แบบฝึกทักษะภาษาไทย

๑ จัดท ำโดย นำงสำวธิดำทิพย์ ผำยลำด กล ุ่มสำระกำรเรย ี นร ู ้ ภำษำไทย

๑

ก คำนำ ชุดแบบฝึกทักษะเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อพัฒนาการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ ของ นักเรียน โดยการบูรณาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรายวิชาภาษาไทย มีจำนวน ๒ ชุด ดังนี้ ชุดแบบฝึกทักษะที่ ๑ บทความชวนอ่าน ชุดแบบ ชุดแบบฝึกทักษะที่ ๒ สารคดีน่าติดตาม ผู้จัดทำหวังว่าชุดแบบฝึกทักษะเล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจพัฒนา ทักษะการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ หากผิดพลาดประการหรือมีข้อปรับปรุงแก้ไข ผู้จัดทำยินดีน้อมรับ ธิดาทิพย์ ผายลาด

ข สารบัญ ชุดที่ หน้า ๑ แบบฝึกทักษะบทความชวนอ่าน ................................................................................ ๑ คู่มือ ....................................................................................................................... ๒ แบบทดสอบก่อนเรียน ........................................................................................... ๓ ใบความรู้หลักการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ ............................................................ ๖ แบบฝึกทักษะ ....................................................................................................... ๘ แบบทดสอบหลังเรียน .......................................................................................... ๑๑ เฉลย ..................................................................................................................... ๑๔ แบบประเมิน .......................................................................................................... ๑๖ ๒ แบบฝึกทักษะสารคดีน่าติดตาม .................................................................................... ๒๑ คู่มือ ....................................................................................................................... ๒๒ แบบทดสอบก่อนเรียน ........................................................................................... ๒๓ ใบความรู้ ประเภทของสารคดีน่ารู้ ........................................................................... ๒๕ แบบฝึกทักษะ ....................................................................................................... ๓๐ แบบทดสอบหลังเรียน .......................................................................................... ๓๗

๑ แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ บทความชวนอ่าน

๒ คู่มือ แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ เรื่อง บทความชวนอ่าน ๑. จุดประสงค์ในการฝึก ๑. เพื่อให้นักเรียนสามารถบอกหลักการอ่านอย่างมีวิจารณญาณได้ถูกต้องชัดเจน ๒. เพื่อให้นักเรียนสามารถวิเคราะห์บทความที่อ่านได้ ๒. เนื้อหาในการฝึก ๑. หลักการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ ๒. บทความที่ให้ความรู้ทั่วไปในการใช้ชีวิตประจำวัน ๓. กิจกรรมการฝึก ขั้นที่ ๑ ขั้นรู้จักกับหลักการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ วิธีการ ๑. ครูให้หัวหน้าห้อง เดินแจกใบความรู้หลักการอ่านอย่างมีวิจารณญาณให้กับสมาชิกคนละแผ่น ซึ่ง ประกอบด้วย ความหมาย ความสำคัญ หลักการ ของการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ พร้อมทั้งบรรยายประกอบ 2. ครูให้นักเรียนทั้งห้องช่วยกัน อ่านออกเสียง บทความที่ครูเตรียมให้พร้อมกัน แล้วตั้งคำถามบน กระดาน ให้นักเรียนช่วยกันตอบ เพื่อสังเกตผู้เรียนว่า เข้าใจหลักการที่ครูสอนไปหรือไม่ ขั้นที่ 2 ขั้นฝึกการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ วิธีการ 1. ครูชี้แจงกติกากับนักเรียนว่า ให้นักเรียนเลือกแบบฝึกทักษะ 1 ชุด ระหว่าง ชุดที่ 1.1 กับ 1.2 แล้วเขียนลงในแผนผังคำตอบที่กำหนดให้ แล้วตกแต่งให้สวยงาม 2. ครูให้นักเรียนลงมือทำแบบฝึกทักษะชุดที่ 1.3 เพื่อเพิ่มการฝึกฝน 3. ส่งตัวแทนออกมานำเสนอแบบฝึกทักษะชุดที่ตนเองเลือก หน้าชั้นเรียน หากไม่มีครูจะเป็นผู้สุ่ม เลือก ๔. ครูแจกแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านอ่านอย่างมีวิจารณญาณเรื่อง บทความชวนอ่าน ๔. สื่อที่ใช้ในแบบฝึกทักษะ ๔.๑ แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ เรื่อง บทความชวนอ่าน ๔.๒ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านอ่านอย่างมีวิจารณญาณเรื่อง บทความชวนอ่าน ก่อนฝึกและหลังฝึก ๕. การประเมิน ๕.๑ การตรวจแบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ ๕.๒ การตรวจแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านอ่านอย่างมีวิจารณญาณ ก่อนฝึกและหลังฝึก

๓ แบบทดสอบก่อนฝึกทักษะ เรื่อง บทความชวนอ่าน ชื่อ ............................................................................................ ชั้น ................ เลขที่ ... ........... คำสั่ง ให้นักเรียนเลือก x คำตอบที่ถูกต้องต่อไปนี้ 1. ข้อใดคือความหมายของการอ่านอย่างมีวิจารณญาณถูกต้องที่สุด ก. เป็นกระบวนการทางความคิดในการรับสาร ข. เป็นกระบวนการที่ผู้อ่านใช้ความคิดพิจารณา สิ่งที่อ่านอย่างรอบคอบ ค. เป็นพฤติกรรมทางการใช้ภาษาที่มีลักษณะเฉพาะตัว ง. เป็นกระบวนการแปลความหมายของตัวอักษร สัญลักษณ์ และภาพ ให้ออกมาเป็นถ้อยคำ 2. นักเรียนคนใดที่นำหลักการของการอ่านอย่างมีวิจารณญาณมาปรับใช้ได้ดีที่สุด ก. ลีโอสามารถอ่านออกเสียงบทความ เรื่อง ท้องฟ้าในยามค่ำคืนได้เสียงดังฟังชัด ข. โรสสามารถอ่านทำนองเสนาะได้ไพเราะมาก ค. ปายสามารถอ่านบทความ ในหนังสือแล้วรู้ว่าผู้แต่งมีแนวคิดอย่างไร ง. จ๊อบสามารถอ่านหนังสือที่ตัวเองชอบได้วันละ 2 เล่ม อ่านบทความ ต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามข้อ 3 - 6 เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพที่สมบูรณ์แบบที่สุด เมื่อมีการประชุมหลายบริษัท เขาเสิร์ฟน้ำขิงร้อนแทน เครื่องดื่มอย่างอื่น ผู้เข้าร่วมประชุมพอใจที่จะดื่มมาก เพราะน้ำขิงเป็นยอดสมุนไพรบำรุงสุขภาพอนามัย นอกจากน้ำขิงจะดื่มสดชื่นแล้ว ยังคุมธาตุของร่างกาย ขับลม แก้ท้องเฟ้อเรอเปรี้ยวได้อีกด้วย 3. สารที่ได้อ่านเป็นสารประเภทใด ก. ให้ข้อคิด ข. เชิญชวน ค. ให้ความรู้ ง. ให้ความเพลิดเพลิน 4. จากเรื่องที่ได้อ่าน ข้อใดเป็นข้อคิดเห็น ก. เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพที่สมบูรณ์แบบที่สุด ข. ในการประชุมมีการเสิร์ฟเครื่องดื่ม ค. น้ำขิงเป็นเครื่องดื่มชนิดร้อน ง. น้ำขิงมีผลต่อสุขภาพ

๔ 5. “ คุมธาตุ “ หมายความว่าอย่างไร ก. ดูแลผิวพรรณ หน้าตา เลือดลม ข. คุมแรงธาตุที่อยู่ในร่างกายให้เป็นปกติ ค. ทำให้ธาตุทั้งสี่ในร่างกายเป็นปกติอย่างสม่ำเสมอ ง. คุม ดูแล รักษาให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทุกระบบมีพลัง 6. สาระสำคัญของข้อความที่ได้อ่าน คือข้อใด ก. เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ เพื่อความแข็งแรงของร่างกายคือน้ำขิง ข. ขิงช่วยให้สุขภาพสมบูรณ์ ร่างกายสดชื่น ในการประชุมมักจะใช้กัน ค. น้ำขิงร้อน ๆ ช่วยทำให้สุขภาพสมบูรณ์ร่างกายสดชื่น มีผู้นิยมใช้กันแพร่หลาย ง. เครื่องดื่มที่สามารถคุมธาตุของร่างกาย ขับลม แก้ท้องเฟ้อเรอเปรี้ยว คือน้ำขิงเท่านั้น อ่านบทความ ต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง “หิ่งห้อยมีอวัยวะทําแสงอยู่บริเวณส่วนท้องด้านล่าง เพศผู้มีอวัยวะทําแสง ๒ ปล้อง เพศเมียมี ๑ ปล้อง แต่บางชนิดตัวเต็มวัยเพศเมียมีรูปร่างลักษณะคล้ายหนอน มีอวัยวะทําแสงด้านข้างของลําตัวเกือบทุก ปล้อง แสงของหิ่งห้อยเกิดจากปฏิกิริยาของสารลูซิเฟอริน (Luciferin) ที่อยู่ในอวัยวะทําแสงกับออกซิเจน มเอนไซม์ลูซิเฟอริน (Luciferase) เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาและมีสารอดีโนซีนไตรฟอสเฟต (AdenosineTriphosphate, ATP) เป็นตัวให้พลังงานทําให้เกิดแสง หิ่งห้อยกระพริบแสงเพื่อการผสมพันธุ์ และการสื่อสารซึ่งกันและกัน” (หนังสือมหัศจรรย์พืชและสัตว์ : ชมรมบ้านวิทยาศาสตร์) 7. หิ่งห้อยกระพริบแสงเพื่ออะไร ก. สื่อสาร ข. ผสมพันธุ์ ค. หาอาหาร ง. ถูกทั้ง ก และ ข อ่านบทความ ต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง ตั้งแต่ข้อ 8 - 10 เพื่อนบางคนอาจสงสัยว่าเวลามดเดินสวนกัน ดูเหมือนมันจะกล่าวสวัสดีในภาษามดหรือบอกอะไร กันก็ไม่รู้ มดเป็นสัตว์ที่ไม่มีทั้งหูและอวัยวะฟังเสียง แต่มันสามารถส่งข่าวถึงกันได้ด้วยภาษาร่างกาย และ ด้วยการขับสารเคมีออกจากต่อมพิเศษ ผู้เชี่ยวชาญเรื่องมดบอกว่ามดส่งข่าวได้ ๕๐ ข่าวด้วยสิ่งต่าง เช่น กลิ่นเตือนระวังภัย กลิ่นเรียกพวกใกล้เคียงมาชุมนุม กลิ่นที่ทิ้งรอยเส้นทางเดินให้ตัวอื่นรู้ กลิ่นขอความ ช่วยเหลือ มดจัดว่าเป็นสัตว์ที่มีการสื่อสารต่อกันอย่างดีเยี่ยม (จากหนังสือสตรีสาร ผู้ใช้นามปากกา ช.กฤษณา)

๕ 8. ข้อใดไม่ปรากฏในบทความข้างต้น ก. มดจัดว่าเป็นสัตว์ที่มีการสื่อสารต่อกันอย่างดีเยี่ยม ข. มดใช้กลิ่นเรียกพวกพ้อง ค. มดสามารถฟังเสียงได้อย่างดีเยี่ยม ง. เวลามดเดินสวนกัน ดูเหมือนมันจะกล่าวสวัสดีในภาษามด 9. ทำไมมดถึงได้ฉายาว่า เป็นสัตว์ที่มีการสื่อสารต่อกันอย่างดีเยี่ยม ก. เพราะมันสามารถส่งข่าวถึงกันได้ด้วยภาษาร่างกาย ข. เพราะมดใช้กลิ่นเรียกพวกพ้อง ค. เพราะมันสามารถขับสารเคมีออกจากต่อมพิเศษได้ ง. ถูกทุกข้อ 10. ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้อง ก. มดมีอวัยวะฟังเสียงครบเท่ากับมนุษย์ ข. มดใช้กลิ่นแตกต่างกันเมื่อส่งข่าวสาร ค. มดมีต่อมพิเศษ ง. มดมีกลิ่นขอความช่วยเหลือ

๖ ใบความรู้หลักการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ การอ่านอย่างมีวิจารณญาณ หมายถึง การอ่านที่ผู้อ่านใช้ความคิดพิจารณา สิ่งที่อ่านอย่างรอบคอบ ถี่ถ้วน มีเหตุผล เพื่อ วิเคราะห์หาคําตอบ สรุปสาระสําคัญ ทั้งเข้าใจความหมาย โดยนัยของถ้อยคํา อารมณ์ จุดประสงค์ของ ผู้เขียน สามารถแยกแยะข้อเท็จจริง ข้อคิดเห็น และประเมิน คุณค่าของสิ่งที่อ่านได้อย่างถูกต้องเที่ยงธรรม สําคัญการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ มีความสําคัญมาก เพราะเป็นเครื่องมือในการพัฒนาสติปัญญาให้รู้จักคิดวิเคราะห์ ร้จักใช้เหตุผลใน การแก้ปัญหา และรู้จักตัดสินประเมินค่าสารต่าง ๆ อย่างถูกต้องเที่ยงธรรม ช่วยให้ผู้อ่านได้ใช้ความคิด พิจารณา ใคร่ครวญสิ่งที่อ่าน รู้จักแยกแยะข้อเท็จจริง และข้อคิดเห็นจากเรื่องที่อ่าน ทําให้ได้รับประโยชน์ จากเรื่องที่อ่านอย่างสูงสุด และสามารถนําความรู้ที่ได้รับมาประยุกต์ใช้ในชีวิตได้ หลักการอ่านอย่างมีวิจารณญาณ เอมอร เนียมน้อย (2551 : 16) ได้สรุปหลักการอ่านอย่างมีวิจารณญาณว่าต้องมีความสามารถสูง ในการวิเคราะห์เหตุผลของผู้เขียนที่เสนอผ่านมาทางตัวหนังสือ เพื่อนํามาวิเคราะห์ สังเคราะห์ และประเมิน ตัดสินเรื่องที่อ่านได้อย่างถูกต้อง ซึ่งจะปรากฏออกมาในพฤติกรรมต่อไปนี้ 1. จำแนกประเภทของงานเขียนได้ 2. สามารถแยกแยะส่วนที่เป็นข้อเท็จจริงหรือข้อคิดเห็น 3. สามารถอธิบายความหมายของคําศัพท์ สํานวน อุปมา 4. ตัดสินได้ว่าสิ่งใดถูก สิ่งใดผิด 5. บอกจุดประสงค์ของผู้เขียนได้ 6. จับแนวคิดหลักได้ 7. จับน้ำเสียง หรือความรู้สึกของผู้เขียนได้ 8. บอกโครงเรื่อง หรือสรุปเรื่องได้ 9. ประเมินคุณค่าของเรื่องที่อ่านได้

๗ บทความที่ 1 ความสุขคืออะไร ข้อคิดดี ๆ ที่จะทำให้เรามีความสุข การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและหลีกเลี่ยงการใช้ชีวิต โดดเดี่ยวความสัมพันธ์ที่ดีและใกล้ชิดจะช่วยยืดเวลาให้เราแก่ช้าลง กลุ่มคนที่ใช้ชีวิตอยู่อย่างโดด เดี่ยวจะทำให้สุขภาพเริ่มแย่ลงในวัยกลางคน ทำให้สมองทำงานผิดปกติและทำงานแย่ลงและมี ชีวิตที่สั้นกว่าคนทั่วไป ความสัมพันธ์และการมีส่วนร่วมในสังคมเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับการมีชีวิตที่ยืนยาวและมี สุขภาพดี คนที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดและกว้างขวางรู้จักคนรอบข้างมากมาย จะมีคุณภาพชีวิตที่ ดีกว่าคนที่อยู่อย่างโดดเดี่ยวและหงา คุณภาพของความสัมพันธ์สำคัญกว่าปริมาณในสังคมที่มีคนเยอะมากมายแต่ก็ยังเหงา และรู้สึกโดดเดี่ยว ถึงแม้ว่าจะมีเพื่อนเยอะ ก็ไม่สำคัญเท่าความใกล้ชิดและคุณภาพของ ความสัมพันธ์ คนที่ใช้ชีวิตอยู่ในครอบครัวที่รักและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน จะมีชีวิตยืนยาวกว่า คนที่อยู่ในครอบครัวที่ขัดแย้งและบาดหมางกัน ถึงแม้ว่าคนเหล่านั้นไม่เคยนอกใจและอยู่ด้วยกัน นานแค่ไหนก็ตาม ความสัมพันธ์ที่ดีช่วยป้องกันโรคทางสมองคนที่อยู่ในครอบครัวที่ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน จะมีโอกาสน้อยกว่าที่จะเป็นโรคความจำเสื่อม ในเวลาที่รู้สึกว่ามีที่พึ่ง สามารถพึ่งพาอาศัยคน อื่นๆ ได้ ถึงแม้ว่าจะมีความทุกข์ยาก คนกลุ่มนี้ก็ยังมีสุขภาพจิตที่ดีและจำได้แม่น ที่มา https://minimore.com แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ เรื่อง บทความชวนอ่าน แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 1.1

๘ บทความที่ 2 ความเครียด ความเครียดคือ ช่องว่างระหว่าง ความต้องการ และ ความสามารถในการรองรับ ความเครียดคือสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อเรามีความต้องการ แต่เราขาดปัจจัยหรือทรัพยากรในด้านต่างๆ เช่น เรามีงานเยอะ แต่เรามีเวลาไม่พอ ความเครียดก็จะเกิดขึ้น และทำให้เราพยายามที่จะ ทำงานให้เสร็จในเวลาที่มี ความเครียดไม่ใช่สิ่งเลวร้าย แต่มันเป็นสัญญาณให้เราปรับเปลี่ยนเพื่อทำให้สถานการณ์ดี ขึ้น ความเครียดไม่ใช่สิ่งที่ดีหรือร้าย ชีวิตเราต้องเจอกับความเครียดบ้าง เพราะความเครียดช่วย กระตุ้นให้เราลงมือทำงานให้เสร็จ ความเครียดไม่มีเลยก็ไม่ได้ แต่มีมากเกินไปก็ไม่ดี ความเครียด มันไม่หนีไปไหน มันจะอยู่กับเราตลอดไป และเราก็ควรใช้ความเครียดให้เกิดประโยชน์ ความเครียดในระยะสั้นๆ เป็นสิ่งที่ดี เพราะมันจะกระตุ้นและท้าทายเรา ให้เราทำสิ่งที่ จำเป็นเพื่อตอบสนองความต้องการ แต่ความเครียดที่น่าเป็นห่วงคือความเครียดที่เกิดขึ้นในตอน ที่เราไม่รู้ว่าจะทำยังไง ในตอนที่เราไม่มีตัวเลือกหรือหาทางออกไม่ได้ ถ้าเรารู้ตัวว่าเครียด ก็แสดงว่าร่างกายเรายังปกติ เราควรจะรู้สึกขอบคุณที่เรารู้ตัวว่า เครียด เพราะเวลาที่เราเครียด มันเกิดจากการที่เราแคร์ เพราะเรามีคนที่เป็นห่วง ไม่ว่าจะเป็น คนในครอบครัว เพื่อน ถ้าเราไม่แคร์ เราก็คงไม่เครียดหรอก รู้จักหยุดพักระหว่างงาน คิด ทบทวน และกำหนดจังหวะการหายใจเข้าออกช้าๆ เป็นจังหวะ มันจะทำให้เราอารมณ์ดีขึ้น และขยายพลังงานบวกไปยังคนอื่นๆ ที่มา https://minimore.com แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ เรื่อง บทความชวนอ่าน แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 1.2

๙ ชื่อ ................................................ แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ............. คำสั่ง : ให้นักเรียนเลือกอ่านบทความที่กำหนดให้ ระหว่าง ชุดที่ 1.1 / 1.2 แล้วพิจารณา หาข้อคิดจากการอ่านแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 1.2 / 1.2 แล้วเขียนลงในแผนผังคำตอบ พร้อม ทั้งตกแต่งให้สวยงาม จงหาข้อคิดที่ผู้แต่งบทความ ต้องการสื่อ จงอธิบาย แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ เรื่อง บทความชวนอ่าน แผนผังคำตอบชุดที่ 1.1 / 1.2

๑๐ คำสั่ง ให้นักเรียนเลือกบทความที่ตนเองสนใจ ๑ เรื่อง แล้วตอบคำถามที่กำหนดให้ต่อไปนี้ ชื่อเรื่อง อ่านวันที่ เดือน พ.ศ. เวลา 1. สาระสำคัญของเรื่อง 2. วิเคราะห์ข้อคิด/ประโยชน์ที่ได้จากเรื่องที่อ่าน 3. สิ่งที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ เรื่อง บทความชวนอ่าน แบบฝึกทักษะชุดที่ 1.3

๑๑ แบบทดสอบก่อนหลังฝึกทักษะ เรื่อง บทความชวนอ่าน ชื่อ ............................................................................................ ชั้น ................ เลขที่ ... ........... คำสั่ง ให้นักเรียนเลือก x คำตอบที่ถูกต้องต่อไปนี้ 1. ข้อใดคือความหมายของการอ่านอย่างมีวิจารณญาณถูกต้องที่สุด ก. เป็นกระบวนการทางความคิดในการรับสาร ข. เป็นกระบวนการที่ผู้อ่านใช้ความคิดพิจารณา สิ่งที่อ่านอย่างรอบคอบ ค. เป็นพฤติกรรมทางการใช้ภาษาที่มีลักษณะเฉพาะตัว ง. เป็นกระบวนการแปลความหมายของตัวอักษร สัญลักษณ์ และภาพ ให้ออกมาเป็นถ้อยคำ 2. นักเรียนคนใดที่นำหลักการของการอ่านอย่างมีวิจารณญาณมาปรับใช้ได้ดีที่สุด ก. ลีโอสามารถอ่านออกเสียงบทความ เรื่อง ท้องฟ้าในยามค่ำคืนได้เสียงดังฟังชัด ข. โรสสามารถอ่านทำนองเสนาะได้ไพเราะมาก ค. ปายสามารถอ่านบทความ ในหนังสือแล้วรู้ว่าผู้แต่งมีแนวคิดอย่างไร ง. จ๊อบสามารถอ่านหนังสือที่ตัวเองชอบได้วันละ 2 เล่ม อ่านบทความ ต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามข้อ 3 - 6 เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพที่สมบูรณ์แบบที่สุด เมื่อมีการประชุมหลายบริษัท เขาเสิร์ฟน้ำขิงร้อนแทน เครื่องดื่มอย่างอื่น ผู้เข้าร่วมประชุมพอใจที่จะดื่มมาก เพราะน้ำขิงเป็นยอดสมุนไพรบำรุงสุขภาพอนามัย นอกจากน้ำขิงจะดื่มสดชื่นแล้ว ยังคุมธาตุของร่างกาย ขับลม แก้ท้องเฟ้อเรอเปรี้ยวได้อีกด้วย 3. สารที่ได้อ่านเป็นสารประเภทใด ก. ให้ข้อคิด ข. เชิญชวน ค. ให้ความรู้ ง. ให้ความเพลิดเพลิน 4. จากเรื่องที่ได้อ่าน ข้อใดเป็นข้อคิดเห็น ก. เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพที่สมบูรณ์แบบที่สุด ข. ในการประชุมมีการเสิร์ฟเครื่องดื่ม ค. น้ำขิงเป็นเครื่องดื่มชนิดร้อน ง. น้ำขิงมีผลต่อสุขภาพ

๑๒ 5. “ คุมธาตุ “ หมายความว่าอย่างไร ก. ดูแลผิวพรรณ หน้าตา เลือดลม ข. คุมแรงธาตุที่อยู่ในร่างกายให้เป็นปกติ ค. ทำให้ธาตุทั้งสี่ในร่างกายเป็นปกติอย่างสม่ำเสมอ ง. คุม ดูแล รักษาให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทุกระบบมีพลัง 6. สาระสำคัญของข้อความที่ได้อ่าน คือข้อใด ก. เครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ เพื่อความแข็งแรงของร่างกายคือน้ำขิง ข. ขิงช่วยให้สุขภาพสมบูรณ์ ร่างกายสดชื่น ในการประชุมมักจะใช้กัน ค. น้ำขิงร้อน ๆ ช่วยทำให้สุขภาพสมบูรณ์ร่างกายสดชื่น มีผู้นิยมใช้กันแพร่หลาย ง. เครื่องดื่มที่สามารถคุมธาตุของร่างกาย ขับลม แก้ท้องเฟ้อเรอเปรี้ยว คือน้ำขิงเท่านั้น อ่านบทความ ต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง “หิ่งห้อยมีอวัยวะทําแสงอยู่บริเวณส่วนท้องด้านล่าง เพศผู้มีอวัยวะทําแสง ๒ ปล้อง เพศเมียมี ๑ ปล้อง แต่บางชนิดตัวเต็มวัยเพศเมียมีรูปร่างลักษณะคล้ายหนอน มีอวัยวะทําแสงด้านข้างของลําตัวเกือบทุก ปล้อง แสงของหิ่งห้อยเกิดจากปฏิกิริยาของสารลูซิเฟอริน (Luciferin) ที่อยู่ในอวัยวะทําแสงกับออกซิเจน มเอนไซม์ลูซิเฟอริน (Luciferase) เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาและมีสารอดีโนซีนไตรฟอสเฟต (AdenosineTriphosphate, ATP) เป็นตัวให้พลังงานทําให้เกิดแสง หิ่งห้อยกระพริบแสงเพื่อการผสมพันธุ์ และการสื่อสารซึ่งกันและกัน” (หนังสือมหัศจรรย์พืชและสัตว์ : ชมรมบ้านวิทยาศาสตร์) 7. หิ่งห้อยกระพริบแสงเพื่ออะไร ก. สื่อสาร ข. ผสมพันธุ์ ค. หาอาหาร ง. ถูกทั้ง ก และ ข อ่านบทความ ต่อไปนี้ แล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง ตั้งแต่ข้อ 8 - 10 เพื่อนบางคนอาจสงสัยว่าเวลามดเดินสวนกัน ดูเหมือนมันจะกล่าวสวัสดีในภาษามดหรือบอกอะไร กันก็ไม่รู้ มดเป็นสัตว์ที่ไม่มีทั้งหูและอวัยวะฟังเสียง แต่มันสามารถส่งข่าวถึงกันได้ด้วยภาษาร่างกาย และ ด้วยการขับสารเคมีออกจากต่อมพิเศษ ผู้เชี่ยวชาญเรื่องมดบอกว่ามดส่งข่าวได้ ๕๐ ข่าวด้วยสิ่งต่าง เช่น กลิ่นเตือนระวังภัย กลิ่นเรียกพวกใกล้เคียงมาชุมนุม กลิ่นที่ทิ้งรอยเส้นทางเดินให้ตัวอื่นรู้ กลิ่นขอความ ช่วยเหลือ มดจัดว่าเป็นสัตว์ที่มีการสื่อสารต่อกันอย่างดีเยี่ยม (จากหนังสือสตรีสาร ผู้ใช้นามปากกา ช.กฤษณา)

๑๓ 8. ข้อใดไม่ปรากฏในบทความข้างต้น ก. มดจัดว่าเป็นสัตว์ที่มีการสื่อสารต่อกันอย่างดีเยี่ยม ข. มดใช้กลิ่นเรียกพวกพ้อง ค. มดสามารถฟังเสียงได้อย่างดีเยี่ยม ง. เวลามดเดินสวนกัน ดูเหมือนมันจะกล่าวสวัสดีในภาษามด 9. ทำไมมดถึงได้ฉายาว่า เป็นสัตว์ที่มีการสื่อสารต่อกันอย่างดีเยี่ยม ก. เพราะมันสามารถส่งข่าวถึงกันได้ด้วยภาษาร่างกาย ข. เพราะมดใช้กลิ่นเรียกพวกพ้อง ค. เพราะมันสามารถขับสารเคมีออกจากต่อมพิเศษได้ ง. ถูกทุกข้อ 10. ข้อใดกล่าวไม่ถูกต้อง ก. มดมีอวัยวะฟังเสียงครบเท่ากับมนุษย์ ข. มดใช้กลิ่นแตกต่างกันเมื่อส่งข่าวสาร ค. มดมีต่อมพิเศษ ง. มดมีกลิ่นขอความช่วยเหลือ ทำได้ไหมน้า....

๑๔ ชื่อ ธิดาทิพย์ ผายลาด แบบฝึกทักษะ ชุดที่1.2 คำสั่ง : ให้นักเรียนเลือกอ่านบทความที่กำหนดให้ ระหว่า ชุดที่ 1.1 / 1.2 แล้วพิจารณาหา ข้อคิดจากการอ่านแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 1.2 / 1.2 แล้วเขียนลงในแผนผังคำตอบ พร้อมทั้ง ตกแต่งให้สวยงาม จงหาข้อคิดที่ผู้แต่งบทความ ต้องการสื่อ จงอธิบาย แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๑ เรื่อง บทความชวนอ่าน ตัวอย่างแผนผังคำตอบชุดที่ 1.1 / 1.2 ความเครียดไม่ใช่ สิ่งเลวร้าย แต่เป็น สิ่งที่เตือนให้เรา ทำให้ดีขึ้น ชี้ให้เห็นข้อดี ของความ ความเครียด ชี้ให้เห็นว่า ความเครียดระยะ สั้นนั้นมีความท้า ทายอยู่ในตัว ความเครียดที่ น่ากลัวที่สุดคือ เครียดโดยไม่ รู้ตัว

๑๕ เฉลยแบบทดสอบก่อนหลังฝึกทักษะ เรื่อง บทความชวนอ่าน ข้อที่ คำตอบ 1 ข 2 ค 3 ข 4 ก 5 ค 6 ค 7 ง 8 ค 9 ง 10 ก จุก ทำข้อสอบ ได้กี่คะแนน ครับ

๑๖ แบบประเมิน แบบฝึกทักษะชุดที่ 1 บทความชวนอ่าน ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง ที่ ชื่อ – สกุล รายการสังเกต รวม ๑๒ สรุป จับแนวคิดผู้เขียนได้ จำแนกประเภทของ งานเขียนได้ ประเมินคุณค่าของ เรื่องที่อ่านได้ ความรับผิดชอบ ผ่าน ไม่ผ่าน ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ บันทึกเพิ่มเติม ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………..……………………………………………………………………………………………………………….......................... ลงชื่อ…………………………………………………..ผู้ประเมิน ( ) วันที่...........เดือน............................พ.ศ..............

๑๗ เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินแบบฝึกทักษะ ประเด็นประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน ๓ ๒ ๑ จับแนวคิดผู้เขียนได้ จับแนวคิดถูกต้อง ตรง ประเด็นทุกข้อ จับแนวคิดถูกต้อง ตรง ประเด็นได้เป็นบางข้อ จับแนวคิดถูกต้อง ตรง ประเด็นได้น้อยกว่า 3 ข้อ จำแนกประเภทของงาน เขียนได้ จำแนกประเภทของงาน เขียนได้ทุกข้อ จำแนกประเภทของงาน เขียนได้เป็นบางข้อ จำแนกประเภทของงาน เขียนได้ น้อยกว่า 2 ข้อ ประเมินคุณค่าของเรื่อง ที่อ่านได้ ประเมินคุณค่าของเรื่อง ที่อ่านได้ครบประเด็น ประเมินคุณค่าของเรื่อง ที่อ่านได้เพียงบางส่วน ประเมินคุณค่าของเรื่อง ที่อ่านได้น้อยกว่า 2 ประเด็น ความรับผิดชอบ ส่งงานทันเวลาที่กำหนด ส่งงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนดเล็กน้อย ส่งงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนดมากเกินไป เกณฑ์การให้คะแนนการการตรวจผลงานนักเรียน กำหนดไว้ดังนี้ ๓ หมายถึง ดีมาก ๒ หมายถึง ดี ๑ หมายถึง ปรับปรุง คะแนน ๑๐ – ๑๒ คะแนน หมายถึง ดีมาก ๗ – ๙ คะแนน หมายถึง ดี ๔ – ๖ คะแนน หมายถึง ปรับปรุง *** หมายเหตุ การตรวจแบบฝึกทักษะของนักเรียนแต่ละชุด ขึ้นอยู่ที่ดุลยพินิจของผู้ตรวจ

๑๘ แบบบันทึกคะแนนแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน แบบฝึกทักษะชุดที่ 1 บทความชวนอ่าน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง ที่ ชื่อ-สกุล คะแนน ก่อนเรียน ๑๐ คะแนน คะแนน หลังเรียน ๑๐ คะแนน ผล การพัฒนา หมายเหตุ รวม เฉลี่ยร้อยละ เกณฑ์การตัดสินผลการประเมิน นักเรียนได้คะแนนตั้งแต่ ๘ คะแนนขึ้นไป ถือว่า ผ่าน ลงชื่อ........................................................ผู้ประเมิน (................................................................)

๑๙ แบบบันทึกคะแนน แบบฝึกทักษะชุดที่ 1 บทความชวนอ่าน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง ที่ ชื่อ-สกุล คะแนนเต็ม 24 คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน หมายเหตุ รวม เฉลี่ยร้อยละ เกณฑ์การตัดสินผลการประเมิน นักเรียนได้คะแนนตั้งแต่ 19 คะแนนขึ้นไป ถือว่า ผ่าน ลงชื่อ........................................................ผู้ประเมิน (................................................................)

๒๐ แบบฝึกทักษะ ชุดที่ ๓ สารคดีน่าติดตาม

๒๑ คู่มือ แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 เรื่อง สารคดีน่าติดตาม ๑. จุดประสงค์ในการฝึก ๑. เพื่อให้นักเรียนสามารถบอกหลักการวิเคราะห์ประเภทของสารคดีได้ถูกต้องชัดเจน ๒. เพื่อให้นักเรียนวิเคราะห์ประเภทของสารคดีที่อ่านได้ ๒. เนื้อหาในการฝึก ๑. หลักการวิเคราะห์ประเภทของสารคดี ๒. สารคดีที่ให้ความรู้ทั่วไปในการใช้ชีวิตประจำวัน ๓. กิจกรรมการฝึก ขั้นที่ ๑ ขั้นรู้จักกับสารคดี วิธีการ ๑. ครูให้หัวหน้าห้อง เดินแจกใบความรู้ประเภทของสารคดี น่ารู้ให้กับสมาชิกคนละแผ่น ซึ่ง ประกอบด้วย ความหมาย ประเภท หลักการ ของการอ่านสารคดี 2. ครูแจกกระดาษสีให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม กลุ่มละ 4 – 5 สี 3. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่มจำนวน 4 กลุ่ม ตามความสมัครใจผู้เรียน 4. ครูชี้แจงกติกาว่า วันนี้เราจะผลิตรถไฟขนความรู้สารคดีกัน ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มทำความเข้าใจ เกี่ยวกับประเภทของสารคดี ปรึกษาหารือกับเพื่อนในกลุ่ม แล้วทำแผนผังแนวคิด ประเภทของสารคดี ว่าเป็นอย่างไร โดยมีรูปร่างเป็นรถไฟ พร้อมทั้งตกแต่งให้สวยงาม 5. ครูอธิบายความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับความหมายของสารคดีให้นักเรียนฟัง ขั้นที่ 2 ขั้นฝึกการอ่านอย่างมีวิจารณญาณโดยใช้สารคดีเป็นบทเรียน วิธีการ 1. ครูชี้แจงกติกากับนักเรียนว่า ชั่วโมงนี้จะแจกแบบฝึกทักษะชุดที่ 3 สารคดีน่าติดตามกับนักเรียน จากนั้นให้นักเรียนลงมือ อ่านแล้วคิดวิเคราะห์ ให้ละเอียด รอบคอบ อย่างมีวิจารณญาณ แล้วเขียนคำตอบในกระดาษ ที่แจกให้ชัดเจน 2. ครูแจกแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านอ่านอย่างมีวิจารณญาณเรื่อง สารคดีน่าติดตาม ๔. สื่อที่ใช้ในแบบฝึกทักษะ ๔.๑ แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 เรื่อง สารคดีน่าติดตาม ๔.๒ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านอ่านอย่างมีวิจารณญาณเรื่อง สารคดีน่าติดตาม ก่อนฝึกและหลังฝึก 4.4 รถไฟขนความรู้สารคดี ๕. การประเมิน ๕.๑ การตรวจแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 ๕.๒ การตรวจแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ด้านอ่านอย่างมีวิจารณญาณ เรื่อง สารคดีน่าติดตาม ก่อนฝึกและหลัง ฝึก

๒๒ แบบทดสอบก่อนฝึกทักษะ เรื่อง สารคดีน่าติดตาม ชื่อ ............................................................................................ ชั้น ................ เลขที่ ... ........... คำสั่ง ให้นักเรียนเลือก x คำตอบที่ถูกต้องต่อไปนี้ 1. ข้อใดอธิบายความหมายของสารคดีไม่ถูกต้อง ก. สารคดีมีเนื้อหาสาระที่ใช้ภาษาร้อยกรองในการถ่ายทอดอย่างสละสลวย ข. สารคดีมีเนื้อหาสาระที่ใช้ภาษาร้อยแก้วในการถ่ายทอดอย่างสละสลวย ค. สารคดีมีเนื้อหาสาระที่ให้ความบันเทิงกับผู้อ่าน ง. สารคดีมีเนื้อหาสาระที่ให้ความรู้ ความคิดกับผู้อ่าน 2. สารคดีแบ่งได้เป็นกี่ประเภท ตามรูปแบบวิธีเสนอเรื่อง ก. 2 ข. 4 ค. 6 ง. 8 3. ข้อใดไม่ใช่สารคดีที่แบ่งตามรูปแบบวิธีเสนอเรื่อง ก. สารคดีท่องเที่ยว ข. สารคดีชีวประวัติ ค. บทความ ง. สารคดีบันเทิง 4. สารคดีประเภทใดเป็นที่นิยมอ่านมากที่สุด ก. สารคดีท่องเที่ยว ข. สารคดีชีวประวัติ ค. บทความ ง. สารคดีวิชาการ 5. พม่าเสียเมือง ของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมชเป็นสารคดีประเภทใด ก. สารคดีท่องเที่ยว ข. สารคดีชีวประวัติ ค. สารคดีประวัติศาสตร์ ง. สารคดีวิชาการ

๒๓ ถกเขมร ..เมื่อไปเผชิญหน้ากับนครวัด นครธม ท่านบันทึกไว้น่าสนใจไว้ว่า ..."นครวัดนั้นถึงจะใหญ่โตมโหฬารน่าพิศวงอย่างไร?ก็ตาม แต่คนที่ไปดู จะอดนึกไม่ได้ว่า นครวัดเป็น ปราสาทร้าง สิงสถิตอยู่ด้วยวิญญาณของคนที่ตายไปแล้วนับเป็นพันๆปี ...แต่ถ้าคนคนเดียวกันนั้นไปเดินเที่ยวดูนครธม ก็จะบังเกิดความรู้สึกอีกอย่างหนึ่ง คือนครธมนั้นถึง จะเป็นเมืองร้างก็จริง แต่ดูเหมือนจะมีคนเป็น ๆ อาศัยอยู่ ฝีเท้าคนดูเหมือนจะยังก้องอยู่ในระเบียงหินของ เทวสถาน ฝุ่นที่ปลิวขึ้นด้วยแรงเท้าของทหารที่เดินสวนสนาม ผ่านหน้าพลับพลาสูงแห่งพระราชวัง ดูเหมือน จะยังลอยอยู่ในอากาศ และเสียงหัวร่อต่อกระซิกของนางใน ดูเหมือนจะยังติดอยู่ใต้ต้นไม้และรอบๆ สระ ใหญ่ในวังอันเป็นที่สรงสนาน..." ..เหตุในการสร้างนครวัดนั่น ท่านอธิบายไว้น่าสนใจว่า .."ขอมโบราณนั้น พอขึ้นรัฐบาลใหม่ ก็เริ่ม สร้างพระเมรุทีเดียว ไปสิ้นสุดเมื่อสวรรคต ส่วนไทยเรานั้น พระเจ้าแผ่นดินเสด็จสวรรคตแล้วจึงเริ่มสร้าง ที่ เป็นเช่นนี้ ก็เห็นจะเป็นเพราะ ลัทธิของขอมเป็นลัทธิ "เล่นกับความตาย" อยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน.." ถกเขมร ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช จากสารคดี ถกเขมร จงตอบคำถามข้อที่ 6 – 8 6. ถกเขมรของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมชเป็นสารคดีประเภทใด ก. สารคดีท่องเที่ยว ข. สารคดีชีวประวัติ ค. สารคดีประวัติศาสตร์ ง. สารคดีวิชาการ 7. เพราะเหตุใดผู้คนจึงคิดว่า นครธม เป็นปราสาทร้าง ข้อดูกต้องมากที่สุด ก. ใหญ่โตมโหฬาร ข. เพราะฝุ่นเกาะเต็ม ค. เป็นที่สิงสถิตของดวงวิญญาณนับพันปี ง. เงียบเกินไป 8. จากข้อความข้างต้น ผู้แต่งต้องการที่จะสื่อสารอะไรให้ผู้อ่านได้รับรู้ ก. ชี้ให้เห็นถึงลัทธิความเชื่อของชาวเขมร ข. ชี้ให้เห็นถึงบรรพบุรุษของชาวเขมร ค. ชี้ให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของชาวเขมร ง. ชี้ให้เห็นถึงความเงียบเกินไปของชาวเขมร

๒๔ อ่านเรื่องที่กำหนดให้แล้วตอบคำถามข้อที่ 9 - 10 สุนทรภู่ สุนทรภู่เป็นกวีที่มีความชำนาญทางด้านกลอน ได้สร้างขนบการประพันธ์กลอนนิทานและกลอน นิราศขึ้นใหม่จนกลายเป็นที่นิยมอย่างกว้างขวางสืบเนื่องมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน ผลงานที่มีชื่อเสียงของ สุนทรภู่มีมากมายหลายเรื่อง เช่น นิราศภูเขาทอง นิราศสุพรรณ เพลงยาวถวายโอวาท กาพย์พระไชยสุริยา และ พระอภัยมณี เป็นต้น โดยเฉพาะเรื่อง พระอภัยมณี ได้รับยกย่องจากวรรณคดีสโมสรว่าเป็นยอดของ วรรณคดีประเภทกลอนนิทาน และเป็นผลงานที่แสดงถึงทักษะ ความรู้ และทัศนะของสุนทรภู่อย่างมากที่สุด งานประพันธ์หลายชิ้นของสุนทรภู่ได้รับเลือกให้เป็นส่วนหนึ่งในหลักสูตรการเรียนการสอนนับแต่อดีตมา จนถึงปัจจุบัน เช่น กาพย์พระไชยสุริยา นิราศพระบาท และอีกหลาย ๆ เรื่อง ปี พ.ศ. 2529 ในโอกาสครบรอบ 200 ปีชาตกาล สุนทรภู่ได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโกให้เป็น บุคคลสำคัญของโลกด้านงานวรรณกรรม ผลงานของสุนทรภู่ยังเป็นที่นิยมในสังคมไทยอย่างต่อเนื่องตลอด มาไม่ขาดสาย และมีการนำไปดัดแปลงเป็นสื่อต่าง ๆ เช่น หนังสือการ์ตูน ภาพยนตร์ เพลง รวมถึงละคร มี การก่อสร้างอนุสาวรีย์สุนทรภู่ไว้ที่ตำบลกร่ำ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง บ้านเกิดของบิดาของสุนทรภู่ และ เป็นที่กำเนิดผลงานนิราศเรื่องแรกของท่านคือ นิราศเมืองแกลง นอกจากนี้ยังมีอนุสาวรีย์แห่งอื่น ๆ อีก เช่น ที่วัดศรีสุดาราม ที่จังหวัดเพชรบุรี และจังหวัดนครปฐม วันเกิดของสุนทรภู่คือวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปี ถือเป็น วันสุนทรภู่ ซึ่งเป็นวันสำคัญด้านวรรณกรรมของไทย มีการจัดกิจกรรมเชิดชูเกียรติคุณและส่งเสริม ศิลปะการประพันธ์บทกวีจากองค์กรต่าง ๆ โดยทั่วไป 9. เพราะเหตุใด สุนทรภู่จึงได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโกให้เป็นบุคคลสำคัญของโลก ก. ประกาศยกเลิกทาศ ข. มีความชำนาญทางด้านกลอนบทประพันธ์ ค. สร้างกลอนดอกสร้อยจัตวา ง. เป็นผู้สร้างบทละครให้แก่คนทั่วโลก 10. ลักษณะนิสัยด้านใดของสุนทรภู่ที่นักเรียนควรนำมาเป็นแบบอย่าง ก. นักเลงสุรา ข. เจ้าชู้ ค. ขยันศึกษา ง. เป็นคนเก่ง

๒๕ ใบความรู้ ประเภทของสารคดีน่ารู้ สารคดี (non-fiction) หมายถึง หนังสือที่มีเนื้อหาสาระและมีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้ ความคิด แก่ผู้อ่านในขณะเดียวกันก็ให้ความบันเทิงแก่ผู้อ่านด้วยความสามารถในการใช้ภาษาร้อยแก้วที่สละสลวยของ ผู้แต่ง ประเภทของสารคดีสารคดีแบ่งตามรูปแบบวิธีเสนอเรื่อง กลวิธีการเขียน ตลอดจนเนื้อหาสารัตถะ ของการเขียนนั้นได้หลายประเภทที่เด่น ๆ ได้แก่ 1. สารคดีท่องเที่ยว สารคดีท่องเที่ยวเป็นสารคดีที่มีผู้นิยมอ่านมากที่สุด อาจจะเป็นเพราะสอดคล้องกับลักษณะนิสัย ความอยากรู้อยากเห็นของมนุษย์ ผู้อ่านจะได้รับความสนุกสนาน ความตื่นเต้น ความรู้ โดยเฉพาะผู้ไม่มี โอกาสได้เดินทางไปเที่ยวในสถานที่ที่ตนอยากไป จึงหาอ่านเอาจากที่ผู้อื่นเขียนขึ้น เป็นการชดเชยอารมณ์ ความต้องการสารคดีท่องเที่ยวมีทั้งที่เขียนถึงสถานที่ในประเทศและต่างประเทศ การบันทึกการท่องเที่ยวใน รูปของวรรณกรรมมีมานาน โดยสารคดีท่องเที่ยว ได้แก่ จดหมายเหตุคณะราชทูตไทยไปอังกฤษ ของหม่อม ราโชทัย พระราชนิพนธ์เรื่องไกลบ้าน ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 2. สารคดีชีวประวัติ สารคดีชีวประวัติมีผู้นิยมอ่านรองลงมาจากสารคดีท่องเที่ยว ซึ่งหนังสือประเภทชีวประวัติแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ 1. ชีวประวัติที่เจ้าของเขียนเอง (อัตตชีวประวัติ) 2. หนังสือที่ผู้หนึ่งเขียนถึงชีวิตของผู้อื่น สารคดีชีวประวัติ มีความคาบเกี่ยวกับสารคดีประวัติศาสตร์และท่องเที่ยว หนังสือบางเล่ม ผู้อ่านจะ ได้รับ ความรู้เรื่องชีวิตของบุคคลและได้รับความรู้ทางประวัติศาสตร์ไปด้วยในตัว ขณะเดียวกันก็เหมือนได้ ท่องเที่ยวไปยัง ท้องถิ่นต่างๆ ตามเจ้าของประวัติ หนังสืองานศพ หรือหนังสือที่แจกในงานฌาปนกิจศพ ซึ่งมี บุคคลหลายคนเขียนถึงประวัติชีวิตส่วนตัว การ งาน ฯลฯ ของผู้ตายก็ถือเป็นสารคดีชีวประวัติ 3. สารคดีวิชาการ สารคดีวิชาการ มีลักษณะใกล้เคียงกับหนังสือตำราวิชาการอยู่มาก ส่วนสารคดี ประวัติศาสตร์ จะเป็นตำราโดยตรงก็ได้ หรือเป็นเพียงหนังสืออ่านประกอบก็ได้ เช่น พม่าเสียเมือง ของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ซึ่งเล่าเหตุการณ์ความเป็นไปในสมัยก่อนที่พม่าจะเสียเอกราชแก่อังกฤษ ในแผ่นดิน พระเจ้าสีป่อและพระนางศุภยลัต 4. บทความ บทความเป็นความเรียงที่เป็นเรื่องจริง บทความส่วนมากมีขนาดสั้น เพราะเขียนลงในหนังสือพิมพ์ หรือนิตยสารต่างๆ เช่น บทความวิชาการ มุ่งให้ความรู้ บทวิเคราะห์วิจารณ์ เช่น บทวิจารณ์หนังสือ วิจารณ์ ภาพยนตร์ รื่นฤทัย สัจจพันธ์. (๒๕๓๗). วรรณกรรมปัจจุบัน (พิมพ์ครั้งที่ ๗). กรุงเทพฯ: รามคำแหง.

๒๖ คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านสารคดีที่ครูกำหนดให้ พิจารณาให้รอบคอบแล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง 1. กระเช้าลอยฟ้า ชมวิวแบบ 360 องศาที่ ปูซาน เมื่อพูดถึงชื่อของ ปูซาน (Busan) เชื่อว่าคงคุ้นหูหลายๆท่าน จากกระแสของภาพยนต์เกาหลีเมื่อปี ที่ผ่านมา ทำให้สาว ๆ คลั่งไคล้กงยูโอปป้ากันใหญ่ และอยากจะนั่งรถไฟตามไปหากงยูโอปป้ากันถึงปูซาน แต่น้อยคนนักที่มีโอกาสได้ไ ปเที่ยวปูซาน ส่วนใหญ่นิยมไปเที่ยวโซล เมืองหลวงของเกาหลีกันซะมากกว่า วันนี้เราจึงอยากแนะนำให้ทุกคนไปรู้จักอีกหนึ่งเมืองท่องเที่ยวของเกาหลี อย่าง “ ปูซาน ” ที่มีดีไม่แพ้โซล แน่นอน ปูซาน คือเมืองท่าติดทะเลทางตอนใต้ ที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 รองจากเมืองหลวงอย่าง กรุงโซล (Seoul) เต็มไปด้วยแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสวยงามมากมาย ทั้งภูเขา ทะเล รวมทั้งแหล่งท่องเที่ยว ทางประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ ใครที่เป็นสายรักธรรมชาติ อยากสัมผัสลมทะเล และอากาศที่สดชื่น ปูซานนั้น คือคำตอบนั่นเอง แถมยังคงสามารถรักความเป็นเมืองชนบทเกาหลีที่สงบไว้ได้เป็นอย่างดี ไม่วุ่นวายเหมือน โซล มาที่นี่แล้วจะรู้สึกเหมือนได้พักผ่อนจริง ๆ https://www.thai-traveller.com. 1.1 กระเช้าลอยฟ้า ชมวิวแบบ 360 องศาที่ ปูซานเป็นสารคดีประเภทใด ............................................................................................................................. ......................................... ............................................................................................................................. ......................................... 1.2 หากให้นักเรียนตั้งชื่อสารคดีที่อ่าน นักเรียนจะตั้งชื่อเรื่องว่าอย่างไรให้น่าสนใจมากที่สุด ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... 1.3 เมื่ออ่านกระเช้าลอยฟ้า ชมวิวแบบ 360 องศาที่ ปูซาน หากนึกถึงเมืองไทยนักเรียนจะนึกถึง สถานที่ใด ...................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................................... ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 เรื่อง สารคดีน่าติดตาม แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3.1

๒๗ คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านสารคดีที่ครูกำหนดให้ พิจารณาให้รอบคอบแล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง 2. ฟอกอากาศด้วยต้นไม้ บ่อยครั้งที่คนเราจะต้องเผชิญหน้ากับอากาศที่ไม่ดีในทุกๆวัน ซึ่งการต้องสูดดมมลภาวะที่เป็นพิษ ตลอดเวลาย่อมมีผลต่อสุขภาพร่างกายของบุคคลแต่ละคน โดยเฉพาะคนที่มีอาการแพ้อากาศจะรู้สึกไม่ สบายจมูกทุกครั้งที่อากาศบริสุทธิ์ไม่เพียงพอหรือมีเชื้อโรคปะปนมากับอากาศ อาการแพ้อากาศจะยิ่งทวี ความรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆหากไม่ได้รับการดูแลที่ถูกวิธี หรือไม่ได้รับการแก้ไขที่ถูกจุด ซึ่งจะส่งผลทำให้เกิด ความรุนแรงที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจได้ ด้วยเหตุนี้ คุณภาพอากาศจึงเป็นสิ่งสำคัญที่เราควรใส่ใจและควบคุมให้อยู่ภายใต้มาตรฐาน เครื่องปรับอากาศหรือเครื่องฟอกอากาศเป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยให้อากาศบริสุทธิ์เกิดขึ้นได้ แต่ก็ต้องแลก มากลับค่าใช้จ่ายและค่าไฟที่สูงขึ้นตามไปด้วย อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยทำให้อากาศสดชื่นมากขึ้น ได้ด้วยการใช้ธรรมชาติบำบัด หรือใช้วิธีง่ายๆด้วยการปลูกต้นไม้นั่นเอง การปลูกต้นไม้ไม่เพียงแต่เป็นการเพิ่มพื้นที่สีเขียวเพียงเท่านั้น แต่ยังสามารถเพิ่มคุณภาพอากาศให้ ดีมากขึ้นได้ด้วย เพราะมีต้นไม้บางประเภทที่มีคุณสมบัติในการฟอกอากาศ ช่วยให้ความชื้นในห้องอยู่ใน สภาวะสมดุล ซึ่งเป็นผลดีต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ต้นไม้ที่สามารถฟอกอากาศสะอาดบริสุทธิ์ได้มีอยู่หลากหลายชนิด วันนี้จะขอยกตัวอย่างต้นไม้ที่มี คุณสมบัติเด่น ๆ ในการทำให้อากาศดีขึ้นได้ ดังต่อไปนี้เช่น ลิ้นมังกร เป็นอีกหนึ่งชนิดต้นไม้ที่สามารถเปลี่ยนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ให้กลายเป็นออกซิเจนได้ โดยต้นไม้ชนิดนี้แตกต่างจากต้นไม้ชนิดอื่นตรงที่สามารถเปลี่ยนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์เป็นออกซิเจนได้ดีใน ช่วงเวลากลางคืน ด้วยเหตุนี้หลายๆคนจึงนิยมปลูกลิ้นมังกรเอาไว้ในห้องนอน เพื่อทำให้การพักผ่อนนอน หลับเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพตลอดทั้งคืน แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 เรื่อง สารคดีน่าติดตาม แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3.2

๒๘ พลูด่าง ต้นไม้ปลูกง่ายที่สามารถปลูกได้ดีในดินหรือในน้ำ ทั้งสองสภาวะสามารถเจริญเติบโตได้ดี คล้ายกัน นอกจากนี้ ยังมีคุณสมบัติในการฟอกอากาศโดยการขจัดฟอร์มาลดีไฮด์ ซึ่งเป็นสารเคมีชนิดหนึ่งที่ มีคุณสมบัติในการระเหยง่าย การดูแลต้นไม้ชนิดนี้ก็ไม่ลำบากหรือเรียกว่าแทบจะไม่ต้องดูแลเลยก็ได้เพียงแค่ หมั่นดูแลน้ำไม่ให้มีลูกน้ำยุงลาย หรือหมั่นเปลี่ยนน้ำบ่อยๆเท่านั้นเอง การปลูกต้นไม้เหล่านี้เป็นหนึ่งในตัวช่วยที่จะทำให้อากาศที่คุณสูดหายใจเข้าไปในแต่ละวันมีความ สดชื่นมากขึ้น ซึ่งการที่เราได้อยู่ในสภาวะอากาศที่ดีจะช่วยให้ลดโอกาสในการเกิดโรคหรือการติดเชื้อตามมา ได้ ไม่ว่าจะเป็น โรคระบบทางเดินหายใจ โรคปอด โรคหอบหืด อาการปวดศีรษะ หรืออาการระคายเคืองตา เป็นต้น ต้นไม้เหล่านี้สามารถช่วยลดอาการที่เราไม่ต้องการลงได้ เพียงแต่จะต้องเลือกปลูกให้เหมาะสม เพียงเท่านี้ เราก็จะสามารถเห็นผลที่เราต้องการได้อย่างง่ายดายแล้ว หากใครอยากมีสุขภาพดีแบบเห็นผลได้กับตาตัวเอง ไม่เจ็บป่วยหรือเป็นหวัดง่ายอีกต่อไป โดยเฉพาะคนที่ โดนโรคภูมิแพ้เล่นงานบ่อยๆ ก็ต้องลองหันมาปลูกต้นไม้ฟอกอากาศกันบ้างแล้ว เพราะจะช่วยให้ทุกคนใน บ้านสามารถหายใจได้อย่างเต็มปอด สมองปลอดโปร่ง ส่งเสริมให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้นได้อย่าง แน่นอน ที่มา https://www.xn-c0cohrbcccrnpa.com 2.1 ฟอกอากาศด้วยต้นไม้เป็นสารคดีประเภทใด ............................................................................................................................. ......................................... ............................................................................................................................. ......................................... 2.2 หากให้นักเรียนตั้งชื่อสารคดีที่อ่าน นักเรียนจะตั้งชื่อเรื่องว่าอย่างไรให้น่าสนใจมากที่สุด ............................................................................................................................. ......................................... ................................................................................................................................................................ ...... 2.3 เมื่ออ่านสารคดีฟอกอากาศด้วยต้นไม้นักเรียนเห็นด้วยกับสารคดีนี้หรือไม่ เพราะอะไร จง อธิบาย ............................................................................................................................. ......................................... .............................................................................................................................................................. ........ .......................................................................................................................... ............................................ ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. .........................................

๒๙ คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านสารคดีที่ครูกำหนดให้ พิจารณาให้รอบคอบแล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง 3. เรื่องราวพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๓๙๖ เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระนางเธอพระองค์เจ้ารำเพย ภมราภิรมย์ (ต่อมาได้รับสถาปนาเป็นสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี) พระองค์เสด็จเสวยราชสมบัติเป็น พระมหากษัตริย์ราชวงศ์จักรีพระองค์ที่ ๕ ขณะพระชนมายุเพียง ๑๕ พรรษา และเมื่อทรงบรรลุนิติภาวะ พระองค์ได้เสด็จออกทรงพระผนวชประมาณ ๑ เดือน จากนั้นทรงจัดให้มีพระราชพิธีบรมราชาภิเษกอีกครั้ง หนึ่ง พระองค์ทรงปรับปรุงบ้านเมืองให้ทัดเทียมตะวันตก เช่น ประกาศเลิกทาส เป็นต้น และสนพระราช หฤทัยด้านการศึกษา จึงได้ส่งพระราชโอรสไปศึกษาวิชาการที่ต่างประเทศ ทรงสนับสนุนกิจการโรงเรียนเพื่อ หวังให้นำความรู้มาพัฒนาประเทศชาติ ผลงานด้านการประพันธ์ของพระองค์มีทั้งร้อยแก้วและร้อยกรอง เช่น พระราชนิพนธ์ ไกลบ้าน, บทละครเรื่อง เงาะป่า, พระราชพิธีสิบสองเดือน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ ๒๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๕๓ สิริรวม พระชนมายุ ๕๘ พรรษา ที่มา หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดี และวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ 2.1 เรื่องราวพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นสารคดีประเภทใด ............................................................................................................................. ......................................... 2.2 หากให้นักเรียนตั้งชื่อสารคดีที่อ่าน นักเรียนจะตั้งชื่อเรื่องว่าอย่างไรให้น่าสนใจมากที่สุด ............................................................................................................................. ......................................... 2.3 เมื่ออ่านสารคดีเรื่องราวพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นักเรียนสามารถนำข้อคิดที่ ดีมาปรับใช้ในชีวิตอย่างไรได้บ้างจากท่าน ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 เรื่อง สารคดีน่าติดตาม แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3.3

๓๐ แบบทดสอบหลังฝึกทักษะ เรื่อง สารคดีน่าติดตาม ชื่อ ............................................................................................ ชั้น ................ เลขที่ ... ........... คำสั่ง ให้นักเรียนเลือก x คำตอบที่ถูกต้องต่อไปนี้ 1. ข้อใดอธิบายความหมายของสารคดีไม่ถูกต้อง ก. สารคดีมีเนื้อหาสาระที่ใช้ภาษาร้อยกรองในการถ่ายทอดอย่างสละสลวย ข. สารคดีมีเนื้อหาสาระที่ใช้ภาษาร้อยแก้วในการถ่ายทอดอย่างสละสลวย ค. สารคดีมีเนื้อหาสาระที่ให้ความบันเทิงกับผู้อ่าน ง. สารคดีมีเนื้อหาสาระที่ให้ความรู้ ความคิดกับผู้อ่าน 2. สารคดีแบ่งได้เป็นกี่ประเภท ตามรูปแบบวิธีเสนอเรื่อง ก. 2 ข. 4 ค. 6 ง. 8 3. ข้อใดไม่ใช่สารคดีที่แบ่งตามรูปแบบวิธีเสนอเรื่อง ก. สารคดีท่องเที่ยว ข. สารคดีชีวประวัติ ค. บทความ ง. สารคดีบันเทิง 4. สารคดีประเภทใดเป็นที่นิยมอ่านมากที่สุด ก. สารคดีท่องเที่ยว ข. สารคดีชีวประวัติ ค. บทความ ง. สารคดีวิชาการ 5. พม่าเสียเมือง ของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมชเป็นสารคดีประเภทใด ก. สารคดีท่องเที่ยว ข. สารคดีชีวประวัติ ค. สารคดีประวัติศาสตร์ ง. สารคดีวิชาการ

๓๑ ถกเขมร ..เมื่อไปเผชิญหน้ากับนครวัด นครธม ท่านบันทึกไว้น่าสนใจไว้ว่า ..."นครวัดนั้นถึงจะใหญ่โตมโหฬารน่าพิศวงอย่างไร?ก็ตาม แต่คนที่ไปดู จะอดนึกไม่ได้ว่า นครวัดเป็น ปราสาทร้าง สิงสถิตอยู่ด้วยวิญญาณของคนที่ตายไปแล้วนับเป็นพันๆปี ...แต่ถ้าคนคนเดียวกันนั้นไปเดินเที่ยวดูนครธม ก็จะบังเกิดความรู้สึกอีกอย่างหนึ่ง คือนครธมนั้นถึง จะเป็นเมืองร้างก็จริง แต่ดูเหมือนจะมีคนเป็น ๆ อาศัยอยู่ ฝีเท้าคนดูเหมือนจะยังก้องอยู่ในระเบียงหินของ เทวสถาน ฝุ่นที่ปลิวขึ้นด้วยแรงเท้าของทหารที่เดินสวนสนาม ผ่านหน้าพลับพลาสูงแห่งพระราชวัง ดูเหมือน จะยังลอยอยู่ในอากาศ และเสียงหัวร่อต่อกระซิกของนางใน ดูเหมือนจะยังติดอยู่ใต้ต้นไม้และรอบๆ สระ ใหญ่ในวังอันเป็นที่สรงสนาน..." ..เหตุในการสร้างนครวัดนั่น ท่านอธิบายไว้น่าสนใจว่า .."ขอมโบราณนั้น พอขึ้นรัฐบาลใหม่ ก็เริ่ม สร้างพระเมรุทีเดียว ไปสิ้นสุดเมื่อสวรรคต ส่วนไทยเรานั้น พระเจ้าแผ่นดินเสด็จสวรรคตแล้วจึงเริ่มสร้าง ที่ เป็นเช่นนี้ ก็เห็นจะเป็นเพราะ ลัทธิของขอมเป็นลัทธิ "เล่นกับความตาย" อยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน.." ถกเขมร ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช จากสารคดี ถกเขมร จงตอบคำถามข้อที่ 6 – 8 6. ถกเขมรของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมชเป็นสารคดีประเภทใด ก. สารคดีท่องเที่ยว ข. สารคดีชีวประวัติ ค. สารคดีประวัติศาสตร์ ง. สารคดีวิชาการ 7. เพราะเหตุใดผู้คนจึงคิดว่า นครธม เป็นปราสาทร้าง ข้อดูกต้องมากที่สุด ก. ใหญ่โตมโหฬาร ข. เพราะฝุ่นเกาะเต็ม ค. เป็นที่สิงสถิตของดวงวิญญาณนับพันปี ง. เงียบเกินไป 8. จากข้อความข้างต้น ผู้แต่งต้องการที่จะสื่อสารอะไรให้ผู้อ่านได้รับรู้ ก. ชี้ให้เห็นถึงลัทธิความเชื่อของชาวเขมร ข. ชี้ให้เห็นถึงบรรพบุรุษของชาวเขมร ค. ชี้ให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของชาวเขมร ง. ชี้ให้เห็นถึงความเงียบเกินไปของชาวเขมร

๓๒ อ่านเรื่องที่กำหนดให้แล้วตอบคำถามข้อที่ 9 - 10 สุนทรภู่ สุนทรภู่เป็นกวีที่มีความชำนาญทางด้านกลอน ได้สร้างขนบการประพันธ์กลอนนิทานและกลอน นิราศขึ้นใหม่จนกลายเป็นที่นิยมอย่างกว้างขวางสืบเนื่องมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน ผลงานที่มีชื่อเสียงของ สุนทรภู่มีมากมายหลายเรื่อง เช่น นิราศภูเขาทอง นิราศสุพรรณ เพลงยาวถวายโอวาท กาพย์พระไชยสุริยา และ พระอภัยมณี เป็นต้น โดยเฉพาะเรื่อง พระอภัยมณี ได้รับยกย่องจากวรรณคดีสโมสรว่าเป็นยอดของ วรรณคดีประเภทกลอนนิทาน และเป็นผลงานที่แสดงถึงทักษะ ความรู้ และทัศนะของสุนทรภู่อย่างมากที่สุด งานประพันธ์หลายชิ้นของสุนทรภู่ได้รับเลือกให้เป็นส่วนหนึ่งในหลักสูตรการเรียนการสอนนับแต่อดีตมา จนถึงปัจจุบัน เช่น กาพย์พระไชยสุริยา นิราศพระบาท และอีกหลาย ๆ เรื่อง ปี พ.ศ. 2529 ในโอกาสครบรอบ 200 ปีชาตกาล สุนทรภู่ได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโกให้เป็น บุคคลสำคัญของโลกด้านงานวรรณกรรม ผลงานของสุนทรภู่ยังเป็นที่นิยมในสังคมไทยอย่างต่อเนื่องตลอด มาไม่ขาดสาย และมีการนำไปดัดแปลงเป็นสื่อต่าง ๆ เช่น หนังสือการ์ตูน ภาพยนตร์ เพลง รวมถึงละคร มี การก่อสร้างอนุสาวรีย์สุนทรภู่ไว้ที่ตำบลกร่ำ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง บ้านเกิดของบิดาของสุนทรภู่ และ เป็นที่กำเนิดผลงานนิราศเรื่องแรกของท่านคือ นิราศเมืองแกลง นอกจากนี้ยังมีอนุสาวรีย์แห่งอื่น ๆ อีก เช่น ที่วัดศรีสุดาราม ที่จังหวัดเพชรบุรี และจังหวัดนครปฐม วันเกิดของสุนทรภู่คือวันที่ 26 มิถุนายนของทุกปี ถือเป็น วันสุนทรภู่ ซึ่งเป็นวันสำคัญด้านวรรณกรรมของไทย มีการจัดกิจกรรมเชิดชูเกียรติคุณและส่งเสริม ศิลปะการประพันธ์บทกวีจากองค์กรต่าง ๆ โดยทั่วไป 9. เพราะเหตุใด สุนทรภู่จึงได้รับยกย่องจากองค์การยูเนสโกให้เป็นบุคคลสำคัญของโลก ก. ประกาศยกเลิกทาศ ข. มีความชำนาญทางด้านกลอนบทประพันธ์ ค. สร้างกลอนดอกสร้อยจัตวา ง. เป็นผู้สร้างบทละครให้แก่คนทั่วโลก 10. ลักษณะนิสัยด้านใดของสุนทรภู่ที่นักเรียนควรนำมาเป็นแบบอย่าง ก. นักเลงสุรา ข. เจ้าชู้ ค. ขยันศึกษา ง. เป็นคนเก่ง

๓๓ คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านสารคดีที่ครูกำหนดให้ พิจารณาให้รอบคอบแล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง 1. กระเช้าลอยฟ้า ชมวิวแบบ 360 องศาที่ ปูซาน เมื่อพูดถึงชื่อของ ปูซาน (Busan) เชื่อว่าคงคุ้นหูหลายๆท่าน จากกระแสของภาพยนต์เกาหลีเมื่อปี ที่ผ่านมา ทำให้สาว ๆ คลั่งไคล้กงยูโอปป้ากันใหญ่ และอยากจะนั่งรถไฟตามไปหากงยูโอปป้ากันถึงปูซาน แต่น้อยคนนักที่มีโอกาสได้ไ ปเที่ยวปูซาน ส่วนใหญ่นิยมไปเที่ยวโซล เมืองหลวงของเกาหลีกันซะมากกว่า วันนี้เราจึงอยากแนะนำให้ทุกคนไปรู้จักอีกหนึ่งเมืองท่องเที่ยวของเกาหลี อย่าง “ ปูซาน ” ที่มีดีไม่แพ้โซล แน่นอน ปูซาน คือเมืองท่าติดทะเลทางตอนใต้ ที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่เป็นอันดับ 2 รองจากเมืองหลวงอย่าง กรุงโซล (Seoul) เต็มไปด้วยแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสวยงามมากมาย ทั้งภูเขา ทะเล รวมทั้งแหล่งท่องเที่ยว ทางประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ ใครที่เป็นสายรักธรรมชาติ อยากสัมผัสลมทะเล และอากาศที่สดชื่น ปูซานนั้น คือคำตอบนั่นเอง แถมยังคงสามารถรักความเป็นเมืองชนบทเกาหลีที่สงบไว้ได้เป็นอย่างดี ไม่วุ่นวายเหมือน โซล มาที่นี่แล้วจะรู้สึกเหมือนได้พักผ่อนจริง ๆ https://www.thai-traveller.com. 1.1 กระเช้าลอยฟ้า ชมวิวแบบ 360 องศาที่ ปูซานเป็นสารคดีประเภทใด ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... 1.2 หากให้นักเรียนตั้งชื่อสารคดีที่อ่าน นักเรียนจะตั้งชื่อเรื่องว่าอย่างไรให้น่าสนใจมากที่สุด ...................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................................... 1.3 เมื่ออ่านกระเช้าลอยฟ้า ชมวิวแบบ 360 องศาที่ ปูซาน หากนึกถึงเมืองไทยนักเรียนจะนึกถึง สถานที่ใด .................................................................................................................................... .................................. ................................................................................................ ...................................................................... ............................................................................................................................. ......................................... ............................................................................................................................................... ....................... ............................................................................................................................. ......................................... แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 เรื่อง สารคดีน่าติดตาม เฉลยแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3.1 สารคดีท่องเที่ยว อัศจรรย์กระเช้าลอยฟ้าที่ปูซาน กระเช้าลอยฟ้านครหาดใหญ่ ซึ่งเป็นกระเช้าลอยฟ้าแห่งแรกในประเทศไทย ซึ่ง มองเห็นธรรมชาติรอบข้าง 360 องศาเหมือนกันกับ ปูซาน

๓๔ คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านสารคดีที่ครูกำหนดให้ พิจารณาให้รอบคอบแล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง 2. ฟอกอากาศด้วยต้นไม้ บ่อยครั้งที่คนเราจะต้องเผชิญหน้ากับอากาศที่ไม่ดีในทุกๆวัน ซึ่งการต้องสูดดมมลภาวะที่เป็นพิษ ตลอดเวลาย่อมมีผลต่อสุขภาพร่างกายของบุคคลแต่ละคน โดยเฉพาะคนที่มีอาการแพ้อากาศจะรู้สึกไม่ สบายจมูกทุกครั้งที่อากาศบริสุทธิ์ไม่เพียงพอหรือมีเชื้อโรคปะปนมากับอากาศ อาการแพ้อากาศจะยิ่งทวี ความรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆหากไม่ได้รับการดูแลที่ถูกวิธี หรือไม่ได้รับการแก้ไขที่ถูกจุด ซึ่งจะส่งผลทำให้เกิด ความรุนแรงที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจได้ ด้วยเหตุนี้ คุณภาพอากาศจึงเป็นสิ่งสำคัญที่เราควรใส่ใจและควบคุมให้อยู่ภายใต้มาตรฐาน เครื่องปรับอากาศหรือเครื่องฟอกอากาศเป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ช่วยให้อากาศบริสุทธิ์เกิดขึ้นได้ แต่ก็ต้องแลก มากลับค่าใช้จ่ายและค่าไฟที่สูงขึ้นตามไปด้วย อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยทำให้อากาศสดชื่นมากขึ้น ได้ด้วยการใช้ธรรมชาติบำบัด หรือใช้วิธีง่ายๆด้วยการปลูกต้นไม้นั่นเอง การปลูกต้นไม้ไม่เพียงแต่เป็นการเพิ่มพื้นที่สีเขียวเพียงเท่านั้น แต่ยังสามารถเพิ่มคุณภาพอากาศให้ ดีมากขึ้นได้ด้วย เพราะมีต้นไม้บางประเภทที่มีคุณสมบัติในการฟอกอากาศ ช่วยให้ความชื้นในห้องอยู่ใน สภาวะสมดุล ซึ่งเป็นผลดีต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ต้นไม้ที่สามารถฟอกอากาศสะอาดบริสุทธิ์ได้มีอยู่หลากหลายชนิด วันนี้จะขอยกตัวอย่างต้นไม้ที่มี คุณสมบัติเด่น ๆ ในการทำให้อากาศดีขึ้นได้ ดังต่อไปนี้เช่น ลิ้นมังกร เป็นอีกหนึ่งชนิดต้นไม้ที่สามารถเปลี่ยนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ให้กลายเป็นออกซิเจนได้ โดยต้นไม้ชนิดนี้แตกต่างจากต้นไม้ชนิดอื่นตรงที่สามารถเปลี่ยนแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์เป็นออกซิเจนได้ดีใน ช่วงเวลากลางคืน ด้วยเหตุนี้หลายๆคนจึงนิยมปลูกลิ้นมังกรเอาไว้ในห้องนอน เพื่อทำให้การพักผ่อนนอน หลับเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพตลอดทั้งคืน แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 เรื่อง สารคดีน่าติดตาม เฉลยแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3.2

๓๕ พลูด่าง ต้นไม้ปลูกง่ายที่สามารถปลูกได้ดีในดินหรือในน้ำ ทั้งสองสภาวะสามารถเจริญเติบโตได้ดี คล้ายกัน นอกจากนี้ ยังมีคุณสมบัติในการฟอกอากาศโดยการขจัดฟอร์มาลดีไฮด์ ซึ่งเป็นสารเคมีชนิดหนึ่งที่ มีคุณสมบัติในการระเหยง่าย การดูแลต้นไม้ชนิดนี้ก็ไม่ลำบากหรือเรียกว่าแทบจะไม่ต้องดูแลเลยก็ได้เพียงแค่ หมั่นดูแลน้ำไม่ให้มีลูกน้ำยุงลาย หรือหมั่นเปลี่ยนน้ำบ่อยๆเท่านั้นเอง การปลูกต้นไม้เหล่านี้เป็นหนึ่งในตัวช่วยที่จะทำให้อากาศที่คุณสูดหายใจเข้าไปในแต่ละวันมีความ สดชื่นมากขึ้น ซึ่งการที่เราได้อยู่ในสภาวะอากาศที่ดีจะช่วยให้ลดโอกาสในการเกิดโรคหรือการติดเชื้อตามมา ได้ ไม่ว่าจะเป็น โรคระบบทางเดินหายใจ โรคปอด โรคหอบหืด อาการปวดศีรษะ หรืออาการระคายเคืองตา เป็นต้น ต้นไม้เหล่านี้สามารถช่วยลดอาการที่เราไม่ต้องการลงได้ เพียงแต่จะต้องเลือกปลูกให้เหมาะสม เพียงเท่านี้ เราก็จะสามารถเห็นผลที่เราต้องการได้อย่างง่ายดายแล้ว หากใครอยากมีสุขภาพดีแบบเห็นผลได้กับตาตัวเอง ไม่เจ็บป่วยหรือเป็นหวัดง่ายอีกต่อไป โดยเฉพาะคนที่ โดนโรคภูมิแพ้เล่นงานบ่อยๆ ก็ต้องลองหันมาปลูกต้นไม้ฟอกอากาศกันบ้างแล้ว เพราะจะช่วยให้ทุกคนใน บ้านสามารถหายใจได้อย่างเต็มปอด สมองปลอดโปร่ง ส่งเสริมให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้นได้อย่าง แน่นอน ที่มา https://www.xn-c0cohrbcccrnpa.com 2.1 ฟอกอากาศด้วยต้นไม้เป็นสารคดีประเภทใด ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... 2.2 หากให้นักเรียนตั้งชื่อสารคดีที่อ่าน นักเรียนจะตั้งชื่อเรื่องว่าอย่างไรให้น่าสนใจมากที่สุด ................................................................................................................................................................. ..... ............................................................................................................................. ......................................... 2.3 เมื่ออ่านสารคดีฟอกอากาศด้วยต้นไม้นักเรียนเห็นด้วยกับสารคดีนี้หรือไม่ เพราะอะไร จง อธิบาย ............................................................................................................................. ......................................... ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ......................................... ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... บทความวิชาการ มุ่งให้ความรู้ สร้างโลก สร้างธรรมชาติ สร้างอากาศด้วยต้นไม้ เห็นด้วยอย่างยิ่ง เพราะปัจจุบันนี้อากาศที่ดี หรือ อากาศที่สอชื่นได้หายไปเยอะมาก ต้นไม้ก็เป็นอีกปัยจัยที่สามารถช่วยให้อากาษดีขึ้น หากประชาชนทุกคนรู้จักวิธีฟอก อากาศด้วยธรรมชาติ นับว่าเป็นการเริ่มต้นที่ดี

๓๖ คำชี้แจง ให้นักเรียนอ่านสารคดีที่ครูกำหนดให้ พิจารณาให้รอบคอบแล้วตอบคำถามให้ถูกต้อง 3. เรื่องราวพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๓๙๖ เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระนางเธอพระองค์เจ้ารำเพย ภมราภิรมย์ (ต่อมาได้รับสถาปนาเป็นสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี) พระองค์เสด็จเสวยราชสมบัติเป็น พระมหากษัตริย์ราชวงศ์จักรีพระองค์ที่ ๕ ขณะพระชนมายุเพียง ๑๕ พรรษา และเมื่อทรงบรรลุนิติภาวะ พระองค์ได้เสด็จออกทรงพระผนวชประมาณ ๑ เดือน จากนั้นทรงจัดให้มีพระราชพิธีบรมราชาภิเษกอีกครั้ง หนึ่ง พระองค์ทรงปรับปรุงบ้านเมืองให้ทัดเทียมตะวันตก เช่น ประกาศเลิกทาส เป็นต้น และสนพระราช หฤทัยด้านการศึกษา จึงได้ส่งพระราชโอรสไปศึกษาวิชาการที่ต่างประเทศ ทรงสนับสนุนกิจการโรงเรียนเพื่อ หวังให้นำความรู้มาพัฒนาประเทศชาติ ผลงานด้านการประพันธ์ของพระองค์มีทั้งร้อยแก้วและร้อยกรอง เช่น พระราชนิพนธ์ ไกลบ้าน, บทละครเรื่อง เงาะป่า, พระราชพิธีสิบสองเดือน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ ๒๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๕๓ สิริรวม พระชนมายุ ๕๘ พรรษา ที่มา หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดี และวรรณกรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ 2.1 เรื่องราวพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นสารคดีประเภทใด ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... 2.2 หากให้นักเรียนตั้งชื่อสารคดีที่อ่าน นักเรียนจะตั้งชื่อเรื่องว่าอย่างไรให้น่าสนใจมากที่สุด ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... 2.3 เมื่ออ่านสารคดีเรื่องราวพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นักเรียนสามารถนำข้อคิดที่ ดีมาปรับใช้ในชีวิตอย่างไรได้บ้างจากท่าน ............................................................................................................................. ......................................... ...................................................................................................................................................................... แบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3 เรื่อง สารคดีน่าติดตาม เฉลยแบบฝึกทักษะ ชุดที่ 3.3 สารคดีชีวประวัติ พ่อหลวงแห่งแผ่นดินที่ 5 เรื่องการศึกษา เพราะท่านขยันและมุ่งมั่นในการเรียนมาก นำมาเป็นแบบอย่าง ในการเรียน

๓๗ เฉลยแบบทดสอบก่อนหลังฝึกทักษะ เรื่อง สารคดีน่าติดตาม ข้อที่ คำตอบ 1 ก 2 ข 3 ง 4 ก 5 ง 6 ก 7 ค 8 ก 9 ข 10 ค

๓๘ แบบประเมิน แบบฝึกทักษะชุดที่ 3 สารคดีน่าติดตาม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง ที่ ชื่อ – สกุล รายการสังเกต รวม ๑๒ สรุป จับแนวคิดผู้เขียนได้ จำแนกประเภทของ งานเขียนได้ ประเมินคุณค่าของ เรื่องที่อ่านได้ ความรับผิดชอบ ผ่าน ไม่ผ่าน ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๓ ๒ ๑ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ บันทึกเพิ่มเติม ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……..……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………..……………………………………………………………………………………………………………….......................... ลงชื่อ…………………………………………………..ผู้ประเมิน ( ) วันที่...........เดือน............................พ.ศ.............

๓๙ เกณฑ์การให้คะแนนแบบประเมินแบบฝึกทักษะ ประเด็นประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน ๓ ๒ ๑ จับแนวคิดผู้เขียนได้ จับแนวคิดถูกต้อง ตรง ประเด็นทุกข้อ จับแนวคิดถูกต้อง ตรง ประเด็นได้เป็นบางข้อ จับแนวคิดถูกต้อง ตรง ประเด็นได้น้อยกว่า 3 ข้อ จำแนกประเภทของงาน เขียนได้ จำแนกประเภทของงาน เขียนได้ทุกข้อ จำแนกประเภทของงาน เขียนได้เป็นบางข้อ จำแนกประเภทของงาน เขียนได้ น้อยกว่า 2 ข้อ ประเมินคุณค่าของเรื่อง ที่อ่านได้ ประเมินคุณค่าของเรื่อง ที่อ่านได้ครบประเด็น ประเมินคุณค่าของเรื่อง ที่อ่านได้เพียงบางส่วน ประเมินคุณค่าของเรื่อง ที่อ่านได้น้อยกว่า 2 ประเด็น ความรับผิดชอบ ส่งงานทันเวลาที่กำหนด ส่งงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนดเล็กน้อย ส่งงานช้ากว่าเวลาที่ กำหนดมากเกินไป เกณฑ์การให้คะแนนการการตรวจผลงานนักเรียน กำหนดไว้ดังนี้ ๓ หมายถึง ดีมาก ๒ หมายถึง ดี ๑ หมายถึง ปรับปรุง คะแนน ๑๐ – ๑๒ คะแนน หมายถึง ดีมาก ๗ – ๙ คะแนน หมายถึง ดี ๔ – ๖ คะแนน หมายถึง ปรับปรุง *** หมายเหตุ การตรวจแบบฝึกทักษะของนักเรียนแต่ละชุด ขึ้นอยู่ที่ดุลยพินิจของผู้ตรวจ

๔๐ แบบบันทึกคะแนนแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน แบบฝึกทักษะชุดที่ 3 สารคดีน่าติดตาม กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง ที่ ชื่อ-สกุล คะแนน ก่อนเรียน ๑๐ คะแนน คะแนน หลังเรียน ๑๐ คะแนน ผล การพัฒนา หมายเหตุ รวม เฉลี่ยร้อยละ เกณฑ์การตัดสินผลการประเมิน นักเรียนได้คะแนนตั้งแต่ ๘ คะแนนขึ้นไป ถือว่า ผ่าน ลงชื่อ........................................................ผู้ประเมิน (................................................................)

๔๑ แบบบันทึกคะแนน แบบฝึกทักษะชุดที่ 3 สารคดีน่าติดตาม กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓ โรงเรียนเทศบาลวัดกลาง ที่ ชื่อ-สกุล คะแนนเต็ม ๒๔ คะแนน ผ่าน ไม่ผ่าน หมายเหตุ รวม เฉลี่ยร้อยละ เกณฑ์การตัดสินผลการประเมิน นักเรียนได้คะแนนตั้งแต่ ๑9 คะแนนขึ้นไป ถือว่า ผ่าน ลงชื่อ........................................................ผู้ประเมิน (................................................................)