Muka Hadapan

4

MARKET PERNIAGAAN TINGKATAN 4
TRENDS

SUCCESS

RESEARCH
&

ANALYSIS

Harga: RM15.85
FT374001

4

MARKET
TRENDS

SUCCESS

RAENSAE&LAYRSCISH

PERNIAGAAN

Tingkatan 4

RUKUN NEGARA

Bahawasanya Negara Kita Malaysia
mendukung cita-cita hendak;

Mencapai perpaduan yang lebih erat dalam kalangan
seluruh masyarakatnya;

Memelihara satu cara hidup demokratik;

Mencipta satu masyarakat yang adil di mana kemakmuran negara
akan dapat dinikmati bersama secara adil dan saksama;

Menjamin satu cara yang liberal terhadap
tradisi-tradisi kebudayaannya yang kaya dan pelbagai corak;

Membina satu masyarakat progresif yang akan menggunakan
sains dan teknologi moden;

MAKA KAMI, rakyat Malaysia,
berikrar akan menumpukan

seluruh tenaga dan usaha kami untuk mencapai cita-cita tersebut
berdasarkan prinsip-prinsip yang berikut:

KEPERCAYAAN KEPADA TUHAN
KESETIAAN KEPADA RAJA DAN NEGARA

KELUHURAN PERLEMBAGAAN
KEDAULATAN UNDANG-UNDANG
KESOPANAN DAN KESUSILAAN

(Sumber: Jabatan Penerangan Kementerian Komunikasi dan Multimedia Malaysia) i
Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan  BAB 1

MATA PELAJARAN ELEKTIF IKHTISAS

PERNIAGAAN

TINGKATAN 4

MARKET SUCCESS
TRENDS
RESEARCH
PEREKA BENTUK &
LAI HUEY MIN PENULIS ANALYSIS

ZAITON BINTI HUSSIN

ZAKIYAH BINTI JALUN

MOKHTAR BIN PET

EDITOR
MOHD FARIS BIN DAIN

ILUSTRATOR

MOHAMMAD FAIZ BIN
MOHAMED HAUZA

AL HIDAYAH HOUSE OF PUBLISHERS SDN. BHD.
2016

NO. SIRI BUKU: 0104 PENGHARGAAN
KPM 2016 ISBN 978 967 439 277 2
Cetakan Pertama 2016 Penerbitan buku teks ini melibatkan kerjasama
©Kementerian Pendidikan Malaysia 2016 banyak pihak. Sekalung penghargaan dan
Hak Cipta Terpelihara. Mana-mana bahan terima kasih ditujukan kepada semua pihak
dalam buku ini, tidak dibenarkan diterbitkan yang terlibat:
semula, disimpan dalam cara yang boleh • Pegawai-pegawai Bahagian Buku Teks
dipergunakan lagi, ataupun dipindahkan
dalam sebarang bentuk atau cara, baik dengan dan Bahagian Pembangunan Kurikulum,
elektronik, mekanik, penggambaran semula Kementerian Pendidikan Malaysia.
mahupun dengan cara perakaman tanpa • Jawatankuasa Penambahbaikan Pruf
kebenaran terlebih dahulu daripada Ketua Muka Surat, Bahagian Buku Teks,
Pengarah Pelajaran Malaysia, Kementerian Kementerian Pendidikan Malaysia.
Pendidikan Malaysia. Perundingan tertakluk • Jawatankuasa Penyemakan Pembetulan
kepada perkiraan royalti atau honorarium. Pruf Muka Surat, Bahagian Buku Teks,
Diterbitkan untuk Kementerian Pendidikan Kementerian Pendidikan Malaysia.
Malaysia oleh: • Jawatankuasa Penyemakan Naskhah
Al Hidayah House of Publishers Sdn. Bhd. Sedia Kamera, Bahagian Buku Teks,
No. 27, Jalan Dolomite Business Park, Kementerian Pendidikan Malaysia.
68100 Batu Caves, Selangor Darul Ehsan.

Reka letak dan atur huruf:
Al Hidayah House of Publishers Sdn. Bhd.
Muka Taip Teks: Minion Pro
Saiz Muka Taip Teks: 11 poin

Dicetak oleh:
Q My Print Sdn. Bhd.
No. 10, Jalan MU 1/6R, Seksyen 7,
Taman Perindustrian Meranti Utama Petaling,
47120 Puchong,
Selangor Darul Ehsan.

KANDUNGAN

Pendahuluan vi-x

TAJUK 1 1

TUJUAN PERNIAGAAN 3
5
Bab 1 Tujuan Perniagaan dan Pemilikan Perniagaan 9
1.0 Pengenalan 11
17
Gerak Minda 1.0 33
38
1.1 Tujuan Perniagaan 49
1.2 Bentuk Pemilikan Perniagaan
1.3 Bentuk-bentuk Perniagaan Lain 52
1.4 Klasifikasi Perniagaan 54
1.5 Skala Perniagaan 56
1.6 Perkaitan antara Penawaran Barang dan Perkhidmatan, Bentuk Pemilikan, 58
58
Klasifikasi dan Skala Perniagaan 58
1.7 Perkembangan Sektor Perniagaan di Malaysia 59

Gerak Minda 1.1 63
Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 1
Refleksi 65
Rumusan 87
Latihan Sumatif 1
100
Bab 2 Trend Semasa dalam Perniagaan 110
2.1 Peranan Kerajaan dalam Menangani Isu-isu Tempatan, Negara 114
115
dan Serantau 115
2.2 Trend Persekitaran Perniagaan 115
2.3 Analisis Faktor-faktor yang Membawa Perubahan kepada 116

Persekitaran Perniagaan iii
2.4 Kesan Perubahan Persekitaran terhadap Organisasi Perniagaan

Gerak Minda 2
Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 2
Refleksi
Rumusan
Latihan Sumatif 2

TAJUK 2 119

ORGANISASI PERNIAGAAN 121
123
Bab 3 Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan 124
3.1 Maksud Visi, Misi dan Objektif Perniagaan 127
3.2 Perbandingan Visi, Misi dan Objektif Beberapa Perniagaan yang Berbeza
3.3 Ciri-ciri Objektif Sesebuah Perniagaan 131
3.4 Tujuan Penetapan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan sebagai 135

Panduan Perniagaan 147
3.5 Menghasilkan Visi, Misi dan Objektif bagi Perniagaan Tertentu 151
3.6 Kesan kepada Perniagaan Akibat Kegagalan Mencapai Matlamat 162

dan Objektif 168
3.7 Faktor yang Mempengaruhi Perubahan Visi, Misi dan Objektif Perniagaan 169
3.8 Pencapaian Visi, Misi dan Objektif Perniagaan yang Dipilih 169
Gerak Minda 3 169
Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 3 170
Refleksi
Rumusan
Latihan Sumatif 3

Bab 4 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan 173
4.1 Bahagian-bahagian Fungsian Utama dalam Organisasi Perniagaan 175
4.2 Tujuan Setiap Bahagian Fungsian 177
4.3 Pembangunan Produk dan Pasaran Baharu 199
4.4 Penggunaan Teknologi Maklumat 202
4.5 Hubungan dan Interaksi dengan Bahagian Fungsian Lain 206
4.6 Interaksi dan Perkaitan antara Bahagian Fungsian dalam Dua
215
Perniagaan Berlainan
217
Gerak Minda 4 218
Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif 4 218
Refleksi 218
Rumusan 219
Latihan Sumatif 4

iv

KERTAS KERJA PROJEK PERNIAGAAN 223

Kertas Kerja Projek 225
Panduan Tugasan Kertas Kerja Projek 227
Pengenalan 227
Panduan Pelaksanaan Tugasan Kertas Kerja Projek 228

CONTOH KERTAS KERJA PROJEK TINGKATAN 4 233

Glosari 253

Senarai Rujukan 257

Indeks 261

Jawapan 262

v

PENDAHULUAN

BUKU TEKS PERNIAGAAN TINGKATAN 4 ini ditulis selaras dengan hasrat murni Rukun Negara, Falsafah
Pendidikan Kebangsaan serta Wawasan 2020. Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP) menjadi
panduan utama penulisan buku ini di samping penggunaan bahan-bahan rujukan yang lain.
Buku ini berkonsepkan korporat, interaktif, eye rest dan santai bagi menarik minat murid untuk terus
mempelajari mata pelajaran Perniagaan. Buku ini juga dibentuk dengan memasukkan unsur kepelbagaian
latihan dan informasi tambahan. Selain itu, elemen nilai murni, elemen merentas kurikulum dan kemahiran
abad ke-21 turut diterapkan bagi melahirkan generasi yang mencintai negara dan menjana minda murid untuk
berfikir di luar kotak.
Objektif utama buku ini ditulis adalah untuk menyediakan rujukan utama dalam proses pembelajaran dan
pengajaran (PdP). Buku ini juga disediakan untuk menimbulkan minat murid ke arah bidang perniagaan. Pada
masa yang sama, buku ini bertujuan untuk meningkatkan kemahiran komunikasi, kreativiti dan kemahiran
menganalisis dalam kalangan murid. Selain itu, buku ini juga bertujuan untuk membina kesediaan murid untuk
memulakan perniagaan dan menjadikan perniagaan sebagai pilihan utama selepas menamatkan persekolahan.
Kandungan buku ini yang meliputi tujuan perniagaan dan organisasi perniagaan, dijangka dapat
menyediakan bahan yang sesuai untuk murid memahami persekitaran mereka secara saintifik, sistematik dan
menyeluruh. Menguatkan hujah dan pembuktian, penulis telah menggunakan maklumat dan data terkini yang
diperoleh daripada sumber-sumber rasmi.
Keistimewaan Buku Teks Kurikulum Standard Sekolah Menengah (KSSM) Perniagaan Tingkatan 4 ini
adalah seperti yang berikut:

HALAMAN RANGSANGAN

Halaman rangsangan ialah halaman yang merangsang minda murid untuk memahami kandungan bab
secara umum. Halaman ini mengandungi maklumat tentang standard pembelajaran, peta konsep, previu dan
gambar foto.

Standard Pembelajaran Peta Konsep

Makna – Standard pembelajaran yang ditetapkan Makna – Grafik yang merumuskan DSKP
dalam DSKP Fungsi – Memberi pemahaman secara lebih
Fungsi – Memberi pengetahuan kepada murid mudah kepada murid berkaitan dengan isi
berkaitan dengan perkara yang akan dipelajari pembelajaran berdasarkan DSKP
dan dinilai

Makna – Pengenalan ringkas berkaitan bab Gambar foto
Fungsi – Memberi gambaran awal berkaitan
dengan tajuk yang bakal dipelajari Makna – Foto yang memberi gambaran kepada
vi kandungan teks
Fungsi – Memberi pemahaman kepada murid
melalui foto yang mempunyai kaitan dengan
kandungan teks tajuk yang bakal dipelajari

IKON TEKS

Ikon teks merupakan maklumat dan latihan tambahan yang berfungsi memberi idea kepada murid untuk
berfikir di luar kotak. Ikon teks ini merangkumi enam ikon utama, iaitu buletin keusahawanan, celik kewangan,
cintai negara, minda kreatif, EMK dan istilah perniagaan.

Buletin Keusahawanan RM Celik Kewangan

Berita berkaitan dengan perniagaan Info berkaitan dengan
dan usahawan pengurusan kewangan

Makna – Info berkaitan dengan Makna – Info untuk mendidik murid
dunia perniagaan berkaitan dengan pengurusan kewangan
Fungsi – Menarik minat murid kepada Fungsi – Memupuk budaya celik kewangan
perniagaan dan keusahawanan dalam kalangan murid

Cintai Negara Minda Kreatif

Info mencintai negara Soalan menguji minda murid

Makna – Info berkaitan dengan nilai patriotik Makna – Soalan ringkas berkaitan dengan
dan penyayang teks utama
Fungsi – Meningkatkan semangat patriotik • K eupayaan berfikir yang dapat melahirkan
dan mengukuhkan sifat penyayang dalam
kalangan murid idea baharu yang unik dan menarik
Fungsi – Melahirkan murid yang kreatif

EMK Istilah Perniagaan

Arahan: Istilah dalam bahasa Melayu
Memupuk murid mengamalkan (istilah dalam bahasa Inggeris):
lapan elemen merentas kurikulum Huraian atau maksud
Soalan: kepada istilah
Persoalan berkaitan dengan bab
dan aktiviti Makna – Glosari untuk istilah berkaitan
dengan perniagaan (EMK berkaitan
Makna – Unsur nilai tambah yang diterapkan dengan Bahasa)
dalam proses PdP selain yang diterapkan dalam Fungsi – Memberi pengetahuan kepada
DSKP (Elemen Merentas Kurikulum (EMK) murid untuk memahami perkataan penting
berkaitan Bakat dan Memupuk Nilai Murni) dalam bahasa Melayu dan bahasa Inggeris
Fungsi – Merangsang keupayaan murid untuk
mengaplikasikan pengetahuan, kemahiran dan
nilai bagi menyelesaikan masalah, membuat
keputusan, berinovasi dan mencipta sesuatu

vii

NOTA DAN LATIHAN TAMBAHAN

Nota dan latihan tambahan melibatkan nota dalam bentuk contoh dan aplikasi QR Code. Selain itu, latihan
dalam bentuk jom cuba, kajian kes serta aktiviti kumpulan kreatif dan inovatif membantu menjadikan murid
lebih berdikari dan berdisiplin.

Contoh Kajian Kes Tajuk
Soalan kajian kes
Contoh yang berkaitan
dengan topik Makna – Tugasan kes bagi sub topik (projek)
Fungsi – Menilai kefahaman murid berkaitan
Makna – Contoh bagi sesuatu topik dengan topik yang dipelajari melalui aplikasi
Fungsi – Memudahkan dan meningkatkan dalam situasi sebenar
pemahaman murid berkaitan dengan sesuatu topik

Tugasan dalam dan luar kelas Makna – Soalan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi
Makna – Tugasan individu berkaitan dengan (KBAT)
sesuatu topik Fungsi – Melahirkan murid berfikiran kreatif dan
Fungsi – Sebagai persediaan awal sebelum inovatif serta berupaya berfikir di luar kotak
memulakan aktiviti kumpulan atau memenuhi
masa lapang

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif
Soalan Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

Makna – Tugasan berkumpulan QR Code
(Elemen Merentas Kurikulum (EMK) berkaitan
dengan Kreativiti dan Inovasi) Tajuk
Fungsi – Mencungkil pengetahuan murid dan Senarai URL
memupuk semangat bekerjasama dalam kumpulan
ketika menyelesaikan sesuatu tugasan Makna – Aplikasi QR Code (Quick Response) dan
URL (Uniform Resource Locator)
Peta -THINK (Elemen Merentas Kurikulum (EMK) berkaitan
dengan Sains dan Teknologi serta Teknologi dan
Makna – Peta pemikiran inovatif (Innovative Maklumat dan Komunikasi (ICT))
thinking map) Fungsi – Menarik minat murid untuk belajar
Fungsi – Mempertingkatkan dan membudayakan secara lebih interaktif, cepat dan mudah serta
kemahiran berfikir dalam kalangan murid mendapat maklumat yang betul dan tepat
ke arah menghasilkan murid yang kreatif,
viii kritis dan inovatif

ELEMEN DI AKHIR SUB TOPIK DAN BAB

Elemen di akhir sub topik dan bab merangkumi rumusan ringkas yang memberi gambaran secara umum
kepada bab yang telah dipelajari. Selain itu, latihan yang dibentuk akan menguji pemahaman murid dalam
setiap bab yang telah dipelajari. Setiap soalan meliputi pelbagai aras termasuk soalan Kemahiran Berfikir Aras
Tinggi (KBAT).

Gerak Minda Refleksi

Makna – Latihan formatif Makna – Imbas kembali
(Soalan objektif, struktur dan esei) (Soalan esei yang merangkumi kesimpulan
Fungsi – Menguji dan mengukuhkan kefahaman kepada kehendak DSKP)
murid terhadap sub topik yang telah dipelajari Fungsi – Mengimbas kembali topik yang
telah dipelajari melalui soalan-soalan yang
memerlukan jawapan sama ada secara lisan
atau bertulis

Rumusan Latihan Sumatif

Makna – Rumusan Bab Makna – Latihan akhir bab
Fungsi – Menyatakan isi penting bagi (Soalan objektif dan esei)
setiap bab Fungsi – Menguji pemahaman murid terhadap
topik atau bab yang telah dipelajari

Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif (Bab)
Soalan Aktiviti Kumpulan Kreatif dan Inovatif

Makna – Tugasan berkumpulan di akhir setiap bab
(Elemen Merentas Kurikulum (EMK) berkaitan dengan Kreativiti dan Inovasi)
Fungsi – Mencungkil pengetahuan murid dan memupuk semangat bekerjasama dalam kumpulan ketika
menyelesaikan sesuatu tugasan murid yang mencakupi pengetahuan setiap bab

ix

IKON USAHA NIAGA

Sesiapa sahaja boleh jadi jutawan asalkan
berani berusaha tanpa putus asa.

Irfan Khairi
Seorang pakar perniagaan Internet dan pengasas Irfan Khairi Sdn. Bhd. (iksb).
Beliau terlibat dalam perniagaan bermula pada usia 20 tahun dan berjaya menjadi
jutawan pada usia 25 tahun. Beliau telah menggunakan kejayaan yang dimiliki untuk
membantu usahawan sedia ada dan bakal usahawan untuk turut berjaya dalam
bidang perniagaan.

Jadikan setiap masalah sebagai peluang dan
bukan sebagai halangan untuk berjaya.

Neeta Gosalia
Pengasas Neeta’s Herbal (M) Sdn. Bhd. yang mengeluarkan produk rambut herba dan
pusat penjagaan kulit. Beliau telah melalui pelbagai cabaran dan dugaan sebelum bergelar
usahawan berjaya. Sikap ingin terus berjaya, tidak pernah berputus asa dan yakin pada
diri menyebabkan beliau berjaya mengharungi setiap cabaran yang mendatang.

Yakinlah bahawa 9/10 rezeki adalah
daripada perniagaan.

Mohd Khairul Nizam Wahiddin
Pengasas syarikat Spirit Beauty Sdn. Bhd. dan produk jenama DEWAMOR
SIGNATURE yang ditubuhkan olehnya sendiri. Beliau merupakan seorang
usahawan muda dan orang kelainan upaya (OKU). Beliau berjaya membuktikan
bahawa kekurangan diri bukan alasan atau halangan untuk terus berjaya bagi
mengubah nasib diri dan keluarga.

Berfikir positif akan membuat anda nampak
peluang di sekeliling anda.
Lee Thiam Wah

Pengasas dan pemilik mini market 99 SPEEDMART melalui syarikatnya, iaitu
99 SPEED MART SDN. BHD. Beliau merupakan orang kelainan upaya (OKU) yang
berjiwa besar dan kental. Beliau berjaya membuktikan melalui usaha yang berterusan
dan semangat yang tinggi akan mengatasi setiap kelemahan yang wujud. Sikap berani
“bertindak di luar kebiasaan” menjadi pencetus kepada kejayaan yang dimilikinya pada
hari ini.

x

Tajuk 1

Tujuan Perniagaan
1

Permata Niaga

“Jika kita senang, kesenangan yang kita peroleh datang dengan
tanggungjawab. Kita perlu melakukan amal jariah. Walaupun sedikit,
biarlah yang sedikit itu ada berkatnya”.

- Tan Sri Syed Mokhtar Shah bin Syed Nor Al-Bukhary
(Syed Mokhtar Al-Bukhary) -

(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang
http://nurulnasuha208799.blogspot.my/2013/10/19-prinsip-
kejayaan-tan-sri-syed.html, capaian pada 23 Julai 2016)

2

Tajuk 2

Organisasi Perniagaan
119

Permata Niaga

“Setiap perniagaan ada risikonya, jadi jika anda takut buat sesuatu
perniagaan, elok tinggalkan sahaja kerana pasti ada peluang yang
lebih baik untuk anda. Tetapi, jika anda langsung tiada sikap berani,
anda akan kekal miskin”.

- Tan Sri Robert Kuok Hock Nien (Robert Kuok) -
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang https://dahalmi

wordpress.com/2011/09/20/tan-sri-robert-kuok-usahawan
bersifat-realistik/, capaian pada 23 Julai 2016)

120

Kertas Kerja Projek Perniagaan

223

Permata Niaga

“Jika anda mahu merealisasikan impian, “belajar” bagaimana agar
impian tersebut dapat dicapai, “lakukan” dengan segera. Kejayaan
luar biasa akan menjadi milik anda”.

- Tan Sri Anthony Francis Fernandes (Tony Fernandes) -
(Sumber: Dipetik dan disesuaikan daripada laman sesawang http://pranataharri.

blogspot.com/2012/01/biografi-tony-hernandes.html#ixzz4FF9CAyBm, capaian
pada 23 Julai 2016)

224