แผนการสอน/การจัดการเรียนรู้ ชื่อวิชา การบัญชีต้นทุน 2 รหัสวิชา 30201-2004 ทฤษฎี 2 ปฏิบัติ2 หน่วยกิต 3 ประเภทวิชาพาณิชยกรรม สาขาวิชาการบัญชี หลักสูตร ประกาศนียบัตรวิชาชีพ หลักสูตร ประกาศนียบัตรวิชาชีพขั้นสูง พุทธศักราช 2563 ภาคเรียนที่2 ปีการศึกษา 2565 จัดทำโดย นายมงคล กิตติวุฒิไกร ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย แผนกวิชาการบัญชี วิทยาลัยการอาชีพบำเหน็จณรงค์ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ความเห็นชอบและข้อเสนออนุญาตให้ใช้
……………………………………………... ……………………………………………... (นายมงคล กิตติวุฒิไกร) (นางสาวณัฐวดี เสน่ห์จันทร์) ครูผู้สอนแผนกวิชาการบัญชี หัวหน้าแผนกวิชาการบัญชี ……………………………………………... (นายจ ารอง พรมพาน) หัวหน้างานพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอน ✓ เห็นควรอนุมัติให้น าไปท าการจัดการเรียนรู้ ภาคเรียนที่ 1/2565 ไม่อนุมัติ ……………………………………………... (นายพินิจ ศรีโชติ) รองผู้อ านวยการฝ่ายวิชาการ ✓ อนุมัติให้น าไปท าการจัดการเรียนรู้ ภาคเรียนที่ 1/2565 ไม่เห็นควร ………………………………………... (นายกฤษนเดช ราษีทอง) ผู้อ านวยการวิทยาลัยการอาชีพบ าเหน็จณรงค์
ก คำนำ แผนการจัดการเรียนรู้วิชา โครงงาน รหัสวิชา 30201-2004 ท–ป–น 2-2-3 นี้มุ่งเน้นฐานสมรรถนะ และบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ได้จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นคู่มือประกอบการเรียนการสอนใน รายวิชาเพื่อพัฒนานักศึกษา เป็นสำคัญ ตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2563 สำนักงาน คณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ การจัดทำได้มีการพัฒนาเพื่อให้เหมาะสมกับนักศึกษาโดยแบ่งเนื้อหาออกเป็น 8 หน่วยการเรียนรู้ ประกอบด้วย 1. บัญชีต้นทุนช่วงการผลิต 2. การจัดทำรายงานต้นทุนการผลิต กรณีมีงานระหว่างทำต้นงวด 3. การจัดทำรายงานต้นทุนการผลิตกรณีมีของเสียและหน่วยเพิ่มในกระบวนการผลิต 4. หลักการบัญชีสำหรับผลิตภัณฑ์พลอยได้ 5. หลักการวิธีบัญชีสำหรับผลิตภัณฑ์หลัก 6. การวิเคราะห์ผลแตกต่างวัตถุดิบและค่าแรง 7. การวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 8. การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ ต้นทุน ปริมาณ กำไร ผู้จัดทำหวังว่าแผนการจัดการเรียนรู้เล่มนี้คงจะเป็นแนวทางและเป็นประโยชน์ต่อนักศึกษาและ ผู้สนใจทั่วไป หากมีข้อเสนอแนะประการใด ผู้จัดทำยินดีน้อมรับไว้เพื่อปรับปรุงในโอกาสต่อไป ลงชื่อ นายมงคล กิตติวุฒิไกร ครูผู้สอน
ข สารบัญ หน้า คำนำ ................................................................................................................................................... ก สารบัญ ................................................................................................................................................... ข ส่วนประกอบตอนต้น หลักสูตรรายวิชา ...................................................................................................................... ค หน่วยการเรียนรู้ ...................................................................................................................... ง โครงการจัดการเรียนรู้................................................................................................................ จ การวัดผลและประเมินผล .......................................................................................................... ตารางวิเคราะห์หลักสูตรรายวิชา ...............................................................................................
ค ชื่อวิชา การบัญชีต้นทุน 2 รหัสวิชา 30201-2004 ทฤษฎี 2 ปฏิบัติ 2 หน่วยกิต 3 ประเภทวิชาพาณิชยกรรม สาขาวิชาการบัญชี หลักสูตร ประกาศนียบัตรวิชาชีพ ✓ หลักสูตร ประกาศนียบัตรวิชาชีพขั้นสูง พุทธศักราช 2563 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2565 จุดประสงค์รายวิชา เพื่อให้ 1. เข้าใจเกี่ยวกับระบบบัญชีต้นทุนช่วง ต้นทุนมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์ร่วม ผลิตภัณฑ์พลอยได้ และ การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ต้นทุน-ปริมาณ-กำไร 2. สามารถปฏิบัติงานระบบบัญชีต้นทุนช่วง ต้นทุนมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์ร่วม ผลิตภัณฑ์พลอยได้ และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ต้นทุน-ปริมาณ-กำไร 3. มีเจตคติและกิจนิสัยที่ดีในการปฏิบัติงานด้วยความซื่อสัตย์ และรอบคอบ สมรรถนะรายวิชา 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการระบบบัญชีต้นทุนช่วง ต้นทุนมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์ร่วม ผลิตภัณฑ์ พลอยได้ และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ต้นทุน-ปริมาณ-กำไร 2. ปฏิบัติงานตามกระบวนการระบบบัญชีต้นทุนช่วง ต้นทุนมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์ร่วม ผลิตภัณฑ์ พลอยได้ตามหลักการบัญชี และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ต้นทุน-ปริมาณ-กำไร คําอธิบายรายวิชา ศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับระบบบัญชีต้นทุนช่วง ต้นทุนมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์ร่วม ผลิตภัณฑ์พลอยได้ และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ต้นทุน-ปริมาณ-กำไร
ความจ า ความเข้าใจ น าไปใช้ วิเคราะห์ สังเคราะห์ 2 2 3 3 3 3 2 3 3 3 4 4 3 4 4 3 4 4 2 3 4 3 4 4 4 3 3 4 3 3 2 1 2 7 2 9 0 5 3 1 5. หลักการวิธีบัญชีส าหรับผลิตภัณฑ์หลัก 6. การวิเคราะห์ผลแตกตา่งวัตถุดบิและคา่แรง 7. การวิเคราะห์ผลแตกตา่งคา่ ใช้จ่ายการผลิต รหัสรายวิชา จ านวนชั่วโมงสอน: 4 ชั่วโมง ภาคเรียนที่2 ปกีารศกึษา 2565 ท-ป-น: 2-2-3 ระดบัชั้น: ปวส. พฤตกิรรม ชื่อหน่วย 1. บัญชีตน้ทุนช่วงการผลิต 2. การจัดท ารายงานตน้ทุนการผลิต กรณมีงีาน ระหว่างท าตน้งวด 3. การจัดท ารายงานตน้ทุนการผลิตกรณมีขีองเสีย และหน่วยเพมิ่ในกระบวนการผลิต พุทธพิิสยั (30%) 4. หลักการบัญชีส าหรับผลิตภัณฑ์พลอยได้ รวม ล าดบัความส าคญั 8. การวิเคราะห์ความสัมพนัธ์ตน้ทุน ปริมาณ ก าไร สอบกลางภาค สอบปลายภาค
1 จติ พิสยั (20%) สงเคราะห ประเมินค่า สังเกตและท าตาม ท าตามได้ ท าได้ถูกต้องแม่นย า กระท าอย่างต่อเนื่อง ความเป็นธรรมชาติ คุณธรรมจริยธรรม 3 3 3 1 1 7 17% 6 9 3 4 3 1 2 0 20% 5 1 0 3 3 3 1 1 8 18% 9 3 4 4 2 2 4 24% 2 1 2 3 4 4 2 2 4 24% 2 1 2 3 4 4 3 2 5 25% 1 1 3 3 4 4 2 2 2 22% 4 1 1 3 3 3 3 2 3 23% 3 1 2 4 4 3 4 2 5 25% 3 4 4 3 4 2 5 25% 3 0 0 2 4 2 9 2 8 0 0 1 5 173 100 9 0 4 1 2 า: 30201-2004 การบญัชีตน้ทุน 2 คิดเป็นร้อยละ ทักษะพิสยั (20%) รวม ล าดับความส าคัญ จ านวนชั่วโมง
2 เงื่อนไข ลักษณะการสอน คะแนน รวม เก็บ สอบ ทฤษฎีอย่างเดียว 60 40 100 ปฏิบัติอย่างเดียว 80 20 100 ทฤษฎี+ปฏิบัติ 70 30 100 หมายเหตุ 1.รายวิชานี้ไม่มีสอบกลางภาคและปลายภาค เก็บคะแนนในแต่ละหน่วยไปเรื่อย ๆ จนครบ 2.ลำดับความสำคัญ 5 ความสำคัญมากที่สุด 4 ความสำคัญมาก 3 ความสำคัญปานกลาง 2 ความสำคัญน้อย 1 ความสำคัญน้อยที่สุด
3 การวัดผลและประเมินผล ชื่อวิชา การบัญชีต้นทุน 2 รหัสวิชา 30201-2004 ท–ป–น 2-2-3 จำนวนชั่วโมงสอน 4 ชั่วโมง : สัปดาห์ ระดับชั้น ปวส.1 1. เกณฑ์การตัดสินผลการเรียนรู้จากสภาพจริง หน่วยที่ ทดสอบ (พุทธิพิสัย)* 30 คะแนน ผลงาน/ ปฏิบัติงาน (ทักษะพิสัย)* 20 คะแนน พฤติกรรม (จิตพิสัย)* 20 คะแนน รวม ร้อยละ 50 ของคะแนน เต็ม 1 10 ข้อ = 10 คะแนน 28 คะแนน ประเมินตามสภาพ จริง สะสมไปเรื่อย ๆ จนครบสัปดาห์ สุดท้ายแล้วจึง แปลงคะแนน 38 19 2 10 ข้อ = 10 คะแนน 28 คะแนน 38 19 3 10 ข้อ = 10 คะแนน 28 คะแนน 38 19 4 10 ข้อ = 10 คะแนน 28 คะแนน 38 19 5 10 ข้อ = 10 คะแนน 28 คะแนน 38 19 6 10 ข้อ = 10 คะแนน 28 คะแนน 38 19 7 10 ข้อ = 10 คะแนน 28 คะแนน 38 19 8 10 ข้อ = 10 คะแนน 28 คะแนน 38 19 80 ข้อ =80 คะแนน แปลงเป็น 30 คะแนน 224 คะแนน แปลง เป็น 20 คะแนน 20 100 50 รวมคะแนนพุทธิพิสัยและทักษะพิสัย 50 คะแนนจิตพิสัย 20 สอบกลางภาค 15 สอบปลายภาค 15 รวมคะแนนทั้งสิ้น 100 2. การประเมินผล (อิงเกณฑ์) 80 – 100 คะแนน ได้ผลการเรียน 4.0 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดีเยี่ยม 75 – 79 คะแนน ได้ผลการเรียน 3.5 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดีมาก 70 – 74 คะแนน ได้ผลการเรียน 3.0 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดี 65 – 69 คะแนน ได้ผลการเรียน 2.5 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์ดีพอใช้ 60 – 64 คะแนน ได้ผลการเรียน 2.0 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์พอใช้ 55 – 59 คะแนน ได้ผลการเรียน 1.5 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์อ่อน 50 – 54 คะแนน ได้ผลการเรียน 1.0 หมายถึง ผลการเรียนอยู่ในเกณฑ์อ่อนมาก 50 คะแนน ได้ผลการเรียน 0 หมายถึง ผลการเรียนต่ำกว่าเกณฑ์ขั้นต่ำ
4 สาระส าคัญ 1. ต้นทุนช่วงการผลิตเป็นการผลิตแบบต่อเนื่อง ผลิตเป็นจ านวนมาก และไม่ต้องมีค าสั่งจากลูกค้าเป็น การผลิตเพื่อเป็นสินค้าคงคลังรอการขาย การผลิตจะต้องเริ่มต้นจากแผนกที่ 1 และโอนไปผลิตในแผนกต่อไป เรื่อย ๆ จนถึงแผนกสุดท้าย ต้นทุนการผลิตสินค้าส าเร็จรูปที่ผลิตเสร็จ จะเป็นต้นทุนที่สะสมกันมาตั้งแต่ แผนกผลิตที่ 1 จนถึงแผนกสุดท้าย รวบรวมต้นทุนการผลิตโดยการจัดรายงานต้นทุนการผลิตตามงวด เวลา ส่วนการผลิตตามระบบต้นทุนงานสั่งท า เป็นการผลิตตามค าสั่งของลูกค้าเสร็จเป็นงาน ๆ ไป เมื่องาน เสร็จสามารถส่งมอบให้ลูกค้าได้เลย สรุปต้นทุนของงานที่ท าเสร็จด้วยบัตรต้นทุนงาน 2. กระบวนการผลิตแบบต้นทุนช่วงการผลิตมี 3 ประเภท คือ (1) กระบวนการผลิตแบบ เรียงล าดับ (Sequential Processing) เป็นกระบวนการผลิตที่สินค้าจะต้องผ่านกระบวนการผลิตหรือ แผนกผลิตต่าง ๆ ตามล าดับ (2) กระบวนการผลิตแบบขนาน (Parallel Processing) กิจการที่ใช้ กระบวนการผลิตลักษณะนี้จะเป็นกิจการที่ผลิตสินค้ามากกว่า 1 ชนิด หรืออาจผลิตเพียงชนิดเดียวแต่เป็น สินค้าที่มีส่วนประกอบต่าง ๆ มาก การผลิตลักษณะนี้จะมีกระบวนการผลิตแบบเรียงล าดับหลายชุด แต่ละ ชุดอาจด าเนินการผลิตพร้อมกันหรือชุดหนึ่งด าเนินการไปก่อนแล้ว แล้วอีกชุดหนึ่งจึงเริ่มด าเนินการตาม (3) กระบวนการผลิตแบบเลือกแผนก (Selective Processing) การผลิตลักษณะนี้ใช้ในกิจการที่ผลิตสินค้าหลาย ชนิดโดยใช้วัตถุดิบชนิดเดียวกัน และเริ่มต้นผลิตในแผนกผลิตเดียวกัน เมื่อผ่านแผนกผลิตที่รวมกันแล้ว ก็ จะแยกการผลิตไปตามสายของสินค้าที่จะผลิตแต่ละชนิด 3. หน่วยเทียบส าเร็จรูป เป็นการปรับหน่วยงานที่ยังผลิตไม่เสร็จหรือผลิตเสร็จให้อยู่ในรูปของหน่วย ผลิตเสร็จ หรือกล่าวได้ว่าถ้าจะใช้ปัจจัยการผลิตเท่าที่งานระหว่างท าได้รับไป มาผลิตให้เป็นหน่วยส าเร็จรูป จะได้หน่วยส าเร็จรูปเป็นจ านวนกี่หน่วย 4. รายงานต้นทุนการผลิต เป็นการรายงานเพื่อสรุปต้นทุนการผลิตตามงวดเวลา ที่กิจการก าหนด เช่น งวด 1 เดือน งวด 1 ไตรมาส การจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตกรณีไม่มีงานระหว่างท าต้นงวด ก็คือ กิจการไม่มีงานระหว่างท าคงเหลือในวันต้นงวด ดังนั้นต้นทุนที่เกิดขึ้นในรายงานนั้นเป็นต้นทุนปัจจุบันทั้งสิ้น จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่1 หน่วยที่1 รหัสวิชา 30201-2004 สอนครั้งที่1-2 ชื่อหน่วย/เรื่อง บัญชีต้นทุนช่วงการผลิต/การจัดทำรายงานต้นทุนผลิต กรณีที่ไม่มีงานระหว่างทำต้นงวด จำนวน 10 ชม.
5 1. เพื่อให้มีความรู้ เกี่ยวกับลักษณะการผลิตแบบต้นทุนช่วงการผลิต 2. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับประเภทของกระบวนการผลิตแบบต้นทุนช่วงการผลิต 3. เพื่อให้มีความเข้าใจเกี่ยวกับหน่วยเทียบส าเร็จรูป 4. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับรายงานต้นทุนการผลิต 5. แสดงพฤติกรรมการมีความรับผิดชอบ ประหยัด ซื่อสัตย์สุจริต ความเป็นประชาธิปไตย และ ห่างไกลยาเสพติด จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายลักษณะการผลิตแบบต้นทุนช่วงการผลิตได้ 2. จ าแนกประเภทของกระบวนการผลิตแบบต้นทุนช่วงการผลิตได้ 3. ค านวณหน่วยเทียบส าเร็จรูปได้ 4. อธิบายขั้นตอนการจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตได้ 5. นักศึกษามีความพร้อมในการเรียนและให้ความร่วมมือในการปฏิบัติงาน 7. นักศึกษาไม่ทุจริตในการสอบ เนื้อหาสาระ 1. ลักษณะการผลิตแบบต้นทุนช่วงการผลิต 2. ประเภทของกระบวนการผลิตแบบต้นทุนช่วงการผลิต 3. หน่วยเทียบส าเร็จรูป 4. รายงานต้นทุนการผลิต 4. กิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่ 1 (สัปดาห์ที่ 1) ขั้นน า 1. ครูแจกเอกสารค าอธิบายรายวิชาบัญชีต้นทุน 2 ให้นักศึกษาอ่านแล้วอธิบายขอบเขตของเนื้อหาที่ จะต้องศึกษาในภาคเรียนนี้ 2. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียน 3. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1
6 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วในรายวิชาการบัญชีต้นทุน 1 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้นักศึกษาแต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ประกอบการสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมจาก อินเตอร์เน็ต และร่วมกันระดมความคิด เกี่ยวกับลักษณะการผลิตแบบต้นทุนช่วงการผลิต ข้อแตกต่าง ระหว่างการผลิตแบบต้นทุนงานสั่งท ากับต้นทุนช่วงการผลิต ประเภทของกระบวนการผลิตแบบต้นทุนช่วง การผลิต และลักษณะการสะสมต้นทุนตามแผนกผลิต ซึ่งเนื้อหาของแต่ละกลุ่มจะไม่ซ ้ากัน ครูท าหน้าที่เป็นผู้ อ านวยความสะดวกให้ค าปรึกษาแก่นักเรียนที่ก าลังระดมความคิดในประเด็นที่ยังไม่เข้าใจ ขั้นสรุป 1. ครูให้แต่ละกลุ่มออกมาสรุปองค์ความรู้และร่วมกันอภิปรายในประเด็นหัวข้อที่ได้รับ พร้อมทั้ง อธิบายเพิ่มเติมและให้ค าแนะน าการน าเสนอของนักศึกษาให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งประเมิน คะแนนทักษะพิสัยของแต่ละกลุ่ม แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน
7 ครั้งที่ 2 (สัปดาห์ที่ 2) ขั้นน า 1. ครูทบทวนเนื้อหาที่เรียนไปครั้งก่อน โดยให้นักศึกษาร่วมกันสรุป ครูสุ่มถามนักศึกษาเป็นรายบุคคล 2. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียน ขั้นสอน 1. ครูให้นักศึกษาเข้ากลุ่มและมอบหมายให้ท าแบบฝึกหัดท้ายหน่วยที่ 1 ข้อ 2 และ ตอนที่ 2 ข้อที่ 1- 3 โดยครูให้นักศึกษาท าแบบฝึกหัดด้วยตนเองก่อน นักศึกษาต้องท าทุกคนและให้ระดมความคิดกันระหว่าง กลุ่ม ระหว่างที่นักศึกษาก าลังท าแบบฝึกหัด ครูต้องเป็นผู้อ านวยความสะดวกให้กับนักศึกษา โดยให้ ค าแนะน า หรือชี้แนะในประเด็นที่นักศึกษาไม่เข้าใจ 2. ครูให้แต่ละกลุ่มออกมาน าเสนออธิบายแบบฝึกหัดท้ายบทที่ครูมอบหมายให้ 3. ข้อ 1 และ 2 ครูสังเกตพฤติกรรมพร้อมทั้งประเมินคะแนนทักษะพิสัยของแต่ละกลุ่ม ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง 2. ครูซักกถามความเข้าใจนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนไปแล้ว 3. ครูให้นักศึกษาทุกคนท าแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และบันทึกคะแนนเก็บเป็นคะแนน พุทธิพิสัย 5. สื่อการเรียนการสอน 1. หนังสือเรียนวิชาบัญชีต้นทุน 2 2. สมุดแบบฝึกปฏิบัติ 6. การวัดผลประเมินผล การวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนเป็นรายกลุ่ม 2. ซักถามความเข้าใจ 3. ตรวจแบบฝึกหัด เครื่องมือ 1. แบบประเมินการท างานกลุ่ม (ทักษะพิสัย) 2. แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (พุทธิพิสัย)
8 3. ใบลงทะเบียนเช็คชื่อเข้าชั้นเรียน 4. แบบฝึกหัด 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เกณฑ์วัดผล ไม่ต ่ากว่าร้อยละ 50
9 สาระส าคัญ การจัดท ารายงานต้นทุนการผลิกรณีมีงานระหว่างท าต้นงวด มีการจัดท าได้ 2 วิธีตาม แนวคิดของนักบัญชี แนวคิดหนึ่งมีความเห็นว่างานระหว่างท าต้นงวด เป็นงานที่ผลิตและเสร็จในงวด ปัจจุบัน ดังนั้นต้นทุนที่ติดมากับงานระหว่างท าต้นงวดจึงถือเป็นต้นทุนของงวดปัจจุบันด้วย ต้นทุนการ ผลิตทั้งหมดจึงประกอบด้วยต้นทุนของงานระหว่างท าต้นงวดรวมกับต้นทุนการผลิตที่เกิดขึ้นในงวดปัจจุบัน การจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตตามแนวคิดนี้เรียกว่า วิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน ้าหนัก ส่วนอีกแนวคิดหนึ่งถือว่า งานระหว่างท าต้นงวด เป็นหน่วยที่ผลิตมาก่อนย่อมต้องเสร็จก่อนต้นทุนของงานระหว่างท าต้นงวดจึงถือเป็น ต้นทุนผลิตของงวดก่อน ไม่น ามารวมกับต้นทุนการผลิตที่เกิดขึ้นในงวดปัจจุบัน ดังนั้นสินค้าที่ผลิตเสร็จใน ระหว่างงวด จะมี 2 กลุ่ม คือ (1) สินค้าที่ผลิตเสร็จจากงานระหว่างท าต้นงวด (2) สินค้าที่ผลิตเสร็จจาก หน่วยที่เริ่มผลิตใหม่ในงวดปัจจุบัน การจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตตามแนวคิดนี้เรียกว่า วิธีเข้าก่อน - ออก ก่อน ส่วนการบันทึกบัญชีตามระบบต้นทุนช่วงการผลิต มีหลักการเดียวกันกับระบบต้นทุนงานสั่งท า กล่าวคือบันทึกบัญชีตามวงจรต้นทุน 4 ขั้นตอน คือ (1) จัดหา (2) ผลิต (3) เก็บรักษา (4) การขาย จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป 1. เพื่อให้มีความรู้ เกี่ยวกับการจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตวิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน ้าหนักและวิธีเข้าก่อน - ออกก่อน 2. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับการบันทึกบัญชีในระบบต้นทุนช่วงการผลิต 3. แสดงพฤติกรรมการมีความรับผิดชอบ ประหยัด ซื่อสัตย์สุจริต ความเป็นประชาธิปไตย และ ห่างไกลยาเสพติด จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. จัดท ารายงานต้นทุนการผลิตวิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน ้าหนักและวิธีเข้าก่อน - ออกก่อนได้ 2. บันทึกบัญชีตามระบบต้นทุนช่วงการผลิตได้ 3. นักศึกษามีความพร้อมในการเรียนและให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม 4. นักศึกษาไม่ทุจริตในการสอบ แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่1 หน่วยที่2 รหัสวิชา 30201-2004 สอนครั้งที่3-4 ชื่อหน่วย/เรื่อง บัญชีต้นทุนช่วงการผลิต/การจัดทำรายงานต้นทุนผลิต กรณีมีงานระหว่างทำต้นงวด จำนวน 10 ชม.
10 เนื้อหาสาระ 1. การจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตวิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน ้าหนัก 2. การจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตวิธีเข้าก่อน - ออกก่อน 3. การบันทึกบัญชีตามระบบต้นทุนช่วงการผลิต 4. กิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่ 3 (สัปดาห์ที่ 3) ขั้นน า 1. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 2 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วจากครั้งก่อน 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ระดมความคิด เกี่ยวกับแนวคิดในการจัดท า รายงานต้นทุนการผลิตวิธีถัวเฉลี่ยถ่วงน ้าหนักและวิธีเข้าก่อน – ออกก่อน และ บันทึกสาระส าคัญที่ศึกษาใน สมุดแบบฝึกปฏิบัติ ครูสังเกตพฤติกรรมการเรียนรายบุคคล ซึ่งเนื้อหาของแต่ละกลุ่มจะไม่ซ ้ากัน ครูท า หน้าที่เป็นผู้อ านวยความสะดวกให้ค าปรึกษาแก่นักเรียนที่ก าลังระดมความคิดในประเด็นที่ยังไม่เข้าใจ 3. ครูมอบหมายให้นักศึกษาในแต่ละกลุ่มที่ได้ศึกษาเรื่องเหมือนกันมาร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน และครูท าหน้าที่เป็นผู้อ านวยความสะดวกให้ค าปรึกษาแก่นักเรียนที่ก าลังระดมความคิดในประเด็นที่ยังไม่ เข้าใจ ขั้นสรุป 1. ครูให้แต่ละกลุ่มออกมาสรุปองค์ความรู้และร่วมกันอภิปรายในประเด็นหัวข้อที่ได้รับ พร้อมทั้ง อธิบายเพิ่มเติมและให้ค าแนะน าการน าเสนอของนักศึกษาให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งประเมิน คะแนนทักษะพิสัยของแต่ละกลุ่ม
11 แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน ครั้งที่ 4 (สัปดาห์ที่ 4) ขั้นน า 1. ครูทบทวนเนื้อหาที่เรียนไปครั้งก่อน โดยให้นักศึกษาร่วมกันสรุป ครูสุ่มถามนักศึกษาเป็นรายบุคคล ขั้นสอน 1. ครูให้นักศึกษาเข้ากลุ่มและมอบหมายให้ท าแบบฝึกหัดท้ายหน่วยที่ 2 ตอนที่ 1 ข้อ 2 และ ตอนที่ 2 ข้อที่ 1-3 โดยครูให้นักศึกษาท าแบบฝึกหัดด้วยตนเองก่อน นักศึกษาต้องท าทุกคนและให้ระดมความคิดกัน ระหว่างกลุ่ม ระหว่างที่นักศึกษาก าลังท าแบบฝึกหัด ครูต้องเป็นผู้อ านวยความสะดวกให้กับนักศึกษา โดยให้ ค าแนะน า หรือชี้แนะในประเด็นที่นักศึกษาไม่เข้าใจ 2. ครูให้แต่ละกลุ่มออกมาน าเสนออธิบายแบบฝึกหัดท้ายบทที่ครูมอบหมายให้
12 3. ข้อ 1 และ 2 ครูสังเกตพฤติกรรมพร้อมทั้งประเมินคะแนนทักษะพิสัยของแต่ละกลุ่ม ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง พร้อมทั้งเฉลยแบบฝึกหัดให้นักศึกษาได้เข้าใจ 2. ครูซักกถามความเข้าใจนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนไปแล้ว 3. ครูให้นักศึกษาทุกคนท าแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และบันทึกคะแนนเก็บเป็นคะแนน พุทธิพิสัย 5. สื่อการเรียนการสอน 1. หนังสือเรียนวิชาบัญชีต้นทุน 2 2. สมุดแบบฝึกปฏิบัติ 6. การวัดผลประเมินผล การวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนเป็นรายกลุ่ม 2. ซักถามความเข้าใจ 3. ตรวจแบบฝึกหัด เครื่องมือ 1. แบบประเมินการท างานกลุ่ม (ทักษะพิสัย) 2. แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (พุทธิพิสัย) 3. ใบลงทะเบียนเช็คชื่อเข้าชั้นเรียน 4. แบบฝึกหัด 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เกณฑ์วัดผล ไม่ต ่ากว่าร้อยละ 50
13 สาระส าคัญ ของเสีย (Spoilage) หมายถึง สินค้าที่ผลิตไม่ได้ตามมาตรฐาน หรือรูปแบบที่ก าหนดเนื่องจากกรรมวิธี การผลิตไม่มีประสิทธิภาพ การใช้วัตถุดิบที่ด้อยคุณภาพ แรงงานขาดทักษะความช านาญ ของเสียไม่ สามารถแก้ไขให้เป็นหน่วยดีได้ แต่สามารถขายได้ในราคาตามสภาพที่ควรจะเป็น ของเสียที่ผลิตได้อาจผลิต เสร็จเป็นสินค้าส าเร็จรูปแล้วหรือเสร็จเป็นบางส่วนก็ได้ การเกิดการสูญหายของวัตถุดิบไปในระหว่างการ ผลิต ซึ่งอาจเกิดจากการระเหยของสารเคมีหรือของเหลวบางชนิด การหดตัว ของสิ้นเปลืองที่เหลือจาก กระบวนการผลิต เป็นต้น เช่น แก๊ส ฝุ่น ควัน ตะกอน ขี้เลื่อย เศษไม้จากการไสไม้ เป็นต้น เป็นของ เสียที่เรียกว่า ของสิ้นเปลือง (Waste) หน่วยเพิ่ม หมายถึง วัตถุดิบที่กิจการเพิ่มเข้าไปในกระบวนการผลิตของการผลิตสินค้าบางชนิด ซึ่ง เป็นไปตามกรรมวิธีการผลิตของสินค้าชนิดนั้น ๆ การเติมวัตถุดิบเข้าไปในกระบวนการผลิตมีผลท าให้จ านวน หน่วยที่ต้องผลิตเพิ่มขึ้น หลักการบัญชีเกี่ยวกับของเสีย หมายถึงการค านวณต้นทุนของของเสีย โดยเริ่มตั้งแต่ประเภทของ ของเสีย การค านวณจ านวนของของเสียที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิต จุดตรวจสอบของเสีย การค านวณ ต้นทุนของของเสียและการจัดท ารายงานต้นทุนการผลิต กรณีกิจการมีของเสียเกิดขึ้นในกระบวนการผลิต จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป 1. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับของเสียและหน่วยเพิ่มในระบบต้นทุนช่วงการผลิต 2. เพื่อให้มีความรู้ เกี่ยวกับการจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตกรณีมีของเสียและหน่วยเพิ่ม 3. เพื่อให้มีความรู้หลักการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับของเสียในระบบต้นทุนช่วงการผลิต 4. แสดงพฤติกรรมการมีความรับผิดชอบ ประหยัด ซื่อสัตย์สุจริต ความเป็นประชาธิปไตย และ ห่างไกลยาเสพติด จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายความหมายของของเสียและหน่วยเพิ่มในระบบต้นทุนช่วงการผลิตได้ 2. จัดท ารายงานต้นทุนการผลิตกรณีมีของเสียและหน่วยเพิ่มได้ 3. บันทึกบัญชีตามระบบต้นทุนช่วงการผลิตได้ 4. นักศึกษามีความพร้อมในการเรียนและให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม 5. นักศึกษาไม่ทุจริตในการสอบ แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่1 หน่วยที่3 รหัสวิชา 30201-2004 สอนครั้งที่5-6 ชื่อหน่วย/เรื่อง บัญชีต้นทุนช่วงการผลิต/การจัดทำรายงานต้นทุนผลิต กรณีมีของเสียและหน่วยเพิ่มในกระบวนการผลิต จำนวน 10 ชม.
14 เนื้อหาสาระ 1. ความรู้เกี่ยวกับของเสียและหน่วยเพิ่มในระบบต้นทุนช่วงการผลิต 2. การจัดท ารายงานต้นทุนการผลิตกรณีมีของเสีย 3. การบันทึกบัญชีตามระบบต้นทุนช่วงการผลิต 4. กิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่ 5 (สัปดาห์ที่ 5) ขั้นน า 1. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 3 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วในครั้งก่อน 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ระดมความคิด เกี่ยวกับความหมายของของ เสียและสินค้ามีต าหนิ ประเภทของของเสียในระบบต้นทุนช่วงการผลิต การค านวณจ านวนของเสียและจุด ตรวจสอบของเสียที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิต และให้นักศึกษาศึกษาตัวอย่าง เกี่ยวกับของเสียของ บริษัท พระจันทร์ จ ากัด พร้อมบันทึกสาระส าคัญในสมุดแบบฝึกปฏิบัติและสรุปองค์ความรู้ที่ศึกษาลงในกระดาษ หรือกระดาษพรุฟและออกมาน าเสนอหน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งครูเป็นผู้อ านวยความสะดวกในการอธิบายและ แนะน าที่นักศึกษายังไม่เข้าใจ 3. ให้นักศึกษาศึกษาตัวอย่างการจัดท ารายงานต้นทุนการผลิต กรณีมีของเสียของบริษัท สยาม จ ากัด จากเนื้อสาระในหนังสือเรียน พร้อมสรุปองค์ความรู้ลงในสมุดฝึกปฏิบัติ 4. ครูมอบหมายให้นักศึกษาจับคู่กัน เพื่อร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดท ารายงานต้นทุน การผลิต กรณีมีของเสียของบริษัท สยาม จ ากัด ขั้นสรุป 1. ครูให้แต่ละกลุ่มออกมาสรุปองค์ความรู้และร่วมกันอภิปรายในประเด็นหัวข้อที่ได้รับ พร้อมทั้ง อธิบายเพิ่มเติมและให้ค าแนะน าการน าเสนอของนักศึกษาให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งประเมิน คะแนนทักษะพิสัยของแต่ละกลุ่ม
15 แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน ครั้งที่ 6 (สัปดาห์ที่ 6) ขั้นน า 1. ครูทบทวนเนื้อหาที่เรียนไปครั้งก่อน โดยให้นักศึกษาร่วมกันสรุป ครูสุ่มถามนักศึกษาเป็นรายบุคคล ขั้นสอน 1. ครูให้นักศึกษาเข้ากลุ่มและมอบหมายให้ท าแบบฝึกหัดท้ายหน่วยที่ 3 ตอนที่ 2 ข้อ 1-2 โดยครูให้ นักศึกษาท าแบบฝึกหัดด้วยตนเองก่อน นักศึกษาต้องท าทุกคนและให้ระดมความคิดกันระหว่างกลุ่ม ระหว่าง ที่นักศึกษาก าลังท าแบบฝึกหัด ครูต้องเป็นผู้อ านวยความสะดวกให้กับนักศึกษา โดยให้ค าแนะน า หรือชี้แนะ ในประเด็นที่นักศึกษาไม่เข้าใจ 2. ครูให้แต่ละกลุ่มออกมาน าเสนออธิบายแบบฝึกหัดท้ายบทที่ครูมอบหมายให้
16 3. ข้อ 1 และ 2 ครูสังเกตพฤติกรรมพร้อมทั้งประเมินคะแนนทักษะพิสัยของแต่ละกลุ่ม ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง พร้อมทั้งเฉลยแบบฝึกหัดให้นักศึกษาได้เข้าใจ 2. ครูซักกถามความเข้าใจนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนไปแล้ว 3. ครูให้นักศึกษาทุกคนท าแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และบันทึกคะแนนเก็บเป็นคะแนน พุทธิพิสัย 5. สื่อการเรียนการสอน 1. หนังสือเรียนวิชาบัญชีต้นทุน 2 2. สมุดแบบฝึกปฏิบัติ 6. การวัดผลประเมินผล การวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนเป็นรายกลุ่ม 2. ซักถามความเข้าใจ 3. ตรวจแบบฝึกหัด เครื่องมือ 1. แบบประเมินการท างานกลุ่ม (ทักษะพิสัย) 2. แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (พุทธิพิสัย) 3. ใบลงทะเบียนเช็คชื่อเข้าชั้นเรียน 4. แบบฝึกหัด 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เกณฑ์วัดผล ไม่ต ่ากว่าร้อยละ 50
17 สาระส าคัญ ผลิตภัณฑ์หลัก (Main Product) หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่กิจการตั้งใจและต้องการผลิตให้เป็นสินค้าหลัก เพื่อการจ าหน่าย จึงมีการผลิตเป็นจ านวนมากและก าหนดราคาขายไว้สูงกว่าผลิตภัณฑ์ชนิดอื่น ๆ ที่ ผลิตออกมาจากกระบวนการผลิตเดียวกัน ผลิตภัณฑ์ร่วม (Joint Product) หมายถึง ผลิตภัณฑ์หลักมากกว่า 1 ชนิดที่ผลิตออกมาพร้อม ๆ กัน จากกระบวนการผลิตเดียวกัน ณ จุดแยก ถ้าผลิตภัณฑ์ที่ผลิตออกมานั้น มีราคาขายที่ใกล้เคียงกันจะถือว่า ผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดนั้นเป็นผลิตภัณฑ์หลัก แต่ถ้าผลิตภัณฑ์ที่ผลิตออกมานั้น มีราคาขายแตกต่างกันมาก ผลิตภัณฑ์ที่มีราคาขายต ่ากว่าจะถือว่าเป็นผลิตภัณฑ์พลอยได้ ผลิตภัณฑ์พลอยได้ (By Product) เป็นผลิตภัณฑ์ที่เกิดขึ้นโดยความบังเอิญหรือผลิตได้จาก กระบวนการผลิตเดียวกับผลิตภัณฑ์หลัก แต่ถือเป็นผลิตภัณฑ์รอง เนื่องจากมีมูลค่าขายต ่ากว่า ผลิตภัณฑ์หลัก ต้นทุนร่วม (Joint Cost) หมายถึง ต้นทุนการผลิตทั้งหมดที่เกิดขึ้นตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงจุดแยก ซึ่งเป็นจุดที่เกิดผลิตภัณฑ์หลาย ๆ ชนิดออกมา แต่ไม่สามารถแยกต้นทุนผลิตของสินค้าแต่ละชนิดได้โดยง่าย ต้องใช้เกณฑ์ที่เหมาะสมในการแบ่งต้นทุนผลิตเหล่านั้น เช่น โรงงานถลุงแร่ จะได้แร่หลายชนิดออกมา เช่น ตะกั่ว ทองแดง แร่ชนิดอื่น ๆ รวมทั้งหินขนาดต่าง ๆ เป็นต้น ต้นทุนหลังจุดแยก (Separable Cost) หมายถึง ต้นทุนผลิตที่เกิดจากการน าผลิตภัณฑ์ร่วมที่ผลิตได้มา ผลิตต่อเพื่อให้ผลิตภัณฑ์นั้นเสร็จสมบูรณ์ขึ้น ต้นทุนผลิตหลังจุดแยก เป็นต้นทุนที่สามารถระบุได้ชัดเจนว่า เป็นของผลิตภัณฑ์ชนิดใด เป็นจ านวนเท่าใด ต้นทุนผลิตรวมของผลิตภัณฑ์ที่ต้องมีการผลิตต่อนั้น จะประกอบด้วยต้นทุนร่วมที่ได้รับปันส่วนมารวมกับต้นทุนผลิตหลังจุดแยก หลักการบัญชีส าหรับผลิตภัณฑ์พลอยได้ เป็นหลักการจัดการเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์พลอยได้ที่ผลิตออกมา พร้อมกับผลิตภัณฑ์หลัก ณ จุดแยก ซึ่งบางชนิดอาจน าไปขายได้ทันที แต่บางชนิดต้องน าไปผลิตต่อเพื่อให้ ผลิตภัณฑ์สมบูรณ์ขึ้นแล้วจึงขาย กิจการบางกิจการอาจไม่เห็นความส าคัญของผลิตภัณฑ์พลอยได้ จึงไม่ ค านวณต้นทุนให้ผลิตภัณฑ์พลอยได้ แต่กิจการบางแห่งอาจเห็นความส าคัญ เนื่องจากผลิตภัณฑ์พลอยได้นั้น ขายได้ในราคาค่อนข้างสูง ก็จะค านวณต้นทุนให้ผลิตภัณฑ์พลอยได้นั้น ดังนั้นการค านวณต้นทุนให้ผลิตภัณฑ์ พลอยได้ จึงแตกต่างกันไปตามสถานการณ์ดังกล่าวข้างต้น วิธีบัญชีส าหรับผลิตภัณฑ์พลอยได้จึงแบ่ง ออกเป็น 2 กรณี คือ (1) ไม่ปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์พลอยได้ (2) ปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์ พลอยได้ แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่1 หน่วยที่4 รหัสวิชา 30201-2004 สอนครั้งที่7-9 ชื่อหน่วย/เรื่อง หลักการบัญชีสำหรับผลิตภัณฑ์พลอยได้/การบัญชี สำหรับผลิตภัณฑ์พลอยได้ จำนวน 12 ชม.
18 จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป 1. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์หลัก ผลิตภัณฑ์ร่วมและผลิตภัณฑ์พลอยได้ 2. เพื่อให้มีความรู้ เกี่ยวกับต้นทุนร่วมและต้นทุนหลังจุดแยก 3. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจ หลักการบัญชีเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์พลอยได้ 4. เพื่อให้มีความรู้หลักการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับของเสียในระบบต้นทุนช่วงการผลิต 5. แสดงพฤติกรรมการมีความรับผิดชอบ ประหยัด ซื่อสัตย์สุจริต ความเป็นประชาธิปไตย และ ห่างไกลยาเสพติด จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายความหมายของผลิตภัณฑ์หลัก ผลิตภัณฑ์ร่วมและผลิตภัณฑ์พลอยได้ ได้ 2. อธิบายความหมายของต้นทุนร่วมและต้นทุนหลังจุดแยกได้ 3. บันทึกบัญชีเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์พลอยได้ ได้ 4. นักศึกษามีความพร้อมในการเรียนและให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม 5. นักศึกษาไม่ทุจริตในการสอบ เนื้อหาสาระ 1. ความหมายของผลิตภัณฑ์หลัก ผลิตภัณฑ์ร่วมและผลิตภัณฑ์พลอยได้ 2. ความหมายของต้นทุนร่วมและต้นทุนหลังจุดแยก 3. วิธีบัญชีส าหรับผลิตภัณฑ์พลอยได้ 4. กิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่7 (สัปดาห์ที่ 7) ขั้นน า 1. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 4 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วในครั้งก่อน
19 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ระดมความคิด เกี่ยวกับความหมายของ ผลิตภัณฑ์ร่วม ผลิตภัณฑ์พลอยได้ ความหมายของต้นทุนร่วม ต้นทุนหลังจุดแยก และวิธีบัญชีกรณีไม่ปัน ส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์พลอยได้ พร้อมบันทึกสาระส าคัญในสมุดแบบฝึกปฏิบัติและสรุปองค์ความรู้ที่ ศึกษาลงในกระดาษหรือกระดาษพรุฟและออกมาน าเสนอหน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งครูเป็นผู้อ านวยความสะดวก ในการอธิบายและแนะน าที่นักศึกษายังไม่เข้าใจ พร้อมทั้งบันทึกคะแนนทักษะพิสัย 3. ให้นักเรียนกลับเข้านั่งประจ าที่ และครูอธิบายเนื้อหาวิธีบัญชีกรณีไม่ปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์ พลอยได้ เพิ่มเติม 4. ให้นักศึกษาอ่านประมวลสาระในคู่มือเผชิญประสบการณ์ เรื่องรูปแบบการแสดงรายได้จากการขาย ผลิตภัณฑ์พลอยได้ในงบก าไรขาดทุน จากประมวลสาระ และบันทึกสาระส าคัญ 5. ให้นักเรียนกลับเข้ากลุ่มอีกครั้งและปรึกษาหารือท าความเข้าใจ ในขณะที่นักเรียนก าลังศึกษา ประมวลสาระในข้อที่ 4 และครูสุ่มถามนักเรียนรายบุคคล ขั้นสรุป 1. ครูให้แต่ละกลุ่มออกมาสรุปองค์ความรู้และร่วมกันอภิปรายในประเด็นหัวข้อที่ได้รับ พร้อมทั้ง อธิบายเพิ่มเติมและให้ค าแนะน าการน าเสนอของนักศึกษาให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ
20 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน ครั้งที่ 8 (สัปดาห์ที่ 8) ขั้นน า 1. ครูทบทวนเนื้อหาที่เรียนไปครั้งก่อน โดยให้นักศึกษาร่วมกันสรุป ครูสุ่มถามนักศึกษาเป็นรายบุคคล ขั้นสอน 1. ครูให้นักศึกษาเข้ากลุ่มและมอบหมายให้ศึกษาเนื้อหาสาระ พร้อมทั้งบันทึกลงในสมุดของตนเอง ดังต่อไปนี้ 1.1 เรื่องการน าผลิตภัณฑ์พลอยได้เป็นปัจจัยการผลิตทดแทนการซื้อวัตถุดิบ 1.2 การบันทึกบัญชีกรณีแสดงรายได้จากการขายผลิตภัณฑ์พลอยได้ในงบก าไรขาดทุน 1.3 การค านวณต้นทุนร่วมที่ผลิตพลอยได้ ได้รับปันส่วนโดยวิธีมูลค่าขายย้อนกลับและบันทึก สาระส าคัญในสมุดแบบฝึกปฏิบัติ หลังจากนั้นให้แต่ละกลุ่มที่ได้รับมอบหมายศึกษาในแต่ละหัวข้อออกมาน าเสนอสรุปองค์ความรู้ พร้อม ทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึกคะแนนทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง พร้อมทั้งเฉลยแบบฝึกหัดให้นักศึกษาได้เข้าใจ 2. ครูซักกถามความเข้าใจนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนไปแล้ว 3. ครูให้นักศึกษาท าแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน บันทึกคะแนนเก็บเป็นคะแนนพุทธิพิสัย 4. ครูแจ้งนักศึกษาในครั้งต่อไปจะเป็นการสอบเก็บคะแนนกลางภาค ครั้งที่ 9 (สัปดาห์ที่ 9) 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง 2. ครูซักถามความเข้าใจนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนไปแล้ว 3. ครูให้นักศึกษาทุกคนท าแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (การสอบกลางภาค)
21 5. สื่อการเรียนการสอน 1. หนังสือเรียนวิชาบัญชีต้นทุน 2 2. สมุดแบบฝึกปฏิบัติ 6. การวัดผลประเมินผล การวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนเป็นรายกลุ่ม 2. ซักถามความเข้าใจ 3. ตรวจแบบฝึกหัด เครื่องมือ 1. แบบประเมินการท างานกลุ่ม (ทักษะพิสัย) 2. แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (พุทธิพิสัย) 3. ใบลงทะเบียนเช็คชื่อเข้าชั้นเรียน 4. แบบฝึกหัด 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เกณฑ์วัดผล ไม่ต ่ากว่าร้อยละ 50
22 สาระส าคัญ การปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักมี 3 วิธี คือ (1) มูลค่าตลาดหรือมูลค่าขายสัมพัทธ์ซึ่งมีแนวคิด ว่าราคาขายสัมพันธ์กับต้นทุนผลิต สินค้าชนิดใดมีราคาขายต่อหน่วยสูงก็น่าจะมีต้นทุนผลิตต่อหน่วยสูงตามไป ด้วย สินค้าชนิดใดมีราคาขายต่อหน่วยต ่า ก็น่าจะมีต้นทุนผลิตต่อหน่วยต ่าไปด้วยตามสัดส่วน ดังนั้นการปัน ส่วนต้นทุนร่วม โดยใช้มูลค่าขายนี้ สินค้าแต่ละชนิดจะได้รับต้นทุนผลิตตามสัดส่วนของราคาขาย (2) วิธี อัตราก าไรขั้นต้นคงที่ซึ่งมีสมมติฐานว่า ผลิตภัณฑ์ร่วมทุกชนิดทั้งที่มีการผลิตต่อและไม่มีการผลิตต่อจะให้ผล ก าไรในอัตราที่เท่ากันหรือมีอัตราก าไรขั้นต้นที่เท่ากัน ดังนั้นจึงปันส่วนต้นทุนร่วมโดยใช้อัตราก าไรขั้นต้น ดังกล่าวนั้น การปันส่วนต้นทุนร่วมโดยวิธีนี้มี 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ค านวณอัตราก าไรขั้นต้นรวมของ สินค้าแต่ละชนิด ขั้นตอนที่ 2 ค านวณต้นทุนรวมของสินค้าแต่ละชนิด โดยน ามูลค่าขาย ขั้นสุดท้ายของ สินค้าแต่ละชนิดมาหักด้วยก าไรขั้นต้น ซึ่งค านวณมาจากอัตราก าไรขั้นต้นในขั้นตอนที่ 1 ขั้นตอนที่ 3 ค านวณต้นทุนร่วมที่สินค้าแต่ละชนิดได้รับปันส่วน โดยน าต้นทุนรวมของสินค้าแต่ละชนิด ซึ่งค านวณได้จาก ขั้นตอนที่ 2 มาหักด้วยต้นทุนผลิตต่อของสินค้าแต่ละชนิด (3) วิธีจ านวนหน่วยของผลิตภัณฑ์เป็นการปันส่วน ต้นทุนร่วมโดยใช้จ านวนหน่วยของผลิตภัณฑ์หลักซึ่งใช้ในกรณีที่ผลิตภัณฑ์หลักนั้น สามารถวัดหรือชั่งได้ โดย จะแบ่งต้นทุนร่วมตามลักษณะทางกายภาพของสินค้าที่ผลิตได้ ณ จุดแยก จ านวนหน่วยในที่นี้ หมายถึง จ านวนชิ้น หรือน ้าหนักของสินค้า เช่น น ้าหนักเป็นกิโลกรัมของเนื้อหมู กระดูก หนังหมู น ้าหนักเป็นตันของ แร่ ทองค า เงิน หรือตะกั่ว หรือหน่วยวัดเป็นแกลลอนของน ้ามันแต่ละชนิดที่ผลิตได้ เป็นต้น จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป 1.เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับหลักการบัญชีส าหรับผลิตภัณฑ์หลัก 2. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับหลักการปันส่วนวิธีมูลค่าตลาดหรือมูลค่าขายสัมพัทธ์ 3. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับหลักการปันส่วนวิธีอัตราก าไรขั้นต้นคงที่ 4. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับหลักการปันส่วนวิธีจ านวนหน่วย 5. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจ หลักการบัญชีเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์พลอยได้ 6. เพื่อให้มีความรู้หลักการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับของเสียในระบบต้นทุนช่วงการผลิต 7. แสดงพฤติกรรมการมีความรับผิดชอบ ประหยัด ซื่อสัตย์สุจริต ความเป็นประชาธิปไตย แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่1 หน่วยที่5 รหัสวิชา 30201-2004 สอนครั้งที่10-12 ชื่อหน่วย/เรื่อง หลักการวิธีบัญชีสำหรับผลิตภัณฑ์หลัก/ การบัญชีสำหรับผลิตภัณฑ์หลัก จำนวน 12 ชม.
23 จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายหลักการบัญชีส าหรับผลิตภัณฑ์หลักได้ 2. ปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธีมูลค่าตลาดหรือมูลค่าขายสัมพัทธ์ได้ 3. ปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธีอัตราก าไรขั้นต้นคงที่ ได้ 4. ปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธีจ านวนหน่วย ได้ 5. นักศึกษามีความพร้อมในการเรียนและให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม 6. นักศึกษาไม่ทุจริตในการสอบ เนื้อหาสาระ 1. การปันส่วนต้นทุนร่วมให้ ผลิตภัณฑ์หลักวิธีมูลค่าตลาด หรือมูลค่าขายสัมพัทธ์ 2. การปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธีอัตราก าไรขั้นต้นคงที่ 3 การปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธีจ านวนหน่วย 4. กิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่10 (สัปดาห์ที่ 10) ขั้นน า 1. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 5 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วในครั้งก่อน 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ระดมความคิด เกี่ยวกับการปันส่วนต้นทุน ร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธีมูลค่าขาย ณ จุดแยกและวิธีประมาณมูลค่าขายสุทธิ ณ จุดแยก บันทึกสาระส าคัญ ที่ศึกษา และสรุปองค์ความรู้ที่ศึกษาลงในกระดาษหรือกระดาษพรุฟและออกมาน าเสนอหน้าชั้นเรียน พร้อม ทั้งครูเป็นผู้อ านวยความสะดวกในการอธิบายและแนะน าที่นักศึกษายังไม่เข้าใจ พร้อมทั้งบันทึกคะแนนทักษะ พิสัย
24 ขั้นสรุป 1. ให้นักเรียนกลับเข้านั่งประจ าที่ และครูอธิบายเนื้อหาการปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธี มูลค่าขาย ณ จุดแยกและวิธีประมาณมูลค่าขายสุทธิ ณ จุดแยก เพิ่มเติม แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน
25 ครั้งที่ 11 (สัปดาห์ที่11) ขั้นน า 1. ครูทบทวนเนื้อหาที่เรียนไปครั้งก่อน โดยให้นักศึกษาร่วมกันสรุป ครูสุ่มถามนักศึกษาเป็นรายบุคคล ขั้นสอน 1. ครูให้นักศึกษาเข้ากลุ่มและมอบหมายให้ศึกษาเนื้อหาสาระ พร้อมทั้งบันทึกลงในสมุดของตนเอง ดังต่อไปนี้ 1.1 การปันส่วนต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธีจ านวนหน่วยและบันทึกสาระส าคัญใบฝึกปฏิบัติ 1.2 วิเคราะห์ข้อมูลของบริษัท ยืนยงอุตสาหกรรม จ ากัด กรณีบริษัทปันส่วนต้นทุนร่วมให้ ผลิตภัณฑ์หลักวิธีมูลค่าตลาดหรือมูลค่าขายสัมพัทธ์และให้ฝึกเขียนภาพเส้นทางการผลิตของบริษัทยืนยง อุตสาหกรรม จ ากัด ตามที่วิเคราะห์ได้ และฝึกวิเคราะห์ข้อมูลตามขั้นตอนในแบบฝึกปฏิบัติ หลังจากนั้นให้แต่ละกลุ่มที่ได้รับมอบหมายศึกษาในแต่ละหัวข้อออกมาน าเสนอสรุปองค์ความรู้ พร้อม ทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึกคะแนนทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง พร้อมทั้งเฉลยแบบฝึกหัดให้นักศึกษาได้เข้าใจ 2. ครูซักกถามความเข้าใจนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนไปแล้ว ครั้งที่ 12 (สัปดาห์ที่ 12) ขั้นน า 1. ครูทบทวนเนื้อหาที่เรียนไปครั้งก่อน โดยให้นักศึกษาร่วมกันสรุป ครูสุ่มถามนักศึกษาเป็นรายบุคคล ขั้นสอน 1. ครูให้นักศึกษาเข้ากลุ่มและมอบหมายให้ศึกษาเนื้อหาสาระ พร้อมทั้งบันทึกลงในสมุดของตนเอง ดังต่อไปนี้ 1.1 ศึกษาตัวอย่างและวิเคราะห์ข้อมูลของบริษัท ยืนยงอุตสาหกรรม จ ากัด กรณีบริษัทปันส่วน ต้นทุนร่วมให้ผลิตภัณฑ์หลักวิธีอัตราก าไรขั้นต้น หลังจากนั้นให้แต่ละกลุ่มที่ได้รับมอบหมายศึกษาในแต่ละ หัวข้อออกมาน าเสนอสรุปองค์ความรู้ พร้อมทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึกคะแนนทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง พร้อมทั้งเฉลยแบบฝึกหัดให้นักศึกษาได้เข้าใจ
26 2. ครูซักกถามความเข้าใจนักเรียนเกี่ยวกับเนื้อหาที่เรียนไปแล้ว 3. ครูให้นักศึกษาท าแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน บันทึกคะแนนเก็บเป็นคะแนนพุทธิพิสัย 5. สื่อการเรียนการสอน 1. หนังสือเรียนวิชาบัญชีต้นทุน 2 2. สมุดแบบฝึกปฏิบัติ 6. การวัดผลประเมินผล การวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนเป็นรายกลุ่ม 2. ซักถามความเข้าใจ 3. ตรวจแบบฝึกหัด เครื่องมือ 1. แบบประเมินการท างานกลุ่ม (ทักษะพิสัย) 2. แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (พุทธิพิสัย) 3. ใบลงทะเบียนเช็คชื่อเข้าชั้นเรียน 4. แบบฝึกหัด 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เกณฑ์วัดผล ไม่ต ่ากว่าร้อยละ 50
27 สาระส าคัญ ต้นทุนมาตรฐาน เป็นต้นทุนการผลิตสินค้าที่ก าหนดขึ้นล่วงหน้า ทั้งต้นทุนวัตถุดิบค่าแรงงาน และ ค่าใช้จ่ายการผลิต ณ ระดับการผลิตที่ก าหนด ภายใต้กระบวนการผลิตที่มีประสิทธิภาพที่สุด กล่าวคือวัตถุดิบ มีคุณภาพ เพียงพอและพร้อมส าหรับการผลิต คนงานท างานอย่างเต็มความสามารถ เครื่องจักร เครื่องมือ อุปกรณ์ อยู่ในสภาพดีพร้อมใช้งานอยู่เสมอ การก าหนดมาตรฐาน มักก าหนดส าหรับการผลิตสินค้า 1 หน่วย โดยก าหนดตามส่วนประกอบของ ต้นทุนผลิต คือวัตถุดิบทางตรง ค่าแรงทางตรง และค่าใช้จ่ายการผลิต การก าหนดมาตรฐานของวัตถุดิบและ ค่าแรงงานจะประกอบด้วยมาตรฐานด้านปริมาณ ( Quantity Standard ) และมาตรฐานด้านราคา ( Price Standard ) ส่วนค่าใช้จ่ายการผลิตค านวณโดยการประมาณการจากข้อมูลในอดีต ณ ระดับก าลังการผลิตที่ ก าหนด การวิเคราะห์ผลแตกต่างวัตถุดิบและค่าแรงเป็นการวิเคราะห์ผลแตกต่างระหว่างจ านวนวัตถุดิบหรือ จ านวนชั่วโมงที่ใช้ในการผลิตจริงกับวัตถุดิบหรือจ านวนชั่วโมงที่ก าหนดไว้ตามมาตรฐาน จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป 1. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับต้นทุนมาตรฐาน 2. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการวิเคราะห์ผลแตกต่างวัตถุดิบ 3. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าแรง 4. แสดงพฤติกรรมการมีความรับผิดชอบ ประหยัด ซื่อสัตย์สุจริต ความเป็นประชาธิปไตย และ ห่างไกลยาเสพติด จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายความหมายของต้นทุนมาตรฐานได้ 2. อธิบายความหมายของผลแตกต่างวัตถุดิบได้ 3. อธิบายความหมายของผลแตกต่างค่าแรงได้ 4. วิเคราะห์ผลแตกต่างวัตถุดิบได้ 5. วิเคราะห์ผลแตกต่างค่าแรงได้ 6. นักศึกษามีความพร้อมในการเรียนและให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่1 หน่วยที่6 รหัสวิชา 30201-2004 สอนครั้งที่13-15 ชื่อหน่วย/เรื่อง การวิเคราะห์ผลแตกต่างวัตถุดิบและค่าแรงง/ หลักการวิเคราะห์ผลต่างวัตถุดิบและค่าแรง จำนวน 12 ชม.
28 7. นักศึกษาไม่ทุจริตในการสอบ เนื้อหาสาระ 1. แนวคิดเกี่ยวกับต้นทุนมาตรฐาน 2. การศึกษาหลักการวิเคราะห์ผลแตกต่างวัตถุดิบ และค่าแรง 3. การวิเคราะห์ผลแตกต่างวัตถุดิบและค่าแรง 4. กิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่13 (สัปดาห์ที่ 13) ขั้นน า 1. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 6 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วในครั้งก่อน 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ระดมความคิด เกี่ยวกับการเกี่ยวกับแนวคิด ของต้นทุนมาตรฐาน หลักการก าหนดมาตรฐาน ประเภทของต้นทุนมาตรฐาน และหลักการก าหนดต้นทุน มาตรฐาน พร้อมทั้งครูเป็นผู้อ านวยความสะดวกในการอธิบายและแนะน าที่นักศึกษายังไม่เข้าใจ 3. ครูให้นักศึกษาออกมาน าเสนอสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการระดมความคิด 4. ครูมอบหมายให้แต่ละกลุ่มวิเคราะห์ผลแตกต่างจ านวนวัตถุดิบของบริษัท กังสดาล จ ากัด 5. ครูสุ่มนักเรียนออกมาสรุปให้เพื่อน ๆ ฟัง หน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึก คะแนนทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาที่นักศึกษาศึกษา และซักถามเป็นรายบุคคล
29 แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน ครั้งที่ 14 (สัปดาห์ที่ 14) ขั้นน า 1. ครูทบทวนความรู้เดิมจากการเรียนในครั้งก่อน 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ครูมอบหมายหัวข้อให้แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ระดมความคิด เกี่ยวกับการการวิเคราะห์ผล แตกต่างค่าแรงงานของบริษัทกังสดาล จ ากัด พร้อมทั้งครูเป็นผู้อ านวยความสะดวกในการอธิบายและ แนะน าที่นักศึกษายังไม่เข้าใจ
30 2. ให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอสรุปองค์ความรู้ที่ได้ศึกษา โดยครูเป็นผู้ตั้งค าถามเกี่ยวกับ เนื้อหาที่ศึกษาให้นักศึกษาตอบ พร้อมทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึกคะแนนทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง พร้อมทั้งเฉลยแบบฝึกหัดให้นักศึกษาได้เข้าใจ 2. ครูสรุปเนื้อหาที่นักศึกษาศึกษา และซักถามเป็นรายบุคคล แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน
31 ครั้งที่ 15 (สัปดาห์ที่ 15) ขั้นน า 1. ครูทบทวนความรู้เดิมจากการเรียนในครั้งก่อน 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ครูมอบหมายหัวข้อให้แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ระดมความคิด ให้การท าแบบฝึกหัดหน่วยที่ 6 ข้อ 1-4 2. ให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอสรุปองค์ความรู้ที่ได้ศึกษา โดยครูเป็นผู้ตั้งค าถามเกี่ยวกับ เนื้อหาที่ศึกษาให้นักศึกษาตอบ พร้อมทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึกคะแนนทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง พร้อมทั้งเฉลยแบบฝึกหัดให้นักศึกษาได้เข้าใจ 2. ครูสรุปเนื้อหาที่นักศึกษาศึกษา และซักถามเป็นรายบุคคล 3. ครูให้นักศึกษาท าแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน บันทึกคะแนนเก็บเป็นคะแนนพุทธิพิสัย แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ
32 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน 5. สื่อการเรียนการสอน 1. หนังสือเรียนวิชาบัญชีต้นทุน 2 2. สมุดแบบฝึกปฏิบัติ 6. การวัดผลประเมินผล การวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนเป็นรายกลุ่ม 2. ซักถามความเข้าใจ 3. ตรวจแบบฝึกหัด เครื่องมือ 1. แบบประเมินการท างานกลุ่ม (ทักษะพิสัย) 2. แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (พุทธิพิสัย) 3. ใบลงทะเบียนเช็คชื่อเข้าชั้นเรียน 4. แบบฝึกหัด 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เกณฑ์วัดผล ไม่ต ่ากว่าร้อยละ 50
33 สาระส าคัญ การวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต เป็นการวิเคราะห์ผลแตกต่างระหว่างค่าใช้จ่ายการผลิตที่ เกิดขึ้นจริง กับค่าใช้จ่ายการผลิตคิดเข้างาน และค่าใช้จ่ายการผลิตตามงบประมาณ โดยกิจการจะก าหนด ค่าใช้จ่ายการผลิตคิดเข้างาน จากการก าหนดระดับก าลังการผลิตที่เหมาะสม แล้วจัดท างบประมาณ ค่าใช้จ่ายการผลิต ณ ระดับก าลังการผลิตระดับนั้น ทั้งค่าใช้จ่ายการผลิตคงที่ และค่าใช้จ่ายการผลิตแปรได้ จากนั้นจึงค านวณอัตราค่าใช้จ่ายการผลิตคิดเข้างานและใช้อัตรานั้นเป็นอัตราค่าใช้จ่ายการผลิตตาม มาตรฐาน และกิจการก าหนดงบประมาณระดับก าลังการผลิต หลาย ๆ ระดับ เนื่องจากในการผลิตจริงชั่วโมง การผลิตที่เกิดขึ้นอาจเกิดได้หลายระดับ การใช้งบประมาณยืดหยุ่น (Flexible Budget) เพื่อเลือกระดับการ ผลิตมาประมาณค่าใช้จ่ายการผลิตตามมาตรฐาน จะถูกต้องมากที่สุด เนื่องจากงบประมาณยืดหยุ่นเป็น งบประมาณที่จัดท าขึ้นภายใต้ช่วงของระดับกิจกรรมไม่ได้แสดงงบประมาณ ณ ระดับใดระดับหนึ่งเพียงระดับ เดียวเท่านั้น ท าให้กิจการสามารถเลือกใช้ระดับกิจกรรมของงบประมาณยืดหยุ่นได้ให้ตรงหรือใกล้เคียงกับ ระดับกิจกรรมจริงได้ การค านวณอัตราค่าใช้จ่ายการผลิตมาตรฐานก็จะใกล้เคียงข้อมูลจริงและสามารถวัดผล การปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องด้วย จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป 1. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 1 ทาง 2. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 2 ทาง 3. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 3 ทาง 4. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 4 ทาง 5. แสดงพฤตกรรมการมีความรับผิดชอบ ประหยัด ซื่อสัตย์สุจริต ความเป็นประชาธิปไตย และ ห่างไกลยาเสพติดห่างไกลยาเสพติด จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายความหมายของต้นทุนมาตรฐานได้ 2. อธิบายความหมายของผลแตกต่างวัตถุดิบได้ แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่1 หน่วยที่7 รหัสวิชา 30201-2004 สอนครั้งที่16 ชื่อหน่วย/เรื่อง การวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต/หลักการ วิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต จำนวน 4 ชม.
34 3. อธิบายความหมายของผลแตกต่างค่าแรงได้ 4. วิเคราะห์ผลแตกต่างวัตถุดิบได้ 5. วิเคราะห์ผลแตกต่างค่าแรงได้ 6. นักศึกษามีความพร้อมในการเรียนและให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม 7. นักศึกษาไม่ทุจริตในการสอบ เนื้อหาสาระ 1. การวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 1 ทาง 2. การวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 2 ทาง 3. การวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 3 ทาง 4. การวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต 4 ทาง 4. กิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่16 (สัปดาห์ที่ 16) ขั้นน า 1. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 7 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วในครั้งก่อน 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้แต่ละกลุ่มศึกษาเนื้อหาสาระ ระดมความคิด เกี่ยวกับการเกี่ยวกับ 2.1 ศึกษาเรื่องการวิเคราะห์ผลแตกต่างค่าใช้จ่ายการผลิต ซึ่งเป็นการเปรียบเทียบระหว่าง ค่าใช้จ่ายการผลิตจริง ค่าใช้จ่ายมาตรฐาน และค่าใช้จ่ายตามงบประมาณ โดยการให้นักศึกษาศึกษาใน หนังสือเรียน 3. ครูให้นักศึกษาออกมาน าเสนอสรุปองค์ความรู้ที่ได้จากการระดมความคิด 4. ครูมอบหมายให้แต่ละกลุ่มวิเคราะห์ศึกษาตัวอย่างบริษัท กังสดาล จ ากัด จากประมวลสาระและ วิเคราะห์ข้อมูล เพื่อน าข้อมูลมาเขียนผังการวิเคราะห์แบบ 1 ทาง 2 ทาง 3 ทาง และ 4 ทาง และปฏิบัติตาม ขั้นตอนการวิเคราะห์ เพื่อน ามาเขียนผังการวิเคราะห์ผลแตกต่าง
35 5. นักศึกษาออกมาสรุปให้เพื่อน ๆ ฟัง หน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึกคะแนน ทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาที่นักศึกษาศึกษา และซักถามเป็นรายบุคคล 2. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง 3. ครูให้นักศึกษาท าแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน บันทึกคะแนนเก็บเป็นคะแนนพุทธิพิสัย แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน
36 สาระส าคัญ ต้นทุนมีลักษณะและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน แล้วแต่วัตถุประสงค์ของผู้น าไปใช้ ต้นทุนจะมี ความหมายก็เฉพาะเมื่อต้นทุนนั้นสัมพันธ์กับวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่งต้นทุนได้เก็บสะสมไว้หรืออาจ กล่าวได้ว่ามีต้นทุนต่าง ๆ กันส าหรับวัตถุประสงค์ต่าง ๆ กัน ต้นทุนจึงจ าแนกออกได้ตามลักษณะพฤติกรรม ของต้นทุนได้เป็น 3 ชนิด คือ ต้นทุนผันแปร ต้นทุนคงที่ และต้นทุนผสม การวิเคราะห์พฤติกรรมของต้นทุนเป็นหลักของการวางแผนและควบคุมของฝ่ายบริหาร รวมทั้งยัง เป็นเครื่องมือของฝ่ายบริหารในการตัดสินใจที่ส าคัญอีกด้วย การวิเคราะห์พฤติกรรมของต้นทุนหรือ วิเคราะห์ต้นทุนผสมออกเป็นต้นทุนคงที่ และต้นทุนผันแปร เป็นการประมาณต้นทุน (Cost Estimation) ล่วงหน้า เพื่อน ามาใช้ในการวางแผนงบประมาณรายจ่าย และเพื่อแยกต้นทุนคงที่และต้นทุนผันแปรออก จากกันโดยประมาณ การวิเคราะห์จุดคุ้มทุนเป็นรูปแบบการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างต้นทุน จ านวน ก าไร ซึ่งเป็น เครื่องมือที่ส าคัญในการวางแผนและตัดสินใจของฝ่ายบริหาร ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างต้นทุน จ านวน ก าไร สามารถน าไปใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจของฝ่ายบริหาร เกี่ยวกับการก าหนดหน่วยผลิตหรือ หน่วยขายที่คุ้มทุน หรือได้ก าไรตามที่ต้องการหรือการตั้งราคาขาย จุดประสงค์การเรียนรู้ จุดประสงค์ทั่วไป 1. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับลักษณะและพฤติกรรมของต้นทุน 2. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับการวิเคราะห์และประมาณต้นทุนวิธีสูง-ต ่า 3. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับการวิเคราะห์และประมาณต้นทุนวิธีสมการถดถอย 4. เพื่อให้มีความรู้เกี่ยวกับการวิเคราะห์จุดคุ้มทุน 5. แสดงพฤตกรรมการมีความรับผิดชอบ ประหยัด ซื่อสัตย์สุจริต ความเป็นประชาธิปไตย และ ห่างไกลยาเสพติด จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. อธิบายลักษณะและพฤติกรรมของต้นทุนได้ 2. วิเคราะห์และประมาณต้นทุนวิธีสูง-ต ่าได้ แผนการจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการที่1 หน่วยที่8 รหัสวิชา 30201-2004 สอนครั้งที่17-18 ชื่อหน่วย/เรื่อง การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ ต้นทุน ปริมาณ กำไร/ การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ ต้นทุน ปริมาณ กำไร จำนวน 12 ชม.
37 3. วิเคราะห์และประมาณต้นทุนวิธีสมการถดถอยได้ 4. วิเคราะห์จุดคุ้มทุนได้ 5. นักศึกษามีความพร้อมในการเรียนและให้ความร่วมมือในการท ากิจกรรมกลุ่ม 6. นักศึกษาไม่ทุจริตในการสอบ เนื้อหาสาระ 1. ลักษณะและพฤติกรรมของต้นทุน 2. การวิเคราะห์และประมาณต้นทุนวิธีสูง-ต ่า 3. การวิเคราะห์และประมาณต้นทุนวิธีสมการถดถอย 4. การวิเคราะห์จุดคุ้มทุน 4. กิจกรรมการเรียนรู้ ครั้งที่17 (สัปดาห์ที่ 17) ขั้นน า 1. ครูเปิดวิดีโอเรื่องการลดต้นทุนใน YouTube ให้นักศึกษาได้ชม และตั้งค าถามประโนที่จะเรียนของ เรื่อง คือ จุดคุ้มทุน พร้อมทั้งสุ่มถามนักศึกษาว่าจุดคุ้มทุนคืออะไร 1. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 8 (Pre-test) เรื่อง ต้นทุนผันแปร ต้นทุนคงที่ ต้นทุนกึ่งผันแปร ต้นทุนกึ่งคงที่ และการวิเคราะห์ต้นทุนผสม 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วในครั้งก่อน 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้สมาชิกแต่ละคนเป็นผู้เชี่ยวชาญในหัวข้อนั้น และท าการไปศึกษาให้เข้าใจ โดยมีเนื้อหาดังนี้ 2.1 ความหมายของต้นทุนผันแปร ต้นทุนคงที่ ต้นทุนกึ่งผันแปรและต้นทุนกึ่งคงที่ 2.2 สูตรการวิเคราะห์แยกต้นทุนรวมออกเป็นต้นทุนคงที่และต้นทุนผันแปร ด้วยวิธีจุดสูงสุด-จุด ต ่าสุด (High-low Method) 2.3 ศึกษาการวาดกราฟจุดคุ้มทุนลงในกระดาษกราฟ
38 3. หลังจากศึกษาจนเข้าใจแล้วให้นักศึกษาที่ได้ศึกษาหัวข้อเหมือนกันไปแลกเปลี่ยนความรู้พูดคุยความ เข้าใจในสิ่งที่ตนเองศึกษามา วิธีนี้จะเป็นวิธีที่ท าให้นักศึกษาเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีปฏิสัมพันธ์กันมาก ขึ้น และเรียนรู้วิธีการสื่อสารถ่ายทอดความรู้ระหว่างกัน 4. ครูให้นักศึกษากลับเข้ากลุ่มของตัวเอง และให้แต่ละคนที่ศึกษาในหัวข้อที่ตนเองรับผิดชอบสอน เพื่อนสมาชิกในกลุ่ม วิธีนี้จะท าให้สมาชิกในกลุ่มเกิดการเรียนรู้ไปด้วยกัน และคนที่เรียนสามารถช่วยเพื่อน ในสมาชิกในกลุ่มให้เข้าใจมากยิ่งขึ้น การถ่ายถอดระหว่างเพื่อนกับเพื่อนย่อมมีการใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย มากกว่าการใช้ภาษาทางวิชาการ เกิดการพูดคุยแลกเปลี่ยนสอบถามมากขึ้น นักศึกษาไม่กังวลหรือมีความ กล้าที่จะถาม 5. จากข้อ 2-4 ครูสังเกตพฤติกรรมกลุ่มรายบุคคล 6. สุ่มกลุ่ม 1 กลุ่ม มาสรุปให้เพื่อน ๆ ฟัง หน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึก คะแนนทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาที่นักศึกษาศึกษา และซักถามเป็นรายบุคคล 2. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง 3. นักศึกษาท าแบบทดสอบหลังเรียน ซึ่งเป็นแบบทดสอบเดียวกันกับแบบทดสอบก่อนเรียน 4. นักศึกษาท าแบบทดสอบวิเคราะห์ต้นทุนผสมได้ พร้อมทั้งสามารถวาดกราฟต้นทุนรวมได้ แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง
39 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน ครั้งที่18 (สัปดาห์ที่ 18) ขั้นน า 1. ครูทบทวนความรู้เดิม 1. ให้นักศึกษาท าแบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 8 (Pre-test) เรื่องจุดคุ้มทุน 2. ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มคละกันระหว่างคนเรียนเก่ง ปานกลาง และเรียนอ่อน กลุ่มละ 3-4 คน โดย ครูส ารวจจากผลการเรียนวิชาบัญชีในระดับชั้น ปวส.1 ขั้นสอน 1. ทบทวนความรู้เดิมที่นักศึกษาเรียนมาแล้วในครั้งก่อน 2. ครูมอบหมายหัวข้อให้สมาชิกแต่ละคนเป็นผู้เชี่ยวชาญในหัวข้อนั้น และท าการไปศึกษาให้เข้าใจ โดยมีเนื้อหาดังนี้ 2.1 การหาจุดคุ้มทุนวิธีสมการและวิธีก าไรส่วนเกิน 2.2 การหาจุดคุ้มทุนเมื่อต้องการก าไรที่ต้องการ 2.3 การหาจุดคุ้มทุนกรณีผลิตและขายสินค้าหลายชนิด 3. หลังจากศึกษาจนเข้าใจแล้วให้นักศึกษาที่ได้ศึกษาหัวข้อเหมือนกันไปแลกเปลี่ยนความรู้พูดคุยความ เข้าใจในสิ่งที่ตนเองศึกษามา วิธีนี้จะเป็นวิธีที่ท าให้นักศึกษาเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีปฏิสัมพันธ์กันมาก ขึ้น และเรียนรู้วิธีการสื่อสารถ่ายทอดความรู้ระหว่างกัน 4. ครูให้นักศึกษากลับเข้ากลุ่มของตัวเอง และให้แต่ละคนที่ศึกษาในหัวข้อที่ตนเองรับผิดชอบสอน เพื่อนสมาชิกในกลุ่ม วิธีนี้จะท าให้สมาชิกในกลุ่มเกิดการเรียนรู้ไปด้วยกัน และคนที่เรียนสามารถช่วยเพื่อน ในสมาชิกในกลุ่มให้เข้าใจมากยิ่งขึ้น การถ่ายถอดระหว่างเพื่อนกับเพื่อนย่อมมีการใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย มากกว่าการใช้ภาษาทางวิชาการ เกิดการพูดคุยแลกเปลี่ยนสอบถามมากขึ้น นักศึกษาไม่กังวลหรือมีความ กล้าที่จะถาม 5. จากข้อ 2-4 ครูสังเกตพฤติกรรมกลุ่มรายบุคคล
40 6. สุ่มกลุ่ม 1 กลุ่ม มาสรุปให้เพื่อน ๆ ฟัง หน้าชั้นเรียน พร้อมทั้งครูสุ่มถามแต่ละกลุ่มและบันทึก คะแนนทักษะพิสัย ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาที่นักศึกษาศึกษา และซักถามเป็นรายบุคคล 2. ครูสรุปเนื้อหาโดยรวมอีกครั้ง 3. นักศึกษาท าแบบทดสอบหลังเรียน ซึ่งเป็นแบบทดสอบเดียวกันกับแบบทดสอบก่อนเรียน 4. นักศึกษาท าแบบทดสอบวิเคราะห์จุดคุ้มทุนได้ แบบฟอร์มการประเมินคะแนนด้านทักษะพิสัย แบบประเมินกิจกรรม เรื่อง ............................................ ผู้รับการประเมิน กลุ่มที่ ............ ผู้ประเมิน ................................................................................... ที่ รายการประเมิน เกณฑ์การประเมิน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1 สามารถสรุปเนื้อหาได้ตรงตามเนื้อหาสาระ ที่เรียน 2 สามารถเขียน อธิบายได้อย่างเหมาะสม 3 มีการกระตุ้นความสนใจของผู้ฟัง 4 ผู้ฟังมีส่วนร่วมในการน าเสนอ 5 สื่อที่ใช้ในการน าเสนอ 6 มีความเป็นระเบียบ 7 มีความละเอียดรอบคอบ รวมคะแนน รวมคะแนนทั้งสิ้น รวมครบทุกหน่วยคะแนนเต็ม 224 คะแนน แปลงเป็นคะแนน 30 คะแนน
41 5. สื่อการเรียนการสอน 1. หนังสือเรียนวิชาบัญชีต้นทุน 2 2. สมุดแบบฝึกปฏิบัติ 6. การวัดผลประเมินผล การวัดผล 1. สังเกตพฤติกรรมการเรียนเป็นรายกลุ่ม 2. ซักถามความเข้าใจ 3. ตรวจแบบฝึกหัด เครื่องมือ 1. แบบประเมินการท างานกลุ่ม (ทักษะพิสัย) 2. แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (พุทธิพิสัย) 3. ใบลงทะเบียนเช็คชื่อเข้าชั้นเรียน 4. แบบฝึกหัด 5. แบบทดสอบก่อนเรียน เกณฑ์วัดผล ไม่ต ่ากว่าร้อยละ 50