การจัดการเรียนรู้โดยใช้ประสบการณ์

การจัดการเรียนรู้โดย
ใช้ประสบการณ์

EXPERIENTIAL LEARNING THEORY
(ELT)

1

คำนำ

หนังสือเล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่ง
ของรายวิชา การจัดการเรียนรู้ รหัสวิชา
5092103 เพื่อให้ได้ศึกษาหาความรู้ ใน
เรื่องการจัดการเรียนการสอน โดยใช้
ประสบการณ์ เพื่อให้เป็นประโยชน์กับการ
เรียนรู้

ผู้จัดทำหวังว่า หนังสือเล่มนี้จะเป็น
ประโยชน์กับผู้อ่าน นักเรียน หรือนักศึกษา
ที่กำลังมองหาข้อมูล หรือเนื้อหาเรื่องนี้อยู่
หากมีข้อแนะนำ หรือข้อผิดพลาดประการ
ใด ผู้จัดทำกราบขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

2

สารบัญ

เรื่อง หน้า

คำนำ 1
สารบัญ 2
ความหมายการเรียนรู้โดยใช้ประสบการณ์ 3-5
ขั้นตอนการเรียนรู้โดยใช้ประสบการณ์ 6-7
หลักการ และวัตถุประสงค์การเรียนรู้ 8
โดยใช้ประสบการณ์
วิธีดำเนินการรูปแบบการเรียนรู้โดยใช้ 9-10
ประสบการณ์
สรุปการเรียนรู้โดยใช้ประสบการณ์ 11
บรรณานุกรม 12

3

ความหมาย

เป็นกระบวนการที่เน้นผู้เรียนรู้เป็นสำคัญ
โดยนำประสบการณ์เดิมที่มีอยู่เกิดการเรียนรู้
เป็น เพื่อสร้างความรู้ขึ้นใหม่ และได้มีนักวิชา
การได้ให้ความหมายของการเรียนรู้โดยใช้
ประสบการณ์ ไว้ดังนี้

สมศักดิ์ ภู่วิภาดาวรรณ์
(2544: 39- 40)

ให้ความหมายว่า
หมายถึง การเรียนรู้จากประสบการณ์หรือ

การเรียนรู้จากการได้ลงมือปฏิบัติจริง โดยที่
ได้มีโอกาสรับประสบการณ์ แล้วได้รับการก
ระตุ้นให้สะท้อนสิ่งต่าง ๆ ที่ได้จากประสบ
การณ์ออกมาเพื่อพัฒนาทักษะ เจตคติ
หรือ วิธีการคิดใหม่ๆ

ทิศนา แขมมณี (2545: 131)

ให้ความหมายว่า
หมายถึง การดำเนินการที่จะช่วยให้เกิด

การเรียนรู้ตามเป้าหมายโดยให้ได้รับ
ประสบการณ์ที่จำเป็นต่อการเรียนรู้ในเรื่อง
ที่เรียนรู้ก่อน แล้วจึงให้ย้อนไปสังเกตุ
ทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้น

ราณี รัชนพงษ์ (2547: 42) 4

ให้ความหมายว่า
หมายถึง กระบวนการสร้างความรู้ ทักษะ และเจตคติด้วย

การนำเอาประสบการณ์เดิมมาบูรณาการเพื่อสร้างความรู้
ใหม่ๆ ขึ้น

CRAIG (1987: 498)

ให้ความหมายว่า
หมายถึง ความรู้ ทักษะหรือความสามารถที่ได้รับจากการ

สังเกตการได้รับการกระตุ้นหรือการมีส่วนร่วมในการปฏิบัติ
และดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้ โดยเข้าไปร่วมด้วยความ
สมัครใจ ร่วมปฏิบัติ วิเคราะห์ ข้อมูลอย่างมีวิจารณญาณ
และนำไปประยุกต์ใช้ เป็นการแสวงหาคำตอบ และตอบ
คำถามได้ด้วยตนเอง

EVAN (1994: 112)

ให้ความหมายว่า
หมายถึง ความรู้และทักษะที่ได้รับจากประสบการณ์การ

ทำงาน จากการปฏิบัติ และจากการศึกษาที่ไม่เป็นทางการ ไม่
ว่าจะเป็นการเรียนรู้ จากประสบกาณ์การเรียนรู้จากหนังสือ
จากการบรรยาย การทดลอง การเรียนรู้จากประสบการณ์จึง
เป็นวิธีการเรียนรู้ที่หลากหลาย

KOLB (2005: 49) 5

ให้ความหมายว่า
หมายถึง กระบวนการสร้างความรู้โดยการปรับเปลี่ยน

ประสบการณ์อย่างต่อเนื่อง จากการสังเกต การสะท้อนความ
คิด การสรุปความคิดรวบยอดนำไปสู่การนำไปปฏิบัติ

สรุป

การเรียนรู้โดยใช้ประสบการณ์
หมายถึง กระบวนการสร้างความรู้ ทักษะและ

เจตคติ โดยการดึงเอาประสบการณ์เดิม แล้วกระตุ้น
ให้สะท้อนความ คิดเกี่ยวกับประสบการณ์นั้นๆ ออก
มาเพื่ อเป็นความรู้ใหม่

6
การจัดการเรียนรู้
โดยใช้ประสบการณ์

คือ กระบวนการสร้างความรู้ ทักษะ และเจตคติ
ด้วยการนำเอาประสบการณ์เดิมของผู้เรียนมาบูรณา
การเพื่อสร้างการเรียนรู้ใหม่ๆขึ้น โดยมีจุดเด่นที่เพิ่ม
ขึ้นมา คือ การทบทวนประสบการณ์ หรือ นำสิ่งที่
ลงมือทำมาตกผลึกความคิด เพื่อให้ได้รับรู้ถึงความรู้
ใหม่ที่ได้รับ เป็นการนำไปต่อยอดความรู้เดิม หรือ
สามารถนำไปปรับใช้ในบริบทอื่นๆ สำหรับตัวเอง และ
การที่เรามีประสบการณ์ แต่ไม่ได้ตกผลึก ก็เหมือนกับ
การที่เรารู้เหมือนเดิม บางทีก็ลืมได้ง่าย หรือไม่รู้ว่า
ควรนำไปปรับใช้ต่อได้อย่างไร เพราะขาดสูตรสรุป
ประสบการณ์นั้นๆ ให้กับตัวเอง

เดวิด เอ. โคล์บ เชื่อว่าในแต่ละคนมีรูปแบบการ
เรียนรู้ (Learning Styles) ที่แตกต่างกันออกไป
เดวิด เอ.โคล์บ จึงได้นำเสนอว่าการที่จะนำทฤษฎีนี้ไป
ใช้ให้เกิดการเรียนรู้ จำเป็นต้องผ่านวงจรทั้ง 4 ขั้น
(Experiential Learning Cycle : ELT Cycle)

จะประกอบไปด้วย

7
ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้

โดยใช้ประสบการณ์

ประกอบไปด้วย 4 ขั้นตอน ดังนี้

1.การนำตัวเองเข้าไปอยู่ในประสบการณ์ หรือ
สถานการณ์ใหม่ หรือ การตีความจากประสบการณ์ที่
เกิดขึ้นมาใหม่ (Concrete Experience)

2.เมื่อเราได้เข้าไปรับประสบการณ์ใหม่นั้น ก็มักทำให้
เกิดความไม่สอดคล้องกันระหว่างประสบการณ์และ
ความเข้าใจ ในขั้นนี้เป็นการลองสะท้อน ลองทบทวนให้
เกิดการตกผลึกความคิด ความรู้สึก และอารมณ์ โดย
อาศัยวิธีการตั้งคำถาม (Reflective
Observation of the New Experience)

3.แน่นอนว่าการสะท้อนมักก่อให้เกิดแนวคิดใหม่
หรือ การดัดแปลงแนวคิดเชิงนามธรรมที่มีอยู่ ซึ่ง
หมายความว่า ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์ของ
ตัวเองแล้ว (Abstract Conceptualization)

4.การเรียนรู้จะไม่จบลงเพียงแค่การได้แนวคิดใหม่ ดัง
นั้นในขั้นนี้ผู้เรียนจะได้ลองใช้ความคิดกับบริบทรอบ
ตัวของตัวเอง เพื่อดูว่าเกิดอะไรขึ้น (Active
Experimentation)

8

หลักการรูปแบบการเรียน
โดยใช้ประสบการณ์

จะเป็นกรอบแนวคิดที่เป็นการบูรณาการแนวคิด
การเรียนรู้เชิงประสบการณ์ โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

วัตถุประสงค์

เพื่อให้ผู้เรียนปฏิสัมพันธ์ระหว่างกัน ด้วยการแลก
เปลี่ยนประสบการณ์เดิมที่เป็นนามธรรม เกิดการเรียน
รู้และให้ความหมายสิ่งต่างๆ ใหม่ๆ เพื่อให้เกิดการกระ
ทำใหม่ที่เป็นรูปธรรม ให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
พฤติกรรม และเจตคติแบบถาวรและยั่งยืน เป็นการ
บูรณาการความเข้าใจจากประสบการณ์ที่เกิดจากการ
เรียนรู้ไปสู่การปฏิบัติ

9

วิธีดำเนินการรูปแบบ
การเรียนโดยใช้ประสบการณ์

ประกอบไปด้วย 3 ขั้นตอน ดังนี้

1.ขั้นเริ่มต้น
สร้างสัมพันธภาพ แจ้งวัตถุประสงค์ กฎระเบียบ

การมีส่วนร่วม บทบาทของ สมาชิกกลุ่ม และสร้าง
บรรยากาศเพื่อเตรียมความพร้อม

2.ขั้นดำเนินการ
เป็นการการบูรณาการระหว่างการเรียนรู้ คือ การ

ค้นหาปัญหา การตั้งคำถาม การตอบคำถาม และ
การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ จะมีขั้นตอนในการดำเนิน
การ คือ การระบุเกี่ยวกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น การ
แลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน การประเมิน
สถานการณ์ การวิเคราะห์สถานการณ์ การวางแผน
เพื่อ บริหารจัดการปัญหา และการปฏิบัติตามแผนและ
สรุป

10

วิธีดำเนินการรูปแบบ
การเรียนโดยใช้ประสบการณ์

3.ขั้นสรุปและประเมินผล
ร่วมกันสรุปสาระสำคัญที่ได้จากการเรียนรู้ เปิด

โอกาสซักถาม แลกเปลี่ยนประสบการณ์ซึ่งกันและกัน
อภิปรายร่วมกัน และรวบรวมแนวคิดสำคัญที่ได้จาก
การพูดคุย แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการสะท้อนคิดสรุป
และให้ความเห็นเพื่อตรวจสอบสอบความเข้าใจและ
สรุปเป็นหลักการ

11

สรุปการจัดการเรียนการสอน
โดยใช้ประสบการณ์



นั่นเป็นกรอบแนวคิดที่เป็นการบูรณาการ
แนวคิดการเรียนรู้ที่ใช้ประสบการณ์ โดยมีหลัก
การเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ให้มี
ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เรียนด้วยกัน แลกเปลี่ยน
ประสบการณ์ที่เป็นนามธรรม เกิดการเรียนรู้
เพื่อให้เกิดการกระทำใหม่ที่เป็นรูปธรรม โดย
ผ่านการวิเคราะห์ สะท้อนความคิด อย่าง
จริงจัง เกิดการเปลี่ยนแปลงจากภายในสู่การ
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรม เกิดเป็นความรู้ ทักษะ
และ เจตคติใหม่ โดยผ่านขั้นตอนการเรียนรู้ที่
ใช้ประสบการณ์

12
บรรณานุกรม

http://journal.psy.kbu.ac.th/jour/2020
1002/2

https://www.lifeeducation.in.th/positi
ve-education/

เสนอ 13

ผศ.ดร.ชวนพิศ รักษาพวก

รายวิชา

การจัดการเรียนการสอน
รหัสวิชา 5092103

ผู้จัดทำ

นายยชญ์ธเนศ วศินชัยปภัสร์
รหัสนักศึกษา 655509207