ลักษณะภูมิอากาศและพืชพรรณธรรมชาติของทวีปยุโรป

เอกสารประกอบการสอน

ลักษณะภมู อิ ากาศและพชื พรรณธรรมชาติ
ของทวปี ยุโรป

รายวชิ า ส22101 สงั คมศึกษาฯ3

นางสาวดารระเกตุ คงบัน
ครูชาํ นาญการ

โรงเรียนห้วยยอด อําเภอห้วยยอด จังหวัดตรัง
สาํ นักงานเขตพืนทีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 13

2

ใบความรู้ที่ 1

เรื่อง ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาตขิ องทวปี ยุโรป

ภาพท่ี 1 แผนท่ีแสดงลกั ษณะภูมิอากาศของทวปี ยุโรป
ท่ีมา: ประเสริฐ วทิ ยารัฐและคณะ. (2555, 38)

ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาติของทวปี ยโุ รป

ลกั ษณะภูมิอากาศของทวปี ยุโรป
1) ภูมอิ ากาศแบบทนุ ดรา (Tundra Climate)

ภูมิอากาศแบบทุนดรา ไดแ้ ก่ บริเวณแคบๆ ทางตอนเหนือของคาบสมุทรสแกนดิเนเวยี
และเขตอาร์กติกของสหพนั ธรัฐรัสเซีย ลักษณะอากาศในเขตน้ีฤดูหนาวอากาศหนาวจัดเป็ น
เวลานาน ฤดูร้อนอุณหภูมิสูงข้ึนเล็กนอ้ ยเพียงช่วงเวลาส้ันๆ ไดร้ ับหยาดน้าฟ้านอ้ ย ส่วนใหญ่อยใู่ น
รูปของหิมะ ไม่มีเดือนใดท่ีมีอุณหภูมิสูงกว่า 10 องศาเซลเซียส ในฤดูหนาวมีหิมะตกหนัก
น้าในแมน่ ้าและทะเลสาบจบั ตวั เป็นน้าแขง็

3

ภาพท่ี 2 ภูมิอากาศแบบทุนดรา
ที่มา: ปัญจภคั ปุญญเจริญสิน. (2550,175)
ลกั ษณะพืชพรรณธรรมชาติ ไม่มีไม้ยืนตน้ พืชพรรณส่วนมากเป็ นพวกมอสส์และ
ตะไคร่น้า แต่ในฤดูร้อนจะมีไมด้ อกเล็กๆ เช่น ดอกอาร์กติก วิลโลว์ ป๊ อปปี เป็ นตน้ ข้ึนไดบ้ า้ ง
ในบางพ้ืนที่แต่ก็เป็ นช่วงเวลาส้ ันๆ
2) ภูมอิ ากาศแบบกงึ่ อาร์กติก (Subarctic Climate)
ภูมิอากาศแบบก่ึงอาร์กติก ไดแ้ ก่ บริเวณตอนกลางของคาบสมุทรสแกนดิเนเวยี พ้ืนท่ี
ส่วนใหญ่ของประเทศฟิ นแลนด์ และภาคเหนือของรัสเซีย เน่ืองจากไดร้ ับอิทธิพลจากทะเลนอ้ ย
ในฤดูหนาวอากาศจึงหนาวเย็นมากและยิ่งหนาวเพิ่มข้ึนเมื่อลึกไปทางตะวนั ออกของทวีป
มีระยะเวลาที่อุณหภูมิอยูร่ ะดบั ต่ากวา่ จุดเยือกแข็งนานถึง 6 เดือน ฤดูร้อนอากาศอบอุ่นข้ึนเล็กนอ้ ย
ในช่วงระยะเวลาส้ันๆไดร้ ับปริมาณหยาดน้าฟ้าปานกลาง ส่วนใหญ่อยใู่ นรูปของหิมะ ค่าเฉล่ียของ
อุณหภูมิวดั ที่กรุงเฮลซิงกิ เมืองหลวงของประเทศฟิ นแลนด์ โดยเฉล่ียอยู่ท่ีประมาณ 5 องศา
เซลเซียส อุณหภูมิจะสูงสุดในเดือนกรกฏาคม เฉลี่ย 16.6 องศาเซลเซียส และต่าสุดในเดือน
มกราคมเฉลี่ย 6.1 องศาเซลเซียส มีปริมาณหยาดน้าฟ้า เฉล่ีย 627 มิลลิเมตรต่อปี

4
ลกั ษณะพืชพรรณธรรมชาติ ส่วนใหญ่เป็ นป่ าไมส้ น (ภาษารัสเซีย เรียกว่า ป่ าไทกา)
ตน้ ไมม้ ีใบเลก็ แคบ ลาตน้ ตรง ก่ิงส้ัน ใบแผท่ างดา้ นล่างเรียวข้ึนไปทางดา้ นบนเหมือนรูปกรวย อาทิ
ตน้ เฟอร์ สปรูซ ลาช เฮมล็อก ซีควั ยา ไพน์ เป็นตน้

ภาพท่ี 3 ภูมิอากาศแบบก่ึงอาร์กติก
ที่มา: อญั มณี ทบั ทิมศรี. (2553,68)

3) ภูมอิ ากาศแบบชื้นภาคพืน้ ทวปี (Humid Continental Climate)
ภูมิอากาศแบบช้ืนภาคพ้ืนทวีป ไดแ้ ก่ ตอนใตข้ องคาบสมุทรสแกนดิเนเวีย พ้ืนท่ีดา้ น

ทิศตะวนั ออกของประเทศเยอรมนี พ้ืนท่ีประเทศโปแลนด์ เอสโตเนีย ลตั เวีย ลิทวั เนีย เบลารุส
โรมาเนีย ฮงั การี ออสเตรีย และสาธารณรัฐเช็ก ลักษณะอากาศบริเวณน้ี ฤดูหนาวอากาศเย็น
เป็ นระยะเวลานานตลอด 4 เดือน ในช่วงฤดูร้อนมีฝนตกเนื่องจากอิทธิพลของลมที่พดั ผา่ นมาจาก
ทะเลเหนือ ปริมาณฝนเฉลี่ยระหวา่ ง 750 - 1,500 มิลลิเมตรตอ่ ปี

5

ภาพท่ี 4 ภูมิอากาศแบบช้ืนภาคพ้ืนทวปี
ที่มา: เดือนเพญ็ ทองน่วม. (2540,274)
ลกั ษณะพืชพรรณธรรมชาติ เป็ นป่ าไม้ในเขตอบอุ่น มีท้งั ไม้ประเภทผลัดใบและ
ไม่ผลดั ใบ พบมากในพ้ืนท่ีภูเขาและที่สูง ไดแ้ ก่ ตน้ เฟอร์ สปรูซ ลาช ในพ้ืนท่ีราบ ไดแ้ ก่ ตน้ โอ๊ก
บีช เมเปิ ล ซีดาร์ ฮิกคอรี วอลนตั และบางพ้นื ท่ีดา้ นทิศตะวนั ออกของเขตน้ีเป็นทุง่ หญา้

4) ภูมิอากาศแบบภาคพืน้ สมุทร (Maritime Climate)
ภูมิอากาศแบบภาคพ้ืนสมุทร ได้แก่ บริเวณชายฝ่ังตะวนั ตกเฉียงเหนือของทวีป

ประกอบดว้ ย หมู่เกาะบริติช ตอนใตข้ องประเทศไอซ์แลนด์ ชายฝั่งตะวนั ตกเฉียงใตข้ องประเทศ
นอร์เวย์ เดนมาร์ก เนเธอร์แลนด์ เบลเยียม ฝรั่งเศส ลกั เซมเบิร์ก ลิกเตนสไตน์ สวิตเซอร์แลนด์
เยอรมนี และตอนเหนือของสเปนลกั ษณะภูมิอากาศแบบภาคพ้ืนสมุทรมีอากาศอบอุ่นชุ่มช้ืน
ตลอดปี เนื่องจากได้รับอิทธิพลจากทะเลท่ีมีกระแสน้าอุ่นกลั ฟ์ สตรีมไหลผ่านขา้ มมายงั ชายฝ่ัง
ตะวนั ตกของทวีปยุโรป เรียกว่า “กระแสน้าอุ่นแอตแลนติกเหนือ” และอิทธิพลของลมประจา
ตะวนั ตกพดั เขา้ สู่แผน่ ดิน ปริมาณฝนเฉลี่ยระหวา่ ง 750 ถึงมากกวา่ 2,000 มิลลิเมตร อุณหภูมิในช่วง
ฤดูหนาวในพ้ืนที่สูงมีค่าต่ากวา่ 0 องศาเซลเซียสส่วนในพ้ืนที่ราบมีอุณหภูมิสูงกวา่ 5 องศาเซลเซียส
สาหรับในฤดูร้อนมีอุณหภูมิระหวา่ ง 20 - 25 องศาเซลเซียส

6

ภาพที่ 5 ภูมิอากาศแบบภาคพ้นื สมุทร
ที่มา: ศุภลกั ษณ์ สนธิชยั .(2556,146)
ลักษณะพืชพรรณธรรมชาติ เขตน้ีมีป่ าไม้ข้ึนอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์เนื่องจากได้รับ
ปริมาณฝนมากและการอนุรักษ์ของชาวยุโรปประเภทป่ ามีท้งั ป่ าผลดั ใบและไม่ผลดั ใบ ไมส้ าคญั
เช่น บีช แอช ซิกมอร์ ซีดาร์ โอก๊ สปรูซ ลาซ เฮมลอ็ ก เฟอร์ เป็นตน้
5) ภูมอิ ากาศแบบเมดเิ ตอร์เรเนียน (Mediterranean Climate)
ภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน ไดแ้ ก่ พ้ืนที่ทางใตข้ องประเทศฝร่ังเศส พ้ืนท่ีประเทศ
สเปน โปรตุเกส คาบสมุทรอิตาลี ชายฝั่งของคาบสมุทรบอลข่าน และบริเวณชายฝ่ังทะเลเมดิเตอร์
เรเนียน ลกั ษณะของภูมิอากาศในเขตน้ี อากาศอบอุ่นจนถึงร้อน มีอุณหภูมิปานกลางเฉลี่ยประมาณ
15 องศาเซลเซียส มีฝนตกในฤดูหนาว ปริมาณฝนเฉลี่ยระหวา่ ง 500 - 1,000 มิลลิเมตรตอ่ ปี

7

ภาพที่ 6 ภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน
ที่มา: พวงนิล คาปังสุ์. (2553,328)

ลกั ษณะพืชพรรณธรรมชาติ ประกอบดว้ ยตน้ ไมเ้ ต้ียๆ เป็ นไมเ้ น้ือแข็ง มีใบเล็กแข็ง
สีเทาแกมเขียว พืชท่ีสาคญั เช่น ตน้ คอร์กโอ๊ก โอ๊ก มะกอก ผลไม้สกุลส้ม ซีดาร์ ไม้พุ่มแคระ
ที่เรียกวา่ มากีส์ เป็นตน้

6) ภูมอิ ากาศแบบกง่ึ ทะเลทรายช่วงละตจิ ูดกลาง (Middle Latitude Steppe Climate)
ภูมิอากาศแบบก่ึงทะเลทรายช่วงละติจูดกลาง ไดแ้ ก่ ดินแดนที่อยทู่ างเหนือของทะเลดา

และทะเลแคสเปี ยน คือ ยูเครน และรัสเซีย ลกั ษณะอากาศมีฝนตกน้อย โดยเฉลี่ยอยู่ระหว่าง
250 - 500 มิลลิเมตรต่อปี เป็ นผลมาจากการมีที่ต้งั อยภู่ ายในของทวปี แมจ้ ะมีทะเลท้งั 2 แห่งอยูใ่ กล้
แต่ทิศทางของลมประจาจะพดั จากแผน่ ดินใหญ่ลงมา อุณหภูมิในฤดูร้อนสูงกวา่ 25 องศาเซลเซียส
อุณหภูมิในฤดูหนาวระหวา่ ง 0 - 5 องศาเซลเซียส

ภาพที่ 7 ภูมิอากาศแบบก่ึงทะเลทรายช่วงละติจูดกลาง
ท่ีมา: ปัญจภคั ปุญญเจริญสิน. (2550,18)

8
ลกั ษณะพืชพรรณธรรมชาติ มีเพียงหญา้ ส้ันๆ ข้ึนเป็ นทุ่ง (คาวา่ “สเตปป์ ” เป็ นภาษา
รัสเซีย หมายถึง ทุง่ หญา้ )
7) ภูมิอากาศแบบทส่ี ูง (Highland Climate)
ภูมิอากาศแบบที่สูง ไดแ้ ก่ เทือกเขาแอลป์ และคอเคซสั มีลกั ษณะอากาศแตกต่างไป
ตามค่าความสูงจากพ้ืนท่ีบริเวณท่ีต้ังอยู่ใกล้เคียงกัน เพราะอากาศบนท่ีสูงจะบางลง ทาให้
ความกดอากาศและอุณหภูมิลดลง โดยค่าอุณหภูมิเฉล่ียลดลง 6.4 องศาเซลเซียส ต่อความสูง
1,000 เมตร เช่น ยอดเขามงบล็องของเทือกเขาแอลป์ สูง 4,807 เมตร จากระดบั ทะเลปานกลาง
มีค่าอุณหภูมิต่ามากและมีหิมะปกคลุม

ภาพท่ี 8 ภูมิอากาศแบบที่สูง
ท่ีมา: Andrew Heritage.(2006,150)
ลกั ษณะพืชพรรณธรรมชาติ พบป่ าไม้จาพวกไมส้ นท่ีข้ึนไดต้ ามเชิงเขาข้ึนไปจนถึง
เส้นขอบหิมะท่ีมีหิมะปกคลุมไปจนถึงยอดเขา

9

ใบกจิ กรรมท่ี 1

เรื่อง ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาตขิ องทวปี ยุโรป

จุดประสงค์การเรียนรู้ มีความรู้ ความเขา้ ใจเก่ียวกบั ลกั ษณะภูมิอากาศและพชื พรรณธรรมชาติของทวปี ยโุ รป
คาชี้แจง ใหน้ กั เรียนเติมคาตอบลงในช่องวา่ งใหส้ มบูรณ์ (15 คะแนน)

เขตภูมิอากาศ ลกั ษณะภูมอิ ากาศ พืชพรรณธรรมชาติ
………………………… …………………………
ภูมิอากาศแบบทุนดรา
(Tundra Climate) ………………………… …………………………

ภูมิอากาศแบบก่ึงอาร์กติก ………………………… …………………………
(Subarctic Climate) ………………………… …………………………

ภูมิอากาศแบบช้ืนภาคพ้ืนทวปี ………………………… …………………………
(Humid Continental Climate) ………………………… …………………………

ภูมิอากาศแบบภาคพ้นื สมุทร ………………………… …………………………
(Maritime Climate) ………………………… …………………………

ภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน ………………………… …………………………
(Mediterranean Climate) ………………………… …………………………

ภูมิอากาศแบบก่ึงทะเลทรายช่วงละติจูดกลาง ………………………… …………………………
(Middle Latitude Steppe Climate) ………………………… …………………………

ภูมิอากาศแบบที่สูง ………………………… …………………………
(Highland Climate) ………………………… …………………………

คะแนนเตม็ 15 คะแนน
คะแนนท่ีได้ …… คะแนน

 ผา่ นเกณฑ์ (12 - 15 คะแนน)
 ไมผ่ า่ นเกณฑ์ (0 - 11 คะแนน)

10

ใบกจิ กรรมท่ี 2

เร่ือง ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาติของทวปี ยโุ รป

จุดประสงค์การเรียนรู้ วเิ คราะห์ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งภูมิอากาศและพืชพรรณธรรมชาติของทวปี ยโุ รปได้
คาชี้แจง ใหน้ กั เรียนนาหมายเลขหนา้ ขอ้ ความดา้ นล่างมาใส่ใตข้ อ้ ความภูมิอากาศแบบต่างๆ

ท่ีมีความสัมพนั ธ์กนั (15 คะแนน)

ภูมอิ ากาศแบบทุนดรา ภูมอิ ากาศแบบกง่ึ อาร์กตกิ
(Tundra Climate) (Subarctic Climate)

ภูมิอากาศแบบชื้นภาคพืน้ ทวปี ภูมอิ ากาศแบบภาคพืน้ สมทุ ร
(Humid Continental Climate) (Maritime Climate)

ภูมอิ ากาศแบบเมดเิ ตอร์เรเนียน ภูมอิ ากาศแบบกงึ่ ทะเลทราย ภูมอิ ากาศแบบทสี่ ูง
(Mediterranean Climate) ช่วงละตจิ ูดกลาง (Highland Climate)

(Middle Latitude Steppe Climate)

1. บริเวณที่ราบใหญ่ตอนกลางของทวปี ฝรั่งเศสดา้ นตะวนั ออก เยอรมนี สวติ เซอร์แลนด์
ออสเตรีย

2. บริเวณชายฝั่งตะวนั ตกและตะวนั ตกเฉียงเหนือของทวปี ยโุ รป
3. บริเวณแคบๆ ทางตอนเหนือของคาบสมุทรสแกนดิเนเวยี
4. พ้ืนที่เป็นภูเขาและท่ีสูงจะมีตน้ เฟอร์ สปรูซ ส่วนในเขตพ้นื ที่ราบจะมีตน้ โอก๊ เมเปิ ล
5. ฤดูหนาวอากาศหนาวจดั เป็นระยะเวลานาน
6. อากาศอบอุ่นชุ่มช้ืนตลอดปี เนื่องจากไดร้ ับอิทธิพลจากทะเลและลมประจาตะวนั ตก
7. พ้ืนท่ีทางใตข้ องประเทศฝร่ังเศส สเปน โปรตุเกส คาบสมุทรอิตาลี
8. ตน้ ไมเ้ ต้ียๆ เป็นไมเ้ น้ือแขง็ มีใบเล็กแขง็ สีเทาแกมเขียว

11

9. บริเวณส่วนใหญข่ องประเทศฟิ นแลนดแ์ ละภาคเหนือของรัสเซีย
10. ลกั ษณะอากาศอบอุ่นจนถึงร้อน ฝนตกในฤดูร้อน
11. พชื พรรณธรรมชาติส่วนใหญ่ เป็นป่ าไมส้ นหรือป่ าไทกา
12. ทางตะวนั ออกของทวปี มีระยะเวลาที่อุณหภูมิอยรู่ ะดบั ต่ากวา่ จุดเยือกแขง็ นานถึง 6 เดือน
13. หมูเ่ กาะองั กฤษ ชายฝั่งตะวนั ตกของประเทศนอร์เวย์ เดนมาร์ก เบลเยยี ม เนเธอร์แลนด์
ฝรั่งเศส
14. พืชพรรณธรรมชาติส่วนมากเป็นพวกมอสส์และตะไคร่น้า
15. บริเวณยุโรปตะวนั ออกในฤดูหนาว อากาศหนาวเยน็ จดั เป็นระยะเวลานาน

คะแนนเตม็ 15 คะแนน
คะแนนท่ีได้ …… คะแนน

 ผา่ นเกณฑ์ (12 - 15 คะแนน)
 ไมผ่ า่ นเกณฑ์ (0 - 11 คะแนน)

12

ใบกจิ กรรมท่ี 3

เร่ือง ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาติของทวปี ยุโรป

จุดประสงค์การเรียนรู้ วเิ คราะห์ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งภูมิอากาศและพชื พรรณธรรมชาติของทวปี ยโุ รปได้
คาชี้แจง ใหน้ กั เรียนนาตวั อกั ษรมาใส่หนา้ ขอ้ ความภูมิอากาศแบบต่างๆท่ีมีความสัมพนั ธ์กนั (15 คะแนน)

A ป่ าสนไทกา้
B ทุง่ หญา้ สเตปป์
C ภาคเหนือของรัสเซีย
D มอส ตะไคร่น้า ไลเคน
E ไมพ้ ุม่ แคระ
F เทือกเขาแอลป์
G ตอนใตข้ องคาบสมุทรสแกนดิเนเวยี
H ตน้ ไมเ้ ต้ียๆ เป็นไมเ้ น้ือแขง็ มีใบเล็กแขง็ สีเทาแกมเขียว
I ฝนตกในฤดูหนาว
J ดินแดนทางตอนเหนือของทะเลดาและทะเลแคสเปี ยน
K มีหิมะปกคลุมจนถึงยอดเขา
L ตอนเหนือของคาบสมุทรสแกนดิเนเวยี
M ในช่วงฤดูร้อนมีฝนตก
N กระแสน้าอุ่นกสั ฟ์ สตรีมไหลผา่ น
O อากาศหนาวเยน็ เป็นระยะเวลา 4 เดือน
P ฤดูหนาวมีหิมะตกหนกั ทาให้น้าในทะเลสาบจบั ตวั เป็ นน้าแขง็
Q อากาศอบอุ่นช้ืนตลอดปี
R ระยะเวลาท่ีอุณหภูมิอยรู่ ะดบั ต่ากวา่ จุดเยอื กแขง็ 6 เดือน
S ตอนเหนือของประเทศสเปน
T ฤดูร้อนจะมีดอกไมเ้ ล็กๆ เช่น ดอกป๊ อปปี
……..………… 1. ภูมิอากาศแบบทุนดรา (Tundra Climate)
……..………… 2. ภูมิอากาศแบบก่ึงอาร์กติก (Subarctic Climate)
……..………… 3. ภูมิอากาศแบบช้ืนภาคพ้นื ทวปี (Humid Continental Climate)
……..………… 4. ภูมิอากาศแบบภาคพ้นื สมุทร (Maritime Climate)
……..………… 5. ภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน (Mediterranean Climate)
……..………… 6. ภูมิอากาศแบบก่ึงทะเลทรายช่วงละติจูดกลาง (Middle Latitude Steppe Climate)
……..………… 7. ภูมิอากาศแบบที่สูง (Highland Climate) คะแนนเตม็ 15 คะแนน

คะแนนท่ีได้ …… คะแนน
 ผา่ นเกณฑ์ (12 - 15 คะแนน)
 ไม่ผา่ นเกณฑ์ (0 - 11 คะแนน)

13

ใบความรู้ที่ 2

เรื่อง ปัจจยั ทม่ี อี ทิ ธพิ ลต่อสภาพภูมอิ ากาศในทวปี ยโุ รป

พ้ืนท่ีส่วนใหญ่ของทวีปยุโรปอยู่ในเขตภูมิอากาศอบอุ่น มีพ้ืนที่บางส่วนอยูใ่ นเขตหนาว
ไดแ้ ก่ คาบสมุทรสแกนดิเนเวีย ประกอบด้วย ประเทศนอร์เวย์ สวีเดน รวมท้งั ประเทศฟิ นแลนด์
และรัสเซีย อยา่ งไรก็ตามลกั ษณะอากาศของทวีปยุโรปยงั มีความแตกต่างกนั แบ่งออกไดห้ ลายเขต
ตามเกณฑอ์ ุณหภูมิและปริมาณน้าฝน ซ่ึงเป็นผลมาจากปัจจยั ที่มีอิทธิพลต่อภูมิอากาศหลายประการ
ดงั น้ี

1. ทตี่ ้งั
ทวี ยุโรปต้งั อยู่ระหว่างละติจูด 36 กบั 71 องศาเหนือ หรืออยู่ในเขตละติจูดกลางถึงเขต
ละติจูดสูง ซ่ึงอยู่เหนือเส้นทรอปิ กออฟแคนเซอร์ หากพิจารณาเฉพาะที่ต้งั แลว้ เน้ือที่ส่วนใหญ่
ของยโุ รปอยใู่ นเขตอบอุน่ ส่วนนอ้ ยอยใู่ นเขตหนาว

ภาพที่ 9 แผนท่ีทวปี ยโุ รป
ทม่ี า: Heidi Hayes Jacobs. (2005, 218)

14
2. ลกั ษณะภูมิประเทศ

การที่ทวีปยุโรปเป็ นทวีปท่ีมีชายฝั่งยาวและเวา้ แหวง่ มาก ทาให้มีลกั ษณะภูมิประเทศ
ที่เป็ นอ่าว แหลมและคาบสมุทรอยู่มาก และไม่มีดินแดนใดภายในทวีปท่ีอยู่ห่างจากทะเล
เกิน 1,000 กิโลเมตร ประกอบกบั เน้ือที่ส่วนใหญ่เป็ นท่ีราบและแมจ้ ะมีภูเขาเฉียงเหนือและตอนใต้
แต่ภูเขาเหล่าน้ีก็วางตวั ในแนวตะวนั ออกเฉียงเหนือ - ตะวนั ตกเฉียงใต้ ซ่ึงไม่มีอุปสรรคขวางก้นั
ทิศทางลมประจาตะวนั ตกที่พดั มาจากมหาสมุทรแอตแลนติก จึงทาให้ทวีปยุโรปได้รับอิทธิพล
จากทะเลอยา่ งทวั่ ถึงและเป็นทวปี เดียวท่ีไมม่ ีลกั ษณะภูมิอากาศแหง้ แลง้ แบบทะเลทราย

ภาพที่ 10 แผนท่ีแสดงลกั ษณะทางกายภาพของทวปี ยโุ รป
ท่ีมา: Heidi Hayes Jacobs. (2005, 219)

15
3. กระแสนา้ ในมหาสมุทร

ดา้ นมหาสมุทรแอตแลนติกไดร้ ับอิทธิพลของกระแสน้าอุ่นกลั ฟ์ สตรีมซ่ึงไหลผ่าน
มหาสมุทรแอตแลนติก เรียกว่า กระแสน้าอุ่นแอตแลนติกเหนือไหลเข้าสู่ชายฝั่งของเกาะ
เกรตบริเตน ไอซ์แลนด์และประเทศนอร์เวย์ จึงทาให้ชายฝั่งของประเทศสหราชอาณาจกั ร
ไอร์แลนด์ ไอซ์แลนด์ และนอร์เวยม์ ีอากาศไม่หนาวเยน็ เหมือนกบั ชายฝ่ังของอเมริกาเหนือ เช่น
แถบแลบราดอร์ในแคนาดา หรือเกาะกรีนแลนด์ ซ่ึงต้งั อยใู่ นละติจูดเดียวกนั กบั ยโุ รปตะวนั ตก

4. ทศิ ทางลมประจาปี
ทวีปยุโรปมีลมตะวนั ตกซ่ึงพัดจากตะวนั ตกเฉียงใต้ผ่านมหาสมุทรแอตแลนติก

เขา้ มาสู่ฝั่ง ทาใหม้ ีฝนมาก ตามบริเวณดา้ นตะวนั ตกของทวปี ส่วนบริเวณทางตอนเหนือมีลมข้วั โลก
นาความหนาวเย็นมาให้ ในฤดูหนาวบริเวณทางตอนเหนือของทวีปยุโรปจึงมีหิมะปกคลุม
และอากาศหนาวเยน็

ภาพที่ 11 แผนท่ีแสดงกระแสน้าและทิศทางลมประจาปี ของทวปี ยโุ รป
ท่ีมา: กวี วรกวนิ และคณะ. (2558, 18)

16

ใบกจิ กรรมท่ี 4

เรื่อง ปัจจยั ทม่ี อี ทิ ธพิ ลต่อสภาพภูมอิ ากาศในทวปี ยโุ รป

จุดประสงค์การเรียนรู้ ใชเ้ ครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการวเิ คราะห์ลกั ษณะภูมิอากาศ
และพืชพรรณธรรมชาติของทวปี ยโุ รปได้

คาชี้แจง ใหน้ กั เรียนศึกษาแผนที่แลว้ ตอบคาถามต่อไปน้ี (10 คะแนน)

ภาพที่ 12 แผนท่ีแสดงกระแสน้าและทิศทางลมประจาปี ของทวปี ยโุ รป
ที่มา: กวี วรกวนิ และคณะ. (2558, 18)

1. ปัจจยั ใดบา้ งท่ีมีอิทธิพลต่อสภาพภูมิอากาศในทวปี ยโุ รป
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………

17

2. ท่ีต้งั ของทวปี ยโุ รปมีผลต่อสภาพภูมิอากาศอยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………

3. ลมตะวันตกที่พัดมาจากตะวันตกเฉียงใต้ผ่านมหาสมุทรแอตแลนติกเข้าสู่ ฝั่งมีผลต่อ
ทวปี ยโุ รปอยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………

4. กระแสน้าท่ีมีผลต่อสภาพภูมิอากาศของทวปี ยโุ รปมีชื่อวา่ อะไร
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………

5. กระแสน้ามีผลตอ่ สภาพภูมิอากาศของทวปี ยโุ รปอยา่ งไร
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………

คะแนนเตม็ 10 คะแนน
คะแนนท่ีได้ …… คะแนน

 ผา่ นเกณฑ์ (8 - 10 คะแนน)
 ไมผ่ า่ นเกณฑ์ (0 - 7 คะแนน)

18

บรรณานุกรม

เดือนเพญ็ ทองน่วม. (2540,274). ออสเตรีย. กรุงเทพฯ: หนา้ ต่างสู่โลกกวา้ ง.
ปัญจภคั ปุญญเจริญสิน. (2550). รัสเซีย. พิมพค์ ร้ังที่ 1. กรุงเทพฯ: หนา้ ต่างสู่โลกกวา้ ง.
ประเสริฐวทิ ยารัฐและคณะ.(2555).Atlat แผนทภ่ี ูมิศาสตร์-ประวตั ิศาสตร์.กรุงเทพฯ:วฒั นาพานิช.
พวงนิล คาปังสุ์. (2553). ทวปี ยโุ รป. พิมพค์ ร้ังที่ 1. กรุงเทพฯ: หนา้ ต่างสู่โลกกวา้ ง.
ศุภลกั ษณ์ สนธิชยั .(2556).100World Heritage100มรดกโลก.พิมพค์ ร้ังท่ี 2.กรุงเทพฯ:อทิตตาพริ้นติง้ .
อญั มณี ทบั ทิมศรี.(2553). สแกนดเิ นเวยี . พมิ พค์ ร้ังท่ี 3. กรุงเทพฯ: หนา้ ตา่ งสู่โลกกวา้ ง.
Andrew Heritage.(2006). GREAT WORLD ATLAS. London: Dorling Kindersley.
Heidi Hayes Jacobs. (2005). WORLD STUDIES EUROPE and RUSSIA. Boston: Pearson Prentice Hall.

19

หนังสือทค่ี วรศึกษาเพม่ิ เติม

กระมล ทองธรรมชาติ และคณะ. (2559). หนังสือเรียน รายวชิ าพืน้ ฐาน สังคมศึกษา ศาสนา และ
วฒั นธรรม ช้ันมัธยมศึกษาปี ท่ี 2. พิมพค์ ร้ังที่ 3. กรุงเทพฯ: อกั ษรเจริญทศั น์.

กวี วรกวนิ และคณะ. (2558). หนังสือเรียน รายวชิ าพืน้ ฐาน สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2. กรุงเทพฯ: พฒั นาคุณภาพวชิ าการ.

ธวชั ทนั โตภาส และคณะ (2553). หนังสือเรียน รายวชิ าพืน้ ฐาน สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ช้ันมธั ยมศึกษาปี ท่ี 2. กรุงเทพฯ: สานกั พมิ พว์ ฒั นาพานิช.

นครรัฐ โชติพรม และคณะ. (2551). แบบวดั และบนั ทกึ ผลการเรียนรู้ ภูมิศาสตร์ ช้ันมัธยมศึกษา
ปี ท่ี 2. พิมพค์ ร้ังที่ 4. กรุงเทพฯ: อกั ษรเจริญทศั น์.

วโิ รจน์ เอ่ียมเจริญ และอภิสิทธ์ิ เอี่ยมหน่อ. (2554). คู่มือครูหนังสือเรียน รายวชิ าพืน้ ฐานภูมิศาสตร์
ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2. กรุงเทพฯ: อกั ษรเจริญทศั น์.

สถาบนั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ. (2558). ชุดกจิ กรรมพฒั นาความคดิ ภูมศิ าสตร์ ช้ันมธั ยมศึกษาปี ที่ 2.
กรุงเทพฯ: พฒั นาคุณภาพวชิ าการ.

สาเนียง เล่ือมใส และสุชาดา วราหพนั ธ์. (2557). หนังสือเรียน รายวชิ าพืน้ ฐาน สังคมศึกษา ศาสนา
และวฒั นธรรม2. พมิ พค์ ร้ังท่ี 1. กรุงเทพฯ: สานกั พมิ พเ์ อมพนั ธ์.