VourlaMag EKİM 2021

yolun tamamı taş ve 4722 metrelik bölümünün Karanlık kanyon
ise kayalara oyularak yapılması gerekiyormuş.
Kemaliye’liler bir türlü bitmeyen yol nedeniyle Taşyol’un pencerelerinden tüm ihtişamını
Kemaliye dışında oturan hemşehrilerine çağrı gördüğümüz Karanlık Kanyon, iki taraflı, birbirine
yaparlar ve yol için destek isterler. 1993 yılında paralel, bazı yerlerde yaklaşık 1000 metreyi bulan
Amerika’da yaşayan Kemaliye’liler bir “ delici yükseltileriyle, Munzur Dağlarını milyonlarca
” satın alarak destek olurlar ve delici ile yolun yıldır oyan Fırat / Karasu’nun aşındırmasıyla
açılması faaliyetlerine yeniden başlanır… oluşuyor. Dünyanın 2. Büyük kanyonu olarak
biliniyor. Yaklaşık 9 km. lik bir uzunluğa sahip.
Bundan sonra mali gücü olan Kemaliye’ler Etrafındaki dağ yükseltileri de kanyon içinde 500-
bölüm bölüm yolu yapmaya devam ederler. Yol 600 metreye ulaşmakta … Dağların gölgesi birbiri
Karasu’ya paralel giden tüneller boyunca ilerler. üstüne düştüğü için kanyonda güneşi sadece
17 adet tünel geçişlerin başında yaptıranın belli saatlerde görmek mümkün, bu nedenle
adı yazılıdır. Bülent Ecevit de tünele katkı adı Karanlık Kanyon. Bu yıl yağmurların azlığı ve
koyanlar arasındadır. Toplam tünel sayısı 38‘dir. Karasu üstündeki barajın sularının azalmış olması
Tünellerde bulunan pencerelerden Karanlık nedeniyle kanyonda akan suyun seviyesi hayli
Kanyon’un çok güzel fotoğraflarını çekmek düşmüş. Belirli zamanlarda 2-3 günde bir baraj
mümkün. Ayrıca havalandırma bacaları da kapaklarını açarak su verdiklerinde kanyonda
yapılmış. İnanın, burası büyülü bir yerdir… tekne turu yapılabiliyor. Muhakkak yapmanızı
önerdiğimiz bir gezi bu.
Bu yol tamamlandığında, Kemaliye ile Ankara-
İstanbul arasındaki mesafe, yaklaşık 220 km. Teknede ise doğanın sesine kulak verirken,
kısalıyor ve bir doğa harikası olan Karanlık sadece tek bir türkü eşlik etti bize. “Şu Fırat’ın
Kanyon, Taş Yol ile 2002 yılında hizmete açılıyor. Suyu” burada öyle bir anlam kazanıyor ki
Ne var ki, bu özel yoldan ancak küçük araçlar duygulanmak ne kelime…
geçebilmekte. Biz tam yolu iki kez geçebildik.
Günümüzde ise sadece yolu bilen özel araçlar Yapılabilirse tekne gezisinde, suyun mavi -
tarafından kullanılıyor. Yolun bakımı yapılmadığı yeşil rengini, arada geçen balık sürülerini
için aktif bir kullanımı yok. Biz her turumuzda ve belirli saatlerde dağlardan indiği görülen
Kemaliye’den özel araç kiralayıp onunla 3-4 yabani keçilerin ya da geyiklerin su içişlerini
bölüm de olsa gitmeyi, kaya pencerelerden seyredebilmek büyük bir şans…
fotoğraf çekmeyi, kanyonu oradan seyretmeyi ve
içinde yürümeyi –yüz yıl boyunca emeği geçen
insanları yad etmeyi çok seviyoruz. Dünyanın
bir başka yerinde böyle bir yol olsa, müthiş bir
şekilde tanıtımı yapılır, turizme kazandırılırdı.

Neredeyse 130 yıllık geçmişe sahip olan
Taşyol’un pek çok ilginç anısı ve öyküsü var.
Bunlar umarım unutulup gitmez. Örneğin Taşyol
ilk açıldığı yıllarda bir Japon turist kafilesi gelmek
ister Kemaliye’ye. Rehberde şoförde bilmez
bu yolu. Otobüs Taşyol’a girer ama çıkamaz!
Sıkışır içinde, geri dönemez, ileri gidemez. Japon
turistler alırlar bavullarını ellerine ve yürümeye
başlarlar. Gecenin 3 ünde yürüyerek Kemaliye ‘ye
gelebilirler.. Bazı turistler için sorun olabilecek bu
durum, Japon gurup için unutulmaz anılarla dolu
bir macera gezisine dönüşür. Tabii ki yolun tek
yönlü değil – çift yönlü yani gidiş / geliş olduğunu
söylememe gerek yok.

51

GEZİ

52

KEMAV Vakfı tarafından Haziran sonu - Temmuz burada yaşayan semender türü ile tanışmak
başında düzenlenen Kemaliye Kültür ve oldu. Bilimsel adı Lekeli/Benekli/Anadolu
Doğa Sporları Şenliğinde, Karanlık Kanyonda semenderi( Salamandra infraimaculata). Yağmur
tekne-bot turu, kano, base jumping (2008’den sonrası ortaya çıktıkları için bir kez görebildim.
beri) Wing suit, yamaç paraşütü gibi doğa Alerjik reaksiyona yol açabileceğini bilsem de onu
sporları yapılabilmekte. Yeri gelmişken yörenin avucuma alabilmek büyük mutluluktu.
tanınmasında yol ve köprü yapımında ve bu
spor etkinliklerinin başlaması için yoğun çabalar Kemaliye’liler…
harcayan Erzincan Valisi merhum Recep
Yazıcıoğlu‘nu anmak gerekiyor. Anadolu’nun göbeğinde insanı şaşırtan
Kemaliye’nin ( halen devam ediyorlar mı
Doğal zenginlikler bilmiyorum ama ) pandemi öncesinde aylık
yayımlanan “Hasret Gazetesi“ ve “Özden” adlı 2
Bugün Munzur Dağlarının çepeçevre sardığı bu yerel gazetesi vardı…
bölge, 40 milyon yıl önce Tetis Denizinin etki Kemaliye’ den çıkmış pek çok yazar, şair ve
alanında imiş. Sonra dağların yükselmesi ve siyasetçi olduğunu bilirsiniz. Yazımıza şair ve
karaların oluşması esnasında bölgede kuzeye yazar Ahmet Kutsi Tecer ile başladık ama Enver
özgü bazı canlıların halen yaşayabildiği dar Gökçe, Behçet Kemal Çağlar, müzisyen ve şair
alanlarında kalmasına sebep olmuş. Yörede Mustafa Özgül, oyuncu Cem Davran, Tuncay
500 e yakın endemik bitki türü olduğu biliniyor. Özkan, gazeteci –şair-fotoğrafçı Yusuf Ziya
Günümüzde yeni keşifler de yapılmakta. Ademhan ve eski başbakanlardan Şemsettin
Örneğin 2010 yılında Kemaliye marulu Lactuca Günaltay ilk akla gelenlerden… Ermeni çocuk
Kemaliya keşfedilmiş. Erysimum Eğinense şarkıları bestecisi Nikol Galanderian‘da (1881-
(Eğin Kaplanpençesi) ve Paronychia Kamaliya 1944) Kemaliye’lierden…
(Kemaliye Dolamaotu) gibi. Bölge endemik Kemaliye’yi çok sevecek, hatta zamanla
geven türleri açısından da çok zengindir. Geven özlediğinizi hissedip yeniden - benim gibi her yıl -
türlerinin önemi arılar için çok önemli bir besin gitmek isteyeceksiniz…
kaynağı olmasıdır.Tabiiki Kelebek türlerinin
zenginliğini doğada göremezseniz müzede 53
görme şansınız var..

“Doğa Müzesinde Bilimsel Bir Gezinti” isimli
proje kapsamında 2009‘da kurulan “Prof. Dr. Ali
Demirsoy Doğa Tarihi Müzesi”ni gezmek gerek.
Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden ve Kemaliye
çevresinden toplanan mineral, taş, kristal,
kayaç ve her türlü jeolojik malzeme örnekleri
sergileniyor.

Kemaliye’nin Gastropad, Bivalvia ve
Echinodermata fosilleri, tek hücreli bitki ve
hayvanların mikroskop görüntüleri, likenler,
karayosunları, omurgasızlar, böcekler, balıklar,
amfibiler, zehirli yılanlar, kuşlar, (Türkiye’deki
yırtıcıların önemli bir kısmını barındıran yörede)
soyu tehdit altındaki ayı, kurt, vaşak, sansar, dağ
keçisi, porsuk, sincap, yedi uyur, fındık faresi,
yer sincabı, çok sayıda küçük memeli ve kemirici
türleri, bu memelilerin postları ve bazılarının
iskeletlerini görmek mümkün.

Benim için en özel olan Kemaliye’lilerin “yağmur
böcüğü” adını verdikleri ve ülkemizde sadece

54

Çok geç olmadan

Harekete geç!

55

GASTRONOMİ

Sonbaharla gelen turuncu lezzet

Balkabağı

Gülhan Kara

Gastronomi Yazarı ve Danışman Chef

56

Bu sayımızın gastronomi sayfası konuğu, Çorbasından tatlısına
gülümseten turuncu rengiyle mutfakların dünya mutfaklarında
kış güneşi Balkabağı. kendine yer bulan bal
kabağının şu sıralar
Balkabağı deyince pek çoğumuzun aklına tam zamanı…
Külkedisi Cinderella’nın sihirli arabası gelir. O
kadar çok çeşitleri var ki saymakla bitmez. Boy
boy farklı şekillerde ve sarıdan koyu turuncuya
hatta kızıla çalan kırmızımsıya kadar tüm sarı-
turuncu tonlara sahiptir bu çeşitler…

Tüm dünyaya anavatanı Güney Amerika’dan
yayılan bal kabağı ve kabakgillerin, Anadolu
topraklarında da her cinsi yetişiyor. Çorbasından
tatlısına dünya mutfaklarında kendine yer bulan
bal kabağının şu sıralar tam zamanı…

Masallara konu olması boşuna değil elbette…
Her ülkede kendine özel bir yer bulan balkabağı
yerine göre bazen meyve bezen sebze olarak rol
oynuyor. 31 Ekim Cadılar Bayramı’nın simgesi ve
baş rol oyuncusu olan bal kabağının içi oyulur,
kabuğuna gülen surat yapılır ve içinde mum
yakılır. Bal kabağı, Amerika’da ve Avrupa’da
olduğu gibi ülkemizde de çok farklı şekillerde
pişiriliyor. Ekim ayı gelince lahana, karnabahar,
balkabağı ve kestane, yan yana tezgahlarda
sıralanırken adeta mevsimin sonbahar olduğunu,
kışın yaklaştığını haber verirler.

Çiğken hafif şekerli olan tadı piştiğinde daha
da güçlenir. En çok da tatlısı yapılan bal kabağı
çorbalarda, bazı pasta kremalarında, tartlarda
kullanılıyor. Çekirdeklerini de asla yabana
atmıyoruz tabii ki. Cevizli ve hafif şerbetli yufka
tatlısı yani böreği de yapılan bal kabağı pirinç
pilavına da çok yakışıyor. İtalyanların içi bal
kabağı püresi ile doldurulmuş tortellini veya
ravioli taze makarnaları ünlüdür. Kremalı ve
muskatlı balkabağı çorbası da İtalyan mutfağının
bal kabaklı lezzetlerindendir.

Bal Kabağı, çok çeşitli şekillerde ve kabuk rengi
de bazen beyaz bazen koyu yeşil ya da sarı
tonlarında olabiliyor. Bu nedenle de kabakların
şeklini ve büyüklüğünü tanımlamak pek mümkün
değil. Bal kabağının dışı kalın ve kaba bir kabukla
kaplıdır. İnce kabuklu çeşitleri de var. Örneğin
Japon Hokkaido cinsi balkabakları son yıllarda
Hendek’te yetiştiriliyor ve Hendexfood markası
ile marketlerde de bulunabiliyor.

Kabağın, etli iç kısmı daha ise yumuşaktır,
sarıdan koyu turuncu renge kadar tonları değişir.

57

GASTRONOMİ

58

İçinden iri ve beyaz çekirdekleri çıkar. Yapısı bol Balkabağının en önemli özelliği; çok yüksek
liflidir ve yüksek oranda betakaroten, potasyum miktarlarda betakaroten içermesidir. Karoten,
ve C vitamini içerir. Kuruyemiş olarak yediğimiz cildimizi ve tüm beden boşluklarını kaplayan,
kabak çekirdekleri için yetiştirilen kabağın cinsi ile yüzey dokunun kendini yenilemesi ve onarması
tatlısını yaptığımız kabak aynı cins değil. Nevşehir, için gerekli bir vitamindir.
Ürgüp’te tarlalarda gördüğüm “çekirdek kabağı”
denilen cinsi tam yuvarlak değil. Daha uzunca Güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olmak için
bir yapıda ve daha küçük boyda. Ancak içinden de betakaroten gereklidir. Çünkü bağışıklık
bol miktarda çekirdek çıkıyor. Ürgüp’ün sütle sistemimiz bizi her türlü mikrobik hastalıklara
kavrulmuş kabak çekirdeği de yöreye özgü en karşı koruyan sistemdir. Turuncu renkli bu sebze
özel tatlardan birisidir. Bu kabağın etli kısmından mineral bakımından da zengindir. Balkabağı;
da kireç kaymağında bekletilerek parlaklık Demir, potasyum, sodyum, fosfor, kalsiyum ve
kazandırılan ‘köfter’ ya da ‘köftür’ denilen kışlık bir magnezyum içermektedir. Çocuklarda sağlıklı
tatlı yapılır. Türkiye’de balkabağı deyince ilk akla kemik gelişimine katkıda bulunur. Demir içermesi
gelen bölge Adapazarı, Bolu, Düzce. Adapazarı nedeniyle kansızlığı önler. Balkabağı, bilinen
kabağı büyüklüğü, rengi ve lezzeti ile tatlıcılıkta en güçlü antioksidanların bir çoğunu bir arada
özellikle tercih edilir. Ege’den Karadeniz’e içermektedir.
Trakya’ya pek çok bölgede çeşitleri yetişen
balkabaklarının bir de içindeki lifi kullanılan ve içi Hem göz, hem de beyin sağlığı için mükemmel
alındıktan sonra sap kısmından tutularak su kabı bir besindir. Şeker içermesine rağmen
olarak kullanılanları vardır. Dışı boyamaya ugun kalorisi çok yüksek değildir. Bol miktarda lif
süs kabakları pek çok evin tavanını, mekanların içermektedir, içerdiği bitkisel lifler gıdalar ile
duvarlarını süsler. alınan toksinleri, zararlı yağların bir kısmını
sünger gibi emer ve kolesterolün, kandaki zararlı
Balkabağı tatlısının klasik pişirilme şekli; yağ oranının düşmesine yardım eder. Bu lifler
kabuğu soyulup iri paçalar halinde kesilmiş bağırsak hareketlerini artırırlar. Hem bu etkisi
kabağın şekerle birlikte piştikten sonra biraz da hem de toksin emici etkisiyle balkabağı mide
fırınlandıktan sonra üzerine ceviz ve kaymak ilave ve bağırsak kanserlerine karşı koruyucu kalkan
edilerek sunulmasıdır. oluşturur. Bol lif içeren sebze ve meyvelerin
düzenli tüketilmesinin kilo kontrolünde de önemi
Kabak tatlısını yıllar önce şeker yerine dut büyüktür.
pekmezi ile pişirmeyi denemiş ve harika
sonuç almıştım. Sonra pekmezli kabak tatlısını,
sunduğum yemek programlarında da pişirdim.
Bal kabağı çorbasını İtalyanlar süzme çorba
kıvamında yaparlar. Bizim mutfağımızda ise
küçük küpler halinde doğranır ve az pirinç
eklenerek sütlü çorba olarak pişer. Çorbalık
kabak olarak da söylenen bu balkabağının
cinsi daha az tatlıdır, yani şeker oranı daha
düşük, rengi daha açık turuncu sarı arasındadır.
Bal kabağı; lezzet olarak cevizle, kestaneyle,
hindistancevizi, krema ve pekmezle çok yakışır.

Balkabağının faydaları

Lezzetinden bahsedip faydalarını saymadan
geçmek olmaz tabii ki. 1800 yıl önce yaşamış
olan Bergamalı ünlü hekim Galen ve 800 yıl önce
yaşamış olan Buharalı ünlü Türk hekimi İbni Sina,
balkabağının şifa veren özelliklerini kitaplarında
pek çok kez anlatmış.

59

YEMEK TARİFİ

60

S, ef Gülhan Kara’dan

Sütlü Balkabağı
Çorbası

Malzemeler Yapılışı

4 kişilik; * Sütü tencereye alıp yıkanmış pirinci ekleyin ve ocağa koyun.
4 su bardağı süt Ilınmaya başlayınca soyulmuş ve küçük küpler halinde doğranmış
2 kaşık pirinç kabağı ilave edin. Orta ateşte kabaklar ve pirinçler yumuşayana
200 gr sarı kabak (bal kadar pişirip servis yapın.
kabağı)
Tuz * Trakya ve Orta Anadolu bölgesinde karşımıza çıkan sütlü kabak
çorbasına bazı yerlerde 1-2 kaşık da şeker eklenir ve tatlımsı bir
çorba olarak yenir.

61

YEMEK TARİFİ

62

S, ef Gülhan Kara’dan

Balkabaklı Pilav

Malzemeler Yapılışı

4-6 kişilik * Ayıklanmış bal kabağını 3 cm boyunda üçgen parçalar halinde
300 gr balkabağı ince ince doğrayın. Pilav tenceresine alıp üzerini geçecek kadar su
2 su bardağı pilavlık pirinç ilave edip orta ateşte pişirin.
3 su bardağı sıcak su
3 çorba kaşığı tereyağı * Pirinci ılık suyla ıslatın. 20 dk bekletip akan suyun altında yıkayıp
Tuz süzün.

* Kabaklar pişince pirinç ölçüsüne göre üzerine sıcak su ilave edip
kaynayan suya pirinci ilave edin. Tuz ekleyin ve yavaşça küçük
bir karıştırma hareketi yapıp kapağı kapalı olarak kısık ateşte
pilavı pişmeye bırakın. Suyunu çekince üzerine küçük parçalar
halinde tereyağını serpiştirip demlenmeye bırakın. Tahta kaşıkla
harmanlayarak servis yapın.

63

YEMEK TARİFİ

64

S, ef Gülhan Kara’dan

Kabak Tatlısı

Malzemeler Yapılışı

4 kişilik 1. Soyulmuş ve ayıklanmış bal kabağını 5-6 cm lik kare parçalar
Gerekli malzeme: halinde kesin.
1 kg bal kabağı
3 su bardağı toz şeker 2. Geniş tabanlı bir tencereye kabakları dizip üzerine toz şekeri
serpin. Kapağını kapatıp 30 dakika bekletin.

3. Tencereyi kısık ateş üzerine alın ve kapağını açmadan 15-20
dakika kısık ateşte pişirin. Kabaklar suyunu bırakıp çektikten sonra
içinde şerbet koyulaşana ve kabaklar parlak bir görünüm alana
kadar pişirmeye devam edin.

4. Dilerseniz kabaklar piştikten sonra biraz fırınlayabilirsiniz.
Soğuduktan sonra üzerini çekilmiş cevizle süsleyip servis yapın.

NOT: Pekmezli pişirmek için şeker yerine 2 su bardağı üzüm
pekmezi kullanabilirsiniz.

65

YEMEK TARİFİ

66

S, ef Gülhan Kara’dan

Balkabaklı
Cevizli Kek

Malzemeler Yapılışı

3 yumurta Şekeri yumurtalarla çırpın. Süt, yağ, cevizi ekleyip karıştırın.
1 su bardağı tozşeker Rendelenmiş bal kabağını bir tavada 5 dk sote edip kek hamuruna
1 çay bardağı süt ekleyin. Un, kabartma tozu ve dilerseniz vanilya ekleyip çırpın.
1 çay bardağı yağ Ortası delik kek kalıbımı yağlayıp hamuru boşaltın ve önceden
1 çay bardağı çekilmiş ceviz ısıtılmış 175-180 C fırında 35-40 dk pişirin. Soğuyunca dilimleyip
içi servis yapın.
200 gr rendelenmiş bal
kabağı
1 paket kabartma tozu
2.5 su bardağı un

67

YEMEK TARİFİ

DOĞAL SOFRA URLA’DAN...

68

Bu sayıda Doğal Sofra Urla gönüllüsü Emine Molovalı, Urla Usulü Kabak Köftüsü'nü
bize anlatacak. Emine Molovalı, eş tarafından Urlalı... Kayınvalidesinden öğrendiği,
rum ve mübadil yemekleriyle çok geniş bir listeye sahip...
Çok aktif bir Doğal Sofra gönüllüsü olan Emine Molovalı, yıllar içerisinde öğrendiği
geleneksel ve zengin yemekleri torunlarına aktarmayı hedefliyor. Bu yüzden de
mutfaktayken ya da tarlada, bahçede ot toplarken torunlarını yanından ayırmıyor.

Emine Molovalı’dan

Urla Usulü
Kabak Köftüsü

Her türlü kabaktan olur.Kışın bal kabağından, yazın yemeklik sakız kabaktan ...

Malzemeler Yapılışı

Kabak Kabak rendelenir.
Kuru soğan
Kuru ya da taze nane Kuru soğan da rendelenerek üzerine eklenir.
Kekik
Maya Yazın taze nane, kekik, dereotu doğranır, kışın kuru nane bolca ilave
Tuz edilir.
Dereotu
Un Maya ve tuz katılır.

Hepsi karıştırılır. Üzerine kabağı bağlayacak kadar un eklenip tekrar
karıştırılır.

Kızgın yağda kaşıkla dökülerek kızartılır

Mücverden farkı, yumurta konmaz.

Mutlulukla afiyet olsun

Düzenleyen: Zeynep Omay

69

MODA

Adrian’ın, Kraliçe Christina filminde Greta Garbo için tasarladığı kostüm

Tarihsel Dönemleri Kostümlere
Yansıtmak

Sahne
Kostümleri

Beste Bragg

Moda Tasarımcısı
[email protected]

70

Bu ayki yazımın konusunu seçerken, 70 yıl "Tasarımcının kendi
sonra kapılarını 6 Ekim’de ‘Azizname’ oyunu zevki ve yorumunu da
ile tekrar açan İzmir Şehir Tiyatroları’ndan kattığı kostümler bir
ilham aldım. Bir moda tasarımcısı olarak, prodüksiyonun başarısını
seyrettiğim her tiyatro oyunu, film veya dizide belirler."
tabii ki en çok ilgimi çeken daima kostüm
tasarımları olmuştur. Her döneme ait, ancak Oscar Wilde’ın ‘The Importance of Being Ernest’’inde
tasarımcının kendi zevki ve yorumunu da Lady Bracknell
kattığı kostümler bir prodüksiyonun başarısını için tasarlanan kostüm, Londra, 1993. Müze no.
çoğaltabilir veya ona tamamen gölge düşürebilir. S.108-1993
Dolayısıyla seyircinin gözüne hitap edecek,
produksiyonun geçtiği dönem, tüm tarihsel
gercekliği ile yansıtacak koleksiyonlar ortaya
çıkarmak öyle kolay bir iş değildir.

Başarılı kostüm tasarımları ile akıllarda kalan bir
kaç prodüksiyonu örnek alarak, sahne kostümleri
hakkında eğlenceli ve bilgilendirici bir yazı olsun
istedim bu ayki yazım, umarım keyifle okursunuz.

Sahne kostümleri her zaman bilinçli veya bilinçsiz
olarak yaratıldıkları çağı yansıtır. Bununla birlikte,
Wilde’ın oyununun geçtiği 1890’larda ve Bob
Crowley’nin bu kostümü Maggie Smith için Lady
Bracknell olarak tasarladığı 1990’larda kıyafetler
arasında pek çok benzerlik vardı. Etek genişliği
ile dengelenen özel dikim ceket, ‘koşuşturma’
ve koyun budu kollar, kolların genişliği ve geniş
klapalarla vurgulanan abartılı omuzlar 1890’ların
karakteristik özellikleridir. Crowley, çapraz bel
şeritlerinin hafifletmek için hiçbir şey yapmadığı
anıtsal hissi korumuştur. Dik duruş, her ikisi de
Lady Bracknell’in dikkate değer özellikleri olan
kendine güven ve kendine hakim olma anlamına
gelir ve aslında 1890’ların sert özel dikim ceket
modası, çağdaş kadınlara daha güçlü bir benlik
duygusunu yansıtarak daha kendinden emin
bir hava verdi. 1980’ler ve 1990’ların başları,
ilhamı Bayan Thatcher olarak görmek hayali
olsa da, güçlü giyinme dönemiydi - koyu gri
saten ‘Demir Leydi’ye bir gönderme mi? Yüksek
tüylü şapka yine döneme uygundur, ancak aynı
zamanda karakterin yapısının da bir parçasıdır
- doğru şekilde takmak, oyuncunun sırtı düz
ve bükülmeden durması gerektiği anlamına
gelir, demir irade ve kararlılık izlenimine katkıda
bulunur. Lady Bracknell’in zorlu karakterinin bir
parçası. Etekler, kostümün

71

MODA

Judi Dench'in William Shakespeare'in 'Antony and Kleopatra' filminde Kleopatra olarak
prodüksiyon fotoğrafı, Londra, 1987, Graham Brandon tarafından fotoğraflandı.

72

doğru sürüklenmesini sağlamak ve şeklini ve yapay ipekler yerine kullanılan sari ipeğinden
hareket halinde tutmak için ağırlıklandırılmıştır. yapılmıştır; bunlar 1970'lerde tiyatro kostümleri
Bu, birkaç yolla başarılabilirdi ki burada için sıklıkla kullanılan egzotik simli ve yenilik
yapımcı geniş bir buckram bandı seçmiştir. kumaşlardan daha ince renk ve süslemelerdir.
Yapı, temellerden değil, kesimden, özellikle de Diğer bir avantajı ise hazır süslenmiş olarak
ceketin arka eteğin dolgunluğu üzerinden dışarı gelmeleri, böylece pahalı boncuk ve nakıştan
çıkan arka panellerinden geliyor; koşuşturma tasarruf etmeleridir. Yüksek belli palto elbisenin
1895’te esasen ortadan kalkmıştı ve Crowley’nin altına giyilen, tam boy bir etek gibi görünüyor.
kostümünün keskin ve tavizsiz şekli, dönemden Aslında, giysi pantolonları, arkada ve önde
çok karakterin bir göstergesidir. hafifçe sivriltilmiş bir hipster bandına dikilmiş son
derece geniş tüplerden yapılmıştır. Kostüm Judi
Bazı tasarımcılar ve kostümler korsede son Dench'in fiziğine mükemmel bir şekilde uyuyordu
balene kadar dönem elbisesini taklit edebilirken, ve gerçekten de sahne dışında giydiği kıyafetlerin
diğerleri daha rahat bir yaklaşıma sahiptir. tarzına çok benziyor - zarif, bol,ama burada
Tiyatro kostümleri ayrıca günümüzün farklı vücut teatral bir kostüm yaratmak için bir değişiklik
şekillerine ve hareket biçimlerine, bir şarkıcının yapılmış.
nefes almasına veya bir dansçının hareketine izin
vermelidir. Tiyatro, çağdaş bir gözle çağdaş bir Castello di Meleto’daki özel mahkeme
izleyici kitlesine sahip çağdaş bir sanattır ve kendi performansında giyilen kostüm,1982.
zamanına ait olmalıdır. Dolayısıyla bir tasarımcı,
tarihi bir elbisenin özgün bir rekonstrüksiyonunu
yaratmaz, onu bugün için yeniden yorumlarken
temel özelliklerini korur. Bir prodüksiyon,
mevcut modayı, kesimini, seçilen kumaşları
ve süslemeleri, makyajı ve saçı yansıtması
bakımından, sahnelendiği dönemin bir yaratımı
olarak görülebilir.

Görsel birlik ve bütünsel bir konsept olarak
prodüksiyon fikri 1900’lerin başında kuruldu
ve yönetmen, metin, konsept, performans,
tasarım, aydınlatma gibi farklı unsurları kusursuz
bir bütün haline getirmek için gelişti. Bazen bir
yönetmen bir prodüksiyona, hatta tüm sezona
bir ‘ev tarzı’ empoze eder (her ne kadar tüm
stiller tüm oyunculara uymasa da).

Shakespeare'in oyunları, şaşırtıcı derecede
geniş bir yorum yelpazesine izin verir. Ulusal
Tiyatro'nun 1987 yapımı Antony ve Kleopatra'daki
Kleopatra için Alison Chitty tarafından tasarlanan
bu kostüm, eski Mısır'ın klişe fikrine hiç
benzemiyor. Mısır'ın belirsiz bir duyusal 'doğu' ile
eşanlamlı olduğu modern arkeolojiden önceki bir
zamana bakarak bariz 'Mısır' stili ve motifinden
kaçınır. Roma askeri üniformalarının arasında,
Mısır kostümleri hayata karşı daha uyuşuk, daha
az kısıtlanmış bir tavır öneriyordu. Kostüm, çok
çeşitli tonlarda mevcut olan ve genellikle doğal

73

MODA

74

1969'da Herkes için Bale (Kraliyet Balesi ders Kostüm, sadece en kaliteli kumaşlar ve
ve gösteri grubu), Fransız sarayından Louis XIV süslemeler kullanılarak Bayan Hastings
(1638-1715)'den 19. yüzyılın başlarında Romantik tarafından yapıldı ve şüphesiz Wilhelm'in
balenin doğuşuna kadar dansı izleyen bir seçmesine yardımcı oldu. Sadece korsajın
program başlattı. Tasarımcı David Walker, tarihi yapısı, Edward döneminin sonlarında yapıldığını
kostüm hakkında son derece bilgiliydi ama aynı gösteriyor. Bitmiş elbise ayrıntılı ve ağır,
zamanda onu çağdaş izleyiciler için yorumlamayı korsajı kemikli ve kollar yoğun bir şekilde fırfırlı.
da biliyordu. Bu yüzden tasarımları ağırlıklı Biten elbisenin ağırlığı ve detayı, Genée'nin o
olarak çağdaş kaynaklara dayansa da, sahnede dönemin dans stilini yeniden yaratmak için
görünenler kuru tarihi yeniden inşa etmekten ciddi bir girişimde bulunduğunu gösteriyor. 17.
çok uzaktı. Bu kostüm, ünlü bir Fransız bale yüzyılın sonlarında ve 18. yüzyılın sonlarında
de cour için 18. yüzyıldan kalma bir tasarımın kostüm, kadın dansçıların hareketlerini kısıtladı;
1970'lerde yeniden yaratılmasıdır. kemikleşme, kollar yavaş ve zarif bir şekilde
hareket etmesine rağmen gövdede çok az
Zengin kestane rengi kadifeden gösterişli esneklik olduğu anlamına geliyordu ve uzun
yüzey kaplamalarının bir parçası olan mobilya etek, karmaşık ayak hareketlerinin ve muhteşem
motiflerine ve rozetlere kadar 1960'ların sıçramaların imkansız olduğu anlamına geliyordu.
malzemelerini kullanarak orijinal tasarımın ana Her şey zarafet üzerinden değerlendirildi.
hatlarını ve dekorasyonunu ve görkemli zenginlik
izlenimini yeniden yaratıyor. Güzel kesim ve Bayan Hastings'in faturası kostümü şöyle
fit ve kendinden emin kare yaka, 18. yüzyıl tanımlıyor: 'Louis XIV. Aşağıdakilerden oluşan
Fransız aristokrasisinin zarafetini ve otoritesini Miss Genée için:- Yeşil ve altın ipek Brokar, Korse
ortaya çıkarmaya yardımcı olur. Kostüm son ve Kuyruk, yeşil dantelle kaplanmış, altın Dantel
derece ağırdır, bu da dansçıların, günümüz ile süslenmiş, Safir Mücevherleri, Zümrütler (sic),
sanatçılarının virtüöz sıçramaları ve dönüşleri İnciler, Altın Püsküller, Altın tasarımda basılmış
olmadan, görkemli ve zarif, ağırbaşlı bir şekilde Mavi Ninon Eşarp. Tüylü, Kolları Dantelli, Kolyeli
zeminde ve zeminde hareket eden 17. yüzyıl İnci Başlığı. Çeşitli eşyalar, Etek ve Korse işlemeli
Saray danslarının hissini yeniden yaratmalarına ve mücevherli. 35.10.0 Sterlin (bugün yaklaşık
yardımcı olmuştur. 2.400 Sterlin, 1910'da 35 Sterlin, 107 günlük
çalışma için bir zanaatkara yapilan ödeme
Ancak, birçok tiyatro dönemi kostümü gibi, yapacaktı. Tüm üretim için kostümler 300
korsenin altındaki görünmeyen alan, kostümü sterlinin biraz üzerinde (bugün yaklaşık 20.400
giyen için daha hafif ve daha rahat hale getirmek sterlin).
için kalın pamukla değiştirilmiştir.
Restorasyon oyunları için kostümler (yani 17.
Adeline Genée, Marie Taglioni ile biten her yüzyılın sonları) genellikle yoğun bir şekilde pilili
dönemden çeşitli yıldız dansçılar olarak ve farbalalıdır, ancak bu ceket dikey çizgilerle
ortaya çıktı. Kostümlerin ve müziğin mümkün vurgulanan ince bir çizgidir ve arka pileler
olduğunca özgün olmasını sağlamak için az ve sert değildir (Der Rosenkavalier). Bu,
özenli bir araştırma yapıldı. Büyük baş balerin kostümün yapıldığı 1960'ların düzenli, minimal
Françoise Prevost'u (1680-1741) canlandırması görünümüyle uyumludur. Tek gösterişli dokunuş,
için uygun bir görüntü bulunamadı. Tasarımcı zengin işlemeli manşetlerdi.
Wilhelm bu kostümü 1680'lerden kalma bir
dansçı olan Marie de Subligny'nin bir baskısından 1985'te prodüksiyon yeniden canlandırıldığında,
esinlenerek yaptı. Parşömen işi ve mücevherli izleyiciler artık modanın daha dolgun, romantik
beden de dahil olmak üzere elbise kusursuz bir çizgisine alıştığından kostümlerin daha cömertçe
şekilde kopyalandı ve bu Wilhelm'in siyah beyaz kesilmesi gerekiyordu. Orijinal prodüksiyonun
bir baskıyı üç boyutlu bir kostüme aktarma daha ince çizgisini kopyalamak, insanların
becerisini gösteriyor. tiyatronun kumaş üzerinde eksik olup olmadığını

75

MODA

76

merak etmesine neden olurdu. Ceketin çizgili Tattle’in William Congreve’in “‘Love for Love’’
kumaşının ince koyu sarı ve kahverengi tonları, oyununda giydigi
takımların sessiz tonlarıyla mükemmel bir kostum, tasarim Lila de Nobili, Londra, 1966.
uyum içindeydi. Bazı eleştirmenler Olivier'in
performansının kedi benzeri niteliklerine atıfta Benjamin Britten’in Alix Stone tarafından
bulundular ve biri bunun bu kostüm tarafından tasarlanan opera ‘Gloriana’daki Elizabeth I için
mı önerildiğini yoksa Olivier'in provadaki kostüm,. Sanatci Ava June tarafından giyildi, İngiliz
performansının de Nobili'nin kostüme yansıttığı Ulusal Operası, Kolezyum, Londra, 1975
kedi benzeri bir kaliteyi mi akla getirdiğini
merak ettiler. Paltonun altında, tipik bir de 77
Nobili dokunuşuyla, 18. yüzyıldan kalma
brokarlı ipekten yapılmış bir yelek var, sahne
performansının zorlukları için fazla kırılgan,
ancak paltonun mat yüzeyiyle harika bir kontrast
oluşturuyor. De Nobili, Paris bit pazarlarından
topladığı eserlerle ünlüydü ve birçok çantasından
harika antika kumaşlar ve süslemeler üretilecek
ve kostümlere dahil edilecekti, böylece bir
eleştirmenin dediği gibi, 'geçmiş yaşamlarla
sahneye çıktılar.'

Bu kostüm, Elizabeth döneminin tüm belirgin
özelliklerini koruyor - geniş boyun, sert karın,
ayrıntılı kollar ve devasa farthingale eteği (büyük
boyun firfiri eksik).

Ancak yapım, özellikle malzeme seçiminde açıkça
1970'lerde oldugunu belli ediyor. Ana kumaş,
o zamanlar moda olan kayısı renginin arka
planında dokunmuş bir simli desendir. Ayrıntılı
süslemeler, dönemin diğer malzemelerinde -
altın kablolu kurdeleler, altın ağlar, altın yönlü
boncuklar ve mücevher buluntuları - yapılmıştır.
Kostüm yapısı yerleşiktir ve karin bolgesi,
kapitone ve ağırlık vermek için dolgulu astara
sahip olsa da, şarkıcının doğru nefes almasına
izin vermek için çok daha gevşek olduğundan,
pratiklik için tarihsel doğruluğu feda etmiştir.
Müze koleksiyonundaki aynı karakter için başka
bir kostüm 1969 yapımı için yapılmış ve efektler
çok farklı bir şekilde elde edilmiştir. Kumaşın
tonu daha az parlaktır ve dekorasyonun bir
kısmı, üç boyutlu süslemeler yapmaktan ziyade
kumaş üzerine altın reçineleri ile 'çizilerek'
gerçekleştirilir.

Moda Tasarımcısı X Kostüm
Tasarımcısı

Moda tasarımcısı ve kostüm tasarımcısının

MODA

78

işleri, her biri giyim tasarımını içerir. Kostüm ve
moda tasarımı arasındaki temel fark, hizmet
verilen izleyicidir. Moda tasarımcıları, genel
halka satılacak ve halk tarafından giyilecek
ticari parçalar yaratırken, kostüm tasarımcıları,
diğer yapımların yanı sıra aktörler ve aktrislerin
oyunlarda, televizyon şovlarında ve filmlerde
giymeleri için ilgi çekici tasarımlar sağlayan
uzmanlardır.

Hem moda tasarımcıları hem de kostüm
tasarımcıları benzersiz ve özgün tasarımlar
yaratır, ancak her birinin kısıtlamaları vardır.
Moda tasarımcıları, perakende pazarının
taleplerine dikkat etmeli ve satacak tasarımlar
üretmelidir. Kostüm tasarımcıları genellikle belirli
bir tarihi dönemi kopyalamalı veya bale dansçıları
veya buz patencileri gibi işlevsel tasarımlar
yaratmalıdır. Ayrıca, kostüm tasarımcıları
genellikle orijinal tasarımlardan ziyade bir üretim
için satın alınan veya kiralanan mevcut parçalarla
çalışmak zorundadır.

Moda tasarımı veya kostüm tasarımı alanında
kariyer yapmak için bu alanda akademik bir
geçmişe sahip olmak gerekli değildir. Bununla
birlikte, alana özgü bir üniversite eğitimi, hem
moda tasarımında hem de kostüm tasarımında
bir başlangıç sağlayabilir ve potansiyel
işverenlerle olan beklentileri karşılayabilir. Her
iki alan da herhangi bir lisans veya sertifika
gerektirmez. Her iki kariyer yolunda da
tasarımcılar, tasarımlarını gerçekleştirmelerine
yardımcı olmak için daha deneyimli tasarımcıların
altında çalışarak, bir çıraklık dönemi
geçireceklerdir.

[email protected]

@tiyatroizbb

Kaynak ve fotoğraflar: V&A Müzesi, Londra

79

MODA / ÇOCUK

Çocuk Modasını Yepyeni Bir Seviyeye Taşıyın

Denim
Trendleri

Gülin Özen

Moda Tasarımcısı

80

İlk kez 1800’lerde Fransa’nın
Nimes şehrinde keşfedilen ikonik
Denim malzemesi, 1853’te Levi
Strauss ve Jacob Davis’in ilk
Denim pantolonunu tanıtmasıyla
popülerlik kazandı.

Tüm doğru nedenlerden dolayı,
Denim icat edildiğinden beri hiç
modası geçmedi. İnsanoğlunun
bildiği en büyüleyici ve çok
yönlü kumaştır. Artık bir yetişkin
ya da çocuk olsun, herkes için
vazgeçilmez bir gardırop haline
geldi.

Denim modası 2021 podyumları
ve sokak modası trendlerini
sarstığından, çocuklar için trend
olan kot kıyafetlerinden bazılarına
birlikte bakalım.

Kot Pantolon:

Kot pantolonlar bize Levi Strauss ve Jacob
Davis’ten bir hediye ve onlara ne kadar teşekkür
etsek azdır. Kot pantolonlar bir zamanlar
madenciler için ideal bir seçimken şimdişimdi
herkes için ideal bir seçim haline geldi. Ve sizi
temin ederim ki, küçükleriniz gelecek yıllar
boyunca Denim kotlara bayılacak ve bundan
vazgeçmeyeceklerdir. Kotlar, en sevdikleri
tişört, gömlek veya ceketle eşleştirildiğinde stil
güvenlerini artıracaktır.

81

MODA / ÇOCUK

Kot Joggers:

Tıpkı kot pantolon gibi, Denim joggers da çocuk modasında popülerlik
kazanıyor ve şimdi gardırop unsurlarından biri haline geldi. Konfor ve stilin

mükemmel bir örneğidir. Denim Joggers, çocuğunuzun sevdiği her şeyle
eşleştirilebilir, basit bir tişörtten ciddi bir gömleğe kadar. Süper işlevsel, pratik

ve tamamen çok yönlü kullanımı ile vazgeçilmezlerden...

82

Kot Şort:

Denim şortlar mükemmel bir kurtarıcıdır.
Çoğu tişört, polo tişört, gömlek ve üst ile iyi
gittikleri için küçük çocuğunuzun dolabı için bir
zorunluluktur. Trendler gelir ve gider, ancak
şortlar her zaman çocuklarınız için vazgeçilmez
olacaktır. Giyimin bu en basit parçası tartışmasız

çocuklar arasında en sevilen parça.

83

MODA / ÇOCUK

Kot Gömlekler:

Çocuklarınız Kot malzemenin hayranlarıysa,
düğmeli kot gömleği kesinlikle seveceklerdir.
Çocuklarınızın gardırobuna eklemek, onları resmi
giyinme sanatına tanıtmanın harika bir yoludur.
Denim Gömlekler küçüklerinizde tamamen
sevimli görünecek; daha resmi bir görünüm
için pantolonlarla ve gayri resmi görünüm için

pamuklu şortlarla eşleştirilebilirler.

84

Kot Tulum:

Tulumlar herkesin çayı olmayabilir, ama çocuklar
onları sever. Hiç şüphe yok ki Denim tulumlar,
son derece rahat, pratik ve şık oldukları için
çocuk modasında bu sezon için büyük bir hit.
Onları çocuklarınıza tanıttığınızdan emin olun,

çünkü onlar geçmek için çok tatlılar. Küçükleriniz,
balıkçı yaka tişört, kazak, tişört veya gömlek

olsun, onları istedikleri üst kısım ile eşleştirebilir.

85

MODA / ÇOCUK

Kot Kapri:

Denim Capris’in erken yakalanan trendi, 2021
çocuk denim modası için bir yükseltme yapıyor
ve çocuklar en azını söylemek için bu konuda

oldukça mutlular. Tam uzunlukta kotların
daralması olmadan kotun çok yönlülüğüne
sahiptir. Küçük kızınız, görünümü tamamlamak
için bu parçayı en sevdiği üst ve ayakkabılarla

eşleştirebilir.
Bir ebeveyn olarak, çocuklarınızı en son moda

trendleriyle tanıştırmaya her zaman açık
olmalısınız. Ve 2021 tamamen modaya uygun kot

giyimle ilgili olacak.

86

İklim
Krizinin
FARKINDA
MISIN?

87

DEKORASYON

Bohem Tarzı

Eğer anı yaşamayı seven, entellektüeliteden keyif
alan, eski eşyaları ve anıları biriktirmeyi seven, rahat,
eğlenceli, özgürlüğüne düşkün, bol bol seyahat eden

ve bu seyahatler sonucunda eve etnik parçalar ile
dönen bir karakteriniz var ise bohem tarz size uygun

olabilir.

Pelin Kaleci

İç Mimar

88

İlk olarak 60’lı yıllarda ortaya çıkan bohem Bu gamsız dekorasyon stili için seçtiğim
kavramı, daha sonra moda sektörüne de örnekler sizde bir ön fikir oluşturabilir. İşte
sıçramıştır. Bohem yaşam tarzı, mümkün örnekler;
olabilecek en ucuz parçalar ile sıradışı
bir stil yaratmak anlamına da gelir. Bu
dekorasyon stilinde renk paletiniz oldukça
zengindir. Kontrast renklerin birlikte
kullanıldığı, etnik desenlerin ve motiflarin
sıkça tercih edildiği bohem tarzı dekoasyon
birden fazla stili biraraya getirebilir. Bu stilin
en yakın arkadaşı da vintage mobilyalardır.
Bu tarz gücünü zıtlıkların uyumundan alır.
Özellikle evin içinde, sizi en çok yansıtacak
olan, salon ve yatak odanızda bohem bir
tarz katarak kendinize özgü değişik bir
atmosfer yaratabilirsiniz.

Örneğin; Koyu ahşap döşemeler, viktorian
tarzı koltuklar, çok renkli ve desenli
döşemelikler, dekoratif yastıklar, etnik
kilimler, Kristal taşlı avizeler, avangard
havası olan mobilyalar ve aksesuarlar,
vintage sehpalar, dolaplar, tablolar, otantik
aksesuarlar bohem tarzı dekorasyonun
vazgeçilmezleridir.

89

DEKORASYON

Salonda Bohem Tarz

90

91

DEKORASYON

Yatak Odasında Bohem Tarz

92

93

DEKORASYON

Aksesuarlarda Bohem Tarz

94

95

YAŞAM

Uzmanlardan Uyarı:

Bu Kış, Grip
Yüzünden 60
Bin Kişi Hayatını

Kaybedebilir

96

İngiltere’deki Tıp Bilimleri Akademisi, gribe Gribe karşı bağışıklık
karşı bağışıklığın zayıfladığını ve bunun, bu zayıfladığından bu yılki
yıl 15 bin ila 60 bin kişinin gripten ölmesine grip sebepli ölümlerde
neden olabileceğini söyledi. Normalde gripten ve vakalarda artış
ölen kişi sayısı yılda 11 bin civarındaydı. görülecek.
Çözüm olarak ise geniş kapsamlı bir aşılama
programının yardımcı olabileceği söyleniyor.

Pandeminin hayatımıza girmesiyle yeni tip
virüslere maruz kaldık. COVID-19 ismiyle
andığımız bu virüs ailesi, hem bağışıklığın
düşmesine hem de çok sayıda ölüme sebep
olmuştu. Şimdiyse düşen bağışıklık konusunda
endişeleri güçlendiren bir haber karşımızda.

İngiltere’den gelen söz konusu habere göre
gribe karşı bağışıklık zayıfladığından bu yılki
grip sebepli ölümlerde artış görülecek. Bunun
yanında grip vakalarında da büyük bir artış
olması bekleniyor. Söz konusu soruna çözüm
olarak ise geniş kapsamlı bir aşılamanın
yapılması öneriliyor. Aşılar, riski tamamen
ortadan kaldırmayacak olsa bile büyük ölçüde
azaltacağı kesin.

Toplumda her zamanki kadar doğal
bağışıklık yok

İngiltere Kamu Sağlığı Direktör Yardımcısı Prof.
Jonathan Van-Tam, geçen yılki kısıtlamalar
yüzünden grip olan kişi sayısının çok olmadığını,
bu sebeple de toplumda her zamanki kadar
doğal bağışıklık olmadığını söyledi.

Yetkililer, bu yıl beklenen grip ölümlerinin, 1968
yılında Birleşik Krallık’ı etkisi altına alan Hong
Kong gribinden bu yana en yüksek seviyede
olabileceğinden tedirgin. Bu risklere karşı
Van-Tam, beklenen yüksek sayıda ölümün
gerçekleşmemesi ve daha az kişinin gribe
yakalanması için tüm halkın en kısa sürede aşı
olmasının gerektiğini söyledi.

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) hasta
kontrol ve koruma merkezleri de Birleşik
Krallık’takine benzer bir aşı çağrısında bulundu.
Burada ise yetkililer, hem COVID-19 hem de
grip salgınının bir arada yaşanacağını belirterek
tüm halkın grip aşısı olmasının gerektiğini
söyledi.

97

BAHÇE / PEYZAJ

Bitkilerin
Duyguları Var mı?

Funda Pelin Kurt

@birtohumlabaslarhayat
www.fundapelinkurt.com

98

Bitkilerin duyguları vardır,

kendilerini koruyabilirler ve iletişim

kurabilirler. Meşe ağacını buna

iyi bir örnek olarak verebiliriz.

Bir deneyde, ormandan seçilen

bir meşe ağacının yapraklarının

büyük bir kısmı koparılır. Ağaç bu

durum karşısında boş durmaz ve

otçul hayvanların sevmediği bir

koku yayarak kendini yenmez bir

hale getirir. Daha da ilginç olanı

şu; ormandaki zarar görmemiş

meşe ağaçları da aynı kokuyu

arttırmıştır.

Duygularımızı ifade etmede, doğumlarımızı,
mutlu günlerimizi kutlamada, yaşadığımız
yerleri güzelleştirmede bitkilerden yardım
alırız. Böylelikle bitkilerin güzel duygularımızı
başkalarına da taşıyacağına inanıyoruz. Aslında
bu duygu karşılıklı olabilir. Yıllardır bitkilerle iç içe
biri olarak bence öyle. Dr. Veniamin Puşkin ne
güzel söylemiş: “Pencerenizde bir bitki varsa, her
an sevincinizi ve üzüntünüzü paylaşabileceğiniz
biri vardır.” Şimdi biraz derinlere inip bitkilerin
duyguları ve duyularının dünyasına bakalım.

Bitkilerin Duyguları Karmaşık Bir
Sisteme Sahip

Bitkiler pasif görünebilir, ancak bitkilerin
tehlikelere, üzüntülere veya çevrelerindeki diğer
değişikliklere yanıt vermek için tasarlanmış
kendine has karmaşık duyu sistemleri vardır.
Onların gözleri, kulakları veya dilleri olmayabilir,
ancak ciltleri aynı işlevlerin çoğunu yerine
getirebilir. Sadece ne zaman yağmur yağdığını
veya rüzgârlı olduğunu bilmekle kalmaz, buna
göre tepki verebilirler.

99

BAHÇE / PEYZAJ

100