ใบงาน ม.1 ชุด 6

ใบความรู้ เรื่อง ไตรยางศ์ หน่วยการเรยี นรทู้ ี ๑ เร่ือง ไตรยางศ์ รายวิชาภาษาไทย
รหัสวชิ า ท๒๑๑๐๑ ภาคเรยี นที ๑ ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที ๑

ไตรยางศ์คือ อักษร ๓ หมซู่ ึ่งจัดแยกออกมาเปน็ พวกๆ จากพยญั ชนะ ๔๔ ตัว ได้แก่ อักษรสงู อักษรกลาง
อกั ษร ตา่

อกั ษรสูงมี ๑๑ ตวั คือ ข ฅ ฉ ฐ ถ ผ ฝ ศ ษ ส ห
อักษรกลาง มี ๙ ตวั คอื ก จ ฎ ฏ ด ต บ ป อ
อักษรต่า มี ๒๔ ตัวคอื ค ฅ ฆ ง ช ซ ฌ ญ ฒ ฑ ณ ท ธ น พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ฬ ฮ
การที่จัดแยกพยัญชนะออกเป็นอักษร ๓ หมู่ (ไตรยางศ)์ นน้ั กโ็ ดยถือเอาเสยี งเปน็ ส่าคัญ คือ พยญั ชนะ
ตัวใด พื้นเสียงที่ยังมิได้ผันด้วยรูปวรรณยุกต์ มีส่าเนียงอยู่ในระดับสูงก็จัดเป็นพวกอักษรสูง พยัญชนะตัวใดพ้ืน
เสียงท่ียังมิได้ ผันด้วยรูปวรรณยุกต์ มีส่าเนียงอยู่ในระดับกลางก็จัดเป็นพวกอักษรกลาง พยัญชนะตัวใดพื้น
เสียงที่ยังมิได้ผันด้วยรูป วรรณยุกต์ มีส่าเนียงอยู่ในระดับต่าก็จัดเป็นพวกอักษรต่า ท่ีเรียกตัวอักษรต่าน่าจะ
หมายถงึ เสียง่ตา่ กวา่ อักษรพวก ขา้ งต้น ลองออกเสยี งอักษรกลางกบั อักษรต่าเทียบกนั จะรูส้ ึกในข้อน้ี เพราะล้ิน
ท่าหนา้ ท่ีตา่ งกัน ประโยชน์ของ
การจ่าแนกพยญั ชนะออกเปน็ อกั ษรสงู อักษรกลาง อักษรต่า
๑. สามารถผันค่าให้มีเสียงและรูปต่าง ๆ เมื่อเสียงและรูปต่างกับความหมายก็ต่างกันด้วย เช่น ไผ ไผ่
ไผ้ ย่อมแสดงความหมายคลคี ลายไปจากเดมิ เชน่ เดียวกนั
๒. สามารถน่าค่าบาลีและสันสกฤต มาเป็นแนวส่าเนียงของคนไทย ได้สนิทสนม เช่น เล่ห์ สนเท่ห์
พุทโธ สมทุ ร ฯลฯ
๓. ไม่ตอ้ งเขยี นเคร่ืองหมายวรรณยุกต์กา่ กบั ลงไปทุกค่า เช่น “ชา” ไม่ต้องเขียนเปน็ “ค่า” ทงั้ น้นี ับว่า
ชว่ ยให้ การเขยี นหนงั สือสะดวกและรวดเรว็ ย่ิงขน้ึ

ใบความรู้ เร่ือง การผันวรรณยกุ ต์ หนว่ ยการเรยี นรู้ที ๑ เร่ือง การผันวรรณยุกต์
รายวชิ าภาษาไทย รหัสวิชา ท๒๑๑๐๑ ภาคเรียนที ๑ ชั้นมธั ยมศึกษาปีที ๑
คา่ ในภาษาไทยนน้ั อาจจะมีรปู และเสยี งวรรณยุกต์ตรงกันหรือไมต่ รงกันก็ได้ ข้นึ อยู่กับพยัญชนะต้นว่า
เป็นอักษรสูง อักษรกลาง หรืออักษรต่า และเป็น ค่าเป็นหรือค่าตาย ดังนั้นควรที่จะแยกให้ออกว่าค่าไหนต้อง
ออกเสียงอย่างไรโดยการผนั วรรณยกุ ตใ์ ห้ถกู ต้อง
หลักการผนั เสยี งวรรณยุกต์
คาที่มพี ยัญชนะต้นเป็นอักษรกลาง ผันเสียงวรรณยกุ ตไ์ ด้ดังนี้
คาเป็น ผันวรรณยกุ ต์ได้ครบ 4 รูป 5 เสียง รูปและเสยี งวรรณยุกต์ตรงกนั เชน่ อา อ่า อา้ อ๊า อ๋า พ้นื
เสียงเป็นเสียงสามัญ ผันด้วยไม้เอก เป็นเสียงเอก ผันด้วยไม้โทเป็นเสียงโท ผันด้วยไม้ตรีเป็นเสียงตรี และผัน
ดว้ ยไม้จัตวาเปน็ เสยี งจตั วา
คาตาย ผันวรรณยุกต์ได้ 3 รูป 4 เสียง เร่ิมด้วยเสียงเอก เช่น อะ อ้ะ อ๊ะ อ๋ะ ค่า “อะ” เสียงเอกไม่มี
รูปวรรณยุกต์
คาทม่ี พี ยญั ชนะตน้ เปน็ อกั ษรสงู ผนั เสยี งวรรณยุกตไ์ ด้ดังนี้
ค่าเป็น ผันวรรณยุกต์ได้ 2 รูป 3 เสียง ขัน ขั่น ข้ัน พ้ืนเสียงเป็นเสียงจัตวา ผันด้วยไม้เอก เป็นเสียง
เอก ผันดว้ ยไมโ้ ทเปน็ เสยี งโท
ค่าตาย ผนั วรรณยกุ ต์ได้ 1 รูป 2 เสียง ขะ ข้ะ พน้ื เสยี งเปน็ เสียงเอก ผันด้วยไมโ้ ท เปน็ เสยี งโท
คาท่มี พี ยญั ชนะตน้ เป็นอักษรต่า ผนั เสียงวรรณยุกตไ์ ดด้ งั น้ี
ค่าเป็น ผันวรรณยุกต์ได้ 2 รูป 3 เสียง คาน ค่าน ค้าน พ้ืนเสียงเป็นเสียงสามัญ ผันด้วยไม้เอก เป็น
เสียงโท ผันด้วยไม้โทเป็นเสียงตรี
คา่ ตาย สระเสยี งยาว ผนั ได้ 2 รูป 3 เสียง คาด คา้ ด คา๋ ด พ้ืนเสียงเป็นเสียงโท ผนั ด้วยไม้โทเปน็ เสียง
ตรี ผนั ด้วยไม้จัตวา เป็นเสยี งจตั วา
ค่าตาย สระเสียงสั้น ผันได้ 2 รูป 3 เสียง คะ ค่ะ ค๋ะ พ้ืนเสียงเป็นเสียงตรี ผันด้วยไม้เอกเป็นเสียงโท
ผันดว้ ยไม้จัตวาเป็นเสยี งจตั วา
อักษรคู่ ถ้าผันเสียงคกู่ บั อักษรสูงจะสามารถผันได้ครบ 5 เสยี ง เชน่ คา ข่า คา่ -ขา้ คา้ ขา
อักษรเดี่ยว เมื่อมี “ห” หรืออักษรสูง หรืออักษรกลางมาน่าจะผันเสียงได้ตามอักษรที่น่า เช่น หนา
หน่า หนา้ หรอื ค่าวา่ “ตลาด” จะอา่ นว่า “ตะ-หลาด” ไมใ่ ช่ “ตะ-ลาด” เป็นตน้
ขอ้ ควรจาสาหรบั การผันวรรณยกุ ต์
1.ค่าที่มี พยัญชนะต้น เป็นอักษรกลางและเป็นค่าเป็น จะผันเสียงวรรณยุกต์ได้ครบทุกเสียง และรูป
วรรณยกุ ต์กบั เสียงวรรณยุกต์ตรงกนั มากทส่ี ดุ
2.คา่ ทีม่ เี สยี งวรรณยกุ ต์สามัญ มเี พียงค่าที่มพี ยญั ชนะตน้ เป็นอกั ษรกลางและอักษรต่าค่าเปน็ เทา่ นั้น
3.ค่าท่ีมีพื้นเสียงเป็นเสียงจัตวานั้น มีเฉพาะค่าท่ีมีพยัญชนะต้นเป็นอักษรสูง และ ห น่า อักษรเดี่ยว
หรืออกั ษรสูงนา่ อักษรเดยี่ วค่าเป็นเท่าน้ัน
4.ค่าทีม่ ีรปู และเสยี งวรรณยกุ ตไ์ มต่ รงกนั เลย ไดแ้ กค่ ่าท่มี ีพยัญชนะตน้ เปน็ อักษรต่า ค่าตายเท่าน้ัน
5.คา่ ทมี่ พี ยญั ชนะต้นเป็นอักษรต่าค่าตาย ระหว่างสระเสยี งส้นั กบั สระเสียง ยาว จะผนั เสียงวรรณยกุ ต์
ต่างกัน ยกเว้นเสียงจตั วา
6.ค่าทีผ่ นั เสยี งวรรณยุกต์ไดน้ ้อยท่ีสุด คือ คา่ ทมี่ พี ยัญชนะต้นเป็นอักษรสงู หรือ ห นา่ อกั ษรเด่ยี ว หรอื
อักษรสงู นา่ อกั ษรเด่ยี ว ค่าตาย

ใบงาน เรอ่ื ง การผนั วรรณยุกต์ หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี ๑ เรอื่ ง การผนั วรรณยุกต์ รายวิชาภาษาไทย
รหสั วิชา ท๒๑๑๐๑ ภาคเรยี นที่ ๑ ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี ๑

ตอนที่ ๑ จงพิจารณาว่า ค่าตอ่ ไปนมี้ ีเสยี งวรรณยกุ ต์ใด เพราะเหตใุ ด
ตวั อยา่ ง ๑) แก้ว มีเสยี งวรรณยกุ ต์ โท เพราะ ก เปน็ อักษรกลาง รปู วรรณยุกต์ตรงกบั เสียง

๒) พร้อม มีเสยี งวรรณยกุ ต์ ตรี เพราะ พ เปน็ อกั ษรต่า รปู วรรณยุกตโ์ ทมเี สยี งตรี
๑. เกี๊ยว มเี สียงวรรณยกุ ต์ .....................เพราะ.......................................................................................
๒. ช้า มีเสยี งวรรณยุกต์ ......................เพรา............................................................................................
๓. ไหน มีเสียงวรรณยุกต์ .....................เพราะ.............................................................................. .........
๔. วิ่ง มเี สยี งวรรณยกุ ต์ .....................เพราะ................................................................................. ........
๕. เส้อื มเี สยี งวรรณยกุ ต์ .....................เพราะ.........................................................................................
๖. เฒา่ มีเสียงวรรณยุกต์ .....................เพราะ................................................................................. ......
๗. แปร มีเสยี งวรรณยุกต์ .....................เพราะ.......................................................................................
๘. อวน มีเสียงวรรณยุกต์ .....................เพราะ............................................................................ ..........
๙. พล้งั มเี สยี งวรรณยุกต์ .....................เพราะ.......................................................................................
๑๐.เปรยี้ ว มเี สียงวรรณยุกต์ .....................เพราะ............................................................. ....... ............

ตอนท่ี ๒ จงพจิ ารณาวา่ คา่ ตอ่ ไปนมี้ ีเสียงวรรณยุกต์ใด เพราะเหตใุ ด
ตวั อยา่ ง ๑) ชก มีเสียงวรรณยกุ ต์ ตรี เพราะ ช เป็นอักษรต่า ค่าตาย ประสมดว้ ยสระเสยี งส้ัน

๒) โชก มีเสียงวรรณยุกต์ โท เพราะ ช เปน็ อกั ษรต่า ค่าตาย ประสมด้วยสระเสยี งยาว
๑. เงอื ก มเี สยี งวรรณยุกต์ .....................เพราะ.................................................................... ..............
๒. พจน์ มเี สยี งวรรณยกุ ต์ .....................เพราะ......................................................................................
๓. เทพ มีเสยี งวรรณยุกต์ .....................เพราะ................................................................................. ....
๔. รูป มีเสียงวรรณยุกต์ .....................เพราะ.........................................................................................
๕. โชค มีเสยี งวรรณยกุ ต์ .....................เพราะ.................................................................... ..................
๖. งก มีเสยี งวรรณยกุ ต์ .....................เพราะ..........................................................................................
๗. เช็ด มเี สียงวรรณยุกต์ .....................เพราะ.........................................................................................
๘. นบั มเี สยี งวรรณยุกต์ .....................เพราะ................................................................... .....................
๙. เพศ มีเสียงวรรณยุกต์ .....................เพราะ.........................................................................................
๑๐.นอ็ ค มเี สยี งวรรณยุกต์ .....................เพราะ......................................................................................

ใบงาน เร่ือง การผันวรรณยุกต์ หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ ๑ เร่อื ง การผันวรรณยุกต์ รายวิชาภาษาไทย
รหสั วิชา ท๒๑๑๐๑ ภาคเรียนที่ ๑ ชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี ๑

คา่ ชี้แจง ใหน้ ักเรียนท่าแผนผนั ความคิดจากใบความรู้ เรื่อง การผันวรรณยุกต์ แล้วตกแตง่ ระบายสีให้สวยงาม