นโยบายการพัฒนาอาชีวศึกษา ของส านักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ภายใต้นโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ -289-
นโยบายกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัติเชิงวิชาการ 3. ระบบแนะแนวการเรียน (Coaching) และเป้าหมายชีวิต 3.1 พัฒนาและปรับปรุงหลักสูตร กระบวนการเรียนรู้ ให้ทัน ต่อการเปลี่ยนแปลงโลก ตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียน มีรายได้ ระหว่างเรียน จบแล้วมีงานท า สอดคล้องกับตลาดแรงงาน 3.3 เน้นนวัตกรรมการเรียนรู้แบบ STEM Education ให้ครอบคลุมมาก ยิ่งขึ น มุ่งเน้นทักษะจากการปฏิบัติจริง และเสริมสร้างความสามารถด้าน Soft Skill ควบคู่การพัฒนา 3.4 การแก้ปัญหาสุขภาพจิตของผู้เรียน อยู่ในสถานศึกษาได้อย่างมี ความสุข - พัฒนาหลักสูตรที่เชื่อมโยงกับมาตรฐาน อาชีพ ตามกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ NQF - ศูนย์ CVM - ศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการอาชีวศึกษา - โครงการวิทยาลัยเทคโนโลยี ฐานวิทยาศาสตร์ - โครงงานวิทยาศาตร์อาชีวศึกษา - สิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมอาชีวศึกษา - ระบบดูแลผู้เรียนอาชีวศึกษา ภายใต้ศูนย์ความปลอดภัย สอศ. นโยบายกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัติเชิงวิชาการ 1. เรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา เรียนฟรี มีงานท า “ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง” มีระบบหรือแพลตฟอร์ม การเรียนรู้ฯ เพื่อลดความเหลื่อมล าทางการศึกษา 1.1 ส่งเสริมภาคเอกชนให้มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาและ ให้ค่าตอบแทนที่เหมาะสมในระหว่างการฝึกอาชีพ สร้างโอกาสการมีงาน ท า1.2 ส่งเสริมการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคีอย่างจริงจัง 1.6 พัฒนาแอปพลิเคชั่น เพื่อการเรียนรู้ผ่านระบบออนไลน์ 1.7 จัดท าระบบหรือแพลตฟอร์มการเรียนรู้ ที่ผู้เรียนสามารถเข้าสู่แหล่ง ความรู้ 1.8 พัฒนาการศึกษาผ่านระบบ Credit Bank System 1.9 ผู้เรียนสามารถเปลี่ยนสาขาที่เรียนในขณะที่เข้าศึกษาแล้ว - สร้างพลังร่วมเชิงรุก - จัดอาชีวศึกษาทวิภาคีคุณภาพสูง - พัฒนาหลักสูตรฯ โดยสถานประกอบการ - สื่อออนไลน์ ดิจิทัลคอนเทนต์ - VEC-MOOC - การจัดอาชีวศึกษาทางไกล - ระบบธนาคารหน่วยกิตอาชีวศึกษา - พัฒนาหลักสูตรเชื่อมโยง วิชาแกนกลาง (ม.ปลาย – ปวช.) -290-
นโยบายกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัติเชิงวิชาการ 5. การจัดท าระบบวัดผลเทียบระดับการศึกษา และประเมินผลการศึกษาเพื่อให้ผู้เรียนที่มีความสามารถ เป็นเลิศ ไม่ต้องเสียเวลาเรียนในระบบ ประหยัดเวลา ประหยัดค่าใช้จ่าย 5.1 จัดท าระบบการเทียบเคียงหรือเทียบโอนผลการเรียน ทักษะ ความรู้ ประสบการณ์ หรือ สมรรถนะ จากระบบเดียวกันแต่ต่างสถานศึกษา หรือ การรับรองระดับการศึกษาต่างสถานศึกษาหรือต่างระบบได้ - พัฒนาระบบเทียบระดับคุณวุฒิ (อิงระดับการศึกษา ไม่อิงหลักสูตร) นโยบายกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัติเชิงวิชาการ 4. การจัดระบบวัดผลรับรองมาตรฐานวิชาชีพ (Skill Certificate) ผู้เรียนสามารถ เรียนเพิ่ม เพื่อรับประกาศนียบัตรในการประกอบการอาชีพ 4.1 ผู้เรียนและประชาชนสามารถน าหน่วยกิตที่สะสมมาใช้ส าหรับเทียบ คุณวุฒิ รับรอบมาตรฐานวิชาชีพ เพื่อรับประกาศนียบัตรในการประกอบ อาชีพ น าไปต่อยอดในการเรียนและความก้าวหน้าในการท างาน 4.2 เปิดโอกาสให้ผู้เรียนสายอาชีวศึกษา สามารถขอรับรองมาตรฐาน วิชาชีพในระหว่างที่ก าลังศึกษาอยู่ในระบบ มีรายได้ระหว่างเรียนควบคู่ กับการท างานไปพร้อมกัน และลดระยะเวลาในการเข้าสู่ตลาดแรงงาน - ระบบธนาคารหน่วยกิตอาชีวศึกษา (Credit Bank) - การจัดตั งศูนย์ทดสอบมาตรฐาน - การทดสอบมาตรฐานวิชาชีพ แต่ละระดับ - การเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ -291-
นโยบายกระทรวงศึกษาธิการ สู่การปฏิบัติเชิงวิชาการ 6. มีรายได้ระหว่างเรียน จบแล้วมีงานท า (Learn to Earn) 6.1 จัดการอาชีวศึกษาระดับ ปวส. (ต่อเนื่อง) เป็นการจัดการศึกษา วิชาชีพอย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาก าลังคนระดับเทคนิค ในสาขาที่มีความ จ าเป็นเร่งด่วน ตรงตามความต้องการของสถานประกอบการ 6.3 จัดให้มีการเชื่อมโยงหลักสูตรของสายอาชีวศึกษากับมาตรฐาน วิชาชีพต่างๆ เพื่อเป็นการเสริมศักยภาพแก่ผู้เรียน (Upskill) หรือ ทบทวนทักษะ (Reskill) โดยได้รับรอง - พัฒนาหลักสูตร ปวส. (ต่อเนื่อง) โดยสามารถส าเร็จการศึกษาได้ภายใน ไม่น้อยกว่า 8 ภาคเรียน หรือ 4 ปี - หลักสูตระยะสั นฐานสมรรถนะ โดยพัฒนาเชื่อมโยงกับมาตรฐานอาชีพ - การทดสอบมาตรฐานอาชีพ หลังจบการศึกษาหลักสูตรระยะสั น 6.4 จัดให้มีการอบรมอาชีพเสริมในชุมชน เพื่อเป็นการสร้างทักษะใหม่ (Newskill) - อาชีวะ สร้างอาชีพ (สอนระยะสั นกับประชาชนทั่วไป) -292-
8วาระงานพัฒนาอาชีวะ (8 AGENDA) ภายใต้นโยบายการศึกษา “เรียนดี มีความสุข” ของกระทรวงศึกษาธิการ ทักษะทางภาษาเพื่อการศึกษาและการท างาน (Language Skills) 5.1 พัฒนาทักษะด้านภาษาให้กับผู้เรียน 5.2 ส่งเสริมทักษะด้านภาษาเพื่อการท างานให้กับประชาชน 5.3 พัฒนาหลักสูตร 2 ภาษา (อังกฤษ / จีน) สร้างช่างชุมชน เพื่อให้ประชาชนมีอาชีพเสริม (1 จังหวัด 1 ศูนย์ช่างชุมชน) 6.1 สร้างศูนย์ช่างชุมชนประจ าจังหวัด 77 แห่ง 6.2 พัฒนาทักษะอาชีพช่างและสร้างอาชีพเสริม (หลักสูตรช่างชุมชน) 6.3 พัฒนา Application ช่างชุมชน เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารงานบุคคลและการบริหารจัดการ 7.1 แก้ไขปัญหาหนี สินครูและบุคลากรทางการศึกษา 7.2 แก้ไขปัญหาความขาดแคลนครูผู้สอนอาชีวศึกษา (จัดหาครูอัตราจ้าง) 7.3 ส่งเสริมให้ครูปฏิบัติงานในภูมิล าเนาของตนเองตามแนวทางของ ก.ค.ศ. 7.4 พัฒนาศักยภาพครูและบุคลากรอาชีวศึกษาสมรรถนะสูง 7.5 ส่งเสริมข้าราชการครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษาให้มีวิทยฐานะ และต าแหน่งทางวิชาการที่สูงขึ น 7.6 ขับเคลื่อนและบริหารงานโดยยึดหลักธรรมาภิบาล (Goof Governance) 7.7 ป้องกันและปราบปรามการทุจริตคอรร์รัปชั่นอย่างมีประสิทธิภาพ 7.8 น าระบบเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาใช้ในการบริหารจัดการ 7.9 ปรับปรุงกฎ ประกาศ ระเบียบ ข้อบังคับ ค าสั่ง เสริมสร้างภาพลักษณ์อาชีวศึกษายุคใหม่ 8.1 เสริมสร้างสถานศึกษาอาชีวศึกษาแห่งความสุขและปลอดภัย 8.2 ยกระดับการประชาสัมพันธ์และการสื่อสารองค์กร 8.3 เชิดชูเกียรติศิษย์เก่าดีเด่น/สร้างต้นแบบรุ่นพี่อาชีวะ (Senior Idol) 8.4 เสริมสร้าง Soft Power อาชีวศึกษา (1 วิทยาลัย 1 Soft Power/อัตลักษณ์ ผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสมรรถนะสูง เพื่อการพัฒนาประเทศ โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 5 6 7 8 8วาระงานพัฒนาอาชีวะ (8 AGENDA) ภายใต้นโยบายการศึกษา “เรียนดี มีความสุข” ของกระทรวงศึกษาธิการ ส่งเสริมการเรียนรู้อาชีวศึกษาทุกที่ทุกเวลา (Anywhere Anytime) 1.1 พัฒนาแพลตฟอร์มและสื่อการเรียนรู้อาชีวศึกษา 1.2 ขยายโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาอาชีวศึกษา (Vocational for All) พัฒนาทักษะวิชาชีพเพื่อลดภาระของผู้เรียนและผู้ปกครอง (Skill Certificate) 2.1 พัฒนาทักษะและสมรรถนะวิชาชีพ (up-skill, Re-Skill) 2.2 พัฒนาระบบวัดผลรับรองมาตรฐานวิชาชีพ 2.3 พัฒนาหลักสูตรระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพเฉพาะ (ปวพ.) 2.4 ส่งเสริมการมีรายได้ระหว่างเรียน จบแล้วมีงานท า (Learn to Earn) ยกระดับคุณภาพการจัดการอาชีวศึกษาสมรรถนะสูง 3.1 ขยายและยกระดับการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี (DVE for All) 3.2 ยกระดับการขับเคลื่อนความร่วมมือกับภาคเอกชน (Active MOU/MOA) 3.3 พัฒนาคุณภาพและทักษะชีวิตผู้เรียนอาชีวศึกษาในทุกมิติ 3.4 ส่งเสริมการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning 3.5 ส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรม การวิจัย และสิ่งประดิษฐ์ พัฒนาระบบการเทียบระดับการศึกษาและคลังหน่วยกิต อาชีวศึกษา (Credit Bank) 4.1 พัฒนาและปรับปรุงหลักสูตร ปวช. / ปวส. / ป.ตรี 4.2 พัฒนาระบบการวัดผล เทียบระดับการศึกษาและประเมินผลการศึกษา 4.3 พัฒนาระบบคลังหน่วยกิตอาชีวศึกษา 4.4 ตั งศูนย์เทียบโอนผลการเรียนในระดับจังหวัด (77 ศูนย์) 4.5 ส่งเสริมการจัดการเรียนการสอนหลักสูตรทวิศึกษา 1 2 3 4 -293-
หลักการ : ให้สถาบันการอาชีวศึกษา/สถานศึกษาที่มีศักยภาพ สามารถพัฒนาหลักสูตรทุกระดับร่วมกับ สถานประกอบการ ตามเกณฑ์ที่ก าหนด มีความยืดหยุ่นในการพัฒนาให้สอดคล้องกับความต้องการของสถานประกอบการ ตามบริบทเชิงพื นที่ เชื่อมโยงกับมาตรฐานการปฏิบัติงาน มาตรฐานอาชีพ มาตรฐานฝีมือแรงงาน หรือมาตรฐานอื่นใด ของหน่วยงาน/สถานประกอบการที่รับก าลังคนอาชีวศึกษาไปท างาน แนวคิดการกระจายอ านาจในการพัฒนาหลักสูตร สู่สถาบันการอาชีวศึกษา/สถานศึกษา มีความคล่องตัวในการจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี เชื่อมโยงสมรรถนะแกนกลาง ระหว่าง ปวช.-ม.ปลาย ปวส.-ป.ตรี 4ปี เพื่อให้ผู้เรียนสามารถ สไลด์ได้เมื่อตัดสินใจเปลี่ยน ดร.นิติ นาชิต ทปษ.มาตรฐานธุรกิจและบริการ กระจายอ านาจ การพัฒนาหลักสูตร ปวช. ปวส. ปวส.(ต่อเนื่อง) ป.ตรี ป.ตรี(ต่อเนื่อง) สถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา ดร.นิติ นาชิต ทปษ.มาตรฐานธุรกิจและบริการ -294-
รูปแบบการพัฒนาหลักสูตรสถาบันฯ/สถานศึกษา หมวดสมรรถนะ แกนกลาง หมวดสมรรถนะวิชาชีพ : พื้นฐาน หมวดสมรรถนะวิชาชีพ : เฉพาะ หมวดวิชาเลือกเสรี สถาบันการอาชีวศึกษา/สถานศึกษา สอศ. ดร.นิติ นาชิต ทปษ.มาตรฐานธุรกิจและบริการ ดร.นิติ นาชิต ทปษ.มาตรฐานธุรกิจและบริการ -295-
การปรับเปลี่ยน : กรอบมาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาแห่งชาติ เกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษา แต่ละระดับ (ปวช. ปวส. ป.ตรี ระยะสั น) ก าหนดให้หลักสูตรทุกระดับ เป็นหลักสูตรของส านักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา และ หลักสูตรของสถาบันการอาชีวศึกษา (ไม่ต้องจัดท าเป็นประกาศกระทรวงศึกษาธิการ) แนวคิดการกระจายอ านาจในการพัฒนาหลักสูตร สู่สถาบันการอาชีวศึกษา/สถานศึกษา ก าหนดระยะเวลาเรียนรายวิชาได้ทั ง “แบบหน่วยกิต” และ “แบบชั่วโมง” เพื่อเชื่อมโยงกับการเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ในระบบ Credit Bank ก าหนดแนวการเทียบมาตรฐานระดับ Micro credential ตามระดับคุณวุฒิวิชาชีพ สู่หลักสูตร รายวิชา เพื่อการสะสมหน่วยการเรียนรู้ ดร.นิติ นาชิต ทปษ.มาตรฐานธุรกิจและบริการ ประกาศ ระเบียบ และหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง แต่ละระดับ (ปวช. ปวส. ป.ตรี ระยะสั น) การอนุมัติหลักสูตร : สถาบันการอาชีวศึกษา/ สถานศึกษาในสถาบัน แนวคิดการกระจายอ านาจในการพัฒนาหลักสูตร สู่สถาบันการอาชีวศึกษา/สถานศึกษา สถานศึกษานอกสถาบัน สถานศึกษา พัฒนาหลักสูตร สภาสถาบัน เห็นชอบ กอศ. อนุมัติ สถานศึกษา พัฒนาหลักสูตร สมอ. ตรวจสอบ และ เห็นชอบ กอศ. อนุมัติ สมอ. ตรวจสอบ สถาบันฯ พัฒนาหลักสูตร ดร.นิติ นาชิต ทปษ.มาตรฐานธุรกิจและบริการ -296-
-297-
-298-