ลิลิตยวนพ่าย หนังสืออิเล็กทรอนิก(e-book)
๑.นาย อัครวัฒน์ เหลากลม เลขที่ ๙ ม.๔/๙ ๒.นางสาว อติกานต์ พรมศิริ เลขที่ ๓๒ ม.๔/๙ ๓.นางสาว พิชญาภัค พิลาพันธ์ เลขที่ ๓๔ ม.๔/๙ ๔.นางสาว อัจฉริยา แสนทวีสุข เลขที่ ๓๕ ม.๔/๙ ๕.นางสาว กัญจน์ชญา พงศ์ธนาธนินทร เลขที่ ๓๙ ม.๔/๙ จัดทำ โดย เสนอ คุณครู กรรณิการ์ ผลพวก หนังสืออิเล็กทรอนิกเล่มนี้เป็น ป็ ส่วนประกอบของวิช วิ า ภาษาไทยท๓๑๑๐๒ โรงเรีย รี นเบ็ญ บ็ จะมะมหาราช อำ เภอเมือ มื งอุบล จังหวัด วั อุบลราชธานี
คำ นำ ภาษาไทยเป็นภาษาประจำ ชาติที่พวกเราจำ เป็นต้องเรียนรู้ เป็นอีก ภาษาที่ต้องตระหนัก เป็นรากฐานสำ คัญในการสื่อสาร การสื่อสารนำ ไปสู่ การพัฒนา มุษย์จำ เป็นต้องมีการสื่อสารเพื่อให้ตนเองนั้นมีชีวิตรอด หรือ บอกเล่าเรื่องราวที่เคยเกิดขึ้น คณะผุ้จัดทำ ได้ดำ เนินการเขียนหนังสืออิเล็กทรอนิกเรื่องลิลิตยวน พ่ายเพื่อให้สอดคล้องกับเนื้อหาการเรียนรู้วิชาภาษาไทย โดยเนื้อหาจะสอด แทรกประวัติศาตร์ของชนชาติไทยสมัยอยุธยาตอนต้น มีเนื้อหาหลายรูป แบบมีการใช้ภาษาและวัฒนธรรมที่แต่งต่างจากปัจจุบันโดยเป็นหนังสือเก่า โบราณที่จะมีคำ ศัพท์บอกเล่าเรื่องราวในอดีตผ่านความลึกซึ้งของภาษา หนังสืออิเล็กทรอนิกเล่มนี้จะรวมเนื้อหาอย่างง่ายและสำ คัญไว้ในบท ต่างๆ ของหนังสืออิเล็กทรอนิก เพื่อให้ได้ประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจ หรือ ต้องการศึกษาเกี่ยวกับหนังสือเรื่อง ลิลิตยวนพ่าย ทางคณะผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะช่วยให้เกิดประโยชน์แก่ผู้ที่ ต้องการศึกษาเรื่องราวเหล่านี้ หากผิดพลาดประการใดคณะผู้จัดทำ ขอ อภัยเป็นอย่างสูง
สารบัญ หัวข้อ หน้า ลิลิตยวนพ่าย 1 ผู้แต่ง 2 การประพันธ์ 3 เนื้อหา 4 คุณค่าด้านวรรณศิลป์ 6
ประวัติและความสำ คัญของหนังสือเรื่องนี้ปรากฏ อยู่ในคำ อธิบาย พระนิพนธ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์ เธอ กรมพระยาดำ รงราชานุภาพในฉบับพิมพ์ครั้ง รั้ แรก ซึ่งพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ โปรดให้พิมพ์ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๕ ยวน หมายถึง ชาวยวน ชาติพันธุ์หลักใน อาณาจักรล้านนาหรือชนเผ่าที่เคยอยู่ภาค เหนือของประเทศ ลิลิต หมายถึง คำ ประพันธ์ประเภทร้อย กรองแบบหนึ่งซึ่งใช้โคลงและร่ายต่อ สัมผัสกันเป็นเรื่องยาว ลิลิตยวนพ่าย ประวัติ 1
ผู้แต่ง สันนิษฐานว่าแต่งในรัชกาลสมเด็จพระบรม ไตรโลกนาถ ราว พ.ศ.๒๐๑๗ แต่ความเห็นอีก ประการหนึ่งว่า แต่งในรัชสมัยสมเด็จพระรามา ธิปดีที่ ๒ (พ.ศ.๒๐๓๔ - ๒๐๗๒) เหตุที่ว่าลิลิตยวนพ่าย อาจแต่งในรัชกาล สมเด็จพระรามาธิปดีที่ ๒ ก็เนื่องด้วยพระมหา กษัต ษั ริย์พระองค์นี้เป็นพระราชโอรสในสมเด็จ พระบรมไตรโลกนาถ จึงอย่างยอพระเกียรติผู้ เป็นพระราชบิดา สมเด็จพระรา มาธิปดีที่ ๒ สมเด็จ พระบรม ไตรโลกนาถ 2
ลิลิตยวนพ่ายแต่งเป็นลิลิตดั้น กล่าวคือ เป็นร่ายดั้น 2 ตอนและ โคลงดั้นบาทกุญชร 365 บท ภาษาที่ใช้เป็นภาษาไทยโบราณ เขมร สันสกฤต และบาลี จึงอ่าน เข้าใจได้ยาก ใช้ภาษาที่ประณีตงดงาม ศัพท์สูงส่งวิจิตร เต็มไป ด้วยชั้นเชิงสูงด้านการใช้ภาษา และเป็นแบบอย่างในการแต่งลิลิต ตะเลงพ่ายของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิต ชิโนรส การประพันธ์ จุดมุ่งหมายของการประพันธ์ เพื่อยอพระเกียรติของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ และสดุดีชัยชนะที่มีต่อเชียงใหม่ในรัชกาลนั้น นั้ 3
เสร็จแล้วเสด็จกลับไปรักษาเมืองเชียงใหม่ สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงกรีธาทัพหลวง ขึ้นไปรบตีเชียงใหม่ พ่ายไปได้เมืองเชียวชื่น ตอนสุดท้ายสรรเสริญพระบารมีสมเด็จพระบรม ไตรโลกนาถอีกครั้ง รั้ หนึ่ง 5
เนื้อหา ตอนต้นกล่าวนมัสการพระพุทธเจ้าและนำ หัวข้อธรรม มาแจกแจงทำ นองยกย่องสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถว่า ทรงคุณธรรมข้อนั้น นั้ ๆ กล่าวถึงพระราชประวัติ ตั้ง ตั้ แต่ ประสูติจนได้ราชสมบัติ ต่อมาเจ้าเมืองเชียง ชื่น(เชลียง)เอาใจออกหาง นำ ทัพเชียงใหม่มาตีเมือง ชัยนาท แต่ถูกสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถตีแตกกลับไป และยึดเมืองสุโขทัยคืนมาได้ แล้วประทับอยู่เมืองพิษณุโลก เสด็จออกบวชชั่ว ชั่ ระยะ หนึ่ง ต่อจากนั้น นั้ กล่าวถึงการทำ สงครามกับเชียงใหม่ อย่างละเอียดครั้ง รั้ หนึ่ง แล้วบรรยายเหตุการณ์ทาง เชียงใหม่ ว่าพระเจ้าติโลกราชเสียพระจริต ประหารชีวิต หนานบุญเรืองราชบุตร และหมื่นดังนครเจ้าเมืองเชียง ชื่น 4
คุณค่าด้านวรรณศิลป์ ในวรรณคดี และวรรณกรรม 1.คุณค่าทางวัฒนธรรมและประเพณี ลิลิตยวนพ่ายมีลักษณะเป็นวรรณคดีสดุดีหรือจะ เฉลิมพระเกียรติ พระมหากษัติ ษั ติ ย์ มีคุณค่าทางภาษาและ ศาสนาเป็นอย่างมากเนื่องจากเป็นการใช้ภาษาโบราณ เป็นหลักฐานทางประวัติศาตร์ที่มีคุณค่าอย่างหนึ่งที่เกือบเลือน หายไป 6 2.คุณค่าทางด้านศาสนา ในเนื้อเรื่องจะสอดแทรกเนื้อหาของคติธรรมคำ สอนในช่วง แรกๆคติคำ สอนนั้น นั้ จะพบตลอดทั้ง ทั้ เรื่อง ส่วนใหญ่จะเป็นคำ สอน ทางศาสนาและเป็นคำ สอนสมัยโบราณทำ ให้มีคุณค่าขึ้นไปอีก