ศาสนาซิกข์

นิกายในศาสนาสิกข์
1. นิกายนานักปันถิ แปลว่า ผู้ปฏบิ ัตติ ามธรรมของท่านคุรุนานัก
(ศาสดาองค์แรก) ผู้นับถือนิกายนีจ้ ะไม่เข้าปาหุล หรือล้างบาป และไม่
รับ ?ก? ท้งั ๕ ประการ
2. นิกายนิลมิ เล แปลว่า นักพรตผู้ปราศจากมลทนิ บางแห่งเรียกนิกายนี้
ว่า ?นิกายขาลสา? หรือ ?นิกายสิงห์? ผู้นับถือนิกายนี้ จะดาเนินตามคา
สอน ของท่านคุรุโควนิ ทร์สิงห์ (ศาสดาองค์ท่ี ๑๐) โดยเฉพาะในเรื่อง
ปาหุล หรือล้างชาละล้างบาป ให้ตนเป็ นผู้บริสุทธ์ิ (ขาลสา) และเมื่อรับ ?
ก? ท้งั ๕ แล้วกใ็ ช้นามสิงห์ต่อท้ายได้

จุดมุ่งหมายทสี่ าคญั ของศาสนาสิกข์ คือ ต้องการให้ทุกคน ทนี่ ับถือสิกข์ มคี วามรู้สึกต่อ
กนั ฉันพนี่ ้อง เป็ นการสร้าง "ภราดรภาพ" ขนึ้ หมู่ศาสนิกชนทนี่ ับถือศาสนาร่วมกนั โดย
ไม่มีการถือชาตชิ ้ันวรรณะ พธิ ีกรรมทสี่ าคญั จึงมุ่งอย่ทู ี่ ความเสมอภาคและความ
สามคั คี ได้แก่
1.สังคตี หมายถึง การชุมนุมผู้ทน่ี ับถือศาสนาสิกข์ร่วมกนั เพื่อก่อให้เกดิ การสามคั คี ใน
ทช่ี ุมนุมนี้ ทุกคนจะต้อง ช่วยตวั เอง เหมือนกนั หมด ไม่มนี ายไม่มบี ่าว
2.อมฤตสังสการ หมายถึง ผู้ทถ่ี ือศาสนาสิกข์ จึงอาจนับถือศาสนาใดมาก่อนกไ็ ด้ แต่เมื่อ
เข้ามาสู่ศาสนานี้ แล้ว ต้องเลกิ ปรัมปราประเพณีต่าง ๆ ทยี่ ดึ ถือมาให้หมด เม่ือมานับถือ
ศาสนาสิกข์ น้ัน ทุกคนจะน่ังร่วมกนั ในสถานท่ีแห่งเดยี วกนั หยบิ อาหาร ใส่ปากกนั และ
กนั ได้ ถ้าหากยงั รังเกยี จกนั อยู่ กเ็ ช่ือว่า ยงั ไม่เป็ นสิกข์ เป็ นต้น

*ความสอดคล้องของหลกั คาสอนท้งั 5ศาสนา ***
ได้แก่
1. การทาความดี ละเว้นความช่ัว
2. การแสดงความรักความเมตตา และเสียสละ
3. การเสียสละเพ่ือเพ่ือนมนุษย์
4. การพฒั นาตนเองให้ดขี นึ้ ขยนั หมนั่ เพยี ร
5. สอนให้อยู่ร่วมกนั อย่างสงบสุข ไม่เบียดเบียนกนั

ไม่ว่าจะนับถือศาสนาอะไรไม่สาคญั ของเพยี งแค่เป็ นคนดี ไม่คดิ ร้ายกบั
ผู้อ่ืนกถ็ ือว่าปฏิบัติตามหลกั ศาสนาได้แล้วระดับหน่ึงเพ่ือพฒั นาให้เข้าถึง
แก่นของศาสนาให้มากขึน้ และหากเราศึกษาดูเราจะพบว่าต้งั แต่อดตี
ศาสนาจะมบี ทบาทสาคญั ต่อชีวติ ของมนุษย์เป็ นอย่างมาก
กล่าวคือ ศาสนาได้มสี ่วนสาคญั ต่อการกาหนดความคดิ ความเชื่อ
ขนบธรรมเนียมประเพณแี ละบรรทดั ฐานทางสังคม ถึงแม้ในปัจจุบัน
สังคมมนุษย์จะพฒั นาขึน้ มาเป็ นสังคมใหญ่ขึน้ แต่ศาสนากย็ งั คงเป็ น
สถาบันทมี่ ีบทบาทต่อมนุษย์อยู่เพราะศาสนาเป็ นส่ิงทม่ี ีคู่กนั มากบั มนุษย์
มาต้งั แต่อดตี จนถึงปัจจุบนั ตามประวตั ศิ าสตร์ของมนุษย์ชาติ เราจะเห็น
ว่าคราใดทม่ี นุษย์มคี วามเจริญก้าวหน้าทางวตั ถุและปลกี ตัวออกจาก
ศาสนา มนุษย์กจ็ ะประสบกบั ความวบิ ัติหายนะ และเมื่อมนุษย์อยู่ในสภาพ
ตกตา่ เมื่อใด ศาสนากจ็ ะเข้ามามบี ทบาทสาคญั ในการกอบก้มู นุษย์ให้พ้น
จากความทุกข์ทรมานแทบทุกคร้ัง

นิกายของศาสนาซิกข์
นิกายของศาสนาซิกข์ทสี่ าคญั มีอยู่ 2 นิกาย คือ
1. นิกายนานักปันถิ หรือสหัชธรีนิกายนีห้ นักไปในทางนับถือคุรุนานัก
จงึ ดารงชีวติ อยู่อย่างเรียบง่ายดาเนินรอยตามคุรุนานัก นิกายนีโ้ กนผมโกน
หนวดเคราได้

2.นิกายขาลสา หรือ สิงห์นิกายนีน้ ับถือหนักไปทางคุรุโควนิ ทสิงห์ผ้ทู น่ี ับถือ
นิกายนีจ้ ะไว้ผมตลอดท้งั หนวดเครายาว โดยไม่ตัดหรือโกนตลอดชีวติ

พธิ ีกรรมสาคญั ของศาสนาซิกข์
พธิ ีกรรมสาคญั ของศาสนาซิกข์ ไดแ้ ก่

๑. พธิ ีสังคตั เป็นพธิ ีการชุมนุมของผทู้ ่ีนบั ถือศาสนาซิกข์ ซ่ึงทุก
คนมีการปฏิบตั ิเท่าเทียมกนั ไม่มีใครไดร้ ับยกเวน้ เป็นพิเศษ เช่น

ตอ้ งตกั น้า เชด็ รองเทา้ ทาทุก
อยา่ งดว้ ยตนเอง
๒. พธิ ีอมฤตสังสการ เป็นพิธีรับคนเขา้ สู่ศาสนาซิกข์ โดยใชห้ ลกั
แห่งความเสมอภาค ไม่รังเกียจกนั
๓. พธิ ีปาหุล เป็นพธิ ีลา้ งบาป หลงั จากผา่ นพิธีปาหุลแลว้ ผชู้ ายจะมี
ช่ือลงทา้ ยวา่ "สิงห์" หรือ "ซิงซ์" หมายถึง ความเขม้ แขง็ ดงั เช่น
สิงโต ส่วนผหู้ ญิงจะมีชื่อ

ลงท้ายว่า "เการ์" หมายถึง เจ้าหญงิ เม่ือเสร็จพธิ ีแล้วกจ็ ะได้รับกกะ
กกะ ได้แก่ สิ่งทขี่ นึ้ ต้นด้วยอกั ษร "ก" ๕ ประการ ได้แก่
๑. เกศ หมายถึง ต้องไว้ผมยาว โดยไม่ตดั หรือโกนอย่างเด็ดขาด
๒. กงั ฆา หมายถงึ ต้อมมีหวตี ดิ ทผี่ ม
๓. กฉา หมายถึง ต้องสวมกางเกงขาส้ันช้ันใน
๔. กรา หมายถงึ สวมกาไรข้อมือทท่ี าด้วยเหลก็ ไว้ท่ีข้อมือข้าง

ขวา
๕. กริ ปาน หมายถงึ ต้องพกกริชตดิ ตวั

จุดหมายปลายทางสูงสุดของศาสนาสิกข์
ศาสนาสิกข์มจี ุดหมาย ปลายทางสูงสุดของชีวติ อนั เป็ น
ความสุขทแี่ ท้จริงและนิรันดร ทช่ี าวสิกข์ทุกคนปรารถนาจะ

ดาเนินไปถงึ คือ ความกลมกลืนเข้ากบั ชีวติ ของพระเจ้า

หรือได้รับพระมหากรุณาจากพระเจ้า วธิ ีทจ่ี ะบรรลุจุดหมาย
ปลายทางน้ันได้กต็ ้องบูชาพระเจ้า สวดเพลงสรรเสริญพระ
นาม และการฟังพระนาม



ความเหมือนและความต่างระหว่างศาสนาพุทธกบั ศาสนาสิข
------------------------------------------------
ความเหมือน
1. การบรรลุนิพพาน กบั การร่วมเป็นหน่ึงเดียวกบั พระเจา้ เป็นการเขา้ ใจของภาวะสจั ธรรมเที่ยงแท้
เดียวกนั หรือ คลา้ ยกนั มาก (เนื่องจาก 'พระเจา้ ' ในศาสนาซิกข์ แทแ้ ลว้ ไร้นาม ไร้รูปลกั ษณ์ ไร้บุคคลิก
ไร้อตั ตา ไร้กิเลส ไร้ความเป็นปรปักษ์ ความเป็นสอง ไร้มายา ไร่คุณลกั ษณะทุกประการ วา่ งเปล่า เป็น
แหล่งที่มาของทุกสิ่งทุกอยา่ ง คือทุกอยา่ ง)
2. ท้งั 2 เช่ือในกฎแห่งกรรม
3. ท้งั 2 เช่ือในการเวยี น วา่ ย ตาย เกิด
4. ท้งั 2 ไม่ใหค้ วามสาคนั กบั สวรรคแ์ ละนรก
5. ท้งั 2 ไม่บูชานบั ถือเหล่าเทพ
6. ท้งั 2 ใหค้ วามสาคนั กบั สงค์ หรือ การชุมนุมเจริญธรรม
7. ท้งั 2 เนน้ ไม่หลงกิเลสรูปร่างภายนอก (เพยี งเณรโกนหวั แต่ซิกขไ์ ม่ตดั ผม)
8. ซิกขจ์ ะนบั ถือพระธรรมเป็นพระศาสดา ส่วนพระพทุ ธเจา้ เคยตรัสวา่ 'ใครที่เห็นธรรม คนน้นั เห็นเรา'
9. ท้งั 2 กาเนิดในชมพทู วปี (อินเดีย)
10. ท้งั 2 ใชค้ าศพั ทแ์ ละภาษาที่คลา้ ยกนั

11. ท้งั 2 ไม่ยดึ เหนี่ยวในวตั ถุบูชา
12. ท้งั 2 เขา้ ใจวา่ สวรรค-์ นรก อยทู่ ี่ใจ (การหลงหรือไม่หลงกิเลสต่างๆ วา่
เราเห็นแก่ตวั /หลงอตั ตา หรือไม่)
13. ใครๆ กส็ ามารถเขา้ วดั ของท้งั 2 ศาสนาได้
14. ใครๆ กส็ ามารถเขา้ มาเป็นศาสนิกได้
15. ท้งั 2 ไม่เชื่อในระบบช้นั วรรณะ
16. ท้งั 2 ไม่นบั ถือเหล่าพราหมณ์
17. ท้งั 2 มีมุมมองคลา้ ยกนั เกี่ยวกบั การจดั การกบั ศพ/คนท่ีตาย
18. ท้งั 2 เนน้ เดินสายกลาง เช่นกนั
19. ท้งั 2 เชื่อในปรีชาหยงั่ รู้หรือกาหนดรู้ท่ีเกิดจากอานาจสมาธิ (ซิกขร์ ู้เป็น
พระบญั ญตั ิของพระผเู้ ป็นเจา้ ในฐานะท่ีเป็นสัจจะคุรุในตวั เรา)

ความต่าง

1. ซิกข์จะไม่ทาลายผมขนหนวดเครา จะโพกศรีษะ
2. วถิ กี ารบรรลุสัจธรรมของซิกข์ คือวถิ ี 'ภกั ด'ี (Bhakti) เป็ นวถิ ีการศึกษา สวดภาวนา
ราลกึ และสรรเสริญถงึ คุณนามความดขี องพระเจ้า/สัจธรรม ซ่ึงจะช่วยค่อยๆปรับจติ ของ
เราให้เหมือนพระองค์ ถือว่าเป็ นวถิ ีการทาสมาธิของซิกข์
3. ซิกข์ไม่มีการบวชเป็ นพระ
4. ซิกข์จะเน้นชีวติ ครอบครัว และ สังคม
5. ซิกข์เชื่อในการ เป็ นนักรบ หากจาเป็ นต้องปกป้องตวั เอง ผู้อ่ืน หรือบ้านเมือง
6. ซิกข์จะไม่เน้นการทาดเี พื่อได้ดี หรือเพ่ือหวงั ผลตอบแทน แต่จะเน้นการกระทาด้วย
ความรักเพื่อพระเจ้า เน่ืองจากพระองค์ดารงอย่ใู นทุกส่ิงมชี ีวิตอย่างเสมอภาค ซ่ึง
ผลข้างเคยี งทเ่ี กดิ ขนึ้ จากจิตทอี่ ยู่ในภาวะนี้ จะเป็ นความดไี ปโดยธรรมชาติของมนั เอง

7. การทาบุญในศาสนาซิกข์ คือการปลกุ จติ ของคนอ่ืนให้ตาสว่าง
ในสัจธรรม (น่าจะเป็ นมุมมองเดยี วกบั พทุ ธครับ)
8. ซิกข์ไม่เช่ือในกริ ิยารับบิณฑบาต แต่เน้นในการให้โดยไม่
แบ่งแยกสังคม
9. วถิ ขี องซิกข์คือการถ่อมจติ ของตนให้สามารถน้อมรับพระ
บัญชาของพระเจ้า (ในทุกสถานการณ์ของชีวติ ) ด้วยความรัก น่ี
คือวธิ ีการปลดทุกข์และดบั อตั ตากบั กเิ ลสของตน
10. เนื่องจากเป็ นศาสนาแห่งปัญญาความรอบรู้และการปฏิบตั ิ
ซิกข์เน้นการดารงชีวติ ด้วยความรักและศรัทธาในพระเจ้า