ลูกเสือม.ต้น เเก้ไข

เร่ืองท่ี 2 วิธกี ารใช้แผนท่ี – เข็มทศิ

วธิ กี ารใชแ้ ผนท่ี วางแผนทใี่ นแนวราบบนพื้นทไ่ี ด้ระดบั ทศิ เหนอื ของแผนที่ช้ไี ปทางทศิ เหนอื จัดให้แนวตา่ ง
ๆ ในแผนท่ขี นานกบั แนวท่เี ป็นจริงในภูมปิ ระเทศทกุ แนว

วิธกี ารใช้เข็มทศิ เข็มทิศมีหลายชนดิ เช็น เขม็ ทิศตลบั ธรรมดา เข็มทิศขอ้ มอื เขม็ ทศิ แบบเลนซาตกิ
(Lensatic) และเข็มทิศแบบซลิ วา (Silva)

เขม็ ทศิ ทีใ่ ช้ในทางการลกู เสือ คอื เข็มทศิ แบบซิลวาของสวเี ดน เป็นเข็มทิศและไม้โปรแทรกเตอร์รวมอยู่
ด้วยกัน ทั่วโลกนิยมใช้มาก ใช้ประกอบแผนทแี่ ละหาทิศทางไดด้ เี หมาะสมกบั ลกู เสอื เพราะใชง้ ่ายและ
สะดวก

ความรู ้เพ่ ิมเตมิ

เรื่องท่ี 3 การใช้ Google Map และ Google Earth

การใช้ Google map เป็นบริการเกี่ยวกับแผน Google Earth เปนโปรแกรมทใ่ี ชบรกิ าร
ท่ีผ่านเวบ็ บราวเซอร์ของบริษทั Google ซึ่ง ภาพถายดาวเทียมทีม่ ีความละเอียดสูง

สามารถเปดิ ผ่านเครอ่ื งคอมพิวเตอร์หรือ แลวนามาสรางเปนแผนท่ี 3 มติ จิ ากทุกสถานที่
สมารท์ โฟน ทเี่ ชือ่ มต่อกับระบบอินเทอรเ์ นต็ ทัว่ โลก เพอ่ื ใหบรกิ ารแกสาธารณชน โดย

Google Map เป็นแผนที่ทผี่ ใู้ ช้สามารถซูมเขา้ สามารถแสดงสถานทตี่ าง ๆ ไมเวนแมกระท่งั
- ออกเพอื่ ดรู ายละเอยี ดได้ สามารถคน้ หาชื่อ สถานท่ที เี่ ปนความลบั ทางยทุ ธศาสตร บอกถงึ
สถานท่ี ถนน ตาบล อาเภอ จังหวัดได ชว่ ย เมอื งสาคญั ที่ต้ังสาคญั สามารถขยายภาพจาก
อานวยความสะดวกในการเดนิ ทาง สามารถ โลกท้ังใบไปสปู ระเทศ และลงไปถงึ วัตถุเล็ก เช
มองไดห้ ลายมมุ มอง น ถนน ตรอกซอย รถยนต บานคน

เร่ืองที่ 4 เง่ือนเชอื กและการผูกแน่น

ความหมายของเงอ่ื นเชอื กและการผูกแน่น ความสาคัญของเง่อื นเชอื กและการผกู แนน

เง่ือนเชอื ก หมายถึง การนาเชือกมาผูกกัน กิจกรรมลูกเสอื เป็นกิจกรรมหนึง่ ที่ตอ้ งการ
เป็นเงื่อน เป็นปม สาหรับต่อเชือกเข้า ให้ลูกเสือรจู้ ักใช้วสั ดุที่มอี ยตู่ ามธรรมชาติ
ด้วยกนั หรือทาเป็นบ่วง สาหรับคล้องหรือ
สวมกบั เสา หรือใช้ผูกกบั วตั ถุ สาหรับผูกให้ เพ่อื การดารงความเป็นอยู่อย่างอิสระและ
แนน่ พ่งึ พาตนเองให้มากทส่ี ุด

การผูกเงอื่ นเชอื กและการผกู แน่น

เปน็ ศาสตร์และศิลป์อยา่ งหนึ่งที่ลกู เสอื จาเปน็ ตอ้ งเรยี นรู้เมื่อเขา้ ร่วมกจิ กรรมในการอยู่ค่ายพกั
แรม การสร้างฐานกิจกรรมผจญภัยการตัง้ ค่ายพกั แรม รวมท้ังการใช้งานเงื่อนในการชว่ ยผู้
เจบ็ ป่วยได้

การผกู เงื่อน
แบง่ ออกเป็น

3 หมวด 10 เงือ่ น

1. หมวดต่อเชือก เงอื่ นพิรอด/เงอื่ นขดั สมาธิ/เงอ่ื นประมง
เงอื่ นผูกรน่ /เงอื่ นตะกรุดเบ็ด/เง่อื นผูกซุง
2. หมวดผกู แนน่
ฉุดลาก ร้งั

3. หมวดชว่ ยชีวติ เงอื่ นเกา้ อ/ี้ เง่อื นบว่ งสายธน/ู เงอื่ นขโมย/เงื่อนบันไดปม



หน่วยการเรียนร้ทู ่ี 10
ความปลอดภัยในการเข้ารว่ มกิจกรรมลูกเสอื

ขอบขา่ ยเนื้อหา
เรื่องที่ 1 ความปลอดภัยในการเขา้ รว่ มกจิ กรรมลกู เสือ

1.1 ความหมายของความปลอดภัยในการเขา้ ร่วมกจิ กรรมลกู เสอื
1.2 ความสาคัญของความปลอดภัยในการเข้ารว่ มกิจกรรมลูกเสอื
เรื่องที่ 2 หลกั การ วธิ กี ารในการเฝา้ ระวังเบอ้ื งต้นในการเขา้ รว่ มกจิ กรรมลูกเสือ
เร่อื งที่ 3 การชว่ ยเหลือเมือ่ เกิดเหตคุ วามไมป่ ลอดภยั ในการเข้ารว่ มกจิ กรรมลกู เสอื
เรื่องท่ี 4 การปฏบิ ัตติ นตามหลกั ความปลอดภัย

เร่ืองที่ 1 ความปลอดภยั ในการเข้าร่วมกจิ กรรมลูกเสือ

ความหมายของความปลอกภยั ความสาคญั ของความปลอดภยั

ความปล อ ดภัย หมายถึง การท่ี ความปลอด ภัย ช่วยใ ห้เกิดความ
ร่างกายปราศจ ากอุบัติภัย อยู่ใ น ระมดั ระวังในการป้องกันตนเอง และ
สภาวะที่ปราศจากอันตราย หรือ ผอู้ ่นื ให้พ้นจากภัยอันตราย หรือการ
สภ าว ะท่ีป ราศ จากการบ าด เจ็บ เสยี ชวี ติ โดยการให้คาแนะนาในการ
เจ็บปวด เจบ็ ป่วย จะมากหรือนอ้ ย ใชเ้ คร่ืองมอื เครื่องใช้ และสิ่งอานวย
ขึ้นอยู่กับการปฏิบัติหรือการกระทา
ของตนเอง

เร่อื งท่ี 2 หลกั การ วธิ ีการในการเฝา้ ระวังเบอ้ื งตน้ ในการเขา้ ร่วมกจิ กรรมลูกเสอื

ลูกเสอื ตอ้ งตระหนกั ในความสาคญั และมจี ิตสานึกตอ่ ความปลอดภัยในการรว่ ม
กิจกรรม ที่อาจเกิดอบุ ัติเหตุ เนอ่ื งจาก

1. ขาดความรู้ ความเขา้ ใจ ในการรว่ มกจิ กรรมนัน้ ๆ

2. ขาดประสบการณ์ และขาดความชานาญ
3. ขาดความพรอ้ มทางด้านร่างกายและจติ ใจ
4. ขาดการตรวจสอบความสมบูรณ์ ความแข็งแรงของอุปกรณ์ทใ่ี ช้

สาเหตุทท่ี าให้เกิดความไมป่ ลอดภัยในการเข้ารว่ มกิจกรรม
มี 3 ประการ

1. สาเหตทุ เ่ี กดิ จากมนุษย์ 2. สาเหตทุ ่ีเกิดจากเครอ่ื งมือ
3. สาเกตทุ ี่เกดิ จากภัยธรรมชาติ

เรื่องท่ี 4 การปฏิบัตติ นตามหลักความปลอดภัย

ด้านรา่ งกาย ดา้ นจติ ใจ
ตอ้ งเตรียมความพรอ้ มดา้ นรา่ งกาย หาความร้ดู า้ นลูกเสือ กศน. เพ่มิ เติม

หน่วยการเรียนร้ทู ี่ 11
การปฐมพยาบาล

ขอบขา่ ยเนอื้ หา
เรอื่ งที่ 1 การปฐมพยาบาล

1.1 ความหมายของการปฐมพยาบาล
1.2 ความสาคญั ของการปฐมพยาบาล
1.3 หลกั การของการปฐมพยาบาล
เรอ่ื งท่ี 2 วธิ กี ารปฐมพยาบาลกรณตี ่าง ๆ
เรอ่ื งที่ 3 การวัดสัญญาณชพี และการประเมินเบ้ืองตน้
เร่ืองที่ 4 วธิ ีการช่วยชีวติ ข้ันพน้ื ฐาน

เรอื่ งท่ี 1 การปฐมพยาบาล

ความหมายของการปฐมพยาบาล
การปฐมพยาบาล หมายถงึ การให้ความช่วยเหลือผบู้ าดเจ็บเบอื้ งต้น โดยใช้เคร่ืองมือหรือ
อุปกรณ์ที่พอจะหาได้ในบริเวณน้ัน เพ่ือช่วยบรรเทาอาการและช่วยให้ผู้บาดเจ็บได้รับ
อันตรายน้อยลงกอ่ นจะสง่ โรงพยาบาล เพอ่ื ให้แพทย์ทาการรกั ษา

ความสาคัญของการปฐมพยาบาล
ในชวงชวี ติ ของมนุษยทุกคน อาจมีชวงทไี่ ดรับบาดเจ็บหรือเจ็บปวยไดทุกเวลาทุกสถานท่ี
โดยเฉพาะอุบัติเหตุ การปฐมพยาบาลตองกระทาอยางรวดเร็วและถูกตอง ดังนั้นจึงไม
จาเปนวาผูใหการปฐมพยาบาลจะตองเปนแพทยหรือพยาบาลเทาน้ัน เมื่อมีการบาดเจ็บ
เกิดขึ้นผูใหการชวยเหลือสามารถใหการชวยเหลือ เพ่อื บรรเทาความเจ็บปวยได

ช่วยเหลือ ปอ้ งกัน บรรเทา

หลักการของการปฐมพยาบาล

การมอง ห้ามเคลื่อนย้าย ชว่ ยเหลือดว้ ยความ
สารวจความปลอดภัย ระมดั ระวัง

เรื่องที่ 2 การปฐมพยาบาลกรณีตา่ ง ๆ

อุบตั ิเหตตุ า่ งๆ ปฐมพญาบาลกรณี แมลงสัตวก์ ัดตอ่ ย
ทางถนน การเจบ็ ป่วยโดย สนุ ัข/แมว
ทางนา้ งกู ดั
ทัว่ ไป ปัจจุบนั แมงปอ่ ตอ่ ย

การเปน็ ลม

ลมชกั

การหมดสติ

เรื่องที่ 3 การวดั สญั ญาณชีพและการประเมนิ เบื้องตน้

สัญญาณชีพเป็นสิ่งท่ีงบอกความมีชีวิตของบุคคล ถ้าสัญญาณชีพปกติ จะบ่งบอก
ถงึ ภาวะร่างกายปกติ ถา้ สัญญาณชีพมีการเปลี่ยนแปลง สามารถบอกได้ถึงการเปล่ียนแปลงใน
การทาหน้าท่ีของร่างกาย ความรุนแรงของการเจ็บป่วย และความรีบด่วนท่ีต้องการรักษา

สัญญาณชีพ หมายถึง สิ่งที่แสดงให้ทราบถึงการมีชีวิต สามารถสังเกตและ
ตรวจพบไดจ้ ากท่ีชพี จร อตั ราการหายใจ อุณหภูมิร่างกาย และความดันโลหิต ซึ่งเกิดจากการ

เรื่องท่ี 4 วิธกี ารชว่ ยชวี ติ ขน้ั พน้ื ฐาน

การชวยชวี ิตขั้นพืน้ ฐาน (Cardiopulmonary Resuscitation : CPR) เปนการชวย
เหลอื ผบู าดเจบ็ เมอ่ื เกดิ ภาวะหัวใจหยุดเตนกะทนั หัน เพอ่ื นาออกซิเจนเขาสรู างกายและชวยให
โลหิตมีการไหลเวียนไปเลย้ี งเนือ้ เยือ่ ตาง ๆ ของรางกาย จนกระทง่ั ระบบตาง ๆกลบั มาทาหนาที่ได
เปนปกติ

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 12

การเดนิ ทางไกล อยู่ค่ายพกั แรม และชีวติ ชาวค่าย

ขอบขา่ ยเนอ้ื หา
เรือ่ งที่ 1 การเดินทางไกล

1.1 ความหมายของการเดนิ ทางไกล
1.2 วตั ถุประสงคข์ องการเดินทางไกล
1.3 หลกั การของการเดินทางไกล
1.4 การบรรจเุ ครอ่ื งหลงั สาหรับการเดนิ ทางไกล
เรอ่ื งที่ 2 การอยคู่ า่ ยพักแรม
2.1 ความหมายของการอยคู่ า่ ยพกั แรม
2.2 วัตถปุ ระสงคข์ องการอยคู่ า่ ยพักแรม
2.3 หลักการของการอยู่คา่ ยพักแรม
เรื่องที่ 3 ชีวิตชาวคา่ ย
3.1 เครอ่ื งมอื เครือ่ งใชท้ จี่ าเปน็ สาหรบั ชีวติ ชาวคา่ ย
3.2 การสร้างครวั ชาวคา่ ย
3.3 การสร้างเตาประเภทต่าง ๆ
3.4 การประกอบอาหารแบบชาวคา่ ย
3.5 การกางเต็นท์ และการเก็บเต็นท์ชนิดต่าง ๆ

เรอื่ งท่ี 1 การเดนิ ทางไกล

ความหมายของการเดินทางไกล
การเดนิ ทางไกล หมายถงึ การเดินทางของลกู เสือจากกองหรือกลุ่มลูกเสือเพื่อไปทากิจกรรมที่ใดท่ีหน่ึง
โดยมผี ู้กากบั และนายหม่ลู ูกเสอื เป็นผู้กาหนดรว่ มกันเพ่ือนาลูกเสือไปฝึกทกั ษะวิชาการลกู เสือเพ่ิมเติม

เร่ื องท่ี 2 การอยคู่ า่ ยพกั แรม

ความหมายของการอยู่ค่ายพกั แรม
การอยู่ค่ายพักแรมลูกเสือ คอื องค์รวมของการเรยี นรู้ท้งั ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยมีนวัตกรรมและ
ขบวนการถ่ายทอด การทดสอบ การเสรมิ สรา้ งพัฒนาการให้แก่ลกู เสือในทกุ ระดบั

เร่อื งที่ 3 ชวี ติ ชาวคา่ ย

ชีวิตชาวคา่ ย เปน็ กจิ กรรมสร้างนสิ ัย การบาเพ็ญประโยชน์ รู้จักการปรับตัวเข้าหากัน และการอยู่
ร่วมกนั อยา่ งมีความสุข โดยการฝกึ ปฏบิ ัติตนดว้ ยการทางานร่วมกันเป็นหมู่รู้จักยอมรับในบทบาท
หนา้ ท่ีซงึ่ กนั และกนั ฝกึ การเป็นผู้นา ผตู้ าม ฝึกใหร้ จู้ ักชว่ ยเหลือตนเองเม่ือมีเหตุการณ์คับขัน รู้จัก
การดารงชีพกลางแจ้งโดยไม่นิ่งเฉย เชื่อฟังกฎกติกาอยู่ในระเบียบอย่างเคร่งครัด สร้างเสริม
คณุ ธรรม สร้างความมีวินยั

เครื่องมอื การกางเตน็ ท์
การสร้างครวั การประกอบอาหาร

การสรา้ งเตา

เรอ่ื งท่ี 4 วิธกี ารจัดการค่ายพกั แรม

การจดั การคา่ ยพกั แรม เป็นการจัดวางผังการอยคู่ ่ายพกั แรม ลกู เสอื จะตอ้ งสารวจคาดคะเนความ
เหมาะสมของพนื้ ท่ี แหล่งํนา้ เส้นทางคมนาคม เพอ่ื ไมใ่ ห้เกิดความผิดพลาดในการเลอื กสถานทก่ี าง
เตน็ ท์

หนวยการเรยี นรูที่ 13
การฝกปฏิบัติการเดินทางไกล อยูคายพักแรม และชวี ิตชาวคาย

ขอบข่ายเน้อื หา
เรอ่ื งที่ 1 กจิ กรรมเสริมสรางคณุ ธรรม และ
อุดมการณลกู เสอื
เร่ืองท่ี 2 กจิ กรรมสรางคายพกั แรม
เรื่องที่ 3 กิจกรรมชวี ิตชาวคาย
เรอ่ื งที่ 4 กจิ กรรมฝกทกั ษะลูกเสอื
เรื่องท่ี 5 กิจกรรมกลางแจง
เรื่องที่ 6 กิจกรรมนนั ทนาการ และชุมนุมรอบ
กองไฟ
เรื่องท่ี 7 กจิ กรรมนาเสนอผลการดาเนินงาน
ตามโครงการที่ไดดาเนนิ การมากอนการเขาคาย

เรอ่ื งที่ 1การวางแผนและปฏิบัติกจิ กรรมการเดินทางไกลการอยูคายพักแรม
และชีวติ ชาวคาย

การเดนิ ทางไกล

ลกู เสือตองเตรียมความพรอมทกุ ดาน ท้งั ทางรางกาย จติ ใจ ความรู ความสามารถทักษะทจี่ าเปน
ในการให รวมทงั้ การบรรจุเครื่องหลัง ซ่งึ ประกอบดวย เครือ่ งแตงกาย เคร่ืองใชประจาตวั ยาประจาตัว
อปุ กรณการเรยี นรแู ละการจดบนั ทกึ กจิ กรรม อุปกรณทจ่ี าเปนตามฤดูกาล อุปกรณเครอ่ื งนอนสวนตวั และ
อุปกรณประจากายลูกเสือ

ลกู เสอื และผบู งั คบั บัญชาลูกเสอื รวมกนั วางแผนการการเดนิ ทางไกล โดยการสารวจเสนทางการ
เดินทาง ความปลอดภยั ในการเขารวมกจิ กรรม และกาหนดวนั เวลา สถานท่ี ใหเหมาะสม กาหนดบทบาท
ใหแตละคนในฐานะผนู า ผตู าม ผูประสานงาน ผคู วบคมุ ผรู บั ผิดชอบรวมกนั ประชมุ ซักซอมความเขาใจที่
ตรงกัน กาหนดนดั หมายท่ีชัดเจน รัดกุม และปฏิบตั ิตามแผน

การอยูคายพกั แรม

ตองมีกจิ กรรมการแสดงรอบกองไฟ เพอื่ ปลกุ ใจ และสงเสริมความสามัคคขี องหมู
คณะ เปดโอกาสใหลูกเสอื ไดแสดงออก และรูจักกนั มากยิง่ ข้ึนซึ่ง บี.พี. ไดรเิ รม่ิ ในการนาเดก็
ไปอยูคายพักแรมที่เกาะบราวนซี ประเทศองั กฤษ การชุมนุมรอบกองไฟ ภาษาอังกฤษ
เรียกวา Camp Fire ในภาษาไทยเดิมมักเรยี กกันวา การเลนหรอื การแสดง รอบกองไฟ ซ่ึง
ความจริงการเลนหรอื การแสดง เปนเพียงสวนหน่ึงของการชุมนุมรอบกองไฟ

การชมุ นมุ รอบกองไฟ มคี วามมุงหมาย ดังน
1. เพื่อเปนการฝกอบรมในตอนกลางคนื ดังที่ บี.พ.ี ไดใชเปนหลกั ในการฝกอบรม
ผูท่ไี ปอยูคายพักแรม
2. เพือ่ ใหลูกเสือไดรองเพลงรวมกนั หรือแสดงกิริยาอาการอยางเดยี วกนั
3. เพอื่ ใหลูกเสอื แตละหมูไดมโี อกาสออกมาแสดงรอบกองไฟ
4. ในบางกรณี อาจใชเปนโอกาสสาหรบั ประกอบพิธีสาคัญ
5. ในบางกรณีอาจเชญิ บุคคลสาคญั ในทองถิน่ ตลอดจนชาวบานใหมารวมการ
ชุมนมุ รอบกองไฟ เพ่ือเปนการประชาสมั พันธและสงเสรมิ กิจการลูกเสอื

การอยูคายพกั แรม

การแสดงรอบกองไฟมขี อกาหนดบางประการ เพอ่ื ใหเกิดความเหมาะสม ไดแก
1. เร่ืองท่ีจะแสดงควรเปนเรื่องสนุกสนานขนบธรรมเนียมประเพณปี ระวัติศาสตรเรือ่ งที่เปน

คตเิ ตือนใจ
2. เรอ่ื งที่ไมควรนามาแสดง เชน เรอ่ื งไรสาระ เร่ืองผสี าง เรือ่ งลามก
3. เรอ่ื งอนาจาร เรือ่ งเสยี ดสสี งั คม เรือ่ งลอเลยี นการเมือง เรอื่ งหม่นิ สถาบนั ชาติ ศาสนา และ

พระมหากษัตริย
4. การใชคาพดู และวาจาท่เี หมาะสม คาสภุ าพคาท่ีไมหยาบคายคาดาทอ ชดุ การแสดง ควรเป

นชดุ ที่มีความเหมาะสมกบั เรอื่ งที่จะแสดงมคี วามสภุ าพสอดคลองกับเนอื้ เรือ่ งที่แสดง

เรอ่ื งที่ 2 การใชชวี ิตชาวคายรวมกบั ผูอ่ืนในคายพกั แรม

กิจกรรมในคายพักแรมมหี ลากหลายมากมาย ไดแก กจิ กรรมเสรมิ สรางคณุ ธรรม
และอดุ มการณลกู เสอื กิจกรรมสรางคายพักแรม กจิ กรรมชวี ติ ชาวคาย กิจกรรมทกั ษะลูกเสอื
กิจกรรมกลางแจง กิจกรรมนันทนาการ และชมุ นุมรอบกองไฟ ตลอดจนกจิ กรรมนาเสนอ
ผลการดาเนนิ งานตามโครงการพฒั นาชมุ ชนและสงั คม ซึง่ ไดดาเนินการไวกอนการเขาคายพักแรม
ซงึ่ กิจกรรมทัง้ หลายเหลาน้ีไดกาหนดใหลูกเสอื ทกุ คน ทกุ หมู รวมกันคดิ แกปญหา รวมกันวางแผน
ลองผดิ ลองถูกรวมกนั ตดั สินใจปฏิบตั ิรวมกันอยางมีความสุข และมีความภาคภมู ใิ จรวมกนั
ซ่ึงกจิ กรรมทกุ กิจกรรมจะทาใหลกู เสอื ไดสัมผัสประสบการณของการผจญภัย การไดเพือ่ น การได
สมั ผสั กับธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอม การไดหวั เราะอยางมีความสุข และมีความสาเร็จสุขสมรวมกนั

เรื่องท่ี 2 การใชชวี ิตชาวคายรวมกับผูอืน่ ในคายพักแรม

การใชชวี ติ ชาวคาย และการปฏบิ ตั กิ จิ กรรมรวมกับผูอ่นื ในคายพกั แรม เปนการฝกทักษะชวี ติ
ฝกใหรูจักความเออื้ อาทร ความเขาใจ รูจกั การใหอภัย รูจักรูรัก รูสามคั คี รูจกั หนาที่ มีวนิ ัย รูจกั
การปรบั ตัวเขาหากนั เพ่อื การอยูรวมกนั อยางมีความสุขในสถานการณท่คี ับขัน และมีขอจากดั
มากมาย ทาใหมีโอกาสพัฒนากระบวนความคดิ จากการแลกเปลี่ยนเรยี นรู การทางานเปนหมู
ยอมรับบทบาท หนาทข่ี องกันและกัน พัฒนาความเปนผูนา ผตู าม เสริมสรางคุณธรรม จรยิ ธรรม
ความมวี ินยั เพื่อการเปนพลเมืองดขี องสังคม

เรยี นรู้เพ่มิ เติม หนังสอื ลกู เสือ
กศน. ม.ต้น