สถานการณ์สำคัญของโลกในศตวรรษที่21

สถาน
ก า ร ณ์
สาํ คั ญ
ของ

โลก
ใน
ศตวร
รษ
ที 2 1

เหตกุ ารณ์ วันที
11 กนั ยายน 2001

นโยบายของสหรัฐอเมริกาทเ่ี กย่ี วกบั ปญ หาความขดั แยง ระหวางปาเลสไตนแ ละอสิ ราา
เอลที่ผานมากวาคร่ึงศตวรรษ ไดส่ังสมความแคน เคืองตอสหรฐั อเมรกิ าในกลมุ ชาว
มสุ ลิมหวั รนุ แรง โดยเฉพาะเมอื่ สหรัฐอเมรกิ าเปน ประเทศมหาอาํ นาจทไ่ี มมปี ระเทศอืน่
สามารถถวงดลุ ไดเ หมอื นสมัยสงครามเย็น ดงั น้ันบุคคลเหลานัน้ จงึ เลือกวธิ ีการ
กอ การรา ยหลายรปู แบบเปนหนทางตอ สู ซ่ึงรวมถงึ วิธกี ารพลชี พี ของตน

นบั ต้ังแต ค.ศ.1983 ท่ีมกี ารกอวนิ าศกรรมอจู อดเรอื อเมริกนั ในนครเบรุต ประเทศ
เลบานอน ซึ่งมผี ูเสยี ชีวติ ถงึ 240 คน แลว กลุม กอการรายก็มีความพยายามกอ
วินาศกรรมตอ ทรพั ยส ินของรฐั บาลและชีวิตชาวอเมริกันเพ่ิมขึน้ เรอ่ื ยๆ เชน การกอ
วนิ าศกรรมอาคารเวิลดเ ทรด ท่นี ครนิวยอรกใน ค.ศ.1993 ซง่ึ มผี ูไดร บั บาดเจ็บนบั พัน
คนและผเู สยี ชวี ิตจํานวนหนงึ่ ตอ มาาในป ค.ศ.1995 มีการวางระเบดิ ที่เมืองโอคลาโฮ
มาาซติ ี้ [Oklahoma City] มลรัฐโอคลาโฮมา ทาํ ใหม ผี ูเสียชวี ติ 168 คน หลงั จาก
นน้ั ใน ค.ศ.1998 มีการวางระเบิดสถาานทตู สหรัฐอเมรกิ าที่ประเทศเคนยาและ
แทนซาเนีย ทําใหม ีผเู สียชวี ติ 224 คน บาดเจ็บอกี 5,000 กวา คน เหตกุ ารณเหลานี้
แมจ ะทาํ ใหรฐั บาลสหรัฐอเมรกิ าเพิ่มความระมดั ระวงั เหตกุ อ การราน แตกย็ ังไมไ ด
ดําเนนิ นโยบายตอ ตานลัทธิกอ การราายอยา งเปน รูปธรรม จนกระท่งั เหตุการณเมือ่ วนั
ที่ 11 กันยายน ค.ศ.2001 เมอ่ื อาคารเวลิ ดเ ทรดทน่ี ครนิวยอรก และอาคารเพนตากอน
[Pentagon] หรอื หนว ยงานของกระทรวงกลาโหม สหรัฐอเมริกาในกรงุ วอชิงตันถกู
โจมตแี บบพลีชพี โดยเครอื่ งบนิ โดยสารอเมริกนั ท่ผี กู อการรายจีม้ า

เหตกุ ารณค ร้ังนสี้ รา งความเสยี หายท่ีไมอาจประเมนิ ได โดยเฉพาะชีวติ ของผบู รสิ ุทธิ์
หลายพันคนทอี่ ยใู นอาคารดังกลา วเปน เหยือ่ ของการกอการราย ปญหาท่ีเกิดขนึ้ เปน
ผลกระทบโดยตรงจากการดําเนินนโยบายตางประเทศของสหรัฐอเมริกา ซึง่ ชาว
อเมริกาจํานวนมากมไิ ดต ระหนกั ถงึ ผลกระทบดงั กลา วมากอน หลังจากนั้นรัฐบาลของ
ประธานาธิบดี จอรจ วอลเกอร บุช [George Walker Bush ค.ศ.2001 - 2008]
ไดประกาศนโยบายตอตา นลทั ธกิ อการรา ยอยา งเปน รปู ธรรม

เหตกุ ารณ 11 กนั ยายนไดส งผลกระทบอยางกวางขวางและรุนแรง เพราะทําให
สหรัฐอเมริกาดําเนนิ นโยบายตอตานลทั ธกิ อการรา ยทุกรูปแบบอยางแข็งกรา วและได
ตอบโตก ลุมกอ การรา ยโดยการทาํ สงครามในอัฟกานสิ ถาน นอกจากน้ยี งั ทําสงคราม
กบั อิรัก และดาํ เนินนโยบายเผชญิ หนากับประเทศที่สหรฐั อเมรกิ ากลาวหาวา เปนแกนนํา
แหง ความชัว่ รา ย เชน เกาหลเี หนือและอิหรา น สงผลใหเ กดิ ความตงึ เครียดในโลกสังคม
ปจ จบุ นั

ภ าว ะ โลก ร้อ น

Global Warming

• ภาวะโลกรอ น [Global Warming] หมายถึง การทีอ่ ณุ หภมู เิ ฉล่ียบนโลกสงู ขึ้นไมวา จะ
เปน อากาศบริเวณใกลผวิ โลกและน้ําในมหาสมทุ ร ในชวง 100 ปทผ่ี านมาอณุ หภมู เิ ฉลี่ย
ของโลกสูงข้ึนถงึ 0.74 - 0.18 องศาเซลเซยี ส และจากแบบจาํ ลองการคาดคะเนภูมิ
อากาศพบวาาในป พ.ศ.2544 - 2643 อุณหภูมเิ ฉล่ยี ของโลกจะเพม่ิ ขึ้นถึง 1.1 - 6.4
องศาเซลเซียส

• สาเหตทุ ที่ าํ ใหเกิดภาวะโลกรอนก็เพราะวา กา ซเรอื นกระจกท่เี พ่ิมข้นึ จากการทํากิจกรรม
ตางๆของมนุษย ไมวาจะเปน การเผาผลาญถานหนิ และเชอื้ เพลงิ รวมไปถงึ สารเคมที ่มี สี ว น
ผสมของกา ซเรือนกระจกทมี่ นุษยใช และอ่นื ๆอกี มากมาย จงึ ทําใหกา ซเรือนกระจกเหลา น้ี
ลอยข้นึ ไปรวมตัวกันอยบู นช้นั บรรยากาศของโลกทําใหรังสีของดวงอาทิตยท ่ีควรจะ
สะทอนกลบั ออกไปในปรมิ าณทเี่ หมาะสม กลบั ถกู กา ซเรอื นกระจกเหลาน้ีกักเกบ็ ไว ทําให
อุณหภูมขิ องโลกคอ ยๆสูงขน้ึ จากเดิม

• ผลกระทบของภาวะโลกรอ นนั้นกม็ ีใหเราเห็นกันอยบู อยๆ สภาพลมฟา อากาศที่ผดิ แปลก
ไปจากเดมิ ภัยธรรมชาตทิ ่ีรนุ แรงมากขึน้ น้ําทว ม แผนดนิ ไหว พายทุ ่ีรุนแรง อากาศท่รี อ น
ผิดปกตจิ นมคี นเสียชีวิต รวมไปถึงโรคระบาดชนิดใหมๆ หรือโรคระบาดท่เี คยหายไปจาก
โลกน้ีแลวกก็ ลับมาาใหเ ราไดเ ห็นใหม และพาหะนําโรคท่เี พิ่มจาํ นวนมากขน้ึ

วกิ ฤตการณส์ งิ แวดล้อม

ปญหาโลกรอนและการทาํ ลายชั้นโอโซน

• การทาํ ลายชัน้ โอนโซนของบรรยากาศ หมายถงึ การทีก่ า ซสว นนอย ไดแ ก ออกไซด
ของไนโตรเจน มีเทน และคลอโรฟลูออโรคารบ อน ซ่ึงเกดิ จากโรงงานอุตสาหกรรมถูก
ปลอ ยขึน้ สูบ รรยากาศและไปทําลายชน้ั โอโซนจนเปน ชอ งโหว ทาํ ใหร งั สีอลั ตราไวโอเลตท่ี
เปนอนั ตรายตอสง่ิ มชี วี ิตสองถึงพืน้ โลก ปกติโอโซนเปนกา ซท่มี ีปรมิ าณตางกนั ตง้ั แต
ระดบั น้าํ ทะเลจนถึงความสูง 60 กโิ ลเมตร แตในระดับความสูงมีประโยชนส ําคัญ 2
ประการ คอื ชว ยกรองรังสี UV ไวรอยละ 70 - 90 และทาํ หนาทีเ่ ปน กาซเรอื นกระจก
เพื่อชวยรักษาอุณหถมู ขิ องโลก

ปรากฏการณเ อลนีโญ [El Nino Phenomena]

เอลนโี ญ [El niño] เปนชือ่ ของกระแสน้าํ อนุ ท่ีไหลเลยี บชายฝง ทะเลของประเทศเปรูลงไป
ทางใตทุก 2 - 3 ป กระแสนํ้าอนุ น้จี ะไหลเขา แทนท่กี ระแสนํ้าเย็นท่ีอยตู ามชายฝง เปรูนานประมาณ
2 - 3 เดือน มีผลทําใหเ กิดฝนตกและดินถลม อยางรุนแรง ในประเทศเปรูและเอกวาดอร

• ปรากฏการณเอลนีโญมชี ือ่ เรยี กอยา งเปนทางการวา “El Niño – Southern Oscillation”
เรียกอยางสนั้ วา "ENSO" ซง่ึ หมายถึง การเปล่ยี นแปลงซึ่งเกดิ ข้ึนบรเิ วณมหาสมทุ รแปซิฟกตอน
ใต โดยกระแสลมสนิ คา ตะวนั ออกออ นกาํ ลงั กระแสลมพืน้ ผิวเปลย่ี นทิศทาง พัดจากประเทศ
อนิ โดนีเซีย และออสเตรเลยี ตอนเหนือไปทางตะวนั ออก แลว ยกตวั ขึน้ เเหนือชายฝงทวีปอเมริกาใต
กอ ใหเกิดฝนตกหนักและแผนดินถลม ในประเทศเปรูและเอกวาดอร กระแสลมพัดกระแสนํ้าอุน บนพ้นื
ผิวมหาสมทุ รแปซิฟกไปรวมกันบริเวณชายฝงประเทศเปรู ทาํ ใหก ระแสน้ําเย็นใตม หาสมทุ รไม
สามารถลอยตัวขึ้นมาได ทาํ ใหบรเิ วณชายฝงขาดธาตอุ าหารสาํ หรับปลา และนกทะเล
ปรากฏการณเ อลนีโญทาํ ใหฝนตกหนกั ในตอนเหนือของทวปี อเมรกิ าใต แตยังกอใหเกดิ ความแหง
แลงในเอเชยี ตะวันออกเฉยี งใต และออสเตรเลยี ตอนเหนือ การท่เี กดิ ไฟไหมปา อยางรุนแรงใน
ประเทศอินโดนเี ซีย อิทธพิ ลของปรากฏการณเอลนีโญ ไมม ีผลกระทบอยา งรุนแรงในประเทศไทย
ความแหงแลงทีเ่ กิดขึน้ เปนผลจากปรากฏการณจ ริงแตปริมาณน้าํ ฝนไมแตกตา งจากปกติมากนัก
อาจเกิดจากปริมาณน้าํ ฝนทลี่ ดลงและการกระจายของฝนลดลงกวา าสภาพปกติ

ลานญี า
• ความหมายของลานีญา มีสภาวะตรงขามเอลนโี ญ ปรากฏการณลานญี าเกิดข้นึ ไดทกุ 2 - 3
ป และปกตจิ ะเกดิ ขน้ึ นานประมาณ 9 - 12 เดือน แตบางาครัง้ อาจปรากฏอยไู ดนานถงึ 2ป
• การเกดิ ลานีญา คือ ลมคา ตะวันออกเฉียงใตท ่พี ัดปกคลุมเหนอื มหาสมุทรแปซิฟกเขตรอนมี
กาํ ลังแรงมากกวาปกติและพัดพาผวิ น้าํ ทะเลท่ีอนุ จากตะวนั ออกไปสะสมอยูทางตะวันตกมากย่ิงข้นึ
ทาํ ใหบ ริเวณแปซิฟก ตะวนั ตก รวมทัง้ บริเวณตะวันออกและตะวันออกเฉยี งใตข องเอเชียมอี ุณหภมู ิ
สูงน้ําทะเลสงู ขน้ึ สงผลใหอ ากาศเหนือบริเวณดงั กลาวมีการลอยตัวข้ึนและกลั่นตัวเปนเมฆและฝน
สวนนแปซิฟกตะวนั นออกนอกฝง ประเทศเปรูและเอกวาดอรน้นั ขบวนการไหลขึ้นของนํ้าเยน็ นระดบั
ลา งไปสผู ิวน้าํ [upwelling] จะเปน ไปอยา งตอเนือ่ งและรุนแรง อณุ หภูมทิ ่ีผิวนาํ้ ทะเลจึงลดลงตา่ํ
กวา ปกติ

ผลกระทบของลานีญา
• ปรากฏการณล านีญา ทาํ ใหออสเตรเลยี อินโดนีเซีย และฟลปิ ปนสมีแนวโนมท่ีจะมฝี นมากและมนี า้ํ
ทวม ขณะทบ่ี ริเวณแปซิฟกเขตตะวันออกมฝี นนอยและแหง แลง และแอฟรกิ าใตม ีแนวโนมที่จะมีฝน
มากกวาปกติ บริเวณตะวนั ออกของแอฟริกาและตอนใตข องอเมริกาใตมฝี นนอ ยและเส่ียงตอการ
เกิดความแหง แลง และในสหรัฐอเมริกาชวงที่เกิดปรากฏการณล านญี าจะแหง แลง กวาปกติ

วิกฤตการณพ ลงั งาน

วิกฤตการณนํา้ มนั วิกฤตพลงั งานในความตองการน้ํามันมากกวา ความสามารถในการจดั หา ทาํ ใหไ ม
สามารถหาพลังงานรูปแบบอ่นื มาทดแทนนา้ํ มนั ไดใ นระยะเวลาอนั ส้ัน การรบั มอื กับปญหาจงึ ตองทาํ ทงั้
หาพลงั งานรูปแบบอื่นเพ่มิ เติม โดยมีผลกระทบตอ สง่ิ แวดลอ มนอ ยเนนประหยัดหรือใชพลังงานทุกรูป
แบบใหมปี ระสิทธภิ าพสงู สดุ รวมทง้ั การเรียกรอ งและสรางจิตสํานึกใหป ระหยัดพลงั งานและทรพั ยากร
ทกุ ชนดิ ตองทําอยา งตอเน่อื ง หวงั ผลไดในระยะยาว ท่ีทาํ ไดท นั ทีคือรัฐบาลจะตองประชาสัมพันธให
ประชาชนทวั่ ไปทราบถึงปญ หาการขาดแคลนและราคาพลังงานที่กาํ ลังเกดิ ขึ้นนี้ และเสนอแนะวธิ กี าร
ประหยัดพลังงาน เพอ่ื ลดผลกระทบท่จี ะเกดิ แกท กุ คนเสยี แตเนน่ิ ๆการปลอ ยใหป ระชาชนเขาใจผดิ หรือ
ไมม กี ารเตรยี มตัวรับสถานการณจะทําใหเ กดิ ผลรายอยา งรนุ แรงแกร ะบบเศรษฐกจิ ของประเทศของเรา
เปนอยา งย่ิงจะตอ งทาํ ใหราคาพลงั งานสะทอ นตนทุนที่แทจรงิ คือตน ทุนในการจัดหาบวกตนทนุ สิ่ง
แวดลอ ม พลงั งานทีใ่ ชแ ลว มีผลกระทบตอ สิง่ แวดลอมสูงก็ควรมีตนทุนดานส่ิงแวดลอมสูงราาคายอ ม
นา จะสงู กวา พลังงานที่เปน มิตรกับสิง่ แวดลอมไมค วรทจี่ ะอุดหนนุ ใหราคานํา้ มนั ถกู กวา ตนทนุ ในการ
จดั หาหรอื ถูกกวาราาคานาํ เขา การสนบั สนนุ ดา นราคาอาจทําไดโ ดยการเอาเงินงบประมาณแผน ดนิ
เขา ไปอดุ หนุน หรือกูเงินจากกองทนุ นาํ้ มันและใชคืนในภายหลงั วิธีแรก เปน การกระทําทไ่ี มเ ปน ธรรม
เพราะเปนการนําเงินภาษอี ากรของคนทง้ั ประเทศมาอุดหนนุ ผูใชน ํา้ มนั ประเทศไทยไมเ คยทําเพราะไมม งี บ
ประมาณเพยี งพอทจ่ี ะทาํ วธิ ที ี่สอง คอื การใชเงนิ จากกองทนุ นาํ้ มันซงึ่ ประเทศไทยใชมาตลอด โดยเฉพาะ
ป 2546 - 2547 ทําใหก องทนุ ฯเปนหนม้ี ีเงินตดิ ลบเกอื บแสนลา นบาท แมว ิธเี ปน หน้ีกองทุนฯจะทําให
ราคานํ้ามนั ไมขนึ้ ลงเร็วนกั ใหโ อกาสประชาชนในการปรับตวั แตทาํ ใหเกดิ การใชนา้ํ มนั อยางไมมี
ประสิทธภิ าพเพราะผูใชไ มท ราบราคาทแี่ ทจ รงิ เมอื่ ราคาตลาดโลกสงู ผใู ชในประเทศไมทราบและยงั คงซอื้
นาํ้ มันไดในราคาทีต่ ่าํ กวา ทําใหไมสนใจประหยัดเทาท่คี วรสนบั สนนุ ใหห นว ยงานของรฐั และประชาชน
ท่ัวไปใชอ ปุ กรณเ คร่ืองจกั รประหยัดพลงั งาน โดยทําใหสินคา เหลานีม้ ีราคาถกู กวา สนิ คา ทไี่ มประหยดั
พลังงานโดยการลดภาษีหรือใหเงนิ อดุ หนุนโดยตรง ซ่ึงไมวา เปนการกระทาํ ท่ีไมย ตุ ธิ รรม เพราะการนาํ
เงินภาษีมาใชใ นเรือ่ งนี้จะเปน ประโยชนกับประเทศสวนรวม ทุกคนไดป ระโยชนจากการประหยัด สง เสรมิ
ใหข า ราชการและประชาชนเดินทางใหน อยท่ีสดุ ซึ่งทาํ ไดโ ดยการสรา งระบบที่ขาราชการทํางานและ
บรกิ ารประชาชนจากชมุ ชนทตี่ นอยอู าศยั ใชโทรศพั ท โทรสาร และอี-เมลในการใหบริการประชาชนมาก
ข้นึ และจดั ผังเมอื งใหบาน ที่ทํางาน โรงเรยี น ตลาด และโรงพยาบาล อยใู นระยะท่ีเดนิ หรอื ใชจักรยาน
เดินทางถงึ กันไดหมดดวยความปลอดภัย และจดั ใหม ีระบบขนส่งมวลชนระหวางชุมชนหรอื เมือง

วิกฤตเศรษฐกิจ ค.ศ.2008

• ปญหาวิกฤตการณแฮมเบอรเ กอร ทเี่ ปน ปญ หาทเ่ี กิดขนึ้ ในป พ.ศ.2551 [2008] เนื่องจากความ
ผิดพลาดของสหรฐั อเมริกาในการจัดการสนิ เช่อื อสังหารมิ ทรัพยและการกาํ กับดแู ลกลมุ วาณิชธน
กิจ [investment banker] อยางไมรัดกมุ จนเกดิ ปญ หาขาดสภาพคลองและคกุ คามความมน่ั คง
ของสถาบนั การเงนิ ซง่ึ แตกตา งจากวกิ ฤตตม ยาํ กงุ เมอ่ื ป 2540 ทมี่ สี าเหตจุ ากความผิดพลาดใน
การดําเนนิ นโยบายอัตราแลกเปลี่ยนของไทยจนมีทุนสาํ รองระหวา งประเทศไมเพยี งพอ ประกอบ
กบั สถานบันการเงนิ มปี ญ หา
• วิกฤตการณแ ฮมเบอรเ กอรเปน ปญหาท่ีเกิดจาก "ซับไพรม "[sub-prime] คือ ลกู หนเี้ งินก[ู ซ้อื
บานและอสงั หารมิ ทรพั ย] ที่มีเครดิตตํ่ากวาระดับมาตรฐานท่ีสถานบนั การเงินกําหนดไวท ีจ่ ะปลอย
กไู ด ซ่งึ ในกรณีเกดิ จากปญหา sub-prime mortgage ในประเทศสหรฐั อเมริกา หรอื สนิ เชือ่ ที่
ปลอ ยใหก ูใหก บั ลกู หนี้ท่ีมีเครดิตทางการเงินตาํ่ กวาระดบั มาตรฐานโดยใชอ สังหารมิ ทรัพยเปน หลกั
ทรพั ยค้ําประกัน จนเกดิ ปญ หาลกุ ลามทําใหบ ริษัทเงนิ ทนุ ยักษใ หญข องสหรัฐอเมริกาถงึ กบั ลม
ละลายนน้ั เนอื่ งจาากลกู หนก้ี ลุม "ซับไพรม" นส้ี ถาบันทางการเงินท่ัวไปจะไมปลอ ยกู จึงมีการตงั้
บรษิ ัทอิสระมาปลอยกแู ทน สว นเงนิ ท่บี ริษัทเหลา นนั้ นํามาปลอยกกู ใ็ ชว ิธีออกตราสารหน้ีแลว ใช
อสังหารมิ ทรพั ยข องลกู หนีค้ ้ําประกนั ตราสารหนอ้ี ีกที ถา เกิดมปี ญหาลกู หนผ้ี ดิ ชําระหนี้ บรษิ ัท
เหลา นน้ั ก็จะขายอสงั หารมิ ทรพั ยข องลกู หน้เี พือ่ นาํ เงนิ ไปจา ยคืนใหค นทซ่ี ื้อตราสารหน้ี ธนาคารยึด
ทรัพยขาดทอดตลาด แลว เอาเงนิ มาจา ยใหผฝู ากเงินหลายปทีผ่ านมาสหรัฐอเมรกิ ามลี ูกหน้ซี บั ไพร
มเกดิ มากมายเพราะราคาอสงั หารมิ ทรพั ยในสหรัฐอเมริกาสงู ข้ึนอยา งรวดเรว็ พรอ มกับการขาย
ตราสารหน้อี อกไปท่ัวโลก พอมาปท่เี ศรษฐกจิ สหรัฐอเมรกิ าเร่มิ ไมค อยดลี ูกหน้กี ลมุ ซับไพรม นี้เรมิ่
ไมจา ยหนี้มากข้ึน ขณะเดยี วกนั อสังหาริมทรพั ยใ นสหรัฐอเมริการาคาตก สงผลใหบริษทั ทป่ี ลอยกู
เงินก็เริ่มขาดมือไมส ามารถจา ยเงนิ ใหกับผูท ซี่ ื้อตราสารหน้ี ผลที่ตามมาคอื กองทุนเฮดจฟ นด
ตางๆขาดทุนอยางมากจากตราสารหนีท้ ี่ถือไว จากกรณนี ธี้ นาคารกลางทงั้ ในสหรฐั อเมริกา
[เฟด] อยี ู และญ่ีปุน มีการอดั ฉดี เงินจาํ นวนมหาศาลกวา 2 แสนลา นดอลลาร หรือประมาณ 8
ลา นลานบาท เพื่อสกดั ปญหาไมใหลกุ ลามกลายเปนวกิ ฤตการเงนิ ละลอกใหม

สาเหตขุ องวิกฤตเศรษฐกจิ

1.สหรฐั อเมรกิ ามีทุนไหลเขา ไปในประเทศมากจนลน ออกไปในภาคอสังหาริมทรพั ยเ กิดฟองสบเู กง็ กําไร
กนั ข้ึน ตนเหตุทีท่ ําใหสหรัฐอเมริกามเี งนิ ทุนไหลเขามากและไดมาในราคาต่าํ กวาชาวโลกอน่ื ๆก็เน่อื งจาก
ดอลลารสหรฐั เปนเงินสกุลหลกั ซ่ึงเปนทน่ี า เชอื่ ถอื ของชาวโลกมายาวนาน ปจ จบุ ันมเี งนิ ดอลลารไ หล
เวียนเปน ทุนและหนอ้ี ยูในตางประเทศเปนจาํ นวนมหาศาลเม่อื สหรัฐจะใชคืนเงินตน และดอกเบ้ยี ก็ทําได
ดว ยการพิมพธ นบตั รให แถมสหรัฐยงั เปน ประเทศเดยี วที่ทาํ ไดเพราราะดอลลารเปนเงินสกุลหลกั ของ
โลก มีคนเรยี กสง่ิ นี้วา exorbitant privilege [อภสิ ทิ ธเิ์ กนิ กวาสมควร] ของสหรัฐอกี ทัง้ นโยบาย
กระตุนเศรษฐกจิ หลงั เหตกุ ารณ 9/11 และการท่ีมที นุ มากทาํ ใหชว งเวลา 5-6 ป กอน 2007 ผูคนใน
สหรัฐกูเ งินผอนบา นกนั ไดงาย เกิดการเก็งกําไรจนเปนฟองสบรู าคาบาน ยัดเยียดใหก ูท งั้ ทีไ่ มม ปี ญ ญา
ผอ นสงแตก็ไมกลวั กันเพราะม่ันใจวา ราคาบานจะสงู ข้ึนเรือ่ ยๆกําไรจากราคาบา นจะคมุ ดอกเบย้ี ท่ตี อง
จา ย นกั คา งเงินทง้ั หลายรื่นเริงกับความรอ นแรงของธรุ กิจ mortgage [จาํ นองอสงั หารมิ ทรพั ย]
โดยไมก ังวลวาฟองสบูอสังหารมิ ทรัพยจะแตกและมนั ก็แตกจรงิ ๆ
2.สาเหตุทีส่ องคอื ความโลภในธรุ กิจ mortgage ผูทําธุรกจิ ไมวา ธนาคารเพอื่ ที่อยอู าศยั สถาบนั การ
เงิน บรษิ ัทประกันภยั วานชิ ธนกจิ ฯลฯ คดิ ประดิษฐตราสารไมว า จะเปน หนุ กหู นุ หรือ อนุพันธ
[derivatives] ประหลาดๆออกมามากมายหลายตัวทไ่ี มมีใครเขา ใจถึงผลกระทบหากวามนั มกี าร
ผนั ผวนไปในทางลบตราสารเหลา นใี้ ชกันอยา างกวา งขวาง เนือ่ งจากใหผลประโยชนตอบแทนสูงและ
ปอ งกนั ความเส่ยี งไดใ นระดับหน่งึ คนเลยแหกันมาลงทุนตราสารพวกนี้กันมาก
วาณิชธนกจิ 5 บริษัทใหญ คอื Bear Sterns/ Merrill Lynch/ Lehman Brothers/ Goldman
Sachs/ Morgan Stanley ทาํ ธรุ กจิ เชนนโ้ี ดยขาดการควบคุมเขมงวดจากรฐั เหมอื นสถาบันการเงนิ
ทวั่ ไปท่ีมแี หลง เงินทนุ จากเงินฝากในขณะท่ีวาณิชธนกจิ อยูไดด วยการกเู งนิ มาตอ เงินเม่ือทุกอยางสะดุด
กูเงินอกี ไมได หุนก็ตก [ถงึ กูไดก็แพงกวา เกา] กข็ าดสภาพคลอ งซงึ่ เปนหวั ใจของการประกอบธุรกจิ
ถาไมมีใครเอาเงนิ มาชวยใสใ หกต็ องปด บริษัทไปหรอื ถาดกี วา หนอ ยก็ถกู เทกโอเวอร ทั้งหมดนมี้ ัน
พวั พนั เพราะไมร ูวา ใครซื้อใครไวมากนอยแคไหน รูแตวา มันเกี่ยวขอ งกันอยหู ากปลอยใหร ายใหญเ ชน
AIG ลม ไปกอ็ าจเกิดผลกระทบกวา งไกลได กเ็ ลยตอ งมกี ารอุมดงั ที่เห็นกัน
3.ความไมร ไู มเ ขา ใจและงมงายของคนซือ้ ตราสารใหมๆ [ลงทุน] เพราะดูเหมอื นจะใหผ ลตอบแทนสูง
และดูปลอดภยั ปจจบุ นั นวตั กรรมตราสารมพี ิสดารกวา นี้มากมาย [เชน เอาไปผูกไวกบั ดชั นีหนุ ดชั นี
น้ําฝน ราคาน้าํ มัน ฯลฯ เพ่อื ประกันความเสยี่ ง] ซ่ึงเมอื่ ลงทนุ อยางไมร ไู มเขา ใจ ผลทตี่ ามมากค็ ือเจง
ลกู เดียว

ผลกระทบของวกิ ฤตเศรษฐกิจ

วกิ ฤตเศรษฐกจิ ครัง้ นที้ าํ ใหส ภาพคลอ งในระบบการเงินโลกเกดิ ความตึงตัวอยาง
รนุ แรง [Credit Crunch] การกยู ืมเงนิ ของธุรกิจตางๆในตลาดตา งประเทศตอ งเปลย่ี น
มาพ่ึงสินเชื่อภายในประเทศแทน แตสภาพคลอ งภายในประเทศทตี่ งึ ตัวขึ้นอยา งรวดเร็วสง
ผลใหอัตราดอกเบย้ี เงินกใู นประเทศสงู ข้นึ ตามไปดวยการขอสนิ เชือ่ จากสถาบันการเงินใน
ประเทศก็จะมีอปุ สรรคมากท้งั มตี นทุนสูงขึน้ ดว ยธุรกิจขนาดกลางและขนาดเลก็ [SMEs]
จะไดรับผลกระทบอยางหนกั เพราะการดาํ เนินธุรกิจและการลงทนุ จะมอี ุปสรรคและปญหา
มากยงิ่ ข้นึ นอกจากน้จี าํ นวนคนตกงานท่ัวโลกจะเพิ่มสูงมากข้นึ ประมาณกนั วาเม่ือสิน้
ค.ศ.2009 คนวา งงานทวั่ โลกจะมีมากกวา 200 ลา นคนกองทนุ การเงินระหวา งประเทศ
[IMF] รายงานวาสถาบนั การเงินทวั่ โลกไดรบั ความเสยี หายกวา า 1.4 ลา นลา นดอลลาร
สหรัฐและตองมีการเพม่ิ ทนุ อีก 5.75 แสนลานดอลลารส หรัฐท้งั เกดิ ภาวะถดถอยทาง
เศรษฐกจิ ครั้งใหญทัว่ โลกการฟน ตัวของเศรษฐกิจโลกจงึ อาจใชเวลาหลายปซึ่งคาดคะเน
กนั วาใน ค.ศ.2010 อาจเริ่มฟนตัวได

ในกรณขี องประเทศไทยวกิ ฤตที่เกดิ ข้นึ มีผลกระทบตอ ภาคการสง ออกเพราะ
สหรัฐอเมริกาสหภาพยุโรปและญปี่ นุ เปน ตลาดสนิ คาออกไทยรอ ยละ 35 ที่เหลือเปนการ
สง ออกไปยงั ประเทศอ่นื ๆความตองการซอื้ สนิ คา ของตา งประเทศจะลดนอยลงและทาํ ให
การสงออกของไทยลดลงตามไปดวยอุตสาหกรรมทไ่ี ดรบั ผลกระทบอยางรุนแรงคอื
เสื้อผา สาํ เรจ็ รปู อาหารทะเล เฟอรน ิเจอร เซรามิก อัญมณี และเครื่องประดับ การตกตํ่า
ของสินคา สง ออกมผี ลตอ กาารเจรญิ เติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศการทอ งเท่ยี วซ่ึงทาํ
รายไดใหแกประเทศปละ 5 - 6 แสนลา นบาทกเ็ สยี หายดว ยเพราะจํานวนนักทองเทยี่ วตา ง
ชาตลิ ดจํานวนลงการสงออกที่ลดนอ ยลงอยาางตอ เนอื่ งและการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่
ชะลอตัวลงยงั ทาํ ใหก ําลงั ซอื้ ของประชาชนลดลงไปดวย นายกรัฐมนตรีของไทยในขณะ
นั้นคือนายสมคั ร สุนทรเวช จึงประกาศมาตรการบรรเทาผลกระทบตอเศรษฐกจิ ดว ย
"แผน 5.มาตรการ 5 เดือนฝา วกิ ฤตเพือ่ คนไทยดวยกนั "

กลา วโดยสรปุ ปจ จุบันแมม นษุ ยจะผานประสบการณหายนะในสงครามโลกครง้ั ที่ 1 และ
สงครามโลกครง้ั ที่ 2 จนเกดิ ความพยายามท่จี ะอยูรว มกันโดนเสรี แตโดยพนื้ ฐานทางความ
คดิ แลวมนษุ ยกม็ ีความแตกตา งกนั มาก ความขดั แยงทางศาสนาและเช้อื ชาตทิ ี่สามารถจะ
ทําความเขา ใจระหวา งกันไดกลับหลายเปน ปญหาใหญทีย่ ังคงแบงสงั คมมนษุ ยอ อกเปนฝก
เปนฝาย ขณะเดียวกนั ความกาวหนา ทางเทคโนโลยีกท็ ําใหมนุษยแสวงหาความสะดวกสบาย
ในการดาํ เนินชวี ติ จนกลายาเปน "การทาํ ลายโลก" โดยไมรตู วั สถานการณสําคัญในคริสต
ศตวรรษท่ี 21 ท่ีมีผลกระทบตอ ประชาคมโลกในวงกวา งและสงผลสบื เน่อื งยาวนานดัง
ตวั อยางทีย่ กมาศกึ ษาขา งตน นี้ชใ้ี หเหน็ วาหากมนษุ ยไมใชบทเรียนทางประวัติศาสตรใหเ ปน
ประโยชนในการแกป ญหาและรว มมอื กันในดา นตา งๆกนั อยา งจรงิ จังตลอดจนยังไมชวยกัน
อนุรกั ษหรือใช้ ท รัพยากรธรรมชาติอยางรอบคอบแลว ปญหาใหญท่เี กินกําลังจะแกไขไดก ็
คงจะเกิดขึ้นในสงั คมมนุษยในไมช า นอี้ ันจะสงผลรายแรงไปยังผคู นรนุ หลงั ดว ย

COVID-19 คืออะไร

• โรคโควิด 19 คือโรคตดิ ตอ ซงึ่ เกิดจากไวรัสโคโรนาชนิดท่มี กี ารคน พบลา สุด
• ไวรัสและโรคอุบัติใหมน้ไี มเ ปนที่รจู กั เลยกอนจะมกี ารระบาดใน เมอื งอฮู ่ัน ประเทศจนี ใน
เดือนธนั วาคมป 2019
• ขณะน้ีโรคโควิด 19 มกี ารระบาดใหญไ ปท่วั สง ใหก ระทบแกห ลายประเทศทว่ั โลก

ตน กําเนดิ ของไวรัส

• ตนตอของไวรสั นา จะมาจากการที่ไวรสั จากสัตวตวั กลางระบาดมาสูคน
• ผูปว ยรายแรกเทาท่ีทราบกนั เรม่ิ มีอาการตัง้ แตว นั ที่ 1 ธันวาคม และไมมคี วามเชอ่ื มโยง
กบั ตลาดตองสงสัยในเมืองอูฮั่น ประเทศจีน แตผ ูปว ยหลายรายอาจมีมาต้งั แตชว งกลาง
เดอื นพฤศจกิ ายนหรือกอนหนา นนั้
• มีการเกบ็ ตัวอยา งจากสิ่งแวดลอมในตลาดไปสง ตรวจและพบเช้ือไวรสั และพบมากที่สุด
ในบริเวณทค่ี า สัตวปาและสัตวเล้ียงในฟารม
• ตลาดอาจเปนตน กําเนดิ ของไวรัส หรืออาจมีบทบาทในการขยายวงของการระบาดระยะ
เร่มิ แรก

การแพรเ ชอ้ื

• โรคโควิด19 นี้โดยหลกั แลวแพรจ ากคนสูคนผา นทางฝอยละอองจากจมูกหรอื ปากซงึ่ ขับ
ออกมาเมอ่ื ผปู วย ไอหรือจาม เรารับเชอื้ ไดจากการหายใจเอาฝอยละอองเขา ไปจากผปู ว ย
หรอื จากการเอามือไปจับพ้นื ผวิ ทีม่ ฝี อยละอองเหลาน้นั และมาจบั ตามใบหนา
• ระยะเวลานบั จากการตดิ เชื้อและการแสดงอาการ [ระยะฟกตวั ] มีตัง้ แต 1 - 14 วนั และมี
คา เฉลยี่ อยูท่ี 5 - 6 วันเกิน 97% ของผูป วยเร่มิ มีอาการภายใน 14 วนั
• การเพิม่ จํานวนของไวรสั เกดิ ขึน้ ในระบบทางเดนิ หายใจสว นบนและในปอด มีงานวิจยั ใน
ชวงแรกระบุวา การเพมิ่ จํานวนของไวรัสไดใ นระบบทางเดินอาหาร แตการตดิ ตอ โดยระบบ
ทางเดินอาหารยังไมเ ปนท่ยี ืนยนั
• ชว งพคี ของการแพรเช้อื นาจะเกิดขนึ้ ในชว งแรกทแี่ สดงอาการและลดลงหลังจากนนั้
• การแพรเ ช้ือกอนแสดงอาการอาจเกิดข้ึนได อยางไรกต็ ามหากไมม ีอาการไอ [กลไก
หลกั ในการขับไวรสั ออกมา] อาจจาํ กดั การแพรเ ชื้อในชวงน้ัน

เหตกุ ารณระบาดเปน วงกวา ง

เหตุการณร ะบาดเปนวงกวา งเกดิ เมื่อคนหนึ่งคนแพรเ ชอ้ื ไวรัสไปสคู นกลมุ ใหญผดิ ปกติ
สถานการณทจี่ ะทวคี วามรนุ แรงของการระบาดเปนวงกวา งรวมถึง
• การชุมนุมขนาดใหญ
• ประชากรสงู อายุ
• ประชากรไรถ ่ินฐาน
• การสมั ผัสโรคจากตางประเทศ
• ความหนาแนน ของเขตเมือง
• ระบบสาธารณสขุ ไมเ ขม แข็ง
• รัฐบาลขาดความโปรง ใส
• ส่ือขาดเสรีภาพ

ลกั ษณะจําเพาะ
อตั ราการแพรเ ชือ้ และควาามรนุ แรง

• Basic Reproductive Rate [RO] คอื คา เฉลีย่ ท่ีผูปวย 1 คนจะแพรเชอ้ื ใหค นอ่นื ใน
กลมุ ประชากรที่มคี วามไวตอการรบั เช้อื คา RO ของโรคโควิด19 อยทู ีป่ ระมาณ 2 และ 4
• Clinical Onset Interval คือ ชวงเวลาแสดงอาการในผปู วยรายตอ ๆกนั ในหว งโซของ
การแพรร ะบาด ในงานวจิ ัยสว นใหญเวลาาเฉลยี่ อยทู ่ี 4 และ 5 วัน
• Case Fatality Ratio [CFR] หรอื อตั ราการเสยี ชวี ิต คอื สดั สวนของผปู วยท่ีถงึ แก
ชวี ิตอตั ราครา วๆของท่ัวโลกอยทู ่ี 7 % [ธนั วาคม 2019 - พฤษภาคม 2020]

กลุมเสย่ี ง

เสียงตํา
งานวจิ ัยระบุวาเดก็ และคนหนมุ สาวติดเชอื้ และแพรเชื้อได

อยา งไรก็ตามเด็กมักจะไมมอี าการรนุ แรง

เสียงสูง
ความเสีย่ งตออาการรุนแรงของโรคเพ่ิมขึ้นตามอายุและในผทู ่ีมีโรคประจําตัว
เชน ความดนั โลหิตสงู โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดหัวใจ โรคระบบทางเดิน

หายใจเร้อื รัง และโรคมะเร็ง

การรกั ษา

• ขณะนี้ยงั ไมม ยี าตานไวรัสทไี่ ดร บั การขึ้นทะเบยี นใหใ ชรักษาโรคโควิด19 แตม ีการทําวจิ ยั
เพ่อื พจิ ารณาวา มียาตวั ตวั ใดบา งทีอ่ าจปรบั วตั ถปุ ระสงคก ารใชเ ดมิ เพอ่ื การรักษาโรคโควดิ 19
• องคการอนามยั โลกกําลงั ประสานงานความรวมมือในโครงการขนาดใหญช่ือ
Solidarity Trial ในหลายประเทศเพ่อื ประเมินยา/สตู รการรักษา 4 ชนดิ ดังน้ี

มาตรการระดบั บคุ คล

• การรกั ษาสุขอนามยั ของมอื และมารยาทในการไอ/จามเปนส่งิ สําคัญท่คี วรทําตลอดเวลา
และเปนวธิ ีท่ดี ที ี่สดุ ทจ่ี ะปอ งกนั ตัวเองและผูอนื่
• เมอื่ เปน ไปไดร ักษาระยะหา งอยา างนอ ย 1 เมตร จากผูอ่ืนเนือ่ งจากผูตดิ เช้ือบางรายอาจ
ยงั ไมแสดงอาการหรอื มีอาการไมร นุ แรงดงั นนั้ การเวนระยะหางจากทุกคนสาํ คัญมากหาก
คณุ อยใู นพืน้ ทที่ ม่ี ีการระบาดของ โรคโควดิ 19

ผลกรทบทางเศรษฐกจิ และสังคม

• กาารระบาดไปทัว่ ในวงกวา งของโรคโควดิ 19 และวิกฤตทางเศรษฐกิจทีเ่ ชอ่ื มโยงกับ
สถานการณน ท้ี ําใหเกดิ ความทาทายใหญหลวงในระดับโลกและระดับทองถ่ิน
• ผลกระทบทางสขุ ภาพเศรษฐกิจและสังคมเกิดขนึ้ กบั กลมุ คนทกุ กลุมแตบอ นทาํ ลายกลุม
ประชากรเปราะบางมากที่สดุ ซ่ึงรวมถึงคนยากจน ผสู งู อายุ ผพู กิ าร เยาวชน และกลมุ คน
ชาติพันธุ

• วิกฤตทางโรคระบาดและเศรษฐกจิ กระทบตอ กลุมประชากรเปราะบางอยา งไมเ ปน ธรรมซ่งึ
อาจจดุ ชนวนใหเกิดความไมเ ทา เทยี มกนั และความยากจนมากขึ้น
• วิกฤตโลกในคร้งั นตี้ อ งการการประสานงานความเปน อันหน่ึงอันเดียวกันและนโยบายทาง
เศรษฐกิจสงั คมและสาธารณสขุ ท่ีมีประสทิ ธิภาพ