши даргумон. хусусий мулк эгаларига, уларнинг да- Синонинг қуйидаги сўзлари барчамиз-
иив академияси метин ирода, сабр-қаноат, ўзини ўзи баб бўлиши ҳеч кимга сир эмас. Халқи- Бугун ноқонуний йўл билан шахсий ромадига кўз олайтирмасдан, кенг йўл ни фикрлашга ундайди: “Бойликни то-
профессори, полковник назорат қилиш, ички ва ташқи фазилат- миз, “Одам бўлиш аста-аста, ҳайвон бў- мол-мулк орттириш демократик инсти- очиб бериш. Қонунларимизда белгилаб пишибдию, ақл-идрокни йўқотишибди.
лар уйғунлиги демак. Инсонни маъна- лиш бир пасда”, деб бежиз айтмаган. тутлар, миллий иқтисодиёт ва ҳуқуқ-тар- қўйилган дахлсизлик ва кафолатларнинг Ажабо, топган нарсалари билан йўқотган
Чиндан ҳам инсоннинг энг катта душ- тиботга жиддий путур етказиши мумкин- қоғозда эмас, амалда бўлишига эриш- нарсаларининг баҳоси бир хилмиди?”
мани бу унинг нафсидир. Агар у бу душ- вий-ахлоқий жиҳатдан безайдиган бе- лигига амин бўлиш ва уни идрок этишни моқ керак. Ҳозирги кунда ҳаётда шундай
манига қарши астойдил курашмас экан, такрор фазилатлардан бири — ҳалол, Жамиятни эмлаш, кечиктирмаслик давр талабидир. бўлишига эришиш йўли тутилмоқда. Ав- Шарқ донишмандларининг “Энг кат-
оилада ҳам, жамиятда ҳам атрофидаги покиза яшаш, бировнинг ҳақига заррача инсонлар қалбини валги — ҳаммани сунъий равишда тенг- та бойлик — бу ақл-заковат ва илм, энг
яқинлари, қадрдонлари назаридан қола- бўлса-да, хиёнат қилмаслик. Коррупция етказган мислсиз иқтисо- лаштириш даври ўтди. Бу масаладаги қа- катта мерос — бу яхши тарбия, энг кат-
ди. Коррупция ҳам ана шу нафс қутқуси тозалаш муҳим дий ва маънавий зарарларнинг олдини рашимизни ўзгартиришимиз шарт. Чунки та қашшоқлик — бу билимсизликдир!”,
туфайли умр саҳифаларига доғ солади. Ҳалоллик виждон, адолат ва бурч олиш ва коррупцияга қарши курашиш бир одам ҳалол меҳнати орқали бойиса, деган ўгитларининг Президентимиз то-
каби ахлоқий тушунчалар билан боғлиқ, бошқаларга ҳам нафи тегади. Халқ бой монидан баён этилиши ҳам “ҳалоллик
Шуни мамнуният билан айтиш мум- инсоннинг ўзгага муносабати ўзига муно- “Ҳалоллик вакцинаси” атамасини би- аҳолининг, жумладан, инсоннинг маъ- бўлади. Энди ақл-заковат билан, ҳалол вакцинаси”нинг асосий элементи билим,
кинки, Ҳаракатлар стратегияси форма- сабатидек соф, покиза бўлишини талаб ринчи бўлиб Президентимиз Шавкат навияти даражаси ва ахлоқ-одобига, меҳнат қиладиган одамларнинг косаси илмпарастлик эканидан далолатдир.
тида сўнгги беш йилда мамлакатимизда қиладиган ахлоқий меъёрдир. Даставвал оқарадиган вақт келди.
коррупцияга қарши курашишнинг яхлит у диний тушунча сифатида вужудга ке- Мухтасар айтганда, оила, мактаб,
тизими яратилди. либ, ҳар бир мусулмоннинг емак-ичмаги, Бугун ҳаётнинг маъно-мазмуни маҳалла ва жамоат жойларида тарбияга
иқтисодий хатти-ҳаракатларини белги- халқимизда “қуш уясида кЎрганини қилади”, ҳақида бош қотирмасдан, ўзини қийна- эътиборсизлик, мактабда таълим-тарбия
Жамиятни ичдан лаб берувчи шаръий меъёр сифатида деган нақл Бор. демак, ота-она пок ва ҳалол масдан, фақат нафс қайғуси ва ўткинчи ишларига бир томонлама ёндашиш сал-
емирадиган иллат ҳою ҳавасга, ҳузур-ҳаловатга берилиб, бий ҳолатларга олиб келиши жамиятимиз
амал қилган. БЎлса, фарзанди ҳам шу руҳда камол топади. енгил-елпи умр кечирадиган, ўзининг ахлоқий-маънавий негизларига таҳдид
Президентимиз 2022 йил 28 январ- ота-она ва фарзанд, эл-юрт олдидаги сифатида баҳоланиши лозим. Маҳалла
да “2022-2026 йилларга мўлжалланган “Ёпиқлик қозон фарзанддаги яхши феъл ва амаллар ҳалол бурчига умуман бефарқ бўлиб яшайди- ва оилада тарбиянинг сустлиги ўсмирлар-
Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт страте- ёпиқлигича қолади”ми?.. луқмадандир. ган одамлар сони камаймоқда. нинг жиноят оламига кириб кетишига са-
гияси тўғрисида”ги фармонни имзолади. баб бўлади. Кўп ҳолларда жиноят қилиш,
Мазкур ҳужжат Янги Ўзбекистоннинг та- Халқимизда “Қуш уясида кўрганини Мирзиёев илмий муомалага киритди. демократик принципларга, касб-корига Халқимизда “Нима эксанг, шуни ўра- бир жиҳатдан, бу қалби нопок, нияти бу-
раққиёт стратегияси ва уни “Инсон қад- қилади”, деган нақл бор. Демак, ота-она Мамлакатимизда йиллар давомида одат ва ҳаётга содиқлигига бевосита боғлиқ сан”, “Қинғир ишнинг қийиғи қирқ йилда зуқ кимсаларнинг салбий таъсири бўлса,
рини улуғлаш ва фаол маҳалла йили”да пок ва ҳалол бўлса, фарзанди ҳам шу тусига кириб қолган коррупциянинг олди экани бор ҳақиқат. Гап амалий хатти-ҳа- ҳам чиқади” деган мақоллар бор. Маз- иккинчи томондан, фарзандларимизнинг
амалга оширишга оид Давлат дастурида руҳда камол топади. Фарзанддаги яхши олинмас экан, амалга оширилаётган ракатларимизда ва коррупцияга қарши кур ҳикматларнинг маъноси ҳар қандай маънавий-ахлоқий жиҳатдан ғўрлиги,
белгиланган вазифалар пухта тайёрлан- феъл ва амаллар ҳалол луқмадандир. ишларимизда барака бўлмайди. Бунинг курашиш чоралари самарадорлигида. ёвуз ишни халқ нигоҳидан яшириб бўл- ғоявий жиҳатдан чиниқмаганлиги оқиба-
ган, чуқур ўйланган, жамоатчилик муҳо- учун “Ҳалоллик вакцинаси” билан жами- майди, деганидир. Агар бугун бўлмаса, тидир. Натижада улар ўз ота-оналари бо-
камасидан ўтказилган ҳаётбахш чора- Муқаддас китобларимиз ва қадрият- ятни эмлаш талаб этилади. Мансаб халққа хизмат эртага шарманда бўлиш, бир куннинг шига ҳам оғир ташвиш солади.
тадбирлар мажмуидан иборат. Давлат ларимиз, буюк мутафаккир аждодлари- қилиш учун берилади, ўзида йиллар давомида орттирилган
дастурида белгиланган вазифалар, улар- миз мероси бизни доимо ҳалол меҳнат “Ҳалоллик вакцинаси” биологик дори худбинлик учун эмас... ҳурмат-эътибор ва мисқоллаб тўпланган Бу нохуш ҳодиса оилаларда ҳам,
нинг ўз вақтида ва сифатли ижроси янги билан яшашга, мардлик, саховат ва воситаси эмас, аксинча, ижтимоий пре- обрўни йўқотиш мумкин. маҳаллаларда ҳам тарбиявий ишлар-
Ўзбекистоннинг коррупция устидан ғала- камтарликка чақиради. Шу билан бирга, парат бўлиб, инсонни, ижтимоий муҳит- Коррупция мансабдорлик жинояти нинг сустлигидан, раҳбариятнинг эса
ба қозониш ва “тоза қўллар” сиёсати бо- ҳаётда бу каби даъватларга амал қи- ни соғломлаштириш воситасидир. Ушбу бўлиб, қилиниши лозим бўлган ишларни Ҳар қандай порахўрлик, тамагирлик жойлардаги муҳит, юзага келаётган баъ-
расидаги фаолиятимизнинг асосий мақ- лишга интиладиган одам кўпинча турли восита ҳалолликни таъминловчи барча қилмаслик учун, қонунни четлаб ўтувчи- ҳолати изсиз бўлмайди, чунки биз замон зи нохуш вазиятлардан хабардор эмас-
сади саналади. Унинг моҳияти адолат ва қийинчиликлар, ҳатто азобу уқубатларга воситалар ва усуллар мажмуи санала- ларга “кўз юмиш” ёки рухсат бермаслик билан ҳамнафас ҳуқуқий давлатда яша- лиги, лоқайдлиги ва бепарволигидан да-
қонун устуворлиги принциплари амалда дуч келишини кузатамиз. ди. Улар биргаликда қўлланади. Ма- лозим бўлган жойда пора эвазига “рух- моқдамиз, ўз ҳаётини бу салбий ҳолат- лолат беради.
таъминланишига эришиш орқали корруп- салан, бир ерда маъмурий, иқтисодий сат бериш”ларида намоён бўлади. Ҳа, ларга муросасизлик руҳида қураётган аҳо-
циядан халос бўлиш, мамлакатимизнинг Муборак ҳадислардан бирида айтили- чора устувор бўлса, иккинчи ерда билим порахўр қамалганидан кейин, пушаймон- лининг ҳуқуқий онги ўзгармоқда, ҳуқуқий Жамиятнинг фуқароларга қўядиган
коррупцияни рад этадиган ва жамиятда шича, мусулмонликнинг энг олий шарт- бериш ва тушунтириш ишлари устувор ман, деб йиғлайди. Аммо унинг ўзи қанча маданияти, сиёсий фаоллиги ортмоқда. талаби битта — иймонли бўлиш, ҳалол
унга нисбатан мутлақо тоқатсизлик, муро- ларидан бири ҳалоллик ва яна ҳалол- бўлади. “Ҳалоллик вакцинаси” мажозий одамларни қон қақшатганини эсламайди. яшаш ва ҳалол меҳнат қилиш. Ҳар қайси
сасизлик муҳитини вужудга келтиришдан ликдир. Элга фидойилик билан хизмат маънода ҳалолликни шакллантирув- Илм-маърифат инсон қаерда бўлмасин ва қайси вази-
иборат. қилишдан ўзга обрў йўқ. Тинч, фаровон, чи ижтимоий препаратдир. У жамиятга Буюк давлат арбоби, улуғ аллома коррупцияни жиловлайди фани бажармасин, мансабдор ёки оддий
ҳадик-хавотирсиз, обрў-эътибор билан зид иллат бўлган коррупциядек жиддий ва шоир Бобурнинг қуйидаги пурмаъно ишчи-деҳқонми, мартабаси ва касбидан
яшамоқликнинг асоси руҳан покликдир. касалликни келтириб чиқармаслик ёки сўзларини эсдан чиқармасдан амал қи- Аллоҳ жами фаришталарни Одамга қатъи назар, ҳалол ва виждонан яша-
Шундай экан, ҳар бир инсон буни эсдан қўшимча таъсирлар кўрсатмаслигининг лайлик: “Қўлдан келганича ҳеч бир дилга сажда қилишга буюрган. Сабаби, Аллоҳ са, юрт равнақи, оила хотиржамлиги,
чиқармаслиги шарт. Қилган хуфиёна олдини олади. Мазкур вакцина фуқаро- озор берма! Дилдан чиққан бир оҳ бир инсонни тафаккур соҳиби қилиб яратди. фарзандлар камолига етиши шубҳасиз.
ишларимни инкор этсам, “ёпиқлиқ қозон ларда соф инсонийлик бурчини чуқур Зеро, асл мақсадимиз ҳам шу.
жараён ТАЛАБА БАНДЛИГИНИ ТАЪМИНЛАш бош бошқармаси ташаббуси билан “Карьера куни”
бўш иш ўринлари ва амалиёт ярмаркалари, тала-
Қарши муҳандислик иқтисодиёт ¿о¢озда эмас, амалда ºз аксини топмо¿да балар учун бизнес учрашувлар ташкил этилди. На-
институтида талабалар асосан, тижада 50 нафар, талабаларнинг бизнес-режалари
муҳандислик ва иқтисодиёт такомиллаштириш ҳамда талаба-ёшларнинг учун банкдан имтиёзли кредитлар ажратиш орқали
йўналишларида таълим олади. бандлигини таъминлашга қаратилди. 37 нафар, вилоят инвестиция дастури доирасида
Мазкур муассаса битирувчилари, ташкил этилган ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш
табиийки, вилоятдаги йирик саноат Унда “Шўртангаз кимё мажмуаси” МЧЖ, корхоналари билан ҳамкорликда 216 ёшнинг бандли-
корхоналарига ишга киришга ҳаракат “Uzbekistan GTL” МЧЖ, “Ўзбурғунефтгаз” АЖ, ги таъминланадиган бўлди.
қилишади. Аммо бу доим ҳам осон Муборак нефть ва газни қайта ишлаш заводи,
бўлавермайди. Шу боис, кўпинча “Таллимаржон иссиқлик электр станцияси” АЖ, — Бугун ўз касбим бўйича ишга қабул қилиндим,
улар иш топишда муаммоларга “Ўзстандарт” агентлиги Қашқадарё филиали, — дейди институт битирувчиси Нуриддин Ғойимов.
дуч келади. Бу эса ўзи эгаллаган “Қарши ёғ-экстракция” МЧЖ, Марказий банк вилоят — Ушбу ярмарка кўпчилик ёшлар учун катта ёрдам
касб йўналиши қолиб, бошқа иш бошқармаси, “Косон ёғ-экстракция” МЧЖ каби берди. Бўш иш ўринлари ярмаркасида Давлат кадас-
қилишга мажбурликни келтириб 40 дан ортиқ корхоналар иштирок этди. трлари палатаси вилоят бошқармаси мутасаддилари
чиқаради. Кейинги пайтда жойларда таклиф этган иш ўрни менга жуда маъқул келди. Шу
ўтказиб келинаётган бўш иш — Бўш иш ўринлари ярмаркасида жорий ўқув ернинг ўзида меҳнат шартномаси тузиб, ишга қабул
ўринлари ярмаркалари кўпгина йилида бакалавр таълим йўналиши ҳамда магис- қилинганимни маълум қилишди. Ўқишни тамомлагач,
ёшларга ўз ўрнини топишда кўмакчи тратура мутахассисликларини тамомлайдиган бирор корхона ёки муассасадан иш топиш борасида
вазифасини ўтаяпти. 1734 талабанинг бандлигини таъминлаш учун ўйлаб юрардим. Ташкил этилган ярмарка эса мен
иш берувчилар билан меҳнат шартномаларини учун айни муддао бўлди. Мен каби кўплаб тенгдош-
Президентимиз раислигида 2022 йил 4 март расмийлаштириш режалаштирилган, — дейди ларим тегишли ташкилотлар билан меҳнат шартно-
куни талабалар бандлигини таъминлаш масала- Қарши муҳандислик-иқтисодиёт институти ректори маси имзолашга муваффақ бўлишди.
лари бўйича ўтказилган видеоселектр йиғилиши- О.Бозоров. — Ҳозирда олийгоҳимизда геология ва
да белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш кончилик иши, иқтисодиёт, муҳандислик техникаси, “Карьера куни” ва бўш иш ўринлари ярмаркаси
мақсадида Қашқадарё вилоят ҳокимлиги, бандлик нефть ва газ, саноат технологияси, электроника ва доирасида талаба-ёшлар ва битирувчилар учун
бош бошқармаси, Қарши шаҳар ҳокимлиги ҳамда автоматика, энергетика факультетлари мавжуд. давра суҳбатлари, маҳорат дарслари ҳамда се-
Қарши муҳандислик иқтисодиёт институти ҳам- минар-тренинглар ҳам ўтказилди. Шунингдек, бир
корлигида “Илмга асосланган меҳнат — тараққиёт Ярмарка жараёни бевосита битирувчи талабалар қатор компания, кластер ва ташкилотлар мутасад-
пойдевори” номли “Карьера куни” ҳамда бўш иш учун фойдали бўлди. Жумладан, институт битирув- дилари билан талабалар ўртасида меҳнат шартно-
ўринлари ярмаркаси ташкил этилди. чиларидан ижтимоий ҳимояга муҳтож, ишлашга малари тузилди ва институт билан компаниялар
эҳтиёжи бор 42 нафари шу куннинг ўзида олийгоҳда ўртасида ёшлар бандлигини таъминлаш бўйича
Қарши муҳандислик иқтисодиёт институтида мавжуд бўш иш ўринларига жойлаштирилди. Шу- бир қатор меморандумлар имзоланди. Иқтидорли
ўтказилган тадбирнинг асосий мақсади фан, таъ- нингдек, яна 252 нафар талаба институт ҳудудида талабаларга “Шўртангаз кимё мажмуаси” МЧЖ ва
лим ва ишлаб чиқариш ўртасидаги интеграцияни фаолият олиб бораётган савдо ва хизмат кўрсатиш “Uzbekistan GTL” МЧЖ каби ташкилотлар стипен-
шохобчаларига ишга жалб қилинди. Вилоят бандлик диясининг сертификатлари топширилди.
акбар раҳМонов,
“Янги Ўзбекистон” мухбири
6 2022 йил 29 апрель, 85-сон Маънавият
улуҒ кунлар шукуҳи
ўзгарганинг рост бўлсин
сирожиддин саЙЙиД, Меҳнату аламлардан Ирфон ўқийсанми ё, Марғилон боғларида Айтай она халқимга: Соғинчларинг тарқалиб,
Ўзбекистон халқ шоири ўтганларинг рост бўлсин, достон тўқийсанми ё, дилни ўртаб, нолакор, куйларинг мумтоз бўлсин, ғубор кетсин диллардан,
Улуғ айём кунларин Дунё авзойин ўйлаб “Қуръон”ни хатм айлаб, Маъмуржон ҳофизларинг Армонларинг ушалиб, Оғамдирсан, синглимсан —
сурури бор, завқи бор, ўзгарганинг рост бўлсин. таратгайсан нур, зиё. куйлар то ҳануз зор-зор. ўзгарганинг рост бўлсин. бол томибон тиллардан,
Бу дунёда халқки бор, Одамзоднинг ош-нондан Порлоқ илму ирфонга Гулга ғарқ Қўқонларда Меҳрибонлик уйлари — Тўйларида сўйганинг
яшамоққа ҳаққи бор. бордир кўп ўзга дарди, амалинг ҳам мос бўлсин, Усмон Носир руҳи бор, меҳрдир бу, қадрият. қўчқору новвос бўлсин,
Ҳар эл ҳам ўз ошини Уни бир зум тинч қўймас Муслимсан ё насроний — Гулдай кетган болангни Ҳар ўғил-қиз кўзида Бир элга ошлар бериб,
ошамоққа ҳаққи бор, ўз дарди, ўзга дарди. ўзгарганинг рост бўлсин. йўқлаб келмишдир баҳор, минг орзу, минг хил ният. ўзгарганинг рост бўлсин.
Ҳаққи борки уйғоқдир Вақт ўзгарди буткул, Бир кунларки, кўнгиллар Неча бор, нечанчи бор Инсонийлик мактаби — Мен — шоири замонман,
ҳар кўнгил, ҳар қалбки бор, тун ва кун ўзгаради, дунёга ланг очилар, ўртанганинг рост бўлсин, шундадир маънавият, замон мендан сўз сўрар,
Бисмилло, деб ўрнингдан Мудроқларни уйғотгил, Баҳор қалдирғочлардан Шоирингни ёд айлаб Бунда — Ватан улғаяр, “Афросиёб” поездидай
қўзғалганинг рост бўлсин, уйғотгил ўзгаларни, юборгайдир совчилар. ўзгарганинг рост бўлсин. Ватан топгай тарбият. мендан олдин сўз юрар.
Улуғ кунлар тонгида Уйқунг қочиб кечалар Дунё — ярми мусофир, Бу миллат неча бора Меҳру саодатларга Кўзларимдан ҳам аввал,
ўзгарганинг рост бўлсин. тўлғанганинг рост бўлсин, ярмиси йўловчилар, яккаланди, тоқланди, чулғанганинг рост бўлсин, мендан илдам сўз кўрар,
Дунёда қавмлар кўп, Рост бўлсин уйғонганинг, Маккайи Мадинада Сўроқланди неча бор, Эй кўнгил, бир лаҳзада Сўзлар керак замондай
элатлар, миллатлар кўп, ўзгарганинг рост бўлсин. дуо айлар ҳожилар. неча бор ўроқланди. ўзгарганинг рост бўлсин. шиддаткор ҳам тезюрар.
Эллардан ҳам зиёда Баҳор келмиш оламга — Дуоларинг Термизий Тарихни яратган халқ Ўкуздарё мавжларин Эл дардига то ҳар шеър
сарҳадлар, давлатлар кўп. кентлар, шаҳарларгача, боболарга хос бўлсин, тарихдан йироқланди, сатрларга жойлаган, ҳамдарду ҳамроз бўлсин,
Ҳар элатнинг бошида Олтой кенгликларию Ҳадисларин ўрганиб Номингни қаро қилган Нукусда сўз ўйнатсанг, Эй созим, эй овозим,
меҳнату заҳматлар кўп, барслар, архарларгача, ўзгарганинг рост бўлсин. оқ пахтанг ҳам оқланди, Бўзатовда — ой лаган. ўзгарганинг рост бўлсин.
Қай элга — миннатлару, Бинафшаранг шомлардан, Оламга қўш уйғониш Дашту далаларингда Бу кунларни орзиқиб Она юртим, қалбимнинг
қай элга раҳматлар кўп, зангор саҳарларгача, замонини берган халқ, лайлак, турна, ғоз бўлсин, ойлар, йиллар пойлаган, мангу оҳанрабоси,
Ҳиротдан то Тожмаҳал, Юлдузларни кашф этиб, Эй даштим, эй, қир-далам, Риштайи жонларини Бошингга қўнмиш букун
Ўтрор, Қашқарларгача — осмонини берган халқ. ўзгарганинг рост бўлсин. испандига* бойлаган, тожу давлат Ҳумоси.
Тирикликка, баҳорим, Иброҳимбек, Қодирий, Устоз айтгандай мен ҳам Мўйноқдай қўрғонларинг Халқ биландир, эл билан
сўз берганинг рост бўлсин, Чўлпонини берган халқ, эгатлар аро ўсдим, элга иқтибос бўлсин, юртнинг нашъу намоси,
Жабрдийда жаҳоним, Икки юз минг етимга Сенда ҳам савод ярим, Қорақалпоқ элимсан, Шундай деди эл-юртга
ўзгарганинг рост бўлсин. жон-жонини берган халқ, менда ҳам ярим, дўстим. ўзгарганинг рост бўлсин. мамлакат Раҳнамоси:
Олмонмисан ё араб, Ғалаба боғига бор — Қолмиш пахтазорларда Дунёда тинчлик бўлсин, Халқим, рўйи жаҳонга
Оврупоми, Осиё, ўнгарганинг рост бўлсин, не даҳоларим, дўстим. хабар келсин еллардан, юз бурганинг рост бўлсин,
Кўргандир эски дунё, Собир Раҳимга боқиб Мен шу қутлуғ кунларда Ўғлонларинг соғ-омон Ўзгарганинг рост бўлсин!
кўрмоқда янги дунё. ўзгарганинг рост бўлсин. фахрга тўлиб кўксим, қайтсин олис эллардан, Ўзгарганинг рост бўлсин!
* Испанд, хазориспанд – исириқ.
ноёб МЕрос £АДИМ МАЪРИФАТ ЗИЁСИ
роиқ баҳоДиров, Имом Термизий ва Абу Наср Форобий асарларининг
¿ºлёзма нусхалари диёримизга келтирилди
фалсафа фанлари доктори,
музейи, Ҳиндистоннинг Деҳли шаҳрида- Абу Исо Муҳаммад ибн Исо ибн ганда нусха яхши сақланган. Биринчи Асар 91 варақдан иборат, аммо унда
профессор ги “Жамия миллия исломия” марказий Савранинг “Сунан ат-Термизий” (“Ҳа- ҳадис “Шайх Абу ал-Аббос Муҳаммад хаттот исми ва кўчирилиш вақти ҳақида
университети билан ҳамкорликда ил- дислар тўплами”) қўлёзмаси ҳижрий ибн Аҳмад ибн Маҳбуб ибн Фазилнинг маълумотлар берилмаган. Қўлёзма-
Туризм ва маданий мий изланишлар олиб борилди. 740 йил 8 шавволда, милодий 1340 Абу Муҳаммад абд ал-Жаббор ибн
мерос вазирлиги йил 14 апрелда кўчирилган. Чиройли Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн ал-Жар- нинг ўзига хос хусусиятлари — биринчи
ҳузуридаги Маданий Шунингдек, Ҳиндистон Ислом мада- насҳ деб аталувчи хат турида битил- 7 бетда бирор ёзув йўқлиги, 8-бетдан
мерос агентлигининг нияти маркази, Туркиянинг ёзма асар- ган. Қўлёзма 274 варақ бўлиб, ҳажми роҳ ал-Марурийнинг Абу Бакр Абд бошланувчи матн муҳаққақ хатида ёзил-
Ўзбекистон тарихи лар ташкилоти, Анқара университети, 24х18 см, унинг ҳар бир бетидаги матн ас-Самад ибн Абу ал-Фазл ибн Ҳомид гани.
ва маданиятига оид Истанбул университети, Ислом ҳам- 24 қатордан иборат. Матн ҳажми 18х12 ат-Томир ва қози Абу Омир Маҳмуд ибн
хориждаги маданий корлик ташкилоти ҳузуридаги Ислом см, ғилофи — жигарранг тери. Нусха ал-Қосим ибн Муҳаммад ал-Аздий...” Форобийнинг ушбу рисоласи ўрта
бойликларни тарихи, маданияти ва санъати маркази яхши сақланган, аммо варақлар чет- деб бошланган асрларда мусиқага бағишлаб ёзилган
илмий тадқиқ (ИРСИКА), Берлин давлат кутубхона- асарларидан бири бўлиб, унда аллома
этиш бошқармаси си, Берлин ислом санъати музейи каби лари қисман зарарланган. Биринчи Қўлёзма ҳақидаги маълумот Ҳожи муcиқанинг назарий ва амалий томон-
илмий изланишлари ташкилотлар билан ҳам ўзаро келишув- 5 варақда Имом Бухорий ҳадислари Халифанинг “Кашф аз-зунун ан асоми
натижасида чет лар асосида 50 дан ортиқ қўлёзманинг берилган. Қўлёзмада икки маълумот кутуб ва ал-фунун” асарининг 1-жилди лари, товушларнинг вужудга келиши
мамлакатларда рангли электрон нусхалари юртимизга бўлиб, унинг биринчисида ҳижрий 790 559-бетида баён этилган. таърифига кенг ўрин ажратган. Шунинг-
сақланаётган кўплаб олиб келинди. йил 12 муҳаррамда, милодий 1388 йил дек, куйлар уйғунлигининг математик
манбалар аниқланди. 29 январда Сирож ад-дин Аҳмад ибн Имом Термизийнинг зикр этилган жиҳатлари қўлёзмада келтирилган нота,
Имом Бухорий, Имом Термизий, Молик ибн аш-Шайх Иброҳим ал-Ка- икки қўлёзмаси ҳақидаги маълумот- парда, ритмлар, жадваллар ҳамда чиз-
Ҳозирги кунга қадар 9200 дан ортиқ Абу Наср Форобий, Абу Абдуллоҳ
маданий бойлик — қўлёзмалар, мини- басий “Сунан ат-Термизий” қўлёзмаси- лар, шунингдек, Ал-Ақсо масжиди ку- маларда акс эттирилганини кўришимиз
атюралар, ҳужжатлар, кумуш ва олтин имом термизийнинг зикр этилган икки ни 51 дирҳамга сотиб олганига ишора тубхонаси томонидан тақдим этилган мумкин.
тангалар, қадимий сопол ва металл қЎлёзмаси ҳақидаги маълумотлар, қилинган. Иккинчи маълумотда эса “Ал-Ақсо масжиди кутубхонасидаги
ашёлар, чолғу асбоблари, археологик шунингдек, ал-ақсо масжиди кутуБхонаси ҳижрий 1139 йил 20 ражаб / милодий қўлёзма асарлар” фиҳристи элек- Бошқарма ходимлари 2019 йилда
топилмалар, меъморий безак бўлакла- томонидан тақдим этилган “ал-ақсо масжиди 1727 йил 12 март санасида ёзилга- трон нусхасида, аниқроғи 4-томининг Туркияга бўлган илмий хизмат сафари
ри, безак-тақинчоқ, нақш, сурат, кийим кутуБхонасидаги қЎлёзма асарлар” фиҳристи нига кўра, унинг эгаси Муҳаммад ибн 79-81-бетларида ҳам берилган бўлиб, асносида алломанинг Маниса шаҳрида
ва бошқа осори-атиқалар аниқланди электрон нусхасида, аниқроғи 4-томининг ал-Ҳилол ибн ал-Фозил бўлгани қайд иккаласи ҳам “Жомеъ ат-Термизий” сақланаётган мусиқага оид “Ритмлар
ҳамда уларнинг илмий тавсифи тузи- 79-81-Бетларида ҳам Берилган БЎлиБ, иккаласи этилган. номи билан зикр этилганини алоҳида таснифи”ни олиб келган эди. Бу Форо-
либ, электрон реестр тизими таркибига ҳам “жомеъ ат-термизий” номи Билан зикр таъкидлаш жоиз.
киритилди. этилганини алоҳида таъкидлаш жоиз. Биз сўз юритаётган қўлёзмаларнинг бийнинг мусиқага оид иккинчи асари
иккинчиси эса Абу Исо Муҳаммад ибн Асар ҳақидаги маълумотлар Фанлар қўлёзмаси эканини алоҳида таъкидлаш
Мазкур маданий бойликларнинг де- Хоразмий, Маҳмуд Замахшарий, Мадрид шаҳридаги Испания Миллий Исо ибн Савранинг “Жомеъ ат-Терми- академияси Абу Райҳон Беруний номи- лозим.
ярли ярми, аниқроғи, 44,5 фоизини ал- Ҳусайн Бойқаро, Алишер Навоий каби кутубхонасида сақланаётган Абу Исо
ломаларимиз асарлари қўлёзмалари буюк мутафаккирларимизга тегишли Муҳаммад ибн Исо ибн Савра Терми- зий” асаридир. Ушбу асар шунингдек, даги Шарқшунослик институти томони- Хулоса сифатида айтиш мумкинки,
ташкил этмоқда. Шу боис, бошқарма мазкур қўлёзмалар маблағ сарфлан- зий қаламига мансуб иккита ҳадислар Сунан ат-Термизий номи билан ҳам дан нашр этилган “Термизлик олимлар бошқармада алломаларимиз асарлари
илмий жамоаси томонидан бугунги кун- маган ҳолда қўлга киритилгани эъти- тўплами ҳамда Абу Наср Форобий аса- танилган. Кўчирувчи — Муҳаммад ибн асарларининг жаҳон фондларидаги қўлёзмаларини ўрганиш ва хориждан
да 1150 дан ортиқ қўлёзманинг илмий борга моликдир. ри қўлёзмасининг рангли электрон нус- Аҳмад ибн Иброҳим ибн Муфлиҳ ал-Ки- қўлёзмалари каталоги, 2018 йили “Фан” рангли электрон нусхаларини олиб ке-
тавсифини ўз ичига олган “Ўзбекистон- халари келтирилди. ноний ал-Қалқайлий. Кўчирилган сана- нашриёти ҳамда Маданий мерос агент-
га оид хориждаги қўлёзма асарлар ре- 2022 йил апрель ойида Ўзбекистон- си — ҳижрий 825 йил 19 рамазон / ми- лиги томонидан нашрга тайёрланган лиш жараёни қизғин кечмоқда. Айниқ-
естри”нинг иккинчи ва учинчи жилдлари нинг Исроилдаги элчихонаси ёрдамида Қўлёзмалар ҳақида қуйидаги маълу- лодий 1422 йил 14 сентябрь. Хат тури “Ўзбекистонга оид хориждаги қўлёзма са, бу ноёб қўлёзмаларнинг ҳеч қандай
нашрга тайёрланди. Қудус шаҳридаги Масжид ал-Ақсо ва мотларни келтириб ўтиш жоиз: — насҳ. Қўлёзма 280 варақдан иборат асарлар реестри”нинг 3-жилдида ҳам маблағ сарфланмай келтирилаётгани
бўлиб, ҳажми 18х14 см, унинг ҳар бир зикр этилган. дунё илм аҳлининг аждодларимиз ме-
Мазкур жилдларни нашрга тайёрлаш бетидаги матн 16 қатордан иборат. Матн росига ўзгача эътибори ва эҳтиромидан
билан бир вақтда имкон қадар моно- ҳажми 13х11 см. Яна бир асар Абу Наср Форобийнинг дарак беради.
график тадқиқот таркибига киритилган Мадрид шаҳридаги Испания Миллий ку-
қўлёзмаларнинг рангли электрон нус- Варақларда зарарланган баъзи
халарини юртимизга олиб келишга ҳам қисмлар борлигини эътиборга олма- тубхонасида сақланаётган мусиқага оид
алоҳида эътибор қаратилмоқда. “Китоб ал-мусиқа ал-кабир” (“Мусиқа
ҳақида катта китоб”) қўлёзмасининг
Ҳозирги кунга қадар илмий жамоа то- рангли электрон нусхасидир.
монидан Буюк Британиянинг Оксфорд
ислом тадқиқотлари маркази, Оксфорд
“ал-Фурқон” жамғармаси, Россия мил-
лий кутубхонаси, Россия Давлат Шарқ
“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Башорат Юнусова
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОнИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Малоҳат Мингбоева
Дизайнер: Зафар Рўзиев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. нашр индекси — 236. Буюртма — 1267. Манзилимиз:
85049 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
чоп этилишига “KOLORPAK” МЧЖ масъул. Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 23:10 Топширилди — 00:55
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected] “KOLORPAK” МЧЖ босмахонасида чоп этилди.
Босмахона манзили: Ўзбекистон, 100060.
Тошкент, Янги шаҳар кўчаси, 1-А уй.
Босмахона телефони: (78) 129-29-29
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
№ 85 (607), 2022 йил 29 апрель, жума Янги Ўзбекистон нашри кунги
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Янги Ўзбекистон 29.04.2022
- 1 - 6
Pages: