คณิตศาสตร์แสนสนุก

การทดลอง เร่ือง

เรือสะเทินน้�ำสะเทนิ บกพลงั ลกู โป่ง

ตัวอย่าง ตารางแสดงผลการทดลอง
การวดั ขนาดของลกู โป่งโดยวดั เสน้ รอบวง

เสน้ รอบวงเฉล่ยี (cm) เวลา (s) เส้นรอบวงเฉลี่ย (cm) เวลา (s)
46 6.37 35.33 2.51
35 3.37 45.5 6.41
53.4 11.85 55.6 13.24
60 18.25 65.4 23.4
37 3 50 11.59
48 8 55 14.63
62 22 60 22.28
64 26 65 30.72
69 33 70 35.78
21.6 0.93

ตัวอย่าง การบนั ทึกกราฟแสดงผลการทดลอง ความสมั พันธ์ระหวา่ ง
ความยาวเส้นรอบวงเฉลี่ยกับเวลาในการลอยของแผน่ CD
192

การทดลอง เรื่อง

เรือสะเทนิ น�้ำสะเทนิ บกพลงั ลกู โปง่

ลกู โป่ง

จุกนา้ํ ยาลา้ งจาน แผน่ ซีดี
ส�ำ หรับปลอ่ ยลม
ออกจากลูกโปง่

ภาพที่ 2 แบบจ�ำ ลองเรอื สะเทนิ นาํ้ สะเทินบกพลงั ลกู โปง่

เกดิ อะไรข้ึน

หลงั จากเปิดจุกออก การเคลอ่ื นทีข่ องแผ่นซีดีจะลอยข้นึ เหนอื จากพน้ื ระยะ
เวลาที่แผ่นซีดีลอยเหนือจากพ้ืนขึ้นอยู่กับขนาดของลูกโป่ง ถ้าลูกโป่งมีขนาดใหญ่
จะทำ�ให้แผ่นซีดีลอยได้ระยะเวลานาน กราฟระหว่างเวลาในการลอยและเส้นรอบ
วงของลูกโป่งไม่เป็นกราฟเส้นตรง กราฟระหว่างเวลาในการลอยและปริมาตรของ
ลกู โป่งก็ไม่เป็นเสน้ ตรงเชน่ กัน

ค�ำ อธบิ ายเพ่มิ เตมิ จากผลการทดลอง

เม่อื เปิดจุกนำ้�ยาลา้ งจาน ท�ำ ให้มีอากาศไหลออกจากลกู โปง่ ในทศิ ลง และเกดิ แรงกระทำ�ตอ่ แผ่น
ซีดีในทิศข้ึนทำ�ให้ลอยตัวข้ึนจากพ้ืน ลูกโป่งมีขนาดใหญ่จะบรรจุอากาศภายในมาก ทำ�ให้แผ่นซีดีลอย
ได้ระยะเวลานาน กราฟความสัมพันธ์ระหว่างเวลาในการลอยและปริมาตรของลูกโป่งไม่เป็นเส้นตรง
แสดงว่าอตั ราการไหลของอากาศไม่คงท่ี

ถ้าเส้นรอบวงเพิ่มข้ึน เวลาในการลอยตัวก็จะ คำ�แนะนำ�เพมิ่ เติม
มากขึ้น กราฟท่ีได้มีลักษณะเป็นเส้นโค้ง แต่ถ้าเขียน
กราฟระหว่างเวลาและปริมาตรของลูกโป่ง กราฟอาจ ไมค่ วรเปา่ ลกู โปง่ ใหม้ ขี นาดใหญ่
จะมลี กั ษณะเปน็ เสน้ ตรงมากขน้ึ ความคลาดเคลอ่ื นเกดิ เกินไปเพราะรูปร่างจะไม่เป็นทรงกลม
จากการวัดเส้นรอบวง ถ้าเป่าให้ลูกโป่งมีขนาดใหญ่จน ทำ�ให้วัดเส้นผ่าศูนย์กลางได้ยาก และ
เกินไป ลูกโป่งจะมีลักษณะรี ไม่เป็นทรงกลมอีกต่อไป ลูกโป่งขนาดใหญ่เกินไปอาจจะแตก
ทำ�ใหก้ ารวดั เส้นรอบวงมีความคลาดเคลื่อนได้ ทำ�ใหเ้ กดิ อันตรายได้

193

194

คณะผเู้ ขียน คู่มอื กจิ กรรมมหาวทิ ยาลัยเดก็ ประเทศไทย
สนกุ วทิ ย์ ปลกู แนวคิด วิทยาศาสตร์สู่เยาวชน

1. รศ.ดร.สรญั ญา วัชโรทัย มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร์
2. ดร.เอกพันธ์ ไกรจักร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
3. รศ.ดร.ศุภจิตรา ชัชวาลย์ จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย
4. ผศ.ดร.กนกวรรณ เสรภี าพ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั
5. ผศ.ดร. ชวาล คูรพ์ พิ ฒั น์ จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั
6. ผศ.ดร.อรโุ ณทยั จำ�ปีทอง มหาวทิ ยาลัยเชยี งใหม่
7. ผศ.ดร.ชัยพร ต้งั ทอง มหาวิทยาลยั เชยี งใหม่
8. ดร.วทิ ยา กาญจนภูษากจิ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกลา้ ธนบุรี
9.ดร.มนตส์ ิทธิ์ ธนสิทธิโกศล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยพี ระจอมเกล้าธนบุรี
10. ดร.ชมุ พล เหลอื งชัยศรี มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบรุ ี
11. ดร.รริศรา อ่ิมภาประเสริฐ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
12. ผศ.ดร.วนั เพ็ญ ชอ้ นแกว้ มหาวิทยาลยั เทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบรุ ี
13. ผศ.ดร.อนสุ รา ศรสี รวล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
14. ดร.น้ำ�ผ้งึ ผงั ไพบูลย์ มหาวทิ ยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกลา้ พระนครเหนือ
15. ดร.จรุ มี าศ วงั ครี ี มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์
16. รศ.มนู เฟ่อื งฟุ้ง มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์
17. ดร.นพรัตน์ พฤกษท์ วศี ักดิ์ มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์
18. รศ.ดร.เอกสิทธ์ิ สมสขุ มหาวิทยาลยั มหิดล
19. ผศ.ดร.สุรศกั ดิ์ ละลอกนำ้� มหาวิทยาลยั ศรนี ครนิ ทรวโิ รฒ

20. นางสาวเชาวนาถ สร้อยสิงห์ มหาวิทยาลยั ศรนี ครนิ ทรวิโรฒ
21. นางสาวพมิ พ์เพชร ไปเจอะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวโิ รฒ
22. นายจกั รพันธ์ พญิ ญะคณุ มหาวทิ ยาลัยศรีนครินทรวโิ รฒ
23. นางสาวพชรพรรณ ศรีจนั ทร์งาม มหาวิทยาลัยศรนี ครนิ ทรวโิ รฒ
24. นางสาวถริ มนัส ไหลสพุ รรณวงค์ มหาวทิ ยาลัยศรนี ครินทรวิโรฒ
25. นายธนดล เจรญิ สขุ มหาวทิ ยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
26. นายบดีศร บญุ อนิ ทร์ มหาวทิ ยาลัยศรนี ครินทรวโิ รฒ
27. นางสาวนรีกานต์ เสาวรส มหาวทิ ยาลยั ศรีนครินทรวิโรฒ
28. ดร. สุมนมาลย์ จันทร์เอยี่ ม มหาวทิ ยาลัยศลิ ปากร
29. ผศ.หริ ญั รัตน์ สุวรรณนที มหาวทิ ยาลัยศลิ ปากร
30. ผศ.ดร. พรทรัพย์ พรสวสั ด์ิ มหาวิทยาลยั ศิลปากร
31. นางสาวชญานี นนทศักด์ิ มหาวทิ ยาลัยศิลปากร
32. นางสาวนารรี ัตน์ ประสมสาสตร์ มหาวทิ ยาลัยศิลปากร
33. รศ.ธรี วฒั น์ ประกอบผล สถาบันเทคโนโลยพี ระจอมเกล้าเจา้ คุณทหารลาดกระบงั
34. นางสาวรชั ดา ยาตรา สถาบนั ส่งเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
35. นางสาวทวนิ ันท์ มาลา สถาบันสง่ เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
36. นายเจรญิ ศกั ดิ์ เมืองแก้ว สถาบันส่งเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
37. นายกฤษชพล ทวิ พดุ ซา สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
38. นายสุจนิ ต์ สวุ รรณะ สถาบนั ส่งเสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
39. นางสาวกรกนก จงสูงเนิน ส�ำ นักงานพฒั นาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีแห่งชาติ

195

คณะท่ีปรึกษา

1. คุณหญงิ สุมณฑา พรหมบญุ กรรมการมูลนิธสิ มเดจ็ พระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารี
2. ศ.ดร.มรกต ตันตเิ จรญิ ทปี่ รึกษาอาวโุ ส สำ�นักงานพฒั นาวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยแี หง่ ชาติ
3. ดร.ทวศี กั ด์ิ กออนนั ตกูล ที่ปรึกษาอาวโุ ส ส�ำ นกั งานพฒั นาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีแห่งชาติ
4. ดร.ณรงค์ ศิริเลศิ วรกลุ ผอู้ �ำ นวยการ สำ�นกั งานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยแี ห่งชาติ
5. ดร.ชฎามาศ ธวุ ะเศรษฐกุล รองผู้อำ�นวยการ ส�ำ นกั งานพฒั นาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีแห่งชาติ
6. ดร.อ้อมใจ ไทรเมฆ ผูช้ ่วยผู้อ�ำ นวยการ สำ�นกั งานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแหง่ ชาติ
7. ดร.พรพรรณ ไวทยางกรู ผอู้ ำ�นวยการ สถาบันสง่ เสริมการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
8. นางดวงสมร คล่องสารา ประธานคณะทำ�งานโครงการมหาวิทยาลยั เดก็ ประเทศไทย
9. ผศ.ดร.วรนุช เกดิ สินธช์ ัย รองประธานคณะท�ำ งานโครงการมหาวทิ ยาลยั เด็ก ประเทศไทย

คณะบรรณาธกิ าร

1. ดร.กุลธิดา นกุ ลู ธรรม รองคณบดีฝ่ายวิเทศสมั พันธแ์ ละกิจการพิเศษ
คณะศกึ ษาศาสตรแ์ ละพฒั นศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตก�ำ แพงแสน
ภาควิชาครุศึกษา คณะศึกษาศาสตรแ์ ละพัฒนศาสตร์
2. ผศ.ดร.นนั ทรตั น์ เครืออนิ ทร์ มหาวทิ ยาลัยเกษตรศาสตร์ วทิ ยาเขตกำ�แพงแสน
ภาควิชาครุศกึ ษา คณะศกึ ษาศาสตร์และพัฒนศาสตร์
3. ผศ.ดร.ทศั ตรนิ วรรรเกตุศิร ิ มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร์ วทิ ยาเขตก�ำ แพงแสน
ภาควิชาครุศกึ ษา คณะศึกษาศาสตร์และพัฒนศาสตร์
4. ดร.วทิ ัศน์ ฝกั เจรญิ ผล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตก�ำ แพงแสน
ส�ำ นกั งานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
5. นางฤทยั จงสฤษด์ิ ส�ำ นักงานพัฒนาวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยแี หง่ ชาติ
6. นางสาวพริ ุณรตั น์ ปุณยลขิ ติ ส�ำ นกั งานพฒั นาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยแี หง่ ชาติ
7. นางสาวปณั รสี สนิทวงศ์ ณ อยธุ ยา สำ�นักงานพฒั นาวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยแี หง่ ชาติ
8. นางสาวสุปราณี สิทธิไพโรจน์สกุล สำ�นกั งานพฒั นาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีแหง่ ชาติ
9. นางสาวกรกนก จงสงู เนนิ ส�ำ นกั งานพฒั นาวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยแี หง่ ชาติ
10. นางสาวโสภดิ า พนานสุ รณ์ สำ�นกั งานพฒั นาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยแี ห่งชาติ
11. นางสาวปานกมล ศรสุวรรณ สำ�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแหง่ ชาติ
12. นางสาวจิดากาญจน์ สหี าราช สำ�นกั งานพฒั นาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยแี ห่งชาติ
13. นางสาววชิ ชานันท์ งามถ่นิ ส�ำ นกั งานพัฒนาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีแห่งชาติ
14. นายศุกเกษม อ่อนพลู สำ�นกั งานพัฒนาวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีแหง่ ชาติ
15. นายเอกลักษณ์ ต้งั รตั นาวลี ส�ำ นักงานพฒั นาวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีแห่งชาติ
16. นางสาวสรชา วงศว์ ชิ า สำ�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยีแหง่ ชาติ
17. นางสาวนฤมล สุขเกษม สำ�นักงานพฒั นาวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยแี หง่ ชาติ
18. นางสาวอิศรารตั น์ ประกิจ

196

หนว่ ยงานความร่วมมือในโครงการ
มหาวทิ ยาลยั เดก็ ประเทศไทย

1. สำ�นักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยแี ห่งชาติ
2. สถาบันสง่ เสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
3. จฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลยั
4. มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร์
5. มหาวทิ ยาลยั ศรีนครินทรวโิ รฒ
6. มหาวทิ ยาลัยมหิดล
7. มหาวิทยาลัยศิลปากร
8. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยพี ระจอมเกลา้ ธนบุรี
9. มหาวทิ ยาลยั เทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
10. สถาบันเทคโนโลยพี ระจอมเกลา้ เจ้าคณุ ทหารลาดกระบงั
11. มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์
12. มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ราชนครินทร์
13. มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั ร�ำ ไพพรรณี
14. มหาวิทยาลยั ขอนแกน่
15. มหาวทิ ยาลัยอุบลราชธานี
16. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยสี ุรนารี
17. มหาวทิ ยาลยั เชยี งใหม่
18. มหาวิทยาลัยพะเยา
19. มหาวทิ ยาลัยสงขลานครนิ ทร์
20. มหาวทิ ยาลัยราชภัฏนครศรธี รรมราช

หนว่ ยงานสนบั สนุน
โครงการ Chevron Enjoy Science:
สนุกวิทย์ พลังคิด เพอ่ื อนาคต
ออกแบบรปู เล่มและภาพประกอบ

วชิราวรรณ ทับเสอื
กฤษณะ กาญจนาภา

197

198