ตำนานลายลักษณ์อักษร

พิมพ์ครั้งที่ 1
THE LEGEND
OF HYROGRIFFICS

ตำนานลายลักษณ์อักษรไฮโรกริฟฟิน

จัดทำโดย
นายศุภกร ช้อนใจ ม.4/1 เลขที่ 4
นางสาวพิชชญามญช์ ทองไว เลขที่ 8

ก

คำนำ

หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชา ส 31104 จัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบ
ในการเรียนการสอนในวิชาประวัติศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ซึ่งคณะผู้จัด
ทำได้รับมอบหมายจากอาจารย์ผู้สอนให้ศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมจากเอกสาร
วารสาร อินเทอร์เน็ต และแหล่งข้อมูลต่าง ๆ มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นคว้า
หาความรู้ และนำสิ่งที่ได้ศึกษามาสร้างเป็นชิ้นงานเก็บไว้เป็นประโยชน์ต่อการ
เรียนการสอนต่อไป

โดยคณะผู้จัดทำได้ค้นคว้าหาข้อมูล รวบรวม และเรียบเรียงออกมาเป็น
หนังสือเล่มนี้ ซึ่งประกอบด้วยเนื้อหาเรื่องราวความเป็นมาของอักษรอียิปต์
โบราณ คณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อ
นักเรียน นักศึกษา และผู้ที่สนใจ หากมีข้อผิดพลาดหรือข้อเสนอแนะประการ
ใด คณะผู้จัดทำขออภัยและขอน้อมรับไว้ ณ ที่นี้ด้วย

นายศุภกร ช้อนใจ

นางสาวพิชชญามญช์ ทองไว

คณะผู้จัดทำ

PREFACE

ข สารบัญ

คำนำ ก

สารบัญ ข

อักษรอียิปต์โบราณ 1

จุดกำเนิดอักษรอียิปต์โบราณ 4

ความเชื่ออักษรอียิปต์โบรPาRณEFACE 6
วัสดุในการเขียนหนังสือของชาวอียิปต์ 7

พัฒนาการของตัวอักษรอียิปต์ 8

ตัวอย่างอักษรอียิปต์ 11

บรรณานุกรม ค

HYROGRIFFICS 1

อักษรอียิปต์โบราณ

อักษรเฮียโรกลิฟฟิค เป็นตัวอักษรของอียิปต์ มีลักษณะอักษรเป็น
ภาพ ลักษณะเดียวกับอักษรของชาวสุเมเรียน โดยใช้ภาพเป็นสัญลักษณ์
แทนสิ่งที่สื่อความหมาย ตัวอักษรของอียิปต์มีคุณค่าในการศึกษา
ประวัติศาสตร์อียิปต์โบราณได้เป็นอย่างดี เพราะถือเป็นหลักฐานประเภท
ลายลักษณ์อักษรที่หลงเหลือมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน

อักษรที่ชาวอียิปต์โบราณใช้ มีรูปเป็นภาพสลักลงบนหินด้วยเหล็ก
แหลม เรียกว่า อักษรเฮียโรกลิฟฟิค (Hieroglyphic) ซึ่งแปลว่า อักษร
ศักดิ์สิทธิ์ เขียนเป็นรูปภาพ เช่น รูปคน รูปสัตว์ ต้นไม้ หรือวัสดุต่างๆ
ผสมกันเข้าเป็นคำหรือประโยค เป็นเครื่องหมายแทนความเข้าใจอย่าง
หนึ่ง อักษรเฮียโรกลิฟฟิคใช้กันตั้งแต่ราชวงศ์ที่ 2 เป็นหนังสือที่เก่าที่สุด
ครั้นต่อมา มีผู้ดัดแปลงหนังสือให้น้อยลงเหลือเพียงประมาณ 600 ตัว แต่
ยังคงเขียนเป็นภาพเหมือนกัน เรียกว่า เฮียราติก (Hieratic) ใช้มากใน
ราชวงศ์ที่ 5 อักษรอีกชนิดหนึ่ง เรียกว่า เดโมติก ไม่ได้ใช้เขียนเป็นภาพ
หากเปลี่ยนแปลงแก้ไขลงไปจนเกือบเป็นอักษรอย่างที่ใช้กันทุกวันนี้

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 2

อักษรอียิปต์โบราณ




ตัวอักษรของอียิปต์เป็นตัวอักษรที่อ่านยากมาก ไม่มีใครอ่านออก และ
ไม่มีใครเอาใจใส่ จนกระทั่งคริสต์ศักราช 1799 เมื่อนโปเลี่ยนยกทัพไปอียิปต์
ได้ขุดสนามเพลาะที่ปากน้ำโรเซตาแห่งแม่น้ำอียิปไนล์ ได้พบศิลาจารึกแผ่น
หนึ่งสูงประมาณ 3 ฟุต มีอักษรอียิปต์และกรีกโบราณ นักปราชญ์พยายามอ่าน
ข้อความในจารึกจนกระทั้งอ่านออก ผู้อ่านคือ นักภาษาศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
ชื่อ ชองโปลิออง (Changpoleon) ทราบว่าเป็นเรื่องราวสรรเสริญพระเกียรติ
ของปโทเลมี่ที่ 5 กษัตริย์ราชวงศ์สุดท้ายที่ปกครองอียิปต์ มีวิธีการอ่านโดย
พิจารณาตัวอักษรภาพในวงรีก่อนแล้วใช้อักษรกรีกแทนค่า สำหรับตัวอักษรที่
ชองโปลิออง อ่านเป็นตัวอักษรเฮียโรกลิฟฟิค เมื่ออ่านโยงกัน ประวัติศาสตร์
อียิปต์จึงเป็นที่กระจ่างชัดแก่ชาวโลก เพราะมีหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษร
ที่ได้อักษรนี้ออกแล้วก็นำไปสู่การอ่านอักษรเฮียราติก และเดโมติกได้เพราะมี
ความได้ เพราะมีความเชื่อจารึกไว้

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 3

อักษรอียิปต์โบราณ




ผู้ที่สามารถถอดความหมายของอักษรเฮีย
โรกลิฟฟิคได้สำเร็จก็คือ นักปราชญ์ชาว
ฝรั่งเศสที่ชื่อ ฌอง-ฟรองซัว ชองโปลิอง
(Jean-Fhamcois Champoliion) เขา
สามารถสรุปได้ว่า อักษรเฮียโรกลิฟฟิคสะกด
คำ โดยถือเสียงเป็นเกณฑ์ และตัวอักษรจริง
ๆ แล้วมีเพียงแค่ 66 ตัว ที่ใช้ประสมเป็นคำ
ซึ่งแทนเสียงพยัญชนะและสระ ในภาษาพูด
และอักษรบางตัวก็ใช้ซ้ำ ๆ กันได้




ตั้งแต่นั้นมา มนุษย์ในยุคปัจจุบัน จึงสามารถเรียนรู้อารยธรรมอียิปต์
โบราณอันยิ่งใหญ่ควบคู่ไปกับการได้เห็นหลักฐาน นั่นคือมหาพีรามิดแห่งกิเซ
และมัมมีขององค์ฟาโรห์

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 4

จุดกำเนิดอักษรอียิปต์โบราณ




ชาวอียิปต์เชื่อว่าอักษรนี้ประดิษฐ์ โดยเทพเจ้าโทห์ และเรียกชื่อ
อักษรว่า mdw nTr (คำพูดของพระเจ้า) คำว่าเฮียโรกลิฟิกส์ มาจาก
ภาษากรีก hieros (ศักดิ์สิทธิ์ ) + glypho (จารึก) คำนี้ใช้เป็นครั้ง
แรก โดยคลีเมนต์แห่งอเล็กซานเดรีย การเขียนในอียิปต์ที่เก่าที่สุด เริ่ม
เมื่อราว 2,857 ปี ก่อนพุทธศักราช ส่วนอักษรเฮียโรกลิฟฟิกที่ใหม่
ที่สุด เป็นการประกาศที่กำแพงวิหารในฟิแล (philae) อายุราว พฺ.ศ.
939 อักษรนี้ใช้กับจารึกอย่างเป็นทางการตามกำแพงวิหารและหลุม
ฝังศพ บางแห่งมีการระบายสีด้วย การเขียนทั่วไปในชีวิตประจำวันใช้

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 5

จุดกำเนิดอักษรอียิปต์โบราณ




เเละเมื่อมีการค้นพบศิลาจารึกโรเช็ตตา ซึ่งเป็นแผ่นหินบะซอลต์สีดำ
สูงประมาณ 140 เซนติเมตร กว้าง 72 เซนติเมตร ในปี ค.ศ.1799 ที่เมืองโร
เช็ตตา ประเทศอียิปต์ บรรดานักปราชญ์ราชบัณฑิตจึงพยายามศึกษาเพื่อ
ถอดความหมายของอักษรโบราณนี้ และพบว่าบนศิลาจารึกมีจารึกเป็น
อักษร 3 ภาษา คือ อักษรเฮียโรกลิฟิกส์ อักษรเดโมติก และอักษรกรีก
โบราณ ข้อความบนศิลาจารึกขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแด่ฟาโรห์ปโตเลมีที่ 5 เมื่อ
ประมาณ 196 ปีก่อนคริสต์ศักราช

ศิลาจารึกโรเซ็ตตา


แต่คนอียิปต์ในปัจจุบันไม่ได้พูดและ
ใช้ภาษาอียิปต์โบราณอีกแล้ว แต่พูด
ภาษาอาหรับ ภาษาลูกของชาวอียิปต์
โบราณที่เหลือ คือ ภาษาคอปติก ซึ่งเป็น
ภาษาที่ใช้ในโบสถ์ของศาสนาคริสต์นิกาย
คอปติกที่เรียกว่า คอปติกเชิร์ช

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 6

ความเชื่ออักษรอียิปต์โบราณ

เทพเจ้าธอร์


ชาวอียิปต์มีความชำนาญทาง
ศิลปะหัตถกรรม งานช่าง และการทำ
หนังสือ โดยเฉพาะหนังสือที่เกี่ยวข้อง
กับพิธีกรรมต่าง ๆ นอกจากนี้ยังให้
ความสำคัญกับชีวิตหลังความตาย
และอักษรภาพหรือภาษาตามความ
เชื่อที่มีอำนาจและอิทธิพลต่อการ
ดำรงชีวิตและพิธีกรรมชาวอียิปต์
เชื่อว่าตัวอักษรของพวกเขาประดิษฐ์
ขึ้นโดยเทพเจ้าธอธ์ (Thoth) ซึ่งเป็น
เทพเจ้าแห่งภูมิปัญญา และความดี
ชั่วของผู้ตาย และเรียกชื่อตัวอักษร
ของพวกเขาว่า “mdw nTr” หรือ
คำพูดของเทพเจ้า

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 7

วัสดุในการเขียนหนังสือของชาวอียิปต์




กระดาษ ของชาวอียิปต์ทำมาจากต้นไม้เมืองชนิดหนึ่ง ที่เรียกว่า
“ต้นปาปิรุส” (papyrus) ซึ่งขึ้นอยู่ตามริมฝั่งแม่น้ำไนล์ โดยแกะเอาเปลือก
ออก แล้วนำมาเรียงแผ่กันหลาย ๆ ชั้น แล้วตีให้เป็นเนื้อเดียวกัน

น้ำหมึก ชาวอียิปต์มาทำหมึก โดยใช้ยางของพืชชนิดหนึ่งใส่ลงไปใน
น้ำ ยางของพืชนั้นจะทำให้เกิดน้ำข้นขึ้น แล้วนำไปผสมกับเขม่าสีดำที่ติด
อยู่กับก้นหม้อซึ่งมีเขม่าจับ คนให้เข้ากันอย่างดี

ปากกา ชาวอียิปต์ใช้ต้นอ้อซึ่งขึ้นอยู่ตามแถบแม่น้ำไนล์ เสี้ยมปลาย
ให้แหลมแล้วจิ้มหมึกลงบนกระดาษปาบีรุสเป็นแผ่นแคบ ๆ

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 8

พัฒนาการของตัวอักษรอียิปต์




ไฮโดกลิฟฟิค เพิ่งมีการอ่านและแปลความหมายได้อย่างชัดเจน
เป็นระบบเมื่อมีการค้นพบหินโรเซตตา ในปี ค.ศ.1799 ตัวอักษรที่
จารึกบนแผ่นหินมีอักษร 3 แบบ คือ กรีกโบราณ ดีโมติก และ ไฮโร
กลิฟ จึงทำให้การเปรียบเทียบชื่อราชวงศ์ต่าง ๆ โดยใช้ตัวอักษร 3
แบบนี้ และทำให้ผู้เชียวชาญภาษาโบราณ Jean-Francosis
Champollion ชาวฝรั่งเศสถอดความอักษรนี้ใน 25 ปีต่อมา

อักษรไฮโดกลิฟฟิค มีทิศทางการเขียนเป็นได้หลายแบบ ทั้งแนว
นอนซ้ายไปขวาหรือขวาไปซ้าย แนวตั้ง จากบนลงล่างทั้งซ้ายไปขวา
หรือขวาไปซ้าย เราจะรู้ทิศทางการอ่านให้สังเกตจากการหันหน้าของ
รูปคนหรือสัตว์ ถ้าหันหน้าไปทางขวาไปซ้าย ถ้ารูปหันหน้าไปทางซ้าย
ให้อ่านจากซ้ายไปขวา หรือสรุปได้ว่า รูปจะหันหน้าเข้าสู่จุดเริ่มต้นใน
การอ่านเสมอ

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 9

พัฒนาการขอ
งตัวอักษรอียิปต์

ในตอนแรกเวลาชาวอียิปต์จะเขียนหรือแกะสลักภาษาฮีโรกลีฟิคบ
นกระดาษปาปิรุส หรือบนผนังหินในสุสาน พวกเขาจะพยายามแกะสลัก
รูปภาพต่าง ๆ อย่างประณีตบรรจง เพราะนอกจากจะได้เนื้อความทาง
ภาษาแล้ว ภาษาของพวกเขายังดูสวยงามใช้เป็นเครื่องประดับตกแต่งไป
ด้วยในตัว แต่ในระยะหลังเมื่อพวกเขามีความเป็นอยู่และวิถีชีวิตที่
วุ่นวายซับซ้อนมากขึ้น พวกเขาก็ไม่มีเวลาที่จะมานั่งประดิดประดอย
ภาษารูปภาพของตนให้สวยงามดังแต่ก่อน

โดยเฉพาะเวลารีบเขียนหนังสือลงบนกระดาษปาปิรุสด้วยปากกา
ทำด้วยต้นกกนั้น พวกเสมียนที่ทำหน้าที่เขียนจะต้องดัดแปลงอักษรบาง
ตัวให้เขียนได้สะดวกยิ่งขึ้น เหตุนี้ทำให้รูปของอักษรเปลี่ยนแปลงไปเป็น
อักษรตวัด ซึ่งเรียกว่า อักษรแบบฮีราติค (Hieratic)

ในระยะแรกอักษรชนิดนี้ก็ไม่แตกต่างจากอักษรฮีโรกลิฟิคมาก
เท่าใดนัก เพียงแค่มีการใช้เครื่องหมายย่อ ๆ มากขึ้น และเขียนตัวอักษร
หวัดขึ้น ทว่าในระยะหลัง อักษรแบบฮีราติคนี้ก็มีแบบและหน้าตาแปลก
ออกไปเป็นของตัวเองโดยเฉพาะ คงเหลือแต่เค้าให้เห็นว่ามีบางสิ่งบาง
อย่างคล้ายคลึงกันกับอักษรฮีโรกลิฟิคเท่านั้น

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 10

พัฒนาการของตัวอักษรอียิปต์




อย่างไรก็ดี ต่อมาอักษรแบบฮีราติคก็เปลี่ยนไปอีก คราวนี้กลายเป็น
ภาษาที่เรียกว่า เดโมติค (Demotic) ภาษาเขียน เดโมติคนี้เป็นภาษาที่
กลายไปมากจนมองไม่เห็นเค้าของภาษาฮีโรกลิฟิคอันเป็นต้นเค้าของเดิม
อีกเลย

และมีใช้กันในอาณาจักรอียิปต์ตั้งแต่สมัยแปดร้อยปีก่อนคริสตกาล
จนถึงยุคโรมันเรืองอำนาจ ภาษาเดโมติคกลายเป็นภาษาที่ใช้กันทั่วไปทั้ง
ในด้านธุรกิจ การค้า และการติดต่อสื่อสารทั่วไป ส่วนภาษาแบบเดิมคือ
ภาษาฮีโรกลิฟิค และภาษาฮีราติคนั้นก็พอจะมีใช้อยู่บ้างในระยะนั้น แต่
ทั้งสองภาษานี้ถูกเก็บไว้ใช้เป็นภาษาสำหรับพิธีทางศาสนา โดยพวกพระ
และพวกนักเขียนจารึกประจำศาสนสถานเท่านั้น

ภาษานี้ยังมีใช้พูดกันอยู่ในบรรดาชาวคริสเตียนที่สืบเชื้อสายมา
จากชาวอียิปต์โบราณ ภาษาคอปติค มีบทบาทสำคัญมาก ในการแปล
ภาษาอียิปต์โบราณ และจากการที่มีภาษาใช้เป็นของตนเองนี้เองที่ทำให้
เราสามารถทราบประวัติศาสตร์อันน่าสนใจของชาวอียิปต์โบราณได้
เพราะชาวอียิปต์เป็นผู้ที่ชอบจารึกเรื่องราวของตนเอง

01 HYROGRIFFIC LETTERS

HYROGRIFFICS 11

ตัวอย่างอักษรอียิปต์

01 HYROGRIFFIC LETTERS

ค

บรรณานุกรม

http://amad02.blogspot.com/2015/11/
hieroglyphic-2-600-hieratic-5-1799-3.html
https://guru.sanook.com/4006/

REFERENCE

THE LEGEND
OF HYROGRIFFICS

Egypt




( Thanks For Reading )