2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган
Ижтимоий-сиёсий газета № 88 (610), 2022 йил 4 май, чоршанба
ТОШКЕНТ ША²РИДА ЯНГИ ЙªЛ ªЗБЕКИСТОН ВА
ВА КªПРИКЛАР ОЧИЛДИ ТУРКИЯ ЕТАКЧИЛАРИ
РАМАЗОН ²АЙИТИ
МУНОСАБАТИ БИЛАН
БИР-БИРИНИ ¯УТЛАДИЛАР
2 май куни Ўзбекистон Республикаси
Президенти Шавкат Мирзиёевнинг
Туркия Республикаси Президенти
Режеп Таййип Эрдоған билан телефон
орқали мулоқоти бўлиб ўтди.
Давлат раҳбарлари бутун мусулмон Туркиянинг етакчи компаниялари ишти-
олами учун муқаддас айём — Рамазон рокида замонавий саноат қувватларини
ҳайити муносабати билан бир-бирини яратиш ва инфратузилмани модерниза-
ва мамлакатларимизнинг биродар халқ- ция қилиш бўйича йирик инвестиция ло-
ларини самимий қутлаб, тинчлик-осо- йиҳалари давом эттирилмоқда. Таълим
йишталик, фаровонлик ва равнақ тилак- ва маданий-гуманитар соҳалардаги
ларини изҳор қилдилар. ҳамкорлик кенгаймоқда.
Жорий йил март ойида Ўзбекистон- Ўзбекистон ва Туркия етакчилари
га амалга оширилган олий даражадаги халқаро сиёсатнинг долзарб маса-
ташрифда самарали натижаларга эри- лалари юзасидан ҳам фикр алмаш-
шилгани, улар икки томонлама муно- дилар, Туркий давлатлар ташки-
сабатларни кенг қамровли стратегик лотининг навбатдаги саммитига
шериклик даражасига кўтаришга хизмат тайёргарлик кўриш масалаларини
қилгани катта мамнуният билан қайд муҳокама қилдилар.
этилди.
Президентларнинг телефон орқали
Ўзаро делегациялар ташрифлари мулоқоти ҳар доимгидек ишонч ва дўст-
фаол амалга оширилмоқда. Йил боши- лик руҳида ўтди.
дан икки томонлама савдо ҳажми қа-
рийб 20 фоизга ошди. Мамлакатимизда ЎзА
Президент Шавкат Мирзиёев 3 май куни Тошкент шаҳрида МУБОРАК РАМАЗОН
барпо этилган янги йўл инфратузилмаси объектлари ва Ички ишлар ²АЙИТИ МУНОСАБАТИ
БИЛАН ХОРИЖИЙ ЕТАКЧИЛАР
вазирлигининг ситуацион-таҳлилий маркази билан танишди.
ВА ²АМКОРЛАРДАН
Муборак Рамазон ойида янгилик- эмас, балки экологияни асраш ҳам де- Янгиҳаёт туманларида 800 га яқин кўп — Бу катта иш. Лекин қамров ва ¯УТЛОВЛАР
лар ва яхшиликлар кўп бўлди. Ҳайит макдир. Янги йўл очилиши натижасида қаватли уйлар қурилди, қарийб 100 тезкорликни ошириш керак. Одамлар
кунларида Тошкент шаҳрида яна бир ҳавога зарарли газ чиқиши 3 баробар- минг аҳоли бошпанали бўлди. Мана қачон ўзини хавфсиз, эркин сезади? Муқаддас Рамазон ҳайити – Ийд ул-Фитр
мажмуа — янги йўл ва кўприклар га камаяди. энди йўллари ҳам ривожланяпти. Ҳо- Қачон турист кўпаяди? Жиноятчилик муносабати билан Ўзбекистон Республикаси
очилди. зир мутахассислар билан кейинги ло- йўқ бўлса, хавфсизлигига ишонса, кў- Президенти Шавкат Мирзиёев номига жаҳоннинг
Йўл бўйларига энергия тежамкор йиҳалар бўйича ҳам маслаҳатлашиб чада тартибдан тозаликкача — ҳамма- турли мамлакатлари давлат ва ҳукуматлари, нуфузли
Давлатимиз раҳбари дастлаб ушбу ёритгичлар, узум ишкомлари ўрнатил- олдик. Уларни вақти билан, меҳнати- си таъминланган бўлса. Бунинг учун халқаро ва минтақавий ташкилотлар раҳбарлари,
транспорт иншоотини бориб кўрди. ган. Бўш майдонлар кўкаламзорлаш- миз билан, тинчлик-осойишталикда барча ҳуқуқ-тартибот идоралари маъ- таниқли сиёсат ва жамоат арбоблари, уламолардан
тирилиб, пиёдалар йўлаги ва велойў- амалга ошира оламиз, — деди давлат лумотларини бир муштдек интеграция
Унинг қурилиши 2020 йил августда лакчалар ташкил этилган. раҳбари. қилиш керак. Бу интеграция кириб қутловлар келмоқда.
бошланган эди. Лойиҳа доирасида 6,5 борган ҳар бир тармоқ ходимларининг
километр узунликдаги 6 тасмали авто- Шу ерда Тошкент шаҳрида автомо- Президент Шавкат Мирзиёев шун- дунёқарашини ўзгартириш зарур, — Табрикномаларда Ўзбекистон етакчиси ва кўп миллатли халқига чуқур ҳурмат-
мобиль йўли, 6 та кўприк қурилди. Бу биль йўллари қуриш ва шаҳар транс- дан сўнг Ички ишлар вазирлигининг деди Шавкат Мирзиёев. эҳтиром изҳор қилинган. Ушбу қутлуғ ва файзли кунларда хорижий етакчи ва ҳамкорлар
орқали Сергели туманидаги Қипчоқ кў- порт тизимини такомиллаштириш так- Ситуацион-таҳлилий марказида бўлди. бизга тинчлик, бахт-саодат, фаровонлик ва равнақ тилаб, дўстлик ва кўп қиррали
часи Яккасарой туманидаги Чўпонота лифлари тақдимоти ўтказилди. Янги Ахборот технологиялари бўйича ҳамкорлик муносабатларини янада ривожлантиришга қатъий интилиш билдирган.
ва Усмон Носир кўчалари билан сама- очилган йўлни давом эттириб, Сергели Бу мажмуа ички ишлар органла- олий ўқув юртларида бу тизим учун
рали боғланди. туманини айланиб ўтувчи ҳалқа йўли- рининг куч ва воситаларини ахборот кадрлар тайёрлаш, туман ва шаҳар Қуйидагилар ўз табрикларини йўллаган:
гача 6 километрлик йўл барпо этиш ло- технологиялари асосида бошқаришга ички ишлар бўлимларида замонавий
Шу пайтгача Сергели туманидан йиҳаси маъқулланди. ихтисослашган. Замонавий бино қури- технологиялар билан ишлайдиган таҳ- Саудия Арабистони Подшоҳи Салмон ибн Абдулазиз Ол Сауд,
шаҳар марказига келиб-кетадиган ав- либ, 554 террабайт хотирага эга 18 та лилчилар фаолиятини ташкил этиш Туркия Республикаси Президенти Режеп Таййип Эрдоған,
томобиллар асосан битта йўл — Янги Давлатимиз раҳбари йўлларнинг сервер, катта ҳажмли кузатув экрани, муҳимлиги таъкидланди. Ички ишлар Эрон Ислом Республикаси Президенти Иброҳим Раисий,
Сергели кўчаси орқали ҳаракатланар ўтказувчанлик қобилиятини оширишга компьютерлар билан жиҳозланган. тизимида “инсон омилини истисно Миср Араб Республикаси Президенти Абдулфаттоҳ ас-Сиси,
эди. Соатига 4 мингта автотранспорт кўпроқ эътибор қаратиш зарурлигини этувчи” электрон навбат, масофадан Қозоғистон Республикаси Президенти Қoсим-Жомарт Тоқаев,
қатновига мўлжалланган бу йўлда ас- таъкидлади. Марказда “102” тизими, видеокуза- мурожаат каби онлайн хизматларни Қирғиз Республикаси Президенти Садир Жапаров,
лида юклама бундан катта, шу боис, тув камералари, интернет ва бошқа кенг жорий этиш вазифаси қўйилди. Тожикистон Республикаси Президенти Эмомали Раҳмон,
эрталаб ва кечки пайтларда жуда тир- — Ҳамма жойда йўл қуриб ёки кен- манбалардан келиб тушаётган маълу- Туркманистон Президенти Сердар Бердимуҳамедов,
банд бўларди. гайтириб бўлмайди. Кўп нарса қатнов- мотлар автоматлашган тарзда йиғила- Маҳаллаларда ижтимоий муаммо- Туркманистон Миллий Кенгаши Халқ Маслаҳати Раиси Гурбангули
ни тўғри ташкил этишга ҳам боғлиқ. ди ва қайта ишланади. Қоидабузарлик ларни таҳлил қилиш, профилактика Бердимуҳамедов,
Янги қурилган йўл соатига 12 минг- Энди йўлларнинг, чорраҳаларнинг ўт- автотранспортнинг давлат рақами ёки инспекторларининг кунлик иш фаолия- Озарбайжон Республикаси Президенти Илҳом Алиев,
тагача автотранспортни ўтказиш қув- казувчанлигини ошириш, рақамлашти- шахснинг юз қиёфаси орқали тезкор тини режалаштириш ва мониторинг Бирлашган Араб Амирликлари Президенти Халифа бин Зоид Ол Наҳаён,
ватига эга. Бу тирбандлик муаммоси- риш орқали аҳолига қулайлик яратиш аниқланиб, қидирув ташкил этилади. қилиш бўйича электрон тизимни йўлга Қувайт Давлати Амири Наваф ал-Аҳмад ал-Жобир ас-Сабоҳ,
ни бартараф этиб, пойтахт аҳолисига керак, — деди Шавкат Мирзиёев. Бу тизим сунъий интеллект ёрдами- қўйиш топшириғи берилди. Ўмон Султони Ҳайсам бин Ториқ Ал Саид,
жуда катта қулайлик яратади. да ишлайди ва инсон омили минимал Баҳрайн Подшоҳи Ҳамад бин Исо Ал Халифа,
Тошкентлик нуронийлар, жамоатчи- даражада. Булар орқали марказ бутун Шу ерда Самарқанд вилоятида Иордания Ҳошимийлар Подшоҳлиги Подшоҳи Абдулла II,
Кўприклар, уларга чиқиш-тушиш лик фаоллари билан суҳбатда Прези- мамлакатимизда жамоат хавфсизли- “Хавфсиз туризм” дастури доирасида Индонезия Республикаси Президенти Жоко Видодо,
қисмлари оқилона лойиҳалаштири- дентимиз уларни Рамазон ҳайити би- гини таъминлашга хизмат қилади. йўлга қўйилган тизим намойиш қилинди. Филиппин Республикаси Президенти Родриго Дутерте,
либ, мавжуд йўлларга светофорсиз лан яна бир бор табриклади. Сингапур Республикаси Президенти Ҳалима Ёқуб,
уланган. Натижада автотранспортлар Президентимиз марказдаги ша- Давлат раҳбари ички ишлар тизими- Сурия Араб Республикаси Президенти Башар Асад,
бошқа йўллардаги қатновга тўхтовсиз, — Миллий қадриятимизга кўра, йўл роитларни кўздан кечирди, иш тизими да қўлланилаётган замонавий техника Фаластин Давлати Президенти Маҳмуд Аббос,
қулай тарзда қўшилиб кетиши мумкин. ва кўприк қуриш — савоб. Одамларнинг билан танишди. Бу ерда барча ҳуқуқ- ва янги хизмат кийими намуналарини Саудия Арабистони Подшоҳлиги валиаҳди Муҳаммад ибн Салмон ибн
узоғини яқин қиладиган бу йўл ҳозирги тартибот идоралари ва шошилинч хиз- ҳам кўздан кечирди. Абдулазиз Ол Сауд,
Яна бир томони — ҳавога таъсири. улуғ айём кунларида очилаётгани ҳам матлар маълумотларини интеграция Бирлашган Араб Амирликлари Қуролли кучлари Олий бош қўмондони
Маълумки, юртимизда “Яшил макон” қувонарли. Илгари “Сергелида 10 та уй қилиш зарурлигини таъкидлади. ЎзА
умуммиллий лойиҳаси амалга оши- қурса бўладими” деганда ҳеч ким ишон- ўринбосари, Абу-Даби Амирлиги валиаҳди Муҳаммад бин Зоид Ол Наҳаён,
рилмоқда. Лекин бу фақат дарахт экиш масди. Охирги беш йилда Сергели ва Бирлашган Араб Амирликлари Вице-президенти, Бош вазири, Дубай амирлиги
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳокими Муҳаммад бин Рошид Ол Мактум,
ҚАРОРИ Қувайт Давлати валиаҳди Мишаал ал-Аҳмад ал-Жобир ас-Сабоҳ,
Сингапур Республикаси Бош вазири Ли Сян Лун,
ИЧКИ ТУРИЗМ ХИЗМАТЛАРИНИ ДИВЕРСИФИКАЦИЯ ¯ИЛИШГА Бирлашган Араб Амирликлари Бош вазири ўринбосари Шайх Сайф бин Зоид
ОИД ¯ªШИМЧА ЧОРА-ТАДБИРЛАР Тª¡РИСИДА Ол Наҳаён,
Туркий тилли давлатлар ташкилоти бош котиби Бағдод Амреев,
Республика иқтисодиётида туризм- туризм соҳасида фаолият юритаёт- “Ўзбекистон бўйлаб саёҳат қил!” ва қонунчиликда тақиқланмаган бош- Иқтисодий ҳамкорлик ташкилоти бош котиби Ҳусрав Нозирий,
ни стратегик даражага кўтариш, ички ган тадбиркорлик субъектлари учун дастури доирасида: қа манбалар ҳисобидан қоплаб бери- Миср Бош имоми, Ал-Азҳар мажмуаси раҳбари Шайх Аҳмад
туризм хизматларини диверсифика- қўшимча имкониятлар яратиш, замо- лади. Муҳаммад ат-Таййиб,
ция қилиш ва ҳажмини кескин кўпайти- навий хизматлар инфратузилмасини жамоа шартномаларига иш бе- Кавказ мусулмонлари идораси раиси Шайхулислом Оллоҳшукур Пошшозода.
риш, фуқароларни мамлакатимизнинг жадал ривожлантириш, шунингдек, рувчилар томонидан ходимлар учун 2. Қуйидагилар “Ўзбекистон бўй- Қутловлар келишда давом этмоқда.
туризм салоҳияти билан таништириш аҳолини иш билан таъминлаш ва улар- йилига бир маротаба маҳаллий саё- лаб саёҳат қил!” дастури доираси-
учун зарур шарт-шароитлар яратиш, нинг даромад манбаини кенгайтириш ҳатга чиқиш имконини яратиш қоида- да ички туризмни ривожлантириш
тақдим этилаётган туризм хизматлари мақсадида: лари киритилади; учун масъул этиб белгилансин:
сифатини яхшилаш ва жаҳон бозорла-
рида рақобатбардошлигини ошириш, 1. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга саёҳат харажатларининг бир қис- Давоми 2-бетда
мувофиқ 2022 йил 1 июндан бошлаб ми иш берувчиларнинг бюджетдан
ташқари жамғармалари маблағлари
2 2022 йил 4 май, 88-сон Сиёсат
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
ҚАРОРИ
ИЧКИ ТУРИЗМ ХИЗМАТЛАРИНИ ДИВЕРСИФИКАЦИЯ ¯ИЛИШГА
ОИД ¯ªШИМЧА ЧОРА-ТАДБИРЛАР Тª¡РИСИДА
Бошланиши 1-бетда Туризм ва маданий мерос вазирлиги- 10. Қорақалпоғистон Республикаси рида маълумотларни камида ўттиз кун вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлик- Бунда, Молия вазирлиги (Т.Ишметов)
га Платформани ишлаб чиқиш бўйича Вазирлар Кенгаши, Бухоро, Жиззах ва давомида сақлаш имконини берувчи лари “Ёшлар туризми” қурултойини юқори меҳмон уйларини ташкил этиш ва улар-
ёшлар, айниқса, таълим муас- буюртмачи бўлиш, унга хизмат кўрсатиш, Навоий вилоятлари ҳокимликлари Туризм видеокузатув тизимини ўрнатиш ва савияда ўтказишга масъул ҳисобланади. ни таъмирлаш мақсадида 2022 йил учун
сасалари ўқувчи-талабалари учун унинг фаолиятини такомиллаштириб бо- ва маданий мерос вазирлиги, Сув хўжа- “Хавфсиз шаҳар” концепциясига ин- Ўзбекистон Республикасининг респуб-
туризмнинг тарихий билим берувчи, риш ва доимий равишда техник қўллаб- лиги вазирлиги билан биргаликда уч ой теграция қилиш; 17. Туризм ва маданий мерос вазирли- лика бюджетидан аҳолини уй-жой билан
маданий-кўнгилочар, экстремал, эко- қувватлаш функциялари юклатилсин. муддатда тегишлича Ақчакўл, Ашши кўл, ги ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси таъминлаш дастурларини молиялашти-
логик, этно- ва пляж туризми турлари Зикри кўли, Айдаркўл, Тузкон кўли ва Тў- биноларнинг ён-атрофи, автотураргоҳ Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тош- риш учун ажратиладиган маблағлар ҳи-
бўйича — Ёшлар ишлари агентлиги, 6. Қуйидагилар: дакўл ҳудудларида ҳайвонот дунёси объ- ва уларга тегишли бошқа ҳудудларни ка- кент шаҳар ҳокимликлари: собидан 100 миллиард сўм миқдоридаги
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги а) Туризм ва маданий мерос вазирли- ектларини муҳофаза қилиш мақсадида мида 10 метр масофада ёритиш; маблағлар йўналтирилишини таъмин-
ва Халқ таълими вазирлиги; ги (А.Абдухакимов): уларнинг яшаш муҳити, хусусан, асосий Дин ишлари бўйича қўмита билан лансин.
2022 йил 1 сентябрга қадар Плат- тўпланиш жойи сифатида белгиланган ҳу- объектларни тўлиқ товуш ўтказмай- биргаликда уч ой муддатда ташкилот
меҳнат, маҳаллалар жамоалари формани ишлаб чиқиш ва ишга туши- дудларга кирмайдиган ер майдонларида диган тарзда жиҳозлаш. Бунда, тун- ва идораларга бириктирилган муқаддас 21. Инвестициялар ва ташқи савдо
учун туризмнинг ишбилармонлик, риш; пляж зоналарини ташкил қилиш учун ер ги вақтда мусиқа ва товуш кучайтир- қадамжолар ва зиёратгоҳларни динлар вазирлиги (А.Воитов) Марказий банк
экстремал, экологик, агро-, этно- гаст- 2022 йил 1 октябрга қадар жойлаш- участкаларини 10 йилгача бўлган муд- гич асбоб-ускуналаридан аҳолининг таснифи бўйича (исломий обидалар, яҳу- (Б.Зохидов) ҳамда Туризм ва маданий
рономик турлари бўйича — Ўзбекистон тириш воситалари, туроператор ва датга белгиланган тартибда ижарага бе- тинчлигини бузмаган ҳолда фойда- дийлик, христианлик, буддавийликка оид мерос вазирлиги (Б.Шахриёров) билан
касаба уюшмалари Федерацияси ҳамда турагентлар, гид (гид-таржимон), йў- риш чораларини кўрсин. ланилади; зиёратгоҳлар ва бошқалар) тўлиқ хатлов- биргаликда туризм соҳасидаги лойиҳа-
Маҳалла ва нуронийларни қўллаб-қув- риқчи-йўл бошловчи ва экскурсия дан ўтказсин; ларни амалга ошириш, шу жумладан,
ватлаш вазирлиги; етакчилари Платформа орқали ўз хиз- Белгилансинки, пляж зоналари ҳуду- объектларни ёнғин ўчириш воситала- жойлаштириш воситалари ва йирик
матларини йўлга қўйишлари учун барча дида экологик ва санитария талабларига ри, биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш учун моддий-маданий мерос объектларини овқатланиш шохобчалари ҳудудла-
хотин-қизлар учун туризмнинг зиёрат, шароитларни яратиш; жавоб берадиган енгил конструкцияли зарур дори воситалари ва тиббий буюм- халқаро стандартлар асосида хатловдан рида замонавий сузиш ҳавзаларини
маърифий, ижтимоий, маданий-кўнгило- туризм соҳаси субъектлари ўртасида бино ва иншоотлар барпо этилади. лар тўпламига эга тиббий ёрдам қути- ўтказсин; барпо этиш учун Ўзбекистон Респуб-
чар, экологик, этнотуризм турлари бўйича Платформа имкониятларини доимий чалари билан таъминлаш; ликаси Президентининг 2022 йил 19
— Оила ва хотин-қизлар давлат қўмитаси, тарғиб қилиб бориш; Қорақалпоғистон Республикаси Вазир- 2022 йил 1 сентябрга қадар республи- апрелдаги “Ҳудудларда тадбиркорлик
Тиббий-ижтимоий хизматларни ривож- Платформага хизмат кўрсатиш ва ке- лар Кенгаши, Бухоро, Жиззах ва Навоий бинонинг барча учун кўринарли жой- кадаги Муқаддас қадамжолар ва зиёрат- лойиҳаларини молиялаштириш меха-
лантириш агентлиги; йинчалик модернизация қилиш ҳамда вилоятлари ҳокимликлари саноат, транс- ларида ёнғин ва бошқа фавқулодда ва- гоҳларнинг рўйхатини шакллантирсин ва низмларини янада кенгайтириш чора-
доимий равишда техник қўллаб-қувват- порт, алоқа, мудофаа ва бошқа мақсад- зиятлар юз берган тақдирда ҳаракатла- “Uzbekistan.travel” ягона миллий туристик тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-212-сон
фахрийлар, нуронийлар ва пенсио- лаш чораларини кўриш; ларга мўлжалланган ерлар тоифасига ниш ва фуқароларни эвакуация қилиш ахборот порталига жойлаштирсин; қарорида назарда тутилган маблағ-
нерлар учун туризмнинг зиёрат, тиббиёт, б) Транспорт вазирлиги (И.Махкамов): ўтказилаётган қишлоқ хўжалиги ер май- чизмаси ҳамда тезкор ва қутқарув хиз- ларнинг 50 миллион АҚШ долларини
соғломлаштириш туризми турлари бўйи- Транспорт вазирлигининг “Uztrans” яго- донларини реализация қилишда қишлоқ матларининг телефон рақамлари акс Хусусий туризм ташкилотлари уюш- йўналтирсин.
ча — Маҳалла ва нуронийларни қўллаб- на интерактив ахборот тизими, шунингдек, хўжалиги ва ўрмон хўжалиги нобудгарчи- эттирилган маълумотларни акс эттириш маси билан биргаликда Муқаддас қа-
қувватлаш вазирлиги ва “Нуроний” жам- “Ўзбекистон темир йўллари” АЖ, лигининг ўрнини қоплаш бўйича компен- талаби белгиланади. дамжолар ва зиёратгоҳлар рўйхатидаги Туризм ва маданий мерос вазирлиги
ғармаси. “Uzbekistan airways” АЖ ва бошқа йўловчи сация тўловлари ер майдони ажратиб бе- объектларнинг республика ҳудудлари- Қорақалпоғистон Республикаси Вазир-
ташиш лицензиясига эга ташкилотларнинг риладиган юридик ва жисмоний шахслар Давлат органларига белгиланган нинг “чорлов нуқтаси” сифатида туризм лар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент
Мазкур масъул ташкилотлар ўз йўна- электрон чипталарни харид қилиш портал- томонидан қопланишини таъминласин. тартибда тунги вақтда фаолият олиб йўналишларига киритилишини ва кенг шаҳар ҳокимликлари билан биргалик-
лишлари бўйича ҳар йили иш берувчилар ларини Платформага интеграция қилиш бораётган тадбиркорлик субъектлари тарғиб қилинишини таъминласин. да икки ҳафта муддатда жойлашти-
билан биргаликда ходимлар республика ва доимий равишда узлуксиз фаолият Туризм ва маданий мерос вазирлиги фаолиятига асоссиз аралашиш, улар риш воситалари ва йирик овқатланиш
бўйлаб саёҳатга чиқиши учун саёҳат гра- олиб боришини таъминлаш; Сув хўжалиги вазирлиги ва Қурилиш ва- фаолиятига бюрократик тўсиқлар қўйиш 18. Вазирлар Маҳкамаси: шохобчалари ҳудудларида замонавий
фикларини тасдиқлашни ҳамда саёҳатни темир йўл қатновлари сонини кўпай- зирлиги билан биргаликда уч ой муддатда билан боғлиқ бўлган ҳар қандай ҳаракат- а) бир ой муддатда Тошкент шаҳри- сузиш ҳавзаларини барпо этиш бўйича
амалга оширишни таъминласин. тириш ва аҳолининг саёҳат қилиши учун пляж зоналарининг батафсил режалаш- лар тақиқлансин. нинг туризм инфратузилмасини ривож- манзилли лойиҳаларни шакллантириб,
уларнинг қулай логистикасини яратиш; тириш лойиҳаларини ишлаб чиқсин. лантириш орқали, уни минтақавий ту- Вазирлар Маҳкамасига тасдиқлаш учун
3. “Ўзбекистон бўйлаб саёҳат қил!” Туризм ва маданий мерос вазирлиги Туризм ва маданий мерос вазирлиги ристик марказга айлантириш бўйича киритсин.
дастури доирасида ички туризмни ривож- ҳамда туроператор ва турагентлар так- 11. Қорақалпоғистон Республикаси Ва- Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қуйидагиларни назарда тутувчи қарор
лантиришни мувофиқлаштириб бориш лифларига асосан туризм салоҳияти юқо- зирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент қисқартириш вазирлиги, Ички ишлар ва- лойиҳасининг Ўзбекистон Республикаси 22. Экология ва атроф-муҳитни му-
учун масъул этиб Туризм ва маданий ри бўлган туман ва шаҳарларни ўзаро шаҳар ҳокимликлари туризм соҳасини зирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазир- Президенти Администрациясига кирити- ҳофаза қилиш давлат қўмитаси ва Ўр-
мерос вазирлиги ҳамда Қорақалпоғистон боғловчи темир йўл ва автобус қатнов- ривожлантиришга доир лойиҳаларни са- лиги, Миллий гвардия ҳамда Қорақалпо- лишини таъминласин: мон хўжалиги давлат қўмитаси 2022
Республикаси Вазирлар Кенгаши, ви- ларини тезкорлик билан йўлга қўйиш; марали амалга ошириш мақсадида: ғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, йирик кўнгилочар ва туризм объектла- йил 1 декабрга қадар ов туризмини
лоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликла- в) Маданият вазирлиги (О.Назар- вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлик- рини (аквапарк, сафари парк, астроно- ривожлантириш мақсадида ташаб-
ри белгилансин. беков) ва Маданий мерос агентлиги Инвестициялар ва ташқи савдо вазир- лари билан биргаликда заруратга қараб, мия ва гул боғи) қуриш бўйича янги ин- бускорларни жалб қилган ҳолда ов
(Ш.Нуруллоев) маданият ташкилот- лиги билан биргаликда бир ой муддатда ҳар бир ҳудудда Ўзбекистон Республика- вестиция лойиҳаларини амалга ошириш, хўжалигининг тегишли инфратузилма-
4. Туризм ва маданий мерос вазир- лари, шу жумладан, моддий-маданий инвесторлар билан музокаралар ўтказиш си Президентининг 2022 йил 27 январда- шу жумладан, уларнинг молиявий ман- сини (қирғовулхона, ҳайвонлар боқиш
лиги, Давлат солиқ қўмитаси, Молия мерос объектлари чипта чекининг фис- чораларини кўрсин; ги ПҚ-104-сон қарори билан тасдиқлан- баини аниқлаш; жойи) биринчи навбатда Қорақалпо-
вазирлиги ҳамда Иқтисодий тараққиёт кал белгисини матрицали штрих код ган Махсус хизмат кўрсатиш кўчаларига Тошкент шаҳридаги йирик музейлар ғистон Республикаси, Бухоро, Навоий,
ва камбағалликни қисқартириш вазирли- (QR-код) ёрдамида сканерлаш орқали Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Ка- айлантириладиган марказий кўчалар ва Ўзбек давлат циркини реконструкция Жиззах ва Сирдарё вилоятларида жо-
гининг 2022 йил 1 сентябрдан бошлаб Платформада рўйхатдан ўтказиш учун дастр агентлиги билан биргаликда икки рўйхатида келтирилган айрим кўчаларда қилиш, замонавий ахборот технология- рий қилиш чораларини кўрсин.
Ўзбекистон Республикаси фуқаролари шароит яратиш; ой муддатда лойиҳаларни амалга оши- махсус “туризм кўчалари”ни ташкил лари асосида интерактив хизматларни
(кейинги ўринларда — маҳаллий турист- г) Давлат солиқ қўмитаси (Ш.Кудбиев) риш учун зарур ер участкаларини белги- этсин ва ушбу кўчаларда тунги вақтда йўлга қўйиш, музейларнинг архив фонди- 23. Туризм соҳасини ривожлантириш
лар) учун “Ўзбекистон бўйлаб саёҳат махсус мобиль илова (SoliqUz)ни Плат- ланган тартибда инвесторларга ажратиб туризм намойиши объектларининг фао- ни тартибга солиш; бўйича амалга ошириладиган лойиҳа-
қил!” дастури доирасида республика форма билан интеграция қилиш, шу- бериш масаласини кўриб чиқсин; лият олиб боришини таъминласин. Тошкент шаҳрида 2022-2024 йилларда ларни молиялаштириш учун:
ҳудудлари бўйлаб ички саёҳатларни нингдек, унинг узлуксиз фаолият олиб ташкил этиладиган маданий-кўнгилочар
амалга ошириш харажатларининг бир бориши ҳамда хизмат кўрсатиладиган Туризм ва маданий мерос вазирлиги 14. Ички туризмни диверсификация тадбирлар ва фестиваллар, шу жумла- Марказий банк (Б.Зохидов) тижорат
қисмини қайтариш (“Cashback”) (ке- объектларда чипта чекининг фискал бел- билан биргаликда уч ой муддатда 2023- қилиш дастури 1-иловага мувофиқ тас- дан, халқаро тадбирлар календарь режа- банклари билан биргаликда бир ой муд-
йинги ўринларда — Саёҳат харажатла- гисини матрицали штрих код (QR-код) ёр- 2024 йилларда ички туризм йўналиши диқлансин. сини белгилаш; датда 1 триллион сўм миқдорида кре-
рини қайтариш) тартибини жорий этиш дамида сканерлаш орқали Платформада бўйича ҳудудларда бошланадиган йирик Тошкент шаҳрининг замонавий ва та- дит ресурсларининг;
тўғрисидаги таклифи маъқуллансин. рўйхатдан ўтказиш учун шароитлар яра- туризм лойиҳаларини амалга ошириш чо- 15. Ўзбекистон Республикаси Прези- ниқли туристик брендини ишлаб чиқиш
тилганлиги ҳолатини ўрганиш мақсадида ра-тадбирлари тўғрисидаги қарор лойиҳа- дентининг 2021 йил 9 февралдаги ПФ- ва уни тарғиб қилиш бўйича чора-тадбир- Инвестициялар ва ташқи савдо вазир-
Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга му- мунтазам профилактика ишлари олиб сини Вазирлар Маҳкамасига киритсин. 6165-сон Фармони билан тасдиқланган ларни тасдиқлаш; лиги (Ш.Вафоев) 2022 йилнинг якунига
вофиқ: борилишини ташкил этиш; Транспорт-логистика масалаларини тез- б) икки ой муддатда республикада қадар 100 миллион АҚШ доллари миқ-
д) Адлия вазирлиги (Р.Давлетов) 12. Туризм ва маданий мерос вазирли- кор кўриб чиқиш бўйича идоралараро янги дор йўлларини тегишли хавфсизлик доридаги маблағларнинг жалб қилини-
а) Саёҳат харажатларини қайтариш “Фуқаролик ҳолати далолатномалари- ги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни комиссия (А.Абдухакимов, С.Умурзаков) даражасини таъминлаган ҳолда қуриш шини таъминласин.
ички саёҳатларни режалаштириш ва ни ёзиш органларининг ягона электрон қисқартириш вазирлиги, Ички ишлар ва- икки ҳафта муддатда: ва жиҳозлашни жадаллаштириш бўйича
маблағларни қайтариш ҳамда “Ўзбе- архиви” ахборот тизимини Платформа- зирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, дастурни тасдиқласин. Бунда, дор йўл- 24. Туризм ва маданий мерос вазири
кистон бўйлаб саёҳат қил!” дастури га интеграция қилиш ва узлуксиз фао- Миллий гвардия, Хусусий туризм ташки- Фарғона ва Самарқанд, Фарғона ва ларини қуриш учун юқори салоҳиятга эга ўринбосарлари:
доирасида тақдим қилинадиган чегир- лият олиб бориши юзасидан шахсан лотлари уюшмаси ҳамда Ўзбекистон рес- Бухоро, Фарғона ва Термиз ҳамда Фар- ҳудудларни аниқ белгилаш ва ташаббус-
малар, тайёр туристик пакетларни мус- масъул этиб белгилансин. тораторлари ва отельерлари уюшмасининг ғона ва Урганч шаҳарлари орасида авиа- корларга кредит маблағлари ажратиш на- Б.Шахриёров — инвестиция дастури
тақил шакллантиришни назарда тутувчи 7. Туризм ва маданий мерос вазирлиги, туризм хизматларини диверсификация қатновларни қайта йўлга қўйиш масаласи зарда тутилсин. ижросини таъминлаш, янги иш ўринла-
электрон платформа, шу жумладан, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қилиш мақсадида қуйидагиларни назарда кўриб чиқилишини; 19. Туризм ва маданий мерос ва- рини ташкил этиш, туризм инфратузил-
унинг мобиль иловаси (кейинги ўрин- қисқартириш вазирлиги, Молия вазир- тутувчи тунги вақтда (соат 18:00 дан 06:00 зирлиги (А.Абдухакимов) Иқтисодий масини, туристик-рекреацион зоналар ва
ларда — Платформа) орқали амалга лиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳамда га қадар) амал қиладиган механизмларни Фарғона — Мўйноқ — Фарғона йўна- тараққиёт ва камбағалликни қисқар- кластерларни ривожлантириш, Саёҳат
оширилади; Сув хўжалиги вазирлигининг “Ўзбекистон жорий қилиш ва ривожлантириш тўғриси- лишида авиақатновлар ташкиллаштири- тириш вазирлиги (И.Норқулов) билан харажатларини қайтариш тартибини жо-
туризм магистрали” туризм транспорт даги таклифлари маъқуллансин: лишини таъминласин. биргаликда махсус солиқ режими жо- рий этиш, вазирликнинг молия ва бухгал-
б) Саёҳат харажатларини қайтариш коридори (кейинги ўринларда — Туризм рий этилган 28 та туман ва шаҳарнинг терия масалалари;
саёҳат қилиш давомида бир вақтнинг транспорт коридори) бўйлаб автомагист- махсус ташкил этиладиган “туризм 16. 2022 йилдан бошлаб июль ойида 135 та маҳалласи кесимида туризмни
ўзида қуйидагилар назарда тутилганда раль йўллари ва йўл бўйидаги инфрату- кўчалари”да жойлашган умумий овқат- “Ёшлар туризми ойлиги”, 2023 йилдан ривожлантириш бўйича “йўл харитала- Б.Ибрагимов — ташқи, зиёрат ва ички
амалга оширилади: зилма ҳолатини ўрганиш бўйича ишчи ланиш корхоналари, кўнгилочар ва сав- бошлаб эса январь ойининг биринчи ри”ни тасдиқлаб, уларнинг ижроси бў- туризм оқимларини ошириш, оммавий тад-
гуруҳи таклифларига мувофиқ, белгилан- до объектлари, маданият ташкилотлари декадаси ва март ойининг учинчи де- йича ҳар ойда Вазирлар Маҳкамасига бирларни ташкил этиш ва халқаро ҳамкор-
авиа, темир йўл ва (ёки) автомобиль ган тартибда Туризм транспорт коридори (кейинги ўринларда — туризм намойиши кадасида — “Ёшлар туризми ҳафтали- ахборот киритиб борсин. Бунда: ликни ривожлантириш масалалари;
транспортидан фойдаланиш; бўйлаб ер участкаларини реализация объектлари) фаолиятини жамоат хавф- ги”ни ўтказиб бориш йўлга қўйилсин. Иқтисодий тараққиёт ва камбағаллик-
қилиш ва автомагистраль йўллари сизлиги ва аҳоли осойишталигини таъ- ни қисқартириш вазирлиги (И.Норқулов) Н.Зикриллаев — таълим, туризм со-
жойлаштириш воситалари хизматла- бўйлаб замонавий стандартларга жа- минлаган ҳолда тўсқинликсиз амалга Белгилансинки: Қорақалпоғистон Республикаси Вазир- ҳасини рақамлаштириш, методология
ридан фойдаланиш; воб берадиган “Карвонсарой”ларни ошириш; а) “Ёшлар туризми ойлиги” ва “Ёшлар лар Кенгаши ва вилоятлар ҳокимликла- ва нодавлат нотижорат ташкилотлар
ташкил этиш тўғрисидаги таклифларига туризми ҳафталиги” доирасида ўқувчи, ри билан биргаликда бир ой муддатда билан ишлаш, лицензиялаш, сертифи-
маданият ташкилотларига ташриф розилик берилсин. туризм намойиши объектларининг уз- талаба ва ёшларнинг саёҳат гуруҳларини ушбу туман ва шаҳарларнинг маҳаллала- катлаштириш ва стандартлаштириш
буюриш; 8. Белгилансинки, Туризм транспорт луксиз фаолият кўрсатишини таъминлаш ташиш махсус жиҳозланган хизмат авто- рида инфратузилмани ривожлантириш масалалари бўйича масъул этиб белги-
коридори бўйлаб туризм хизматлари йўл- учун зарур инфратузилма ва муҳандис- мобилларида ички ишлар органлари ҳам- лойиҳаларини амалга оширсин; лансин.
в) Саёҳат харажатларини қайтариш га қўйиладиган объектлар Туризм ва ма- лик-коммуникациялар тизимини яна- роҳлигида Ички ишлар вазирлиги Махсус Молия вазирлиги (Т.Ишметов) жорий
ҳар бир туристга қуйидаги миқдорларда даний мерос вазирлиги ҳамда Қурилиш да яхшилаш; бюджетдан ташқари жамғармаси маблағ- йилда ушбу лойиҳаларни амалга оши- Бош вазир ўринбосари А.Абдухакимов
амалга оширилади: вазирлиги томонидан ишлаб чиқиладиган лари ҳисобидан амалга оширилади; риш учун республика бюджетидан 250 уч кун муддатда туризм ва маданий ме-
ва тасдиқланадиган намунавий лойиҳа- маданий-кўнгилочар ва концерт то- б) “Ёшлар туризми ойлиги” доирасида миллиард сўм ажратсин. рос вазири ўринбосарларининг ўзларига
авиақатнов орқали бориб-келиш чип- лар асосида барпо этилади. Бунда: моша тадбирларини ташкил этиш ва “Ёшлар туризми” қурултойи ташкил 20. Белгилансинки: юклатилган вазифалари бўйича 2022 йил
таси нархининг 15 фоизи, лекин 150 ҳар бир “Карвонсарой”нинг ташқи кў- ўтказиш учун зарур шароитлар яратиш; этилади. Бунда: 2022 йил 1 июлдан бошлаб “Туризм давомида ойма-ой амалга ошириладиган
минг сўмдан ошмаган миқдорда; риниши анъанавий архитектура ва ушбу республиканинг ҳар бир ҳудудидан маҳалласи”, “Туризм қишлоғи” ёки “Ту- тадбирларни назарда тутувчи иш режаси
ҳудуднинг ўзига хослигини инобатга махсус автобуслар (shuttle-bus) қат- 50 нафар иқтидорли, ижтимоий ҳимоя- ризм овули” мақоми берилган фуқаролар ва мақсадли кўрсаткичлари тасдиқлани-
темир йўлда ёки автобусда бориб-ке- олган ҳолда ишлаб чиқилиши; новини йўлга қўйиш; га муҳтож, шу жумладан, ногиронлиги йиғинлари ҳудудларида меҳмон уйлари, шини таъминласин.
лиш чиптаси нархининг 15 фоизи, ле- ҳар бир “Карвонсарой”да туризм хизмат- бўлган ҳамда “Ёшлар дафтари”га ки- овқатланиш, кўнгилочар жойлар таш-
кин 80 минг сўмдан ошмаган миқдорда; лари, ҳунармандчилик ва маҳаллий қишлоқ туризм намойиши объектларининг ритилган ўқувчи, талаба ва ёшлар жалб кил этган тадбиркорлар учун Ўзбекистон 25. Ҳисоб палатаси маданий мерос
хўжалиги маҳсулотлари савдоси, автомо- фаолият олиб боришига рухсат бериш- қилинади; Республикаси Президентининг 2022 йил объектларининг хатловдан ўтказилиши ва
жойлаштириш воситасида тунаб қо- билларга, шу жумладан, электромобил- нинг ягона тартибини жорий қилиш ва китобхонлик кунлари, миллий ва эт- 27 январдаги “Хизматлар соҳасини ри- мазкур қарорга мувофиқ бериладиган им-
лиш харажатининг 15 фоизи, лекин 80 ларга хизмат кўрсатиш шохобчалари, туризм намойиши объектларини қўл- носпорт турлари бўйича спорт мусо- вожлантиришга оид қўшимча чора-тад- тиёз ва кредитларнинг белгиланган тартиб-
минг сўмдан ошмаган миқдорда; автотураргоҳ ҳамда замонавий санитария- лаб-қувватлаш тизимини яратиш. бақалари ҳамда маданий-кўнгилочар бирлар тўғрисида”ги ПҚ-104-сон қарори да ажратилишини назорат қилиб борсин.
гигиена шохобчаларининг мавжуд бўлиши; тадбирлар ташкил этилади; 2-бандининг “а” ва “в” кичик бандларида
театр, музей, цирк ва бадиий галерея- “Яшил макон” умуммиллий лойиҳа- 13. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга юқори натижаларга эришган ҳамда назарда тутилган солиқ имтиёзлари ва 26. Туризм ва маданий мерос вазир-
ларга ҳар бир ташриф чиптаси нархи- си доирасида ҳар бир “Карвонсарой” ат- мувофиқ: ёшларга ўрнак кўрсатадиган спортчилар қоидалари татбиқ этилади; лиги манфаатдор вазирлик ва идоралар
нинг 50 фоизи, лекин 20 минг сўмдан рофида дарахт ва бута кўчатларини экиш ва мураббийлар ҳамда санъат ва мада- оилавий меҳмон уйларини таъмир- билан биргаликда уч ой муддатда қо-
ошмаган миқдорда; назарда тутилади. а) тунги вақтда фаолият олиб борув- ният, илм-фан ва бизнес соҳаларининг лашга 100 миллион сўмгача, мебель, нунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан
9. Туризм ва маданий мерос вазир- чи туризм намойиши объектларининг намояндалари иштирокида “маҳорат маиший техника ва бошқа буюмлар би- келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшим-
г) саёҳат харажатлари фақатгина лиги Қурилиш вазирлиги, Давлат солиқ узлуксиз фаолият кўрсатишини таъмин- дарслари” ўтказилади; лан жиҳозлашга 50 миллион сўмгача чалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига
Платформа орқали амалга оширилган қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агент- лаш учун давлат томонидан қуйидагилар ёшлар учун бизнесни ташкил қилиш, ҳамда сузиш ҳавзаларини ташкил этишга таклифлар киритсин.
ички саёҳатлар учун унинг якуни билан лиги, Қорақалпоғистон Республикаси амалга оширилади: ҳунармандчилик маҳсулотларини тай- 200 миллион сўмгача лойиҳаларни мо-
маҳаллий туристларнинг банк карталари- Вазирлар Кенгаши ва вилоятлар ҳо- ёрлаш бўйича давра суҳбатлари таш- лиялаштириш учун тадбиркорларга кре- 27. Ўзбекистон Республикаси
га қайтарилади; кимликлари билан биргаликда бир ой фаолият юритаётган туризм намойи- кил этилади; дитлар берилади. Президентининг айрим қарорларига
муддатда замонавий “Карвонсарой”- ши объектлари атрофи узлуксиз ёри- ёшлар билан таниқли театр ва кино 2-иловага мувофиқ ўзгартириш ва қў-
д) Платформа Давлат солиқ қўмитаси- ларни ташкил этиш бўйича манзил- тилиши таъминланади, шу жумладан, ижодкорларининг ижодий мулоқотла- шимчалар киритилсин.
нинг махсус мобиль иловаси (SoliqUz) ли рўйхатни шакллантирсин ва тас- мазкур ҳудудлар энергия тежовчи тех- ри уюштирилади;
билан интеграция қилинган ҳолда, ха- диқлаш учун Вазирлар Маҳкамасига нологиялар ва қайта тикланувчи энергия “Ёшлар туризми” қурултойи ташкил 28. Мазкур қарорнинг ижросини
ражатлар ҳаққонийлиги мобиль илова киритсин. манбалари билан жиҳозланади; этиладиган ва унга яқин ҳудуддаги (ви- назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси-
ёрдамида текширилиб, харид чекининг лоят, шаҳар) туризм намойиши объект- нинг Бош вазири А.Н.Арипов, Ўзбекистон
матрицали штрих кодини (QR-код) ҳамда туризм намойиши объектлари “Хавф- ларига саёҳатлар ташкил этилади; Республикаси Президенти Администра-
маҳаллий туристларнинг доимий яшаш сиз шаҳар” концепциясига интеграция “Ёшлар туризми” қурултойини ташкил цияси раҳбари З.Ш.Низомиддинов зимма-
жойларини кўрсатиш орқали саёҳатлар қилинади; этиш ва ўтказиш билан боғлиқ харажатлар сига юклансин.
рўйхатдан ўтказилади. Жамғарма маблағлари ҳамда қонунчилик
“туризм кўчалари”да жамоат хавфсиз- ҳужжатлари билан тақиқланмаган бошқа Ўзбекистон Республикаси Ш. МИРЗИЁЕВ
5. Молия вазирлиги республика бюд- лиги нормалари ва талаблари доирасида манбалар ҳисобидан амалга оширилади; Президенти
жетининг қўшимча маблағлари ҳисоби- “хавфсизлик чақирув тугмалари” ўр- в) Туризм ва маданий мерос вазирлиги,
дан саёҳат харажатларини қайтаришни натилади ҳамда “Wi-Fi” зоналари таш- Ёшлар ишлари агентлиги, Олий ва ўрта Тошкент шаҳри,
молиялаштириш учун жорий йилда жами кил этилади; махсус таълим вазирлиги, Қорақалпо- 2022 йил 30 апрель
30 миллиард сўм, жумладан, унинг би- ғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши,
ринчи босқичини молиялаштириш учун б) тунги вақтда фаолият олиб бораёт-
бир ҳафта муддатда 10 миллиард сўм ган туризм намойиши объектларига:
миқдоридаги маблағларнинг Туризм ва
маданий мерос вазирлиги ҳузуридаги объектларнинг ички қисми, хизмат
бюджетдан ташқари Туризмни қўллаб- кўрсатиш хоналари, кириш ва чиқиш,
қувватлаш жамғармасига (кейинги ўрин- шу жумладан, фавқулодда вазиятлар
ларда — Жамғарма) ажратилишини юз берган тақдирда ҳаракатланиш ва
таъминласин. фуқароларни эвакуация қилиш жойла-
Нигоҳ 32022 йил 4 май, 88-сон
ТАҲЛИЛ ВА ТАҚҚОС
Ҳаво қўналғалари – ташриф буюрувчилар учун, наинки янги манзиллар дарвозаси, балки ўзига хос ладан, Тошкент аэропортини халқаро
меъморий жозибаси билан ҳайрат уйғотувчи масканлар сирасига киради. Мутахассисларнинг фикрича, улар хаб, Навоий аэропортини юк ташиш
айни кезда йирик иш берувчи корхоналар, катта даромадлар манбаига айланиб, жадал ривожланаётган хаби, Самарқанд ва Бухоро аэропорт-
Янги Ўзбекистон учун ҳам муҳим аҳамиятга эга. ларини туризм хабларига айлантириш
кўзда тутиляпти.
жудБ.уУглуанрги“UкуzнbдeаkiмstаaмnлAакirаpтoиrмtsи”задкац1и1ятдаоралэриокпжоармт имяатви- натижасида барча аэропортларнинг молиявий кўрсат- рақобатни ривожлантириш борасида ошлдуинйдиалнтиунрг-
таркибида иш юритмоқда. 2021 йил якунлари бўйича кичлари яхшиланган. ган ишлар кўлами катта. Бинобарин, Тақдимотда Бухоро ва Урганч аэро-
мазкур ҳаво қўналғалари орқали 5 миллион 400 минг Лекин бу ўзгаришлар улар фаолияти ва хизмат 11 ампармеллаьккаутниимиПзреазэирдоепнотритмлаирзиҳнуизу2р0и3д5агйиитлагқадиқамдоатр- портларини қайта қуриш лойиҳалари
кйжоўамлтлопаварчнниииявлама8ра2қгабмуихлинлзгамштаоттнинкраўирюшскабттўиайшшиичҳлаагжкамнўр,ихиоолршгиагнжанич.йоХраавалирааар-- вкоўбрсбаетриашдид, адреагажнасхиулзоасмаоганаквеилийштгаалаасболсарбгўалотлўмлаайждиа-. да ҳақида ҳам сўз борди. Йўловчиларни
ривожлантириш стратегияси ва 2026 йилгача амалга ўтказиш қуввати соатига 1100 нафар
Негаки, соҳада ислоҳотларни изчил давом эттириш, ошириш дастури муҳокамаси чоғида ҳам бу масала- бўлиши кутилаётган Бухоро аэропор-
авиация хизматлари бозорини либераллаштириш ва ларга алоҳида эътибор қаратилди. тини қуришга 136 миллион долларлик
инвестиция киритилиши мўлжалланяп-
Модернизация, АЭРОПОРТЛАР ти. Урганчда соатига 1200 йўловчига
трансформация, хизмат кўрсатадиган янги аэропорт 177
“Бешинчи” ва Жаҳон тажрибасига кўра, “очиқ ос- нисбатан 20 тага ошганини кўрсатади. — Аэропорт энг сўнгги русумдаги миллион долларлик сармоя тикишни та-
инвестиция “еттинчи” ҳаво мон” қоидасининг қўлланилиши йў- Агар уч йил олдин 50,8 минг тонна юк технологиялар билан таъминланган, қозо этади. Уларнинг меъморий қиёфа-
эркинлиги нима ловчи ташувларини ўртача 35 фоизга ташилган бўлса, ўтган йили бу миқдор — дейди “Самарқанд” халқаро аэропор- сида тарихий шаҳарларимизнинг ўзига
Модернизация янгилаш, унга замо- оширгани ҳолда, авиачипталар нархини 82 минг тоннага етди. ти бош директори ўринбосари Ҳилми хос жозибали жиҳатлари ўз ифодасини
навий тус бериш, янги талабларга му- учун керак? 20 фоиздан 40 фоизгача пасайтириш, Йилмаз. — Бу юкларни қабул қилиш ва топади. Бошқарув ва хизмат кўрсатиш
вофиқ ўзгартириш, деган маъноларни минглаб иш ўринларини яратиш имко- Келгуси режалар янада салмоқ- жўнатиш, рўйхатдан ўтиш каби хизмат билан боғлиқ барча масалалар худ-
англатса, трансформация ҳам шаклан, Тўғриси, “Uzbekistan Airports” АЖ нини беради. ли. Жорий йилда 26,8 минг парвоз- кўрсатиш жараёнлари қисқа муддатда ди Самарқанд халқаро аэропортидаги
ҳам мазмунан қайтадан қуриш ва ҳосил барча аэропортларнинг ягона ижро ни қабул қилиш орқали 6,7 миллион ва сифатли бажарилишини таъмин- каби давлат-хусусий шериклик асосида
қилиш тушунчасини беради. Моҳиятан этувчи органига айлантирилганида, Янгича ишлаш йўловчига хизмат кўрсатиш мўлжал- лаяпти. Кутиш залида йўловчилар учун амалга оширилиши мўлжалланяпти.
бир-бирига яқин бу атамаларнинг ама- айрим мутахассис ва экспертлар “очиқ самараси ланган бўлиб, 2026 йилда бу кўрсат- замонавий қулайликлар яратилган. Бу
лий натижаларини инвестицияларсиз осмон” режимида иш юритишга ўтган кични 9,6 миллион нафарга етказиш ердаги болалар майдончаси, намозхо- Маълумки, Фарғона водийсидаги учта
тасаввур этиш мушкул. Содда ифода- аэропортларга турли хил босимлар бў- Табиийки, жаҳон тажрибасига таяниб кўзланяпти. на, тамадди қилиш ва савдо нуқталари — Андижон, Наманган ва Фарғона аэро-
лаганда, инвестиция келажакда ман- лади, унинг йўриғидан чиқа олмайди, ишлашда ҳар бир корхона ўз имконият уларга туну кун хизмат кўрсатади. портлари шаҳарлар ичида жойлашгани
фаат кўришни кўзлаб, корхонани ри- деган фикрларга борган эди. Чунки жа- ва мақсадларидан келиб чиққан ҳолда Осмон тоқига ва атрофи бино-иншоотлар билан зич
вожлантириш учун маблағ йўллашдир. мият давлат тасарруфидаги ташкилот. ёндашади. Лекин ҳар қандай компания монанд маскан Янги аэропорт режалаштирилган ўралгани сабабли уларни кенгайтириш
Барча аэропортларни ривожлантириш учун мақбул бўлган умумий жиҳат бор. парвозлар сонини ҳафтасига 40 тадан имконияти чекланган. Шу боис, 20-30
Президентимизнинг 2018 йил 27 стратегиясини амалга ошириш, улар Йўловчилар оқими кўпайган, айниқса, Самарқанд осмонидаги юлдузлар 120 тагача ошириш имконини беради, йиллик истиқболни инобатга олган ҳол-
ноябрдаги “Ўзбекистон Республика- фаолиятини услубий бошқариш ва энг тиғиз соатларда барча хизматлар тунда янада ёрқинроқ нур таратади. перроннинг модернизация қилиниши да, ушбу минтақада янги халқаро аэро-
сининг фуқаро авиациясини тубдан инфратузилмасини тараққий эттириш- фаолиятини мақбуллаштириш, бунда Ҳазрат Навоийнинг ёзишича, жаҳон туфайли самолётлар тўхташ жойлари порт қуриш таклиф этилмоқда.
такомиллаштириш чора-тадбирлари га доир лойиҳаларини амалга ошириш асосий эътиборни сарфланадиган вақт- ичра яна бир осмон бўлган, Бобурнинг сони 24 тага етказилди.
тўғрисида”ги фармонида айнан ана шу учун инвестицияларни жалб этиш, янги ни қисқартириш, иш сифатини ошириш- таърифича, Қуёш, Ой, сайёра ва юлдуз- — Ҳозирги пайтда бизда водийдаги
жиҳатларга асосланган вазифалар қам- технологияларни жорий этиш ягона га қаратиш мақсадга мувофиқ ҳисобла- лар ҳаракати ўрганилган Мирзо Улуғбек “Air Marakanda” компанияси ходим- аэропортларни ривожлантириш бўйи-
раб олинган. ижро органининг зиммасидаги вазифа нади. расадхонаси Кўҳак тепалигининг этаги- лари Германиянинг “Мюнхен” ва ча иккита сценарий мавжуд, — дейди
ҳисобланади. да жойлашган. Бу ердан кечалари кўк Р.Жўраева. — Биринчиси — Наманган,
— Ушбу фармон билан Ўзбекистон Бу мақсадга эришиш учун “Uzbekistan тоқи кафтдагидек намоён бўлади. Ўша Туркиянинг “Истанбул” халқаро аэро- Фарғона ва Андижондаги ҳаво манзил-
миллий авиация тармоғи тубдан қайта Кейинги пайтда соҳада амалга оши- Airports” АЖ хендлинг компанияси- даврлардаёқ, расадхонанинг ички де- порти мутахассислари билан ҳамкор- ларини тубдан қайта қуришни назарда
қурилиб, унинг негизида бири-биридан рилаётган янгиланишлар ва аэропорт- ни ташкил этди. Жамият таркибида ворларида осмон тасвири, юлдузлар ликда Самарқанд халқаро аэропортини тутади. Маълумки, бу шаҳарлар жа-
мустақил бўлган “Uzbekistan Airways” лар учун кўзда тутилаётган имтиёзлар “Uzbekistan Airports Нandling” шўъба харитаси, тоғ, денгиз, мамлакатлар бел- йирик транспорт ва сайёҳлик марказига дал ривожланиб, ҳудудлари кенгайиб
ва “Uzbekistan Airports” акционерлик “Uzbekistan Airports”га бўлган олдинги корхонаси тузилиб, йўловчиларга рўй- гиланган Ер шари тасвири ишланган. айлантириш устида бошланган ишлар- боряпти. Жўғрофий жиҳат учта аэро-
жамиятлари ташкил этилди, — дейди қарашларни ўзгартирмоқда. Хусусан, хатдан ўтиш ва уларни самолётгача Шу ерда яратилган ва асрлар давомида ни давом эттирмоқда. портда ҳам самолётларнинг учиш ва
Тошкент давлат транспорт университе- жамият ва унинг таркибидаги халқаро кузатиш, юкларни етказиш, ҳаво лай- Шарқда ва Европада фойдаланиб ке- қўнишини фақат бир томонлама амалга
ти доценти, аэронавигация тизимлари аэропортлар учун 2021 йил 1 майдан 3 нерига хизмат кўрсатиш, озиқ-овқатлар линган “Зижи Кўрагоний” асарида 1018 Замонавий оширишни тақозо қилади. Бу эса пар-
кафедраси мудири Сабоҳат Шукуро- йил муддатга юридик шахслардан оли- билан таъминлашдан тортиб, аэровок- та юлдузнинг ақл бовар қилмас аниқ- талабларга мос возлар сонини оширишни мураккаб-
ва. — Бундан ташқари, авиакомпания надиган ер солиғи ва мол-мулк соли- залдаги тиббиёт пункти, она ва бола, ликдаги жадвали тузилган... лаштиради.
таркибига кирувчи давлат унитар кор- ғининг белгиланган ставкаси 50 фоиз- маълумотнома хоналари ишини бошқа- лойиҳалар
хоналарини масъулияти чекланган жа- гача камайтирилди. Аэропортларга ўз ришга доир барча хизматлар унинг зим- Самарқанд аэропортига тунда само- Иккинчи сценарийга кўра, водий
мият этиб қайта тузиш, “Ўзаэронавига- эҳтиёжлари учун махсус технологик масига юкланди. лётда келиб қўнар экансиз, хаёлингизга Мустақиллигимизнинг 30 йиллиги вилоятлари ўртасида янги аэропорт-
ция” марказини Вазирлар Маҳкамаси ускуналар, транспорт ва ахборот-ком- беихтиёр ана шу тарихий маълумотлар арафасида “Тошкент” халқаро аэро- ни қуриш. Бу ҳудудларнинг сайёҳлик
таркибига ўтказиш, “Махсус авиацион муникация маҳсулотларини импорт қи- Бундан ташқари, илгари авиаком- келади. Бунга ундовчи яна бир жиҳат ҳам портини модернизация қилиш ҳисобига ва транспорт инфратузилмасини ри-
ишлар авиакомпанияси” ДУК базасида лиш, фуқаро авиацияси объектларида паниялар жамиятдан хизмат кўр- бор. Янги аэропортнинг меъморий биноси учиб кетиш зали очилган эди. Бу унинг вожлантиришга янги кўлам бахш эта-
“Uzbekistan Helicopters” МЧЖ фаолия- иш тажрибасига эга бўлган маҳаллий ва сатиш мажмуини тўла сотиб олган “Зижи Кўрагоний” китобига муқояса тар- ўтказувчанлик имкониятини икки баро- ди. Унда парвозлар сонини кунига
тини йўлга қўйиш назарда тутилди. Со- хорижий лойиҳа ташкилотлари билан бўлса, эндиликда уларнинг ўзи за- зида барпо этилган, томида эса юлдуз- барга кенгайтирди. Айни пайтда йўлов- 40-45 тага етказган ҳолда, энг тиғиз
ҳани ислоҳ қилиш дастури доирасида ҳамкорликни йўлга қўйиш бўйича тўғ- рур сервислар тўпламини алоҳида лар туркуми тасвири туширилган осмон чиларга 12 та рўйхатга олиш зонаси, пайтларда 5000 йўловчига хизмат
2020 йилнинг январида давлат иштиро- ридан-тўғри шартномалар тузиш ҳуқуқи шакллантиради, бунинг учун ортиқча кўриниши акс этган. Фазодан қараганда, божхона ва чегара, авиация хавфсизли- кўрсатиш мумкин бўлади.
кида янги “Humo Air” авиакомпаниясига берилди. харажат талаб этилмайди. Масалан, айниқса, тунги осмонда бу кўриниш жуда ги назорат пунктлари, телескопик трап,
асос солинди. Ушбу авиакомпания узоқ 2021 йилда мамлакатимиз аэропорт- ажойиб ва улуғвор манзара касб этади. автобусларга чиқиш учун 2 та қўшимча Умуман олганда, 2026 йилга қадар
бўлмаган йўналишларга парвозларни Маълумки, Халқаро фуқаролик авиа- йўлаклар хизмат кўрсатяпти. Улар бу аэропортларни таъмирлаш ва янгила-
амалга ошириш билан шуғулланади. цияси тўғрисидаги конвенцияга асосан, Мустақиллигимизнинг 30 йиллиги арафасида ердаги дўконлар, кафелар ҳамда замо- рини қуришга 829 миллион доллар миқ-
бир мамлакат авиакомпанияси бошқа “Тошкент” халқаро аэропортини модернизация навий она ва бола хонасидаги қулай- дорида маблағ йўналтирилади. Унинг
Мазкур ислоҳотлар авиация бозо- давлатнинг ҳаво кенглигига кириш, унинг қилиш ҳисобига учиб кетиш зали очилган эди. Бу ликлардан ҳам баҳраманд бўлишлари 287 миллион долларини шу йилнинг
рини либераллаштириш ва рақобат- ҳудудига қўниш ва аэропортлардаги унинг ўтказувчанлик имкониятини икки баробарга мумкин. ўзида ўзлаштириш назарда тутилган.
ни ривожлантиришга қаратилган. Бу хизматлардан фойдаланиш мумкин. кенгайтирди. Айни пайтда йўловчиларга 12 та
авиакомпаниялар бозорида ишлашни “Очиқ осмон” режими, деб аталувчи бу рўйхатга олиш зонаси, божхона ва чегара, авиация — Бу лойиҳанинг дастлабки босқи- Ҳудудий парвозлар миқёсини янада
истовчилар учун кенг йўл очиш орқали тамойилда авиакомпанияларнинг нарх хавфсизлиги назорат пунктлари, телескопик трап, чи эди, — дейди Р.Жўраева. — Ҳозирги кенгайтириш ҳам кун тартибидаги дол-
рақобат муҳитини яратишни англатади. сиёсатига аралашмаслик, самолётлар, автобусларга чиқиш учун 2 та қўшимча йўлаклар кунда аэропортдаги халқаро йўналиш- зарб масала бўлиб турибди. Саёҳатлар-
Қолаверса, миллий авиакомпаниянинг уларнинг қуввати, турларига алоқадор хизмат кўрсатяпти. лар бўйича учиб кетиш залининг иккин-
монополлиги, хизмат кўрсатиш даража- чекловларнинг мавжуд эмаслиги каби чи навбати модернизация қилиняпти. ни ташкил этишда ҳаво транспорти энг
сининг пастлиги ҳам туб ўзгаришларни устунликлар ҳам назарда тутилган. ларида хорижий ҳаво кемаларига Мутахассисларнинг таъкидлашича, бу Унинг ишга тушиши билан йўловчи- муҳим воситалардан бири саналади.
тақозо этарди. кўрсатиладиган хизматлар нархи 43 чироқлар 50 километр олисдаги масофа- ларни ўтказиш қуввати соатига 2400
Кейинги йилларда юртимиздаги бар- фоизга қисқартирилди. Жорий йилда дан ҳам кўзга ташланиб туради. нафарга етади, қўшимча замонавий Шу йил 26 апрель куни Президенти-
Бугунги кунда мамлакатимиз иқти- ча халқаро аэропортлар “бешинчи ҳаво бу кўрсаткични яна 17 фоизга камай- хизмат кўрсатиш турлари билан бойий- миз раислигида бўлиб ўтган видеоселек-
содиётида амалга оширилаётган тар- эркинлиги” режимида ишлаяпти. Маз- тириш мўлжалланмоқда. Халқаро терминалнинг ташқи дизай- ди. Тез орада Қарши аэропортидаги тор йиғилишида сайёҳларнинг хорижий
кибий ўзгаришлар жараёнида авиа- кур тамойил — хорижий авиакомпания- ни Боку ва Истанбул аэропортларига учиш залини қайта қуриш, Термиздаги ва ички авиақатновларга бўлган тала-
компанияларнинг ҳам трансформация ларга ўз мамлакатида бошланадиган Айни кунда юртимиз аэропортлари ўхшаши бежиз эмас. У Туркиянинг му- қўналғани янгилаш ишлари ҳам ниҳоя- бини қондириш бўйича ҳам қатор вази-
қилиниши режалаштирилган. Шу билан ёки тугайдиган учиш асносида икки хо- 60 дан ортиқ чет эл компаниялари би- ҳандислик компанияси томонидан яра- сига етади. фалар белгилаб берилди. Жумладан, 1
бирга, коронавирус пандемияси туфай- рижий давлат ўртасида парвоз қилиш лан ҳамкорлик қилмоқда. Бу 2019 йилга тилган меъморий лойиҳа асосида бар- июлдан бошлаб “Зиёрат туризми” дас-
ли юзага келган иқтисодий аҳвол тар- ҳуқуқини берса, “еттинчи ҳаво эркинли- по этилди. Бундай саъй-ҳаракатларни изчил тури доирасида хорижий авиакомпания-
моқни янада такомиллаштиришни кун ги” чет эл авиакорхоналарига юк ташиш давом эттириш мақсадида юртимиз аэ- ларга кўрсатиладиган хизматларга 50
тартибига қўйди. Бунда асосий эътибор имконини тақдим этади. — Янги терминал қуриш лойиҳаси ропортларини 2035 йилга қадар ривож- фоизгача чегирмалар жорий қилинади.
иқтисодий самарадорлик ва хизматлар “Air Maracanda” хорижий корхонаси ва лантириш стратегияси ишлаб чиқилган. 1 октябрга қадар маҳаллий авиақатнов-
сифатини оширишга қаратилмоқда. жамиятимиз ўртасида имзоланган Ўз- Президентимизга тақдимотда ушбу ларга мўлжалланган янги “Silk avia” ком-
бекистон авиация тарихидаги биринчи стратегияни 2026 йилгача амалга оши- панияси ташкил этилади. Харажатларни
Чунки пандемия жаҳон авиасаноа- давлат-хусусий шериклик келишуви риш дастури муҳокама қилинди. Бунда камайтириш мақсадида 9 та самолёт тў-
тига жуда катта зарар етказди ва бу доирасида амалга оширилди, — дейди аэропортларни ихтисослаштириш, жум- лиқ эконом-классга ўтказилади.
жараён ҳали-ҳануз давом этяпти. Шу “Uzbekistan Airports” акциядорлик жа-
боис, карантиндан энг кўп зарар кўраёт- мияти бошқаруви раиси Раъно Жўрае- — Олдимизда ички парвозларни на-
ган "Uzbekistan Airways" ва "Uzbekistan ва. — Ҳар биримизнинг ўз инвестиция фақат “point to hub” (пойтахтдан ҳудуд-
Airports" акциядорлик жамиятларини дастуримиз бор эди. Давлат ҳамкори- ларга) тамойили асосида, шу билан
қўллаб-қувватлаш мақсадида уларнинг нинг олдига — аэродромни, яъни учиш- бирга, “point to point” (ҳудудлараро) ус-
122 миллион доллар кредитларининг қўниш йўлакларини қуриш, хусусий ше- луби бўйича амалга ошириш вазифаси
тўлов муддатлари узайтирилди, 60 мил- рик эса — терминални барпо этиш ва турибди, — дейди Р.Жўраева. — Ҳозир-
лиард сўмлик солиқ имтиёзлари тақдим унинг фаолиятини бошқаришни ўз зим- ги кунда қирққа яқин йўналишни ишга
этилди, Ўзбекистоннинг Инқирозга қар- масига олди. тушириш учун 70 нафаргача йўловчи
ши кураш жамғармасидан 50 миллион ташийдиган самолётларни харид қи-
доллар миқдорида айланма маблағ си- Бир кунда 70 та самолётга хизмат лиш устида иш олиб бориляпти. Учиш
фатида фоизсиз ссудалар ажратилиши кўрсатиш имкониятига эга бўлган янги нархлари темир йўлники билан баравар
назарда тутилди. терминал жорий йилнинг 1 апрелидан бўлиши режалаштирилмоқда. Чипталар
фаолият бошлади. Бунинг учун инвес- нархининг пасайиши ички сайёҳлик ри-
— Транспорт тизимини самарали тор томонидан 70 миллион АҚШ долла- вожланишига ижобий таъсир кўрсатади.
ташкил этиш борасидаги устувор вази- ри миқдорида сармоя киритилди. Унда
фалар давлатимиз раҳбарининг диққат 29 та рўйхатга олиш пештахтаси, 8 та Осмон очиқ ва мусаффо бўлса, қуш-
марказида бўлиб келмоқда, — дейди чиқиш йўлаги, 4 та телескопик трап, лар парвози сарбаланд, одамлар кай-
С.Шукурова. — Хусусан, 2020 йил 28 учиб келган йўловчилар учун 15 та пас- фияти кўтаринки бўлади. “Олтин қанот”
январда ўтказилган йиғилишда авиа- порт назорати кабинаси мавжуд. қушларнинг эркин учиши учун қулай
ция соҳасидаги ҳолат танқидий таҳлил шарт-шароит, замонавий инфратузилма
этилиб, парвозлар географиясини кен- зарур. Хориж ёки қадрдон юртдаги ша-
гайтириш, йўловчилар ташиш бозорида ҳар сафарини ният қилган йўловчилар
транспорт хизматларининг янги турла- мўътадил нархда сифатли хизмат кўрса-
рини, маркетинг ва тариф сиёсатини тилишидан манфаатдор. Уларнинг бар-
жорий этиш мақсадида ахборот тех- часи мужассам бўлган авиақўналғаларга
нологияларини модернизация қилиш, ҳаво кемалари ҳам, йўловчию сайёҳлар
мавжуд халқаро интермодал логистика ҳам ошиқаверади. Бу наинки аэропорт-
марказларидан максимал даражада ларнинг иқтисодий салоҳиятини, айни
фойдаланган ҳолда, Европа ва Осиё кезда юртимиз халқаро нуфузи ва ими-
ўртасида мунтазам юк ташиш йўналиш- жининг ошишига ҳам хизмат қилади.
ларини самарали ташкил этиш вазифа-
лари қўйилганди. Абдурауф ҚОРЖОВОВ,
иқтисодий шарҳловчи
2021 йил 19 апрель куни бўлиб ўтган
давлатимиз раҳбари ҳузуридаги тақ-
димотда эса, “Uzbekistan Airports” ак-
циядорлик жамияти таркибидаги 11 та
аэропортни ягона бошқарув органи та-
сарруфида бирлаштириш, халқаро таж-
риба асосида харажатларни 32 фоиздан
15 фоизга тушириш, харидларни опти-
маллаштириш, аэропорт хизматлари
учун йиғимларни 27 фоизга, жумладан,
зиёрат туризми доирасида 50 фоизга-
ча камайтириш юзасидан тавсиялар
берилди.
4 2022 йил 4 май, 88-сон Жараён ЎЗБЕКИСТОН
Глобал бозорда нархларнинг кескин Зараркунандаларга сига анъанавий лой суваш ўрнига, соя деярли ярмини йўқ қилди. Илгари мен
тебраниши ҳамда озиқ-овқат хавфсизлиги қарши кучли ҳимоя берадиган тўрлар ёпилади. Зарарку- уларга қарши пестицидларни кўп ишла-
масаласи бугун мамлакатлар олдига қишлоқ нандаларга қарши курашнинг янгича тардим. Ҳозир эса иссиқхонада умуман
хўжалигига энг илғор технологияларни олиб Қишлоқ хўжалигида кўпинча сув тан- усули бўлган тутқич ва чивинларни ту- зараркунанда ва касалликлар йўқ. Ўғит-
кириш вазифасини қўймоқда. Юртимизда қислиги, ер унумдорлигининг пастлиги, тиб қоладиган тўрлар эса танлаб олин- лардан фойдаланишдаги янгича ёнда-
“замонавий қишлоқ хўжалиги” атамаси пайдо касаллик ва зараркунандалар юқори ган ҳудудлар амалиётида янги усулдир. шув ҳам ҳосилдорликка жуда яхши таъ-
бўлиб, уни ривожлантириш бошланганига кўп ҳосил олишга тўсқинлик қилади. Анъа- Мутахассисларнинг айтишича, бу тўр- сир қилди — буни помидорнинг биринчи
бўлмади. Аммо ўтган қисқа вақтда тармоқдаги навий қишлоқ хўжалигида бу муаммо- лар ҳаво айланишини ҳам яхшилайди. куртакларига қараб билишимиз мумкин.
йирик ва инновацион лойиҳалар аҳолининг озиқ- ларга қарши курашда катта харажат ва Ҳосилдан 30 миллион сўмга яқин даро-
овқат маҳсулотларига бўлган талабини қондириш, воситалар талаб этилса-да, ҳар доим Иссиқхоналар кираверишига вирус мад олишни режалаштирганман.
импорт ўрнини босувчи ва экспортбоп маҳсулотлар ҳам кутилган натижани беравермайди. ҳамда бактерияларга қарши қўш эшик-
ишлаб чиқариш, асосийси, ички бозорларда нархлар Замонавий деҳқончилик эса барча жа- ли тизим ўрнатилган. Дезинфекция- Янги усуллар
барқарорлигини сақлашга хизмат қиляпти. Бу раённи назорат қилиш мумкин бўлган ловчи пол қопламалари, содда қилиб оммалашмоқда
борада халқаро ҳамкорликдаги лойиҳалар улуши ҳам илғор технологияларни таклиф этмоқ- айтганда, мат ёки гиламча ифлосла-
сезиларли ошмоқда. да. Бу нафақат сув ёки бошқа ресурс- нишларга қарши курашишга ёрдам Аслида, лойиҳа 3 босқичдан иборат
ларни тежовчи, балки зарур ҳаво ҳаро- берадиган гигиеник восита сифатида бўлиб, ишлаб чиқаришни ташкил этиш,
27 апрель куни Президентимиз раис- лар танланди. Илк босқичда манфаат- ни оширишда муҳим аҳамиятга эга. ратини таъминлашгача қаратилган энг қайта ишлаш ва сотиш тизимини йўлга
лигида қишлоқ хўжалигида халқаро дорлар қишлоқлардаги даромади паст 2022–2026 йилларга мўлжалланган янги усуллардир. қўйиш ҳамда техник кўмак кўрсатишни
молия институтлари иштирокидаги ло- ва доимий бўлмаган уй хўжаликлари Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стра- ўз ичига олади. Мутахассислар аҳоли-
йиҳаларнинг бориши ҳамда таълим си- орасидан танлаб олинди. Шу билан тегиясида қишлоқ хўжалигини илмий ФАОнинг “Келажак авлод учун ақл- га иссиқхонани замонавийлаштиришда
фатини яхшилаш масалалари бўйича бирга, хотин-қизлар ва ёшлар бандли- асосда ва интенсив ривожлантириш ли деҳқончилик” лойиҳаси ана шундай кўмаклашиш баробарида, ҳар ҳафта
ўтказилган йиғилишда таъкидлангани- гини таъминлашга алоҳида эътибор қа- орқали деҳқон, фермерлар даромади- юқори технологияларга асосланган. техник ёрдам ҳам кўрсатиб боради.
дек, сўнгги беш йилда қишлоқ хўжалиги ратилиб, улар сони кўп бўлган хонадон- ни камида 2 баравар ошириш, қишлоқ Лойиҳа бўйича иссиқхоналар тўлиқ за- Шу кунга қадар иссиқхона эгалари учун
соҳасига 2,5 миллиард доллар хорижий ларга устувор аҳамият қаратилди. Ўтган хўжалигининг йиллик ўсишини камида монавий тизимга мослаштирилиб, иш- ташкил этилган тренингларда ўнлаб бе-
ресурслар жалб қилинган. Шундан, 1,7 йили иш бошлаган лойиҳа иштирокчи- 5 фоизга етказиш белгиланган. Бу бо- лаб чиқаришнинг беш асосий омили нефициарлар ва уларнинг оила аъзола-
миллиард доллар ўзлаштирилиб, 4 — иқлимни бошқариш, зараркунанда- ри ҳамда бошқа манфаатдор шахслар
мингга яқин лойиҳа амалга оширилди. лар ва касалликларга қарши курашиш, иштирок этди.
Бунинг ҳисобига 2,5 минг гектар замо- иссиқхонанинг бошқарув амалиётлари,
навий иссиқхоналар, 11 минг гектар сувдан фойдаланиш ва ўсимликларни — Машғулотларда асосан санита-
интенсив боғ, 6 та кўчатчилик хўжалиги озиқлантириш бўйича мақбуллашти- рия ва чекловчи чоралар, сув ресурс-
ва 350 минг тоннагача маҳсулот сақлаш ларини бошқариш ва ўсимликларни
имконига эга музлаткичли омборхона- АГРОСАНОАТ озиқлантириш, тупроқни бошқариш,
лар ташкил этилди. зараркунанда ва ўсимликлар касал-
“А¯ЛЛИ” ликларини комплекс назорат қилиш ва
БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хў- бошқа кўплаб мавзулар бўйича илғор
жалиги ташкилоти — ФАО ҳамда Ўз- ДЕ²¯ОНЧИЛИК: хориж тажрибаси ўргатилади, — дейди
бекистон Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Х.Эсонов. — Хусусан, экинлар ҳосил-
ҳамкорлигидаги “Келажак авлод учун ЭКОЛОГИК ТОЗА МА²СУЛОТ, дорлигини оширишда муайян амалиёт-
ақлли деҳқончилик” лойиҳаси ана шун- Ю¯ОРИ ²ОСИЛ ВА ДАРОМАД ларни қўллаш таклиф этилади. Айтай-
дай истиқболли ташаббуслардан бири. лик, ўсимликларни чанглатиш “Bombus
У иссиқхоначиликни ривожлантиришга лари шу кунларда биринчи ҳосилини радаги ташаббусларнинг қўллаб-қув- рилади. Бу бир неча босқичдан иборат тўшалган. У иссиқхона ичига киришдан Terrestris” деб номланувчи махсус ари-
қаратилган. Яъни, қишлоқ жойлардаги олиш арафасида. Замонавий техноло- ватланиши эса қўшимча самарадор- жараён бўлиб, аввало, иссиқхоналар олдин пойабзалдаги вирус ва бошқа ка- лар ёрдамида амалга оширилиши са-
кичик иссиқхоналарни замонавий усул- гиялар ёрдамида манфаатдорларнинг лик беради. учун янги қоплама материаллардан салликларни ушлаб қолади. марали. Бундан ташқари, иссиқхонада
да модернизация қилиб, илғор техно- бир неча баробар кўпроқ ҳосил олиши фойдаланиш таклиф этилади. Қалин- ўсимликлар орасидаги масофа ҳам
логияларни қўллаш ҳисобига маҳсулот ва асосийси, бу орқали даромадлари Қолаверса, томорқачилик ҳудудлар- лиги 180-200 микрон бўлган ўта пишиқ Қолаверса, лойиҳа доирасида тан- муҳим — у 40, эгатлар орасидаги масо-
етиштиришда юқори сифат ва ҳосил- ошиши кутилмоқда. да камбағалликни қисқартириш, аҳоли- полиэтилен плёнкалар таркиби махсус лаб олинган 20 та иссиқхонанинг бар- фа эса 50 сантиметр бўлиши мақсадга
дорликка эришиш мақсад қилинган. ни иш ҳамда доимий даромад манбаи қўшимчалар билан тўйинтирилган. Маз- часига насос, фильтр, сув идишлари ва мувофиқ.
Лойиҳа аҳоли бандлигини таъ- билан таъминлашда таянч нуқтага ай- кур қўшимчалар ультрабинафша нурла- шлангдан иборат замонавий томчила-
Лойиҳанинг илк босқичи ўтган йили минлаш ва даромад манбалари- ланиб бормоқда. Бугунги кунда сабза- нишини ўзига ютиб, иссиқхонанинг ички тиб суғориш тизимлари ўрнатилди. Ҳар “Ақлли” иссиқхонада бу каби янги
Андижон, Наманган ва Фарғона ви- вот, кўкатлар ёки бошқа турдаги маҳсу- юзасида томчилар шаклида конденса- бир хонадон эгасига сувнинг шўрлиги ва усулларнинг барчасини қўллаш учун за-
лоятларида бошланди. Дастлаб 20 та лотлар етиштиришда кичик ҳажмдаги ция ҳосил бўлишининг олдини олади. кислоталилиги, электр ўтказувчанликни рур шароит мавжуд. Агар хонадон эгала-
хонадон танлаб олиниб, уларнинг ис- иссиқхонадан фойдаланиб, даромад- ўлчайдиган махсус асбоблар берилди. ри ускуналардан тўғри фойдаланса, тех-
сиқхоналари лойиҳа грант маблағлари ли тижорат ғояларини амалга ошириш Қиш ойлари иссиқхонани иситишда Ўтказилган таҳлиллар натижаларига нология узоқ йилларгача хизмат қилади.
ҳисобидан охирги технологиялар асоси- мумкин. Бу борада аҳолига таклиф эти- озиқ-овқат хавфсизлиги ва атроф-му- кўра, ҳар учала ҳудудда суғориш учун Унинг ёрдамида пишиб етиладиган маҳ-
да қайта таъмирланди. лаётган лойиҳалар эса ҳамёнбоп, те- ҳитга зарарсиз бўлган муқобил иситиш фойдаланиладиган сувнинг шўрлиги ва сулотлар эса сифати ва экологик тозали-
жамкор ва самарали бўлишига эътибор тизимларидан фойдаланилса, иссиқ кислоталилиги юқори экани аниқланган. ги билан тезда харидорларини топади.
— Бу глобал миқёсдаги лойиҳа бў- қаратиляпти. кунларда совитиш учун иссиқхона юза- Шу боис, лойиҳа иштирокчилари экинни Асосийси, бундай иссиқхоналарда йил
либ, ҳозирги кунда Ўзбекистон ва Вьет- суғоришдан олдин сувга махсус кисло- давомида маҳсулот етиштириш мумкин.
намда амалга оширилмоқда, — дейди талар қўшиб, унинг кўрсаткичларини Ҳосилдорлик ва сотиш ҳажми эса ками-
ФАО лойиҳасининг миллий маслаҳат- тўғрилаб боради. да 20 фоизга ошади.
чиси, агроном Хайрулла Эсонов. — Ло-
йиҳанинг умумий қиймати 3,4 миллион Тажрибани синовдан ўтказаётган хо- Бу, лойиҳанинг дастлабки босқичи хо-
долларга тенг. Келишувга кўра, лойиҳа надон аъзолари “ақлли” иссиқхонадан лос. Навбатдаги қадам йиғим-теримдан
Ўзбекистонда 2020-2024 йиллар даво- фойдаланиш давомида илғор техноло- кейинги қайта ишлашни такомиллашти-
мида амалга оширилади. Жараёнда гиялар ишни тўғри ва самарали ташкил риш, озиқ-овқат маҳсулотлари хавфсиз-
асосан кичик ҳажмдаги иссиқхоналар этишига амин бўлмоқда. лиги назорати ва маркетингни яхшилаш-
билан ишлангани боис, биринчи босқич- га қаратилган. Шу орқали мазкур лойиҳа
да 1,2 сотихдан 9,4 сотихгача майдон- — Менга зараркунандаларга қарши қишлоқ аҳолисининг турмуш даражаси-
курашда ФАОнинг янгича ёндашувлари ни ошириш, иссиқхона деҳқончилигини
Лойиҳа аҳоли бандлигини таъминлаш ва даромад жуда ёқди, — дейди андижонлик Мақсу- ривожлантиришга хизмат қилади. Нати-
манбаларини оширишда муҳим аҳамиятга дахон Баҳромова. — Ўтган йили томор- жада ички ва ташқи бозорларни сифат-
эга. 2022–2026 йилларга мўлжалланган Янги қамизда помидор етиштирган эдим. Аф- ли ҳамда экологик тоза озиқ-овқат маҳ-
Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясида суски, зарарли ҳашаротлар ҳосилнинг сулотлари билан таъминлаш имконияти
қишлоқ хўжалигини илмий асосда ва интенсив ошади.
ривожлантириш орқали деҳқон, фермерлар
даромадини камида 2 баравар ошириш, қишлоқ Ирода ТОШМАТОВА,
хўжалигининг йиллик ўсишини камида 5 фоизга “Янги Ўзбекистон” мухбири
етказиш белгиланган.
БУГУННИНГ ГАПИ
ХУСУСИЙ МУЛК — ДАХЛСИЗ рон ҳукумат” тизими идоралараро интег-
рациялашув платформаси орқали оляпти.
БУ ТАМОЙИЛ ²У¯У¯ИЙ ЖИ²АТДАН ¯АНДАЙ КАФОЛАТЛАНЯПТИ? Бу хусусий мулк эгаларининг ҳужжатлар
тўплаш учун идоралар олдида сарғайиб
Ботир МАРДАЕВ, Қишлоқ хўжалигига мўлжалланмаган ер Хусусий мулк дахлсизлигини кафолат- вақт йўқотиши ва сарсонгарчиликларига
Олий Мажлис Қонунчилик участкаларини шаффоф тарзда хусусий- лашга қаратилган меъёрий ҳужжатлар чек қўйди.
палатаси депутати лаштириш механизмларидан, энг аввало, қабул қилиниб, институционал ва таш-
хусусий инвесторларни жалб қилишнинг килий масалалар ҳал этилган бўлишига Президентимизнинг шу йил 20 апрелда
Бозор иқтисодиётига асосланган ҳуқуқий демократик давлат барпо муҳим омили сифатида фойдаланиш ҳам- қарамай, олдимизда ечимини кутаётган имзоланган “Давлат хизматлари кўрсатиш-
этишда мулкдорларнинг ўрни ниҳоятда катта. Зеро, улар жамиятдаги да ерларни аукционга чиқаришда уларнинг муҳим масалалар ҳам мавжуд. Иқтисо- ни соддалаштириш, бюрократик тўсиқлар-
ўзгаришларга бевосита дахлдор қатламдир. Хусусий мулкка муносабат жозибадорлигини ошириш учун инфрату- диётда давлат иштирокини қисқартириш ни қисқартириш ҳамда давлат хизматлари
эса жамият тақдирини ҳал қилувчи омиллардан бири. зилма ва бошқа зарур шароитларни яра- ва хусусий сектор учун янада кенг йўл кўрсатиш миллий тизимини ривожланти-
тиб бериш ҳам назарда тутилган. очиш борасидаги аниқ йўналишлар 2022- ришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғ-
Бундан 5-6 йил муқаддам хусусий мулк дахлсизлиги абгор аҳволда 2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбе- рисида”ги фармони бу йўналишлардаги
бўлгани сир эмас. Айниқса, ер участкаларини реализация қилиш, Шубҳасиз, давлатимиз раҳбарининг кистоннинг Тараққиёт стратегиясида ҳам ишларни янги босқичга кўтаради. Бино-
тендер савдолар ўтказиш ҳамда давлатга тегишли бўлмаган бино фармон ва қарорлари ҳамда дастурлар- ўз ифодасини топган. Уларнинг амалга барин, Тараққиёт стратегиясида хусусий
ва иншоотларни бузишга оид аниқ ва лўнда ҳуқуқий нормаларнинг да бозор тамойилларига асосланган бу оширилиши миллий иқтисодиётни жадал мулкнинг ҳуқуқ ва кафолатларини ишонч-
мавжуд эмаслиги мулкдорлар, тадбиркорлик субъектлари фаолиятида каби чора-тадбирлар, ҳаётий тамойил- ривожлантириш ва юқори ўсиш суръатла- ли ҳимоя қилишни таъминлаш, барча
бюрократик тўсиқ ва сансоларликлар юзага келишига сабаб бўларди. ларнинг татбиқ этилиши туфайли иқтисо- рини таъминлайди. турдаги тўсқинлик ва чекланишларни
дий тафаккуримиз ҳам ўзгариб боряпти. бартараф этиш устувор вазифа сифатида
Президентимиз 2019 йил 13 августда ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектла- бирига айланган. Президентимизнинг Бу жиҳатлар тадбиркорларнинг маиший Яқин истиқболда бу борада мавжуд белгилаб олинган. Бу борада кўчмас мулк
“Хусусий мулкни ҳимоя қилиш ва мулк- рининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаат- жорий йил 8 апрелда эълон қилинган орзу-мақсадлардан кўра, ижтимоий ло- эксклюзив ҳуқуқларни бекор қилиш ва ва унга тааллуқли ҳуқуқларнинг ҳисобини
дорлар ҳуқуқларининг кафолатларини ку- ларини ҳимоя қилиш бўйича вакилнинг “Тадбиркорлик муҳитини яхшилаш ва ху- йиҳаларга сармоя киритиш, фарзандла- давлат иштирокидаги компанияларни ху- юритишда шаффофлик тамойилини жо-
чайтириш, тадбиркорлик ташаббусларини масъулияти оширилди. Улар зиммасига сусий секторни ривожлантириш орқали рининг сифатли таълим олиши, соғлом сусийлаштириш ҳисобига 25 дан ортиқ рий этиш алоҳида аҳамиятга эга. Шу мақ-
қўллаб-қувватлаш борасидаги ишларни хусусий мулкдорларга уларнинг ҳуқуқла- барқарор иқтисодий ўсиш учун шарт-ша- ўсиши, замонавий касб-ҳунарларни эгал- фаолият тури бўйича монополияларни садда кўчмас мулкка бўлган ҳуқуқларнинг
ташкил қилиш тизимини тубдан такомил- рини бузган ҳолда зарар етказилишига, роитлар яратиш борасидаги навбатдаги лаши, тил ўрганиши, саёҳат ва зиёрат тугатиш режалаштирилгани тадбиркорлик давлат реестридаги очиқ маълумотлар
лаштириш бўйича қўшимча чора-тадбир- мулк ҳуқуқини ноқонуний чеклаш ва (ёки) ислоҳотлар тўғрисида”ги фармонида ҳам ҳамда тижорат қилишга интилишларида фаолияти учун янги, истиқболли йўна- таркибини белгилаш ва оммавий геопор-
лар, шунингдек, тадбиркорлик субъект- ундан маҳрум қилиш, хусусийлаштирил- шу тамойилни янада ривожлантиришнинг намоён бўляпти. Энг қувонарлиси, бунга лишларни очади. тални жорий этиш ҳамда маълумотларни
ларининг молиявий ресурслар ва ишлаб ган мулкка тажовуз қилиш, мулкдорга ҳуқуқий кафолатлари мужассам. юксак ахлоқий мезонларга таянган ҳолда Миллий геоахборот тизими орқали давлат
чиқариш инфратузилмасидан фойдала- қасддан номақбул шартларни ва асоссиз ҳалол тадбиркорлик орқали эришиш энг Шу ўринда мамлакатимизда давлат ва хўжалик бошқарув органлари, жисмо-
ниш имкониятларини кенгайтириш тўғри- талабларни қўйиш каби ҳолатларга йўл Ҳужжатда хусусий мулк дахлсизлиги ва афзал йўл экани кундалик ҳаётимизга хизматларини кўрсатишда бюрократизм, ний ва юридик шахсларга тақдим этиш
сида”ги фармонни имзолади. қўйилмаслиги устидан тизимли назорат тадбиркорлик фаолияти эркинлигини ка- сингиб боряпти. сансоларлик ва бошқа маъмурий тўсиқ- тартиби ишлаб чиқилади.
ўрнатиш ва зарур чораларни кўриш каби фолатлаш борасидаги институционал ва ларни бартараф этиш, эскирган ва замон
Мазкур ҳужжат билан мулкдорларнинг вазифалар юклатилди. маъмурий ислоҳотларни давом эттириш Албатта, инсоннинг интилишини чек- талабларига мос келмайдиган тартиб- Табиийки, кўрилаётган бундай чоралар
конституциявий ҳуқуқларини ҳимоялаш ҳамда бу борада қонун устуворлигини таъ- лаш ўрнига унинг тадбиркорлик ташаб- таомилларни тубдан қисқартиришга қа- давлат идорасининг расмий маълумотига
кафолатларини кучайтириш ва бундай ҳу- Бугунги кунда “Ҳар бир фуқаро бой минлаш барча тармоқ ва соҳаларда хусу- бусларини кенг қўллаб-қувватлаш ҳамда ратилган тизимли ишлар амалга ошири- ишониб мол-мулк сотиб олган шахснинг
қуқбузарликларга йўл қўйгани учун масъ- бўлса — давлат бой бўлади, ҳар бир сий секторнинг ривожланиши учун қулай амалга оширишга кўмаклашиш, зарур ша- лаётганини ҳам қайд этиш жоиз. Хусусан, ҳуқуқини ҳимоя қилишнинг мукаммал ти-
ул шахслар жавобгарлигини ошириш йў- оила фаровон бўлса — мамлакат фаро- шарт-шароитлар яратишнинг асосий йўна- роитлар яратиб бериш иқтисодий тарақ- кейинги пайтда аҳоли ва тадбиркорлик зими ҳамда инсофли эгалловчининг мул-
налишлари белгиланди. Бу борада Бош вон бўлади”, деган халқона ғоя иқтисодий лишларидан бири сифатида белгиланган. қиётни таъминлашга хизмат қилади. Буни субъектлари томонидан 73 турдаги маъ- кий ҳуқуқларини кафолатлаш ва мулкдор-
прокуратура ва Ўзбекистон Президенти сиёсатимизнинг асосий тамойилларидан ҳатто ҳеч қандай хомашё захирасига эга лумотнома ҳамда ҳужжатлар тақдим эти- нинг бузилган ҳуқуқларини тиклашнинг
бўлмаган давлатларнинг эришган иқтисо- лиши талаби бекор қилинди. Энди давлат молиявий механизмларини амалиётга
дий ютуқларидан ҳам яхши биламиз. органлари ушбу маълумотларни “Элект- жорий этишда ҳам қўл келади.
Хулоса қилиб айтганда, қонунчилик-
да хусусий мулк дахлсизлиги ва ҳимояси
кафолатларининг кучайтирилиши унинг
эркин тасарруф қилиниши, аҳолининг иқ-
тисодий фаоллиги ошиши, тадбиркорлик
фаолияти ривожи, пировардида турмуш
даражаси яхшиланишига хизмат қилади.
Жамият 2022 йил 4 май, 88-сон 5
НУҚТАИ НАЗАР
ИНСОННИНГ
РУ¥ИЙ ОЛАМИ
УНИ ТАДҚИҚ ЭТУВЧИ ПСИХОЛОГИЯ ФАНИ РИВОЖИГА
МАМЛАКАТИМИЗДА ҚАЙ ДАРАЖАДА ЭЪТИБОР ҚАРАТИЛМОҚДА?
Тарихга бир назар қилинди. Унга кўра, Ёшларга ижтимоий- куни мазкур Меҳрибонлик уйига таш- ижтимоий масъулияти ва шахс сифа-
психологик хизмат кўрсатиш республи- рифи чоғида бу ерда тарбияланаётган тидаги фаоллигини белгиловчи омил-
Шахс камолоти, тарбияси, одам- ка маркази қайта ташкил этилди. ёшлар қатори Милена билан ҳам суҳ- лардан бирига айланмоқда. Буни
ларни комилликка чорлаш, инсонлар батлашганди. психология илми кўплаб соҳаларда
руҳиятини тадқиқ этиш масаласи буюк Ҳозирги кунда мактабгача таълим татбиқ этилганида ҳам кўриш мумкин.
аждодларимиз диққат марказида бў- ва халқ таълими тизимида минглаб — Президентимизнинг Меҳрибонлик Мисол учун, тиббий ва клиник психо-
либ келган. Хусусан, буюк қомусий педагог-психолог кадрлар фаолият уйига ташрифлари ҳаётимда янги саҳи- логия, психолингвистика, психогене-
олим, файласуф ва мутафаккир Абу олиб боряпти. фа очди, — дейди М. Новосёлова. — тика, бошқарув психологияси, савдо
Наср Форобий Шарқ психологик қараш- Давлатимиз раҳбари бу ерда яратилган психологияси, геронтопсихология,
ларининг ривожланишида улкан ҳисса Психология бу — илм, шароитлар билан танишди, биз билан кросс-маданий психология, меҳнат
қўшган. Форобийнинг инсон ва унинг фолбинлик-чи? суҳбатлашди. Менга ҳам юзланиб, қайси психологияси каби долзарб йўналиш-
психикаси ҳақидаги фикрлари “Фозил йўналишга ўқишга топширмоқчилигимни лари борки, уларнинг ривожи жамият
одамлар шаҳри”, “Масалалар моҳия- Ҳаёт бир текис эмас: пасту баланд- сўради. Келажакда психология йўнали- тараққиётига хизмат қилади.
ти”, “Фалсафий саволлар ва уларга ликлардан, ўнқир-чўнқирлардан, бахт шида ўқишни мақсад қилганимни айтга-
жавоблар”, “Жисм ва акциденция- ва омадсизлик, муваффақият ва йўқо-
ларнинг шаклларга қараб бўлиниши”, тишлардан иборат. Инсон ҳаётда кутил- “ Психология эса одамларнинг руҳияти, ички Психология атамасини
“Шарҳлардан”, “Ҳикмат маънолари”, маганда турли синовларга дуч келиб, дунёсидаги муаммоларни тадқиқ этиш орқали уларга илк бор немис файласуфи
“Ақл маънолари тўғрисида” каби қатор руҳий қийинчиликларни бошдан ўткази- ечим топиб берадиган, одамларда ўзига ва эртанги Рудольф Гоклениус
асарларида баён этилган. ши табиий. Инсонни руҳий оғриқлардан кунга ишонч ҳиссини ошириб, уларга мотивация 1590 йилда ўзи ёзган
дори-дармон фориғ этолмайди. Бундай беришга хизмат қиладиган фан, катта илм. Шундай мақолада инсонларнинг
Ўз даврида инсон руҳиятининг чина- пайтда дардини кимгадир айтиб, ундан экан, мазкур соҳани янада ривожлантириш, кадрлар ички кечинмалари
кам билимдони Абу Али ибн Синонинг халос бўлишни истайди. Инсон омили салоҳиятини ошириш, психологлар мактабини ҳақидаги тушунчани
машҳур “Китоб ал-қонун фит тиб” (“Тиб бунда муҳим роль ўйнайди. шакллантириш жамият ривожига, пировардида ифодалаш учун ишлатган
қонунлари”) асарида ҳам психологияга мамлакатимиз тараққиётига хизмат қилади. бўлса, унинг замондоши,
доир алоҳида бўлимлар мавжуд. — Яқин-яқинларгача одамлар руҳий илоҳиётшунос олим Оттон
муаммолари бўлса, мушкулимни осон Касман ушбу атамани
Юнон олими Гиппократ эса одамлар- қилади деб, кўпроқ фолбинга мурожаат бугун биз биладиган
ни темперамент хусусиятларига кўра қиларди, — дейди Ўзбекистон Психо- мазкур фанни номлаш
тоифаларга бўлган. Платон руҳиятшу- логлар ассоциацияси аъзоси, оила ва учун қўллаган.
нослик ҳақидаги қарашларнинг фалса- болалар психологи Шоира Исоқова.
фий асослари ривожланишига ҳисса — Ҳатто одамлар психолог ёки пси- ўзлаштира олмаётгани, касб танлаш, қилиш) шайтон амалларидан бўлган нимда, менга катта далда ва ишонч бер- Мазкур соҳанинг аҳамияти юқори
қўшган. Аристотель ўзининг “Қалб ҳақи- хиатрга мурожаат қилишдан истиҳола эр-хотин ўртасидаги оилавий муаммо- (ҳаром этилган, ёмон) ишдир”, дейил- ганидан жуда қувониб, севинчим ичимга эканини жаҳоннинг етакчи мамлакат-
да” деб номланган тарактатида инсон қиларди. Гўё, бу ҳақда кимдир билиб лар, қайнона ва келин, ота-оналар ва ган. Демак, фол ва фолбинлик қаттиқ сиғмай кетди. Эртаси куни Миллий уни- ларида психологлар фаолиятини тар-
қалбининг, ички дунёсининг ўзига хос қолса, уни руҳий касалга чиқариб қўя- болалар ўртасидаги низолар, бизнес- қораланган катта гуноҳ. Агар гап пси- верситет ректорининг шахсан ўзи келиб, тибга солиш ва такомиллаштиришга
томонларини очиб берган. дигандек нотўғри тушунча шакллан- даги омадсизлик, тушкунликка тушиб хологлар ҳақида кетса, улар ҳам дунё- шу олийгоҳнинг талабаси бўлганим ҳа- хизмат қиладиган Америка психологлар
ган эди. Фолбинга руҳий шифо истаб қолиш каби ҳолатларда психологларга вий, ҳам диний билимларга эга бўли- қидаги сертификатни топширди. Ўтган ассоциацияси (АРА), Британия психо-
Психология атамасини илк бор немис эмас, асосан, “йўлимни очиб беринг” мурожаат қиляпти. Психологлар билим ши жуда муҳим, деб ҳисоблаймиз. Биз йили менга бир хонали уй ҳам берилди. логлар жамияти (BPS), Психологлар
файласуфи Рудольф Гоклениус 1590 ва тажрибасига таяниб, керакли мас- ўзининг асрлар давомида безавол етиб Бундан бошим кўкка етди. Шундай юртда ассоциацияларининг Европа федера-
йилда ўзи ёзган мақолада инсонлар- Ўз даврида инсон лаҳат ва тавсиялар асосида уларнинг келган миллий ўзига хослик, қадрият, яшаётганимдан, ғамхўр Президентимиз цияси (EFPA) каби етакчи ташкилотлар
нинг ички кечинмалари ҳақидаги тушун- руҳиятининг чинакам муаммоларига ечим топиб беряпти. урф-одатларга эга халқмиз ва шарқона борлигидан фахрландим. Университетда фаолият юритаётганида ҳам кўриш
чани ифодалаш учун ишлатган бўлса, билимдони Абу Али менталитетга мансубмиз. Ғарб мента- психология йўналишида малакали ўқи- мумкин. Жаҳондаги олий таълим муас-
унинг замондоши, илоҳиётшунос олим ибн Синонинг машҳур Шу ерда бир мулоҳаза. Бугунги кун- литети ва психологиясида бизнинг қа- тувчилар бизга сабоқ беряпти. Бу ерда сасалари рейтингида етакчилик қилаёт-
Оттон Касман ушбу атамани бугун биз “Китоб ал-қонун да ўзини психологман деб атаётган за- рашларга тўғри келмайдиган жиҳатлар барча шароитлар муҳайё. Ёш бўлишим- ган 50 та университетда психологлар
биладиган мазкур фанни номлаш учун фит тиб” (“Тиб монавий фолбинлар — эзотериклар, кўп. Шундай экан, психологияда Ғарбга га қарамай, болаликда кўп қийинчилик тайёрлаш йўлга қўйилган бўлиб, улар-
қўллаган. қонунлари”) асарида паропсихологлар, псевдопсихологлар, хос барча жиҳатларни ҳам бизда бирдек кўрдим. Ойим ўн беш ёшимда вафот дан 21 таси АҚШ, 9 таси Буюк Британия,
ҳам психологияга доир инфолўлилар кўпайди. Улар динимиз- татбиқ этиб бўлмайди. Шу боис, психо- этди. Отам бошқа аёлга уйланди. Мени 7 таси Австралия, 3 таси Канада, 3 таси
Яқин ўтмишгача инкор алоҳида бўлимлар га, миллий қадриятларимизга тўғри логлар инсон руҳияти билан ишлаёт- Меҳрибонлик уйи ўз бағрига олиб, ота- Гонконг, 2 таси Сингапур, 2 таси Нидер-
этилган ва оқсаган фан мавжуд. келмайдиган турли мистик йўллар — ганда шарқона менталитетни ҳисобга онамнинг йўқлигини сездирмади. Меҳри- ландия, 2 таси Янги Зеландия ва 1 таси
чакралар, мантралар, кармалар билан олишлари жоиз. Турли муаммолар, ру- бонлик уйи директори Умида опам менга Бельгиядаги университетлар улушига
Мамлакатимизда замонавий психо- қабилида мурожаат қилинади. Психо- одамларнинг онгини бузяпти. Уларнинг ҳий тушкунликка дучор бўлган баъзи она ўрнида она бўлди. тўғри келмоқда.
логия фани тарихи собиқ иттифоқ дав- логия — кенг тармоқли фан. Унинг асо- бирортаси психология бўйича олий одамлар таскин излаб биз, дин вакил-
ри билан чамбарчас боғлиқ. Собиқ ит- сида илм ва изланишлар бор. Бу фан таълим олмаган. Бундай “руҳшунос- ларига ҳам мурожаат қилади. Биз ин- Ҳаётда ана шундай руҳий кечинма- Психология фанини янада ривож-
тифоқда ўтган асрнинг 60-йилларигача далил ва исботларга таянади. Биз эса лар” одамларнинг психологик хусусият- сонларнинг дардини тинглаб, динимиз ларни бошдан ўтказганим учун турли лантириш, аҳолига сифатли психологик
психология фанига етарлича аҳамият руҳий тушкунликка тушиб қолсак, ҳаёт- ларини билмай туриб, онгига таъсир муаммоларга дуч келган одамлар дар- ёрдам олиш имкониятини кенгайтириш
берилмас эди. Психология фанининг да бирор тўсиққа дуч келсак, аксарият ўтказади. Уларнинг мақсади мўмай пул ва шариат қоидалари асосида уларга дига дармон бўлишни, уларга кўмак учун баъзи муаммоларга ечим топишни
энг янги баъзи йўналишларига у қадар ҳолларда ота-онамиз, ака-укаларимиз, топиш, бойиш. Битта нарсани унутмас- керакли насиҳатларни берамиз. беришни орзу қилардим. Болалар уйи- замоннинг ўзи талаб қилмоқда. Маса-
эътибор қаратилмаган. Масалан, АҚШ қавму қариндошларимиздан маслаҳат лик зарур: инсоннинг руҳий ҳолати би- да яшаётган пайтимдаёқ психология лан, АҚШ, Германия, Буюк Британия,
ва Европанинг ривожланган мамлакат- сўраймиз, уларнинг руҳий далдасига лан фақат мутахассис ишлаши керак. “Мен келажакда Франция, Россия каби ривожланган
ларида ижтимоий психология йўналиши таянамиз. психолог бўламан!” ҳақида китоб ёзишни бошлаганман. Шу давлатларда психологияга катта эъти-
60-йилларгача буржуа фани сифатида — Фолбинлик, сеҳру жоду ислом китобни ёзиб тугатиш арафасидаман. бор қаратилади. Мазкур давлатларда
инкор этиб келинди. Мутахассиснинг таъкидлашича, динига зид, — дейди пойтахтимизда- Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Кейинчалик ўқишимни магистратура кўпчиликнинг оилавий психологи бор.
психолог худди психотерапевт ва пси- ги Хожа Аҳрор Валий жомеъ масжиди Миллий университети ижтимоий фан- босқичида ҳам давом эттириш, келажак- Бизда эса бу йўналишда фаолият юри-
Психология фанига бундай ёндашув хиатрга ўхшаган касб. Фақат у гумани- имом-ноиби Ўткир Толипов. — Одам- лар факультети психолог кадрларни да одамларга нафи тегадиган психолог тадиган психологлар ҳозиргача етиш-
кадрлар тайёрлашда ҳам ўз аксини тар фанлар билан тиббий фанлар ил- ларни иссиқ-совуқ қилиш, сеҳрдан етиштириб берадиган илғор таълим бўлиб етишишни ният қилганман. майди.
топмай қолмади. 80-йилларнинг ўрта- мини уйғунлаштирган мутахассис. Олиб фойдаланиш динимизда ҳаром сана- муассасаларидан саналади. Талабалар
ларигача Ўзбекистонда фақат Тошкент борилаётган тарғибот ишлари, психоло- лади. Бугунги кунда ўзларини турли бакалавр босқичида амалий психоло- Психологик хизмат — Мазкур муаммоларни ечиш учун
Давлат университетида (ҳозирги Ўзбе- гия воситасида одамлар муаммоларига жозибадор номлар билан атаб, одам- гия, оила психологияси, ёшлар психо- кўрсатиш сифатини Ўзбекистонда аҳолига психологик хиз-
кистон Миллий университети) психо- ечим топилаётгани натижасида бундай ларни тўғри йўлдан оздириш билан логияси, магистратура босқичида эса мат кўрсатиш бўйича қонунга зарурат
логия йўналишига ҳар йили 25 нафар эскича қарашлардан аста-секин воз ке- шуғулланаётганлар ҳамда уларнинг психология, оила психологияси, ижти- ошириш зарур туғилмоқда, — дейди Шоира Исоқова.
талаба қабул қилинар эди. Бундай ён- чиляпти. Бугунги замон шиддати билан найрангига учаётганлар, афсуски, кам моий психология йўналишлари бўйича — Психологлар, псевдопсихологлар,
дашув оқибатида 1990 йил бошларида одамларнинг дунёқараши ҳам ўзгаряп- эмас. Бу имтиҳон дунёда ҳаётнинг пас- таҳсил олади. Шу ўринда бир мулоҳаза. Жамият- эзотериклар ҳам фаолияти лицензия-
cобиқ иттифоқда ҳаммаси бўлиб олий ти, психология бўйича илғор ютуқлар ту баландига бардош қилмайдиган баъ- нинг замонавий тараққиёт даражаси- ланмагани учун ўзларининг тренинг-
маълумотли психологлар сони 5 минг билан одамлар телевидение, интернет, зи имони заиф кишилар турли важлар Ана шундай талабалардан бири да психологиянинг долзарблиги ортиб лари, консультациялари учун хоҳлаган
кишига ҳам етмаган. Қиёслаш учун: ижтимоий тармоқлар орқали танишиб, билан фолбинларга мурожаат қилиб, Милена Новосёлова Тошкент шаҳрида- бормоқда, давлат ва шахснинг ривож- нархларини қўйиб олмоқда. Одамлар
ўша йилнинг бошларида АҚШда олий унинг аҳамиятини тушуниб етяпти. На- уларнинг бозори ривожланишига са- ги 21-Меҳрибонлик уйида камол топган, ланишида психологик билимларнинг хусусий ташкилот, якка тартибда-
маълумотли психологлар сони 300 тижада психологларга мурожаат қилув- бабчи бўлмоқда. Қуръони каримнинг шу ерда таҳсил олган. Президентимиз ўрни, муҳимлиги тобора ойдинлаш- ги тадбиркор сифатида психологик
мингдан ошарди. Ҳар минг кишига ҳи- чилар кўпайган. Моида сураси, 90-оятида Аллоҳ таоло: Шавкат Мирзиёев 2021 йил 28 июль моқда. Айнан бундай билимлар ҳар марказлар очишга мажбур бўлмоқда.
соблаганда АҚШда психологлар сони “Эй мўминлар, ароқ, қимор, бутлар ва бир инсоннинг жамиятдаги мақоми, Психологик хизмат сифати ҳали-ҳа-
собиқ иттифоққа қараганда 60 баробар Унинг қўшимча қилишича, одамлар чўплар (яъни, чўплар билан фолбинлик ёшларнинг ҳар томонлама баркамол мон талаб даражасида эмас. Мазкур
кўп бўлган. асосан болалар тарбияси масаласи- бўлиб етишиши, келажакка интили- фаолият қонун йўли билан тартибга
да, уларнинг ўсмирлик даврида феъл- ши ва фаровон ҳаёт кечириши учун солинсагина, соҳа дунё стандартлари
Мустақиллик йилларида Ўзбекис- атворидаги ўзгаришлар, чет тилларни асосида ривожланади, аҳоли сифатли
тонда психология фанига кўпроқ эъти- психологик ёрдам олиш имкониятига
бор берила бошланди. Бугунги кунда эга бўлади.
мамлакатимизнинг 28 та олий таълим
муассасасида “Психология”, 19 та олий Хулоса ўрнида айтганда, нафақат
таълим муассасасида “Педагогика ва жисмоний, балки руҳий соғлом одам-
психология” таълим йўналишлари ва гина буюк ишларга қодир бўлади. Пси-
мутахассисликлари бўйича 23 минг на- хология эса одамларнинг руҳияти, ички
фардан зиёд талаба таҳсил олмоқда. дунёсидаги муаммоларни тадқиқ этиш
орқали уларга ечим топиб беради-
Мамлакатимизда Ўзбекистон ган, одамларда ўзига ва эртанги кунга
Психологлар ассоциацияси нодавлат ишонч ҳиссини ошириб, уларга моти-
нотижорат ташкилоти фаолият юри- вация беришга хизмат қиладиган фан,
тади. Адлия вазирлиги рўйхатидан ўт- катта илм. Шундай экан, мазкур соҳани
казилган мазкур ташкилот психологик янада ривожлантириш, кадрлар сало-
хизмат кўрсатиш, уларнинг ҳуқуқ ва ҳиятини ошириш, психологлар мактаби-
манфаатларини ҳимоя қилиш, соҳа ни шакллантириш жамият ривожига, пи-
вакиллари учун методик қўлланмалар ровардида мамлакатимиз тараққиётига
яратиш, корхона ва ташкилотларда хизмат қилади.
турли семинар ва тренинглар ўтказиш
орқали уларга психологик ёрдам бериш Шаҳзод ҒАФФОРОВ,
билан шуғулланади.
“Янги Ўзбекистон” мухбири
2019 йилнинг 7 май куни Вазирлар
Маҳкамасининг “Психология соҳасида
кадрларни тайёрлаш тизимини янада
такомиллаштириш ва жамиятда ҳуқуқ-
бузарликларнинг олдини олиш чора-
тадбирлари тўғрисида”ги қарори қабул
6 2022 йил 4 май, 88-сон
1200 ЁШЛИ ШУКРОНА
ЧИНОР
УНИНГ КОВАГИДА 25-30 КИШИ ЧОРДОНА
¯УРИБ ªТИРСА БªЛАДИ
ТУРИЗМ МАНЗИЛЛАРИ бозордаги тарозибонлар ҳам Ҳазрат
Имканагий мактабини тугатган илм аҳли
Гулсум ШОДИЕВА, Ушбу булоқлар суви жуда мусаффо, зиёратгоҳларга эътибор кучайган. Минг орасидан танлаб олинган. Чунки Хўжа УМРА Й¡ЛИ
“Янги Ўзбекистон” мухбири ёқимли ва муздайлиги билан эътибор- йилларни ортда қолдириб яшаётган Имканагий мадрасасида диний ва дунё-
ни жалб этади. Ҳайратланарли жиҳати, чиноримизга яна лайлаклар келиб, ин вий илмлар ниҳоятда чуқур ўқитилган. Маҳмуд ТОИР,
Дунёда пандемия пайтида қишда сувнинг ҳарорати мўътадилла- қура бошлади... Ўзбекистон халқ шоири
ўрнатилган чекловлар шади. Тошлар ичидан чиқиб келаётган ...Кўҳна чинор ҳақида яна бир гап.
бирин-кетин камаяётгани булоқ суви яқин атрофдаги учта қиш- Бу қишлоқда табиат мўъжизалари Мавлоно бу қишлоққа 1545-1550 йил- Кутилмаган таклиф ғойибдан бахтдир,
туфайли туризм лоқни ичимлик сув билан таъминлайди. билан бирга, муқаддас қадамжоларга ларда келгани тарихий манбаларда Кўнгиллар кўзида қувонч қалқиди.
индустрияси тиклана ҳам дуч келасиз. Китоб тумани ҳудуди қайд этилган. Ўша кезда у кишининг Аслида бу бизга самовий тахтдир,
бошлаяпти. Жумладан, Имкана қишлоғида булоқлардан таш- қадимий обидаларга бой. У ерда 174 та бошпанаси бўлмаган. Чинор Мавлонога Ногоҳ бошимизда қуёш балқиди.
жорий йилнинг биринчи қари табиатнинг яна бир дурдона ёдгор- маданий обида бўлиб, шундан 6 таси ҳам бошпана, ҳам мадраса бўлиб хиз- Бу зиёрат завқи, барака топгур,
чорагида юртимизга лиги бор. У кўҳна чинор бўлиб, ёши ўн зиёратгоҳ. Айниқса, туман ҳудудида жой- мат қилган. Асосийси, пирнинг маслаги, Умра — умримизнинг йўлидаги нур!
хориждан 610 минг нафар икки асрни қоралаган. Уни том маънода лашган тарихий меъморий обидалардан мақсади халқни илмли қилиш, одамлар-
ёки ўтган йилнинг шу халқнинг беназир бойлиги деса ҳам бў- Ҳазрати Султон ва Ҳазрати Башир ота ни эзгуликка бошлаш бўлса, чинор бу Кўкда оққуш мисол елиб боряпмиз,
даврига нисбатан икки лади. Чунки бугун ана шу кўҳна чинорни мақбаралари, олим ва шайх Хўжа Аб- борада мактаб вазифасини бажарган. Пойимизга тўшар булутлар ўзин.
баробардан ортиқ сайёҳ кўриш, табиат инъом этган мўъжизадан дулбоқи номи билан боғлиқ Хўжа Имка- Ахир, Ўзбекистон бўлиб боряпмиз,
келган. Кейинги ойларда ҳайратланиш, мозий ва бугун билан юз- нагий хонақоҳи жуда машҳур. — Зиёрат ва саёҳат қилиб руҳияти- Ёмғирдек ёғдириб “Машаллоҳ” сўзин.
янада кўп туристлар лашиш учун қишлоққа дунёнинг турли мизда ажиб енгиллик сездик. Кайфия- Тайёра бағрига сиғмайди сурур,
келиши кутиляпти. бурчакларидан сайёҳлар келади. — Имкана қишлоғини Сўфи Оллоёр тимиз кўтарилди. Бу заминда туғилиб Умра — умримизнинг йўлидаги нур!
Бу маълумотлар ва Бобораҳим Машраб таърифлаган, ўсган кўплаб алломалар ислом олами-
Президентимиз раислигида Мутахассисларнинг эътирофича, — дейди Ҳазрати Мавлоно Хўжа Имка- да чуқур из қолдирган. Уларнинг тарихи Бизни қабул қилди равзаи гавҳар,
шу йил 26 апрель куни 1200 ёшга кирган бу чинор юртимизда- нагий зиёратгоҳи масъул ходими Лочин билан танишмиз. Бундай аждодларин- Чорлаган Ўзингсан, эй қодир Оллоҳ!
туризм хизматлари ги энг кекса дарахт ҳисобланади. Унинг Жалилов. — Тарихий манбаларга кўра, гиз билан ҳақли равишда фахрлансан- Мадина — муқаддас, мунаввар шаҳар,
кўламини кенгайтириш ковагида 70-80 киши тик ёки 25-30 киши Алишер Навоий ҳазратлари Зарафшон гиз арзийди. Самарқанд ва Бухорода Ассалом алайка, ё Расулоллоҳ!
ва инфратузилмасини чордона қуриб ўтирса бўлади. Дарахт тоғ тизмаларидан ўтаётиб, ҳали мана бўлдик, ҳозир бу муборак зот қабрини Сизга салом бермоқ нақадар ҳузур,
ривожлантириш чора- танасидаги табиий ёриққа эшик ўрна- шу қишлоқ илмнинг ўчоғи, кони бўлади, ҳам зиёрат қилдик. Улуғ чинорни кўриб Умра — умримизнинг йўлидаги нур!
тадбирлари бўйича тилган. Асрлар ўтиши билан тана мар- деган. Ҳазрат зикр этганидек, бу қиш- ҳайратимиз ошди. Юртингизга ташри-
ўтказилган видеоселектор казида кенг ўйиқ ҳосил бўлган. Ўйиқ фимиз шу пайтгача қилган саёҳатла- Бунда сойим турмоқ бизга саодат,
йиғилишида алоҳида қайд ичидаги “хона” девори ёнғиндан қорай- лоқ ҳозир улуғ донишманд, шайх, римизнинг энг гўзали бўлди, — дейди Элу юрт, Юртбоши саломи билан.
этилди. ганини кўриш мумкин. Ривоят қилишла- тасаввуф илмининг забардаст туркиялик Меҳмет Чан. Худди шундай Дунё тинч бўлсин, деб қилдик ибодат,
рича, чинор дарахти минг ёшга кирса, тарғиботчиси, кўплаб илмларни фикрларни британиялик, покистонлик, Яратганнинг ёруғ каломи билан.
Чет элликларнинг мамлакатимиз та- ўзидан-ўзи қизиб, ички қисми ёниб ке- эгаллаган пири комил Мавлоно арабистонлик меҳмонлар ҳам катта Сажда дийдоридан дийдамизда дур,
рихи, меъморчилик обидалари, мозий- таркан. Абдулбоқи Хўжа Имканагий ибн ҳаяжон билан айтди. Умра — умримизнинг йўлидаги нур!
дан сўйловчи осори атиқаларию, зиё- Мавлоно Дарвеш Муҳаммад Вах-
ратгоҳларига қизиқиши юқори. Бироқ Чинорнинг айланаси 18 киши қулочи- шиворий (1512-1600) номи билан — Хўжа Имканагий қабрини зиёрат Маккада муродлар ҳосил бўлғуси,
улар борадиган манзиллар ҳали-ҳамон га тенг ёхуд 27 метрга яқин. Дарахт бағ- боғлиқ. Ҳужжатларда ёзилиши- қилиш орзуим эди, — дейди навоийлик Ҳар муслим орзуси — Каъба тавофи.
саноқлилигича қолмоқда. Давлатимиз рида ҳосил бўлган “хона” эса узунасига ча, Хожа Имканагий 1512 йили Инобат Исмоилова. — Бундан бир неча Шаффоф дуоларга осмон тўлғуси,
раҳбари мазкур йиғилишда мамлакати- 5,8, энига 4,2 метр. Унинг ичида 25 бола термизлик саййидлар оиласида йил олдин бир китоб ўқидим. Унда номи Бор оламга татир унинг савоби.
мизда туризм салоҳиятини тўлиқ рўёбга бемалол давра қуриб ўтириши мумкин. дунёга келган. Ўша йиллари юз келтирилган улуғ инсонлар орасида Мав- Бизни йўллаган зот, Сизга ташаккур,
чиқариш имконини берадиган, Чимён, Шу боис, ўтган аср бошларигача ундан берган нотинчлик сабаб Мавлоно лоно ҳақидаги битиклар чуқур таассурот Умра — умримизнинг йўлидаги нур!
Билдирсой ёки Зоминдан кам бўлмаган, синфхона сифатида фойдаланилган. шу қишлоққа кўчиб келган ва Кеш қолдирди. Шундай муборак кунларда
лекин салоҳияти ҳали ишга солинмаган Қишлоқлик қарияларнинг гувоҳлик бе- вилоятида нақшбандия тариқа- оиламиз аъзолари билан у зотнинг қаб- Минг-минглаб мўминлар тили нидода,
туристик манзиллар кўплигини таъкид- ришича, авваллари чинор шохларида тининг Имкана мактабига асос рини зиёрат қилиш насиб этди. Айниқса, Гоҳ сокин, гоҳ бўзлаб истиғфор айтар.
лади. Ҳақиқатан, бундай манзилгоҳлар 35 та лайлак уяси бўлган. солган. Алломанинг саъй-ҳара- минг йиллик чинорни кўриб, кўзимдан Ким ҳалол, хушният — дили Худода,
юртимизда сероб. Уларни излаб топиш, кати билан нақшбандия тариқа- шашқатор ёш оқди. Назаримда, қанча- Умид уммонидан покланиб қайтар.
сайёҳлик имкониятларидан тўлақонли — 2014 йилгача бу чинор ҳозирги ти олис Ҳиндистон ҳудудига ҳам дан-қанча суронли даврлар силсиласига Шукур, шукур сўзи беҳад айтилур,
фойдаланиш керак, холос. кўринишидан анча виқорли ва катта етиб борган ва Сирҳинд мактаби кўксини кериб, дош бериб келаётган бу Умра — умримизнинг йўлидаги нур!
эди. Лекин ёнғин туфайли шу ҳолат- юзага келган. Манбаларда келтирили- қадимий дарахт жасорат тимсоли, мўъ-
Бу борада Президентимизнинг шу га келиб қолди. Вақт таъсирида чинор шича, Мавлононинг падари бузруквори жизанинг ўзгинаси. Қанийди, дунё сайёҳ-
йил 30 апрель куни қабул қилинган танасининг асосий қисми бўлган мар- Дарвеш Муҳаммад давридаёқ қишлоқ- лари шу ерга келиб, табиатнинг бу бена-
“Ички туризм хизматларини ди- казий шохи синиб тушди. Лекин кейин- да масжид, хонақоҳ ва мактаб фаолият зир туҳфасини ўз кўзи билан кўрса...
версификация қилишга оид қў- чалик дарахт янги новдалар чиқариб, кўрсатган. Кейинчалик аштархоний
шимча чора-тадбирлар тўғриси- ўсишда давом этяпти, — дейди қишлоқ- ҳукмдорлар Хўжа Имканагий ҳурма- Имкана қишлоғи ҳамда Хўжа Имка-
да”ги қарори муҳим аҳамиятга нинг ёши улуғларидан Усмонхон бобо тига Имкана қишлоғида йирик меъмо- нагий зиёратгоҳи ўз бағрида тарихнинг
эга. Боиси, мазкур қарор билан Ҳошимов. — Эсимда, кўклам адоғида рий иншоотлар мажмуасини қуради. кўплаб сир-синоатларини мужассам эт-
туризм инфратузилмасини ях- кўп лайлаклар учиб келиб, чинорга ин Ўз даврида қишлоқ мадрасасида 400 ган. Шу боис, қадамжога Туркия, Эрон,
шилаш орқали сайёҳларга янада қурарди. Шўро даврида орада бир муд- дан ортиқ талаба диний ва дунёвий Покистон, Арабистон, Миср, Индонезия,
қулай шароитлар яратиш, ички дат лайлакларнинг бу ердан қадами илмлардан баҳраманд бўлган. Бироқ Германия, Италия, АҚШдан сайёҳлар
туризмни ривожлантириш, юрти- узилди. Минг қатла шукр, мустақил бў- Иккинчи жаҳон урушидан олдинги ва келиб, бу табаррук ўлкада бугун ҳам му-
мизнинг айни йўналишдаги им- либ, миллий ва диний қадриятларимиз кейинги йилларда мавжуд мадраса ва сулмон ахлоқи ва маданиятини ривож-
кониятларидан самарали фойда- тикланди. Айниқса, ҳозир улуғ авлиё- масжидлар бузиб ташланади. Археоло- лантиришга катта эътибор қаратилаёт-
ланишга оид устувор вазифалар лар ва алломалар номи билан боғлиқ гик маълумотларга кўра, ўтган асрнинг ганидан ҳайратга чўмиб кетмоқда.
белгиланди. 30-йилларигача мажмуа вайроналари
сақланган. Кейинчалик бино ғиштлари — Сўнгги йилларда олиб борилган
Китоб тумани юртимизнинг энг мактаб, завод қурилишига ташиб ке- ободончилик ишлари меъморий ёдгор-
сўлим ва баҳаво гўшаларидан эка- тилган. Ўз даврида мажмуа таркибида ликлар, зиёратгоҳлар қиёфасини туб-
нини кўпчилик яхши билади. Ҳу- бешта масжид, 43 хонали мадраса, шу- дан ўзгартириб юборди. Хусусан, ислом
дудни уч томондан баланд тоғлар нингдек, ўзига хос йирик аркли ғиштин тарихига мансуб обидалар ободонлаш-
ўраб туради. Кўзланган манзил — кўприк бўлган. Ҳозир мажмуадан фа- тирилиб, нураган жойлари қайта таъ-
виқорли ва гўзал тоғлар орасида- қат хонақоҳ биноси сақланиб қолган. мирланиб, давлат муҳофазасига олин-
ги Имкана қишлоғига туман марказидан Манбалардан бирида ёзилишича, кўп ди, — дейди Китоб тумани туризмни
12 километрдан зиёдроқ йўл босиб бо- йиллар мусулмонлар диний қувватни ривожлантириш бўлими бошлиғи Азим-
рилади. Мавлоно Хўжа Имканагий маскан топган жон Қобилов. — Зиёратчи сайёҳлар, би-
Хўжа илмкони қишлоғидан олган. Ҳатто ринчи навбатда, осойишталик, поклик,
Қишлоқ денгиз сатҳидан 900 метр ҳукмдорлар ҳам у кишининг зиёратига ободликка қарайди. Шунинг учун та-
баландда жойлашган бўлиб, одамлар келган. Қишлоқ илмнинг маркази бўлгани рихий мажмуаларни ободонлаштириш
орасида “Хўжаимкана”, “Хўжа илмкони” сабабли Бухоро амирлиги қозиси ва мир- жараёнида ҳудуднинг иқлим шароитига
номлари билан машҳур. Аҳолисининг зоси ушбу жойдан танланган. Мадраса- мос манзарали дарахтлар, ноёб гуллар
аксарияти боғдорчилик, чорвачилик, лардаги муфти, раис, қозикалон сингари экилмоқда. Атрофда гулзор ва яшил
ҳунармандчилик билан шуғулланади. ўнлаб лавозимлар эгалари, жумладан, майсазорлар ташкил қилиняпти. Бино-
Қишлоқ аҳли ҳудудда юртимиздаги энг иншоотларни қуриш ва таъмирлашда
улкан кекса чинор дарахти ҳамда қади- миллийлик ҳамда замонавийликнинг
мий сув иншооти борлиги билан фахр- уйғунлашувига эътибор қаратилмоқда.
ланади. Сайёҳлар учун ҳудудларда меҳмонхо-
налар, чойхоналар, савдо мажмуала-
Шарқий томонида ястаниб ётган Қо- ри, автотураргоҳлар барпо этиляпти.
рахон тоғи этакларидан сизиб чиқувчи Зиёратгоҳларни ўзаро боғлайдиган
катта-кичик ўнлаб булоқ бирлашуви- йўллар реконструкция қилиниб, замо-
дан ҳосил бўлган чоғроқ ариқ қишлоқни навий инфратузилма шакллантирил-
сув билан таъминлайди. Айтишларича, моқда. Бунинг натижасида туманимиз-
азалдан қишлоқ билан булоқлар ораси- даги меъморий ёдгорликларни кўриш
ни баландлиги эллик-олтмиш метрлик истагида бўлган маҳаллий ва хорижий
табиий тепалик тўсиб турган. Шу боис, туристларнинг сони сезиларли даража-
ҳар ишда тадбиркор бўлган ота-бобо- да ортиб бормоқда. Мамлакатимизнинг
лар булоқ сувини тепалик остидан қиш- ўтмиши ва бугунги салоҳияти, ижобий
лоққа олиб ўтишнинг ўзига хос усулини қиёфасини жаҳон танимоқда.
ўйлаб топган. Жумладан, тепалик ус-
тида 13 та қудуқ қазилиб, ерости йўли “Юрган дарё, ўтирган бўйра” деб бе-
орқали ўзаро туташтирилган. Ҳозир ҳам жиз айтилмаган. Имкана қишлоғи бўй-
сайёҳларни лол қолдираётган ушбу қу- лаб сафаримиз беҳад мароқли кечгани
дуқлар маҳаллий аҳоли тилида кориз рост. Бу ерда тарихий жойларни, табиат
деб аталади. Улар бундан 5-6 аср му- сир-асрорларини, ҳар бир кунидан мам-
қаддам бунёд этилган. Ҳозир ҳам аҳо- нун бўлиб, мазмунли умр кечираётган
лига чашма сувини етказиб беришга одамларни, ўз шонли тарихи ва бугу-
хизмат қиляпти. нидан фахр туйиб изланишда давом
этаётган мутахассисларни кўрдик. Яна
бир карра англаб етдикки, юртимиз узоқ
ва бой тарихга эга. Буни ўрганиш учун
йиллар керак. Энг муҳими, қизиқиб,
ўрганувчилар ҳам бор. Аслида бу ҳам
Ватанга муҳаббат ва фахр туйғусидан
келиб чиқади. Юрт шайдолари эса та-
рих ва бугун тўғрисида яна кўплаб янги
тилсимларни кашф этади.
“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Авазбек Худойқулов
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Насиба Абдуллаева
Дизайнер: Хуршид Абдуллаев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма — 1314 Манзилимиз:
86602 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
чоп этилишига “KOLORPAK” МЧЖ масъул. Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 00:50 Топширилди — 01:30
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected] “KOLORPAK” МЧЖ босмахонасида чоп этилди.
Босмахона манзили: Ўзбекистон, 100060.
Тошкент, Янги шаҳар кўчаси, 1-А уй.
Босмахона телефони: (78) 129-29-29
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
№ 88 (610), 2022 йил 4 май, чоршанба Янги Ўзбекистон нашри кунги
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Янги Ўзбекистон 04.05.2022
- 1 - 6
Pages: