การจดั ท�ำ แผนพฒั นาชนบทเชงิ พน้ื ทปี่ ระยกุ ตฯ์ ปี ๒๕๕๘ ทมี ปฏบิ ตั งิ าน
อ�ำ เภอจะรว่ มกนั ทบทวนผลการด�ำ เนนิ งานตามกจิ กรรม/โครงการตามแผนพฒั นา
ชนบทเชงิ พน้ื ทฯ่ี ทไ่ี ดร้ บั การสนบั สนนุ งบประมาณ แลว้ ก�ำ หนดเปา้ หมาย แนวทาง
การพัฒนาและผลลัพธ์ท่ีต้องการให้เกิดข้ึนในปี ๒๕๕๘ ร่วมกับชาวบ้าน
โดยกิจกรรม/โครงการต้องระบุประโยชน์ที่ชาวบ้านจะได้รับด้านเศรษฐกิจ
สงั คม และสง่ิ แวดลอ้ ม โดยเฉพาะชาวบา้ นรว่ มคดิ รว่ มวางแผน รว่ มเหน็ ประโยชน์
ลงมือทำ�และเป็นเจ้าของ หน่วยงานราชการปรับแผนตามท่ีชาวบ้านเสนอแนะ
ด้วยเหตุผลทางภูมิสังคมและประโยชน์ท่ีจะได้รับ ทั้งน้ีต้องเป็นไปตามเทคนิค
ความรูแ้ ละหลักวชิ าการ
นอกจากนี้ สถาบันพัฒนาองคก์ รชมุ ชน (พอช.) ซ่ึงเป็นหนึง่ ในกรรมการ
สถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระฯ แจ้งว่า มีแผนงานท่ี
จะประสานกบั ชมุ ชน เรอ่ื งโครงการบา้ นมน่ั คงชนบท คดั เลอื กผู้ท่ีเดือดร้อนท่ีสุด
ก่อนเป็นอันดับแรก โดยการเอาแรงกันหรือใช้ช่างชุมชน ส่วนวัสดุอุปกรณ์จะ
รวมกนั ซอื้ เพอ่ื ตอ่ รองราคา ซง่ึ จะมกี ารหารอื กบั หวั หนา้ ส�ำ นกั งานจงั หวดั เพชรบรุ ี
เพ่ือบรรจุในแผนพัฒนาชนบทเชงิ พน้ื ทฯี่ ปี ๒๕๕๘ ตอ่ ไป
50 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ิปิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
โครงการพัฒนาแก้มลงิ หนองเลิงเปอื ย
อนั เน่ืองมาจากพระราชดำ�ริ จงั หวดั กาฬสินธุ์
คณะกรรมการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระฯ
มีมติเมื่อวันที่ ๑๒ ธันวาคม ๒๕๕๕ อนุมัติกรอบความร่วมมือกับกองทัพบก
ในพ้ืนท่ีโครงการพระราชดำ�ริ จัดหาแหล่งนำ้�เพ่ิมเติมในพ้ืนที่ที่มีศักยภาพเป็น
แกม้ ลงิ โดยเรม่ิ โครงการแรก คอื โครงการขดุ ลอกแกม้ ลงิ หนองเลงิ เปอื ยอนั เนอื่ ง
มาจากพระราชดาริ อำ�เภอร่องคำ� จังหวัดกาฬสินธุ์ และดำ�เนินการขุดลอก
แกม้ ลิงหนองเลงิ เปอื ยฯ แล้วเสร็จเมอ่ื วนั ท่ี ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๕๗ โดยพน้ื ที่
ดำ�เนินการระยะแรก (พื้นที่ถมดิน และพ้ืนที่รับน้ำ�) ประกอบด้วย อำ�เภอ
กมลาไสย ตำ�บลโพนงาม ๘ หมบู่ ้าน ๑,๐๑๑ ครัวเรือน อำ�เภอรอ่ งคำ� ตำ�บล
สามัคคี ๙ หมบู่ ้าน ๗๗๕ ครัวเรอื น ตำ�บลเหลา่ อ้อย ๓ หมูบ่ า้ น ๑๙๙ ครวั เรอื น
ตำ�บลร่องคำ� ๖ หมู่บ้าน ๖๓๕ ครัวเรือน และครัวเรือนต้นแบบ ๔ ตำ�บล
๕๓๒ ครัวเรอื น
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 51
มูลนิธิปิดทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
พ้ืนท่ีดำ�เนินการระยะแรก (พื้นท่ถี มดิน และพื้นทรี่ ับน�ำ้ )
อำ�เภอ ตำ�บล จ�ำ นวนหมบู่ า้ น จ�ำ นวน (ครัวเรอื น)
กมลาไสย ทะเบียนราษฎร์ อยจู่ รงิ
โพนงาม
รอ่ งคำ� สามคั คี ๘ ๑,๒๑๕ ๑,๐๑๑
เหล่าอ้อย
รวม ร่องค�ำ ๙ ๙๓๖ ๗๗๕
๓ ๒๒๓ ๑๙๙
๖ ๙๓๐ ๖๓๕
๒๖ ๓,๓๐๔ ๒,๖๒๐
เดิมหนองเลิงเปือย มีสภาพตื้นเขิน เนื่องจากมีดินตะกอนทับถม
เป็นจ�ำ นวนมาก จนุ ้ำ�ไดเ้ พยี ง ๑.๐๖๔ ลา้ นลูกบาศกเ์ มตร หลังจากการพัฒนา
ระบบนำ้�โดยกองทัพภาคท่ี ๒ และกรมการทหารช่าง ๘ กองพัน ดำ�เนินการ
ขดุ ลอกแก้มลิงหนองเลิงเปอื ยฯ ตามแบบแปลนท่ีกรมชลประทานเปน็ ผ้อู อกแบบ
และนำ�ดินไปถมในแปลงนาของชาวบ้านรอบหนอง ๑,๗๒๕ ไร่ ได้ดินออกจาก
หนอง ๕,๘๓๗,๗๗๘ ลูกบาศก์เมตร ส่งผลให้หนองเลิงเปือย สามารถจุน้ำ�ได้
เปน็ ๕.๑๘๔ ล้านลูกบาศกเ์ มตร
ผลการด�ำ เนินงาน ปี ๒๕๕๗
มติ ิน�ำ้
มีระบบกระจายนำ้� โดยสถานสี ูบน�ำ้ ดว้ ยไฟฟ้า ๓ สถานี ครอบคลุม
พน้ื ท่กี ารเกษตร ๕,๙๓๘ ไร่ ๒ งาน ๕๐ ตารางวา ของชาวบ้าน ๕๓๐ ราย
โดยสถานีสูบนำ้�ด้วยพลังไฟฟ้าโพนงาม มีผู้รับประโยชน์ ๒๕๗ ราย พ้ืนท่ี
๒,๙๕๒.๖๒ ไร่ ๒ งาน ๕๐ ตารางวา สถานีสูบน้ำ�ด้วยพลังไฟฟ้านาเรียง ๑
มผี ู้รบั ประโยชน์ ๙๓ ราย พ้นื ที่ ๑,๐๙๒.๔๑ ไร่ ๑ งาน ๕๐ ตารางวา และสถานี
สูบน้ำ�ดว้ ยพลังไฟฟ้านาเรียง ๒ มีผู้รบั ประโยชน์ ๑๘๐ ราย พ้ืนท่ี ๑,๘๙๓.๖๔ ไร่
๒ งาน ๕๐ ตารางวา
หลังฤดูเก็บเกี่ยวเดือนธันวาคม ๒๕๕๗-มกราคม ๒๕๕๘ จะทำ�การ
ขุดลอกแก้มลิงหนองเลิงเปือยฯเพ่ิมอีกประมาณ ๑๔๐ ไร่ และนำ�ดินท่ีได้จาก
การขุดลอกไปใช้ประโยชน์ตามลำ�ดับความสำ�คัญ ดังน้ี เยียวยาผู้ได้รับผล
กระทบจากการขดุ ลอกหนองในระยะท่ี ๑ กอ่ น เพ่อื เรยี กความเชื่อมน่ั ศรัทธา
จากชาวบ้าน จากน้ันจะน�ำ ไปซอ่ มแซมขอบหนองให้สมบรู ณ์ ใหส้ ามารถสญั จร
ไปมารอบหนองได้ โดยท�ำ เปน็ แนวปอ้ งกนั การบกุ รกุ หรือถนน ใหส้ อดคลอ้ งกบั
แผนชลประทานทจ่ี ะวางท่อระบายน้ำ� ๒๕ จดุ เพ่ือปอ้ งกันดินสไลด์
52 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นิธปิ ดิ ทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
มติ ิดิน
ดินจากการขุดลอกหนองเลิงเปือยที่นำ�มาถมในแปลงนาของชาวบ้าน
สถานีพัฒนาที่ดินทำ�การเจาะและวิเคราะห์ดินในหนองเลิงเปือยแล้ว แบ่งเป็น
๓ ประเภท ได้แก่ หนิ ทรายแป้งสแี ดง ซง่ึ เม่อื สัมผสั กับน้ำ�และอากาศ หินทราย
แป้งจะค่อยๆ ผุกร่อนและย่อยสลายกลายสภาพเป็นทรายแป้งในภายหลัง
มีความเป็นด่างสูง ระบายน้ำ�ได้ดี ดินตะกอนทราย ที่พบในพื้นที่เกิดจากนำ้�
พัดพาและนำ้�ท่วมขัง มีความต้านทานการกัดเซาะต่ำ� ความอุดมสมบูรณ์ต่ำ�
ไม่อุ้มน้ำ�และตะกอนดินเหนียว โครงสร้างดินแน่นทึบ มีความอุดมสมบูรณ์
สภาพดินแหง้ แขง็ และแตกระแหง ไถพรวนล�ำ บากเมือ่ ดินแห้ง แต่เม่ือเปียกน�ำ้
จะเหนียวตดิ เครอื่ งมือ น้ำ�จะทว่ มขงั ในฤดูฝน เกดิ ความเสียหายกับพชื ทไ่ี ม่ชอบ
น�ำ้ ท่วม
ดังนั้น จึงต้องมีการปรับปรุงบำ�รุงดินให้เหมาะสมกับการเพาะปลูก
โดยสถานีพัฒนาท่ีดินจังหวัดกาฬสนิ ธ์ุ ร่วมกับปราชญ์ชาวบ้าน หมอดินในพน้ื ที่
จัดกิจกรรมส่งเสริมและสาธิตการทำ�ปุ๋ยหมักรองพื้นเพ่ือปรับสภาพดินใน
๓ ลกั ษณะ ได้แก่ ปยุ๋ หมักฟางข้าว ปยุ๋ หมักจากแกลบ ป๋ยุ หมกั จากใบไม้ ใหก้ บั
ชาวบา้ นในเขตพืน้ ที่ถมดิน ๒๙๔ แปลง ๒๒๙ ราย ซง่ึ การติดตามผลการทำ�ปุ๋ย
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 53
มูลนธิ ปิ ดิ ทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชดำ�ริ
หมักรองพน้ื โดยอาสาพัฒนา สรปุ ขอ้ มลู ไดว้ ่ามี ๑๙๘ แปลง พื้นที่ ๑,๔๔๔.๖๖
ไร่ ท�ำ ปยุ๋ แล้ว โดยท�ำ จากฟางข้าว ๑๐๖ แปลง ท�ำ จากแกลบ ๔๘ แปลง และ
ทำ�จากใบไม้ ๔๔ แปลง สว่ นชาวบ้านทย่ี ังไม่ท�ำ ปยุ๋ มี ๙๖ แปลง พ้ืนที่ ๕๕๖ ไร่
เนอ่ื งจากหลายสาเหตุ ไดแ้ ก่ ขาดแรงงาน ไมม่ วี ตั ถดุ บิ ท�ำ งานประจ�ำ รบั ราชการ
และขาดงบประมาณ
มิตเิ กษตร
- การปลูกผักในโรงเรือน โดยเช่ือมโยงความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย
เกษตรศาสตร์ ส่งเสริมการปลูกผักในโรงเรือน ยกแปลงสูงจากพ้ืนประมาณ
๒๐ ซม. ให้สามารถปลูกผักได้ตลอดปี มีการรวมกลุ่มเกษตรกรที่สนใจนำ�ร่อง
๖ คน และร่วมกันวางแผนการปลูกพืชโดยเน้นพืชที่มีราคาแพง แต่ในพ้ืนท่ี
ไมน่ ยิ มปลูก โดยมีการเตรยี มความพรอ้ ม ด้วยการวางแผนการปลกู ผักในแต่ละ
แปลง ไม่ให้ผลผลิตซ�ำ้ และแยง่ ตลาดกนั เอง วางแผนกระดาษกอ่ นการลงแปลง
เพื่อศึกษาความเป็นไปได้และความคุ้มทุน ส่งเสริมการทำ�สารไล่แมลงและ
ฮอร์โมนไข่ ส�ำ หรับใช้ในแปลงแทนสารเคมี สำ�รวจตลาดรองรับผลผลติ โดยเปดิ
ตลาดระดับชุมชนที่ตลาดบา้ นโพนงาม ในวันที่ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๕๗
- กองทนุ กลว้ ย ด�ำ เนนิ งานในรปู แบบกองทนุ ซง่ึ สมาชกิ ทร่ี บั หนอ่ กลว้ ย
ตอ้ งเสยี คา่ บรหิ ารจดั การหนอ่ ละ ๑๐ บาท เพอ่ื ใชบ้ รหิ ารกองทนุ และตอ้ งสง่ หนอ่
กลว้ ยคนื กองทนุ ในอตั รา ๑:๒ เพอ่ื ขยายตอ่ ใหค้ นอนื่ ๆ ตอ่ ไป ทง้ั นี้ มกี ารสนบั สนนุ
หน่อกล้วยให้สมาชิกกองทุนแล้ว เป็นกล้วยหอมทอง ๔,๖๖๕ หน่อ สมาชิก
๒๑๒ ราย และกล้วยน้�ำ ว้า ๑,๘๙๑ หนอ่ สมาชิก ๘๖ ราย
- กองทุนโรงงานหลวง ส่งเสริมการปลูกพืชเพื่อส่งผลผลิตให้กับ
โรงงานหลวงอาหารสำ�เรจ็ รปู ที่ ๓ (เตา่ งอย) โดยรับประกนั พื้นทเ่ี พาะปลกู และ
ราคา ด�ำ เนนิ งานในลกั ษณะกองทนุ โดยใหช้ าวบา้ นยมื กลา้ หรอื เมลด็ พนั ธไ์ุ ปปลกู
และสง่ คนื เขา้ กองทนุ เทา่ กบั มลู คา่ ทยี่ มื โดยพชื ทสี่ ง่ เสรมิ ประกอบดว้ ย มะเขอื เทศ
มัลเบอรร์ ่ี เสาวรส ฝร่งั สชี มพู กระเจีย๊ บแดง และมะมว่ งแกว้
ช่วงปลูกพืชหลังนาปี ๒๕๕๗ มีการส่งเสริมและทดลองปลูกมะเขือเทศ
น�ำ รอ่ ง ซง่ึ ประสบผลส�ำ เรจ็ ท�ำ ใหม้ ชี าวบา้ นสมคั รใจปลกู มะเขอื เทศแลว้ ๕๑ ราย
ในพ้ืนที่ ๕๐ ไร่ ๑ งาน
54 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มูลนธิ ปิ ิดทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
- ประมง ส่งเสริมอาชีพเลี้ยงปลาและเล้ียงกบ เพ่ือเป็นแหล่งอาหาร
และขายเป็นรายได้ ดำ�เนินการในรูปแบบกองทุน ให้สมาชิกยืมพันธ์ุปลาไป
เลีย้ งก่อน เม่ือขายผลผลติ แล้วจงึ คนื เขา้ กองทนุ มกี ารดำ�เนินงาน ๒ ลักษณะ
คอื เชิงพอเพียง สมาชิกรบั พนั ธส์ุ ตั ว์น้ำ� มูลค่ารายละไมเ่ กนิ ๕๐๐ บาท จ่ายเขา้
กองทนุ รายละ ๒๕ บาท คืนทุนรายละ ๕๐๐ บาท หลังจากไดผ้ ลผลติ และ
ไมส่ นับสนนุ การซอ้ื ขายอาหารปลา แตเ่ นน้ การลดตน้ ทุน เชน่ ใชไ้ รแดง แพลงก์
ตอน ถ้าเป็นเชิงพาณิชย์ สมาชิกท่ีเล้ียงแบบธุรกิจ เน้นคุณภาพของผลผลิต
จะมกี ารรบั ปจั จยั ทง้ั สตั วแ์ ละอาหารทไ่ี ดค้ ณุ ภาพ การคนื เขา้ กองทนุ จะคนื เปน็ เงนิ
เพอ่ื ใชบ้ รหิ ารจดั การกลุ่ม จาก ๒ สว่ น คือ ต้นทุนทห่ี นว่ ยงานลงใหเ้ ขา้ กองทุน
ท้งั หมด และหักผลก�ำ ไรทข่ี ายได้จริงรอ้ ยละ ๒๐ เข้ากองทนุ
ปัจจุบันประมงจังหวัดกาฬสินธุ์ มีการสนับสนุนพันธุ์ปลาให้กับสมาชิก
กองทุนประมง ดังน้ี
ต�ำ บล จ�ำ นวน (คน) ปลาหมอ (ตวั ) ปลานลิ (ตัว) ปลาตะเพียน (ตัว) ปลาดกุ (ตวั )
ท้ังหมด รับแลว้ เหลือ ท้ังหมด รับแลว้ เหลือ ทงั้ หมด รับแลว้ เหลือ ท้งั หมด รบั แล้ว เหลือ ทัง้ หมด รบั แลว้ เหลอื
โพนงาม 48 42 6 1,300 1,300 - 5,100 4,500 600 11,100 11,100 - 3,400 3,400 -
สามคั คี 45 34 11 600 600 - 2,100 2,100 - 14,400 12,900 1,500 3,900 2,900 1,000
เหล่าอ้อย 2 2 - - - - 200 - 200 900 900 - 100 100 -
รวม 95 78 17 1,900 1,900 7,400 6,600 800 26,400 24,900 1,500 7,400 6,400 1,000
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 55
มูลนธิ ิปดิ ทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
- ปศุสตั ว์ ส่งเสรมิ การเลีย้ งสตั วใ์ นลกั ษณะกองทนุ เพอื่ ใหข้ ยายผลใหค้ น
อืน่ ต่อไปได้ ดังน้ี กองทุนหมู ส่งเสริมการเล้ียงหมูหลมุ โดยประยกุ ตล์ ักษณะคอก
และวัสดรุ องกน้ หลมุ ตามสภาพพนื้ ท่ี มวี ตั ถปุ ระสงคใ์ นการเลย้ี งเพอ่ื ผลติ ปยุ๋ หมกั
ชวี ภาพ ส�ำ หรบั ใช้ในการปรับปรงุ ดนิ และการเกษตร บนฐานคิดท่วี า่ หมู ๔ ตัว
สามารถผลิตปุย๋ ได้ ๑ ตันต่อเดอื น ปจั จุบนั สนบั สนุนหมูให้ชาวบา้ นแลว้ ๖๒ ราย
๑๖๘ ตวั
กองทนุ สตั วป์ กี สง่ เสรมิ การเลย้ี งไกพ่ น้ื เมอื ง ไกไ่ ข่ และเปด็ โดยมรี ะเบยี บ
กองทุน คือ กรณไี กไ่ ข่ มีสมาชิกรบั ไก่ไขแ่ ล้ว ๑๐ ราย ๑๐๐ ตัว สมาชิก ๑ คน
รับไก่ไข่อายุ ๑๗-๑๘ สัปดาห์ ได้ ๑๐ ตัว คืนกองทุน ๒๐๐ บาทต่อเดือน
เป็นเวลา ๑๑ เดือน เป็นเงิน ๒,๒๐๐ บาท ผู้รับจะต้องสมทบเงินเข้ากองทุน
ตวั ละ ๑๐ บาท เพอื่ เปน็ คา่ ขนสง่ และใชจ้ า่ ยในกองทนุ กรณไี กพ่ น้ื เมอื ง มสี มาชกิ
รบั ไก่พนื้ เมืองแล้ว ๘ ราย ๔๘ ตัว รับไก่พืน้ เมอื ง ๖ ตวั อายุ ๔ เดือน โดยเป็น
ไกเ่ พศผู้ ๒ ตัว ไกเ่ พศเมยี ๒ ตวั พร้อมท�ำ วัคซนี ทกุ ตัว กอ่ นการสง่ มอบให้กบั
สมาชิกกองทุน คืนกองทุนเป็นไก่อายุเท่ากัน โดยเป็นเพศผู้ ๒ ตัว และเป็น
เพศเมยี ๘ ตัว (คนื ลกู รุน่ แรก) กรณีคนื กองทุน ๑๐ ตัว กองทุนจะหกั เข้ากองทุน
๒ ตัว เพื่อขายเปน็ รายไดเ้ ข้ากองทุน และ ๘ ตวั จะขยายผลสสู่ มาชิกกองทุน
คนอ่ืนๆ ต่อไป สมทบเงินเข้ากองทุน โดยคิดเงินจากไก่ท่ีรับในอัตราตัวละ
๑๐ บาท เพ่ือเป็นค่าขนส่งและค่าใช้จ่ายในกองทุน การรักษาโรค (ยาและ
เวชภรรณ) คณะกรรมการรว่ มกบั ปศสุ ตั วแ์ ละสถาบนั สง่ เสรมิ และพฒั นากจิ กรรม
ปิดทองหลังพระฯ จะลงทำ�การรักษาหรือฉีดวัคซีนกับชาวบ้านในช่วงแรก จาก
นั้นชาวบ้านต้องทำ�ด้วยตนเอง กรณีเป็ด สมาชิกต้องเตรียมความพร้อมสร้าง
56 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มลู นิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชดำ�ริ
คอกกันแดดกันฝนให้มีขนาดพอเหมาะกับจำ�นวนสัตว์ปีก ภายในต้องมีรางน้ำ�
และรางอาหารให้พร้อม กอ่ นรบั เป็ด การคืนกองทนุ สัตว์ปีก รับ ๑ คืน ๑ สง่ คนื
สัตว์ปีกเมอ่ื มีอายุครบ ๑๕ วัน (รนุ่ แรก) ภายในระยะเวลา ๑ ปี หลงั จากท่ีได้รบั
สัตว์ การทำ�วคั ซีนในแต่ละครัง้ ให้คณะกรรมการ อสพ. และสมาชิกทำ�รว่ มกัน
กองทุนโค-กระบือ เป็นการให้สมาชิกยืมโค-กระบือ จากธนาคาร
โคกระบอื ไปเลย้ี ง โดยมวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอื่ ใหผ้ ลติ ปยุ๋ คอกส�ำ หรบั ใชใ้ นการปรบั ปรงุ
ดินและใช้ในการเกษตร ซึ่งสมาชิกกองทุนต้องคืนลูกตัวแรกเมื่ออายุครบ ๑๔
เดอื น และเม่ือเลีย้ งครบ ๕ ปี พอ่ -แมพ่ ันธุแ์ ละลูกท่ีเหลือ ถือเป็นสมบตั ขิ องชาว
บา้ น ปจั จบุ นั มีชาวบา้ นไดร้ ับโค ๘ ราย ๘ ตวั และกระบอื ๒ ราย ๒ ตัว
กองทนุ หญา้ แพงโกลา่ สง่ เสรมิ การทำ�นาหญ้าแพงโกล่าเพอ่ื อดั ฟ่อนขาย
เปน็ อาหารสตั ว์ ซง่ึ ต้องอยู่ในพน้ื ทท่ี มี่ ีน้�ำ ตลอดปี แต่ใช้น้�ำ น้อยกวา่ การปลูกข้าว
นาปรงั ขายไดฟ้ อ่ นละ ๑๐๐ บาท ขณะทตี่ น้ ทนุ เพยี ง ๓๐ บาท โดยปศสุ ตั วจ์ งั หวดั
กาฬสินธ์ุสนับสนุนเครื่องอัดฟ่อนฟางและจัดหาตลาดรองรับผลผลิตให้ ทั้งน้ี
อยู่ระหว่างการทำ�ความเข้าใจกับชาวบ้านและรับสมัครสมาชิกเข้าร่วม ปัจจุบัน
มชี าวบ้านลงชื่อเขา้ ร่วมแลว้ ๑๒ ราย เนื้อท่ปี ระมาณ ๔๐ ไร่
ทศิ ทางการด�ำ เนินงาน ปี ๒๕๕๘
การจัดทำ�แผนพัฒนาชนบทเชิงพื้นท่ีประยุกต์ตามพระราชดำ�ริ กำ�หนด
ทิศทางการพัฒนาในปี ๒๕๕๘ ไว้ดังนี้
มิตนิ �้ำ
จะขบั เคลือ่ นการดำ�เนนิ งานคณะกรรมการจัดการชลประทาน โครงการ
พัฒนาแก้มลิงหนองเลิงเปือยฯ ท่ีมีนายอำ�เภอกมลาไสยเป็นประธาน และนาย
อำ�เภอร่องคำ�เป็นรองประธาน โดยมีคณะกรรมการกลุ่มผู้ใช้น้ำ�เดิมของสถานี
สบู น�้ำ ทงั้ ๓ สถานเี ปน็ กรรมการรว่ ม ตามค�ำ สง่ั จงั หวดั กาฬสนิ ธท์ุ ี่ ๒๒๔๕/๒๕๕๗
เพอ่ื บรหิ ารจัดการและจดั สรรการแบง่ นำ้�อย่างเทา่ เทียมและเปน็ ธรรม
พัฒนาระบบกระจายนำ้�ให้ครอบคลุมพ้ืนท่ีมากขึ้น โดยศึกษาความเป็น
ไปไดแ้ ละความคุ้มทนุ ในการเพ่มิ สถานสี ูบน�ำ้ ด้วยพลงั ไฟฟา้ แหง่ ท่ี ๔ และสูบนำ้�
ขึ้นไปยังจุดท่ีสูงท่ีสุดในพ้ืนท่ีและปล่อยนำ้�ลงบ่อ/สระเก็บนำ้�ของชาวบ้าน
โดยใชร้ ะบบ Gravity
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 57
มูลนธิ ิปดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชดำ�ริ
มิติดนิ
ปรับปรุงดินในพ้ืนที่การพัฒนาระยะแรก ๗,๒๑๔ ไร่ ให้เหมาะสมกับ
การเพาะปลูก บนฐานคิดว่าพื้นท่ี ๑ ไร่ ต้องใช้ปุ๋ยรองพื้น ๒,๐๐๐ กิโลกรัม
ดงั นน้ั ต้องใช้ปุ๋ยทั้งหมด ๑๔,๖๐๐,๐๐๐ กิโลกรมั โดยมีแนวทางการด�ำ เนนิ งาน
๒ ลักษณะ คือ ๑. ปุ๋ยรองพื้นเพื่อ “เตรียมความพร้อมของดิน” ใช้ปุ๋ยหมัก
ในอัตราส่วน ๒,๐๐๐ กิโลกรัมต่อไร่ จากแนวทางของปราชญ์ชาวบ้านเสนอให้
ใช้วัตถุดิบท่ีมีอยู่ในหมู่บ้านในพื้นท่ีให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยหมักในแปลงนา
เพอ่ื ไม่ต้องเสยี ค่าใช้จา่ ยในการขนสง่ กล่าวคอื
จากปรมิ าณปุย๋ ท่ีต้องการ ๒,๐๐๐ กิโลกรัมต่อไร่ ๕๐๐ กโิ ลกรมั ควรมา
จากตอซังข้าวและฟางข้าว ที่เหลือจากการเก็บเกี่ยว ซ่ึงจากข้อมูลทางวิชาการ
จะได้ ๖๕๐ กโิ ลกรมั ตอ่ ไร่ โดยตอ้ งท�ำ ความเขา้ ใจกบั ชาวบา้ น ไมใ่ หเ้ ผาตอซงั ขา้ ว
อกี ๑,๐๐๐ กิโลกรมั มาจากปุย๋ พืชสด เชน่ ปอเทือง อายปุ ระมาณ ๔๕-๕๐ วัน
แล้วไถกลบ อีก ๕๐๐ กิโลกรัมมาจากปุ๋ยหมักท่ีชาวบ้านต้องช่วยกันทำ� ๕๐๐
กิโลกรัมต่อไร่ โดยใช้เศษวัสดุที่มีอยู่ในหมู่บ้านตามท่ีปราชญ์ชาวบ้านแนะนำ�
เช่น ผักตบชวา เศษวัชพืชในหมู่บ้าน ดินจาวปลวก เศษใบไม้ เศษหญ้าตัด
โดยแผนการทำ�ปุ๋ยรองพ้ืนเพ่ือเตรียมความพร้อมของดินจะปรับให้สอดคล้องกับ
ปฏทิ ินการเพาะปลกู ของชาวบ้านด้วย
๒. ปยุ๋ สงั่ ตดั ตามลักษณะทีพ่ ืชต้องการ มี ๒ แบบ คอื ปยุ๋ อนิ ทรีย์ และ
ปุ๋ยอินทรีย์เคมีสั่งตัด ซ่ึงจะให้ชาวบ้านเลือกตามความต้องการแบบค่อยเป็น
คอ่ ยไป ใช้โรงปยุ๋ ทม่ี อี ยใู่ นปัจจบุ ันทง้ั ๕ โรงเปน็ ผ้ผู ลติ ปจั จุบนั มีสตู รปุ๋ยในพนื้ ท่ี
58 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ิปิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
อยู่แล้ว และนำ�ความรู้ของปราชญ์ชาวบ้านมาปรับปรุงสูตรให้มีประสิทธิภาพ
มากขึ้น บนพื้นฐานท่ีต้นทุนต้องลดลง และมีประสิทธิภาพในการเพ่ิมผลผลิต
เหมาะสมกบั ดินและพืชทีช่ าวบา้ นปลกู
ท้ังน้ี จะมีการแต่งต้ังคณะกรรมการขับเคล่ือนงาน เพ่ือพูดคุยในระดับ
หมู่บ้าน และจัดเวทีระดับตำ�บลเพื่อรณรงค์เร่ืองการเก็บเศษวัสดุจากหนอง
ไมเ่ ผาตอซงั ขา้ ว และทำ�ความเข้าใจถงึ ประโยชน์ที่จะเกิดขึน้
มิติเกษตร
ส่งเสริมการทำ�ข้าวอินทรีย์ เพ่ือลดปัญหาสุขภาพและเพ่ิมมูลค่าของ
ผลผลติ ทกี่ �ำ ลงั เปน็ ทต่ี อ้ งการของตลาด โดยเชอื่ มโยงองคค์ วามรจู้ ากหนว่ ยงานที่
เกย่ี วขอ้ ง อาทิ ศนู ย์บริหารศัตรพู ืช ศนู ย์เมลด็ พันธ์ุข้าว ฯลฯ เปน็ การดำ�เนินการ
ต่อยอดและพัฒนาศักยภาพกลุ่มข้าวอินทรีย์ที่มีอยู่ในพื้นที่ ซึ่งมีสมาชิกเดิมอยู่
แลว้ ประมาณ ๑๐๐ คน
ส่งเสริมการปลูกพืชหลังนาปี โดยศูนย์ประสานงานโครงการพัฒนา
แกม้ ลงิ หนองเลงิ เปอื ยฯ รว่ มกบั เกษตรอ�ำ เภอรอ่ งค�ำ และอ�ำ เภอกมลาไสย เตรยี ม
ความพร้อมการปลกู พชื หลังนาปี โดยใชว้ ิธกี ารเรยี นร้รู ่วมกบั ชาวบ้าน มีการพดู
คยุ แลกเปลีย่ นความคิดเห็นกบั ชาวบา้ นในเขตพ้ืนที่ถมดิน ๘๑ คน เพื่อเปน็ กรณี
ตัวอย่าง โดยเปิดโอกาสให้ชาวบ้านแสดงความคิดเห็นสิ่งท่ีตนเองต้องการก่อน
แลว้ หาข้อสรปุ พชื หลงั นาที่ต้องการปลกู ซงึ่ สามารถสรุปได้ ดงั นี้
รายได้
ชนดิ พืช ปรมิ าณน้�ำ : ไร่ อายุการเก็บเกี่ยว ต้น(ทบุนาท:)ไร่ ผลผ(กลกติ .): ไร่ ราค(าบ:าทห)น่วย (บรวามท) (กบำ�าไทร) ปแรริมงงาาณนพ๑ื้นทค่ีตน่อ
ถว่ั ลสิ ง ๔๐๐-๖๐๐ ลบ.ม. ๑๐๐-๑๑๐ วัน ๔,๗๒๐ ๓๐๐ ๒๕ ๗,๕๐๐ ๒,๗๘๐ ๑ งาน
ฟกั ทอง ๓๓๐-๒๕๐ ลบ.ม. ๑๒๐-๑๕๐ วัน ๔,๐๐๐ ๔,๐๐๐ ๖.๖๐ ๒๖,๔๐๐ ๒๒,๔๐๐ ๑ ไร่
ข้าวโพดหวาน ๔๕๐-๕๐๐ ลบ.ม. ๗๐-๘๕ วนั ๓,๗๕๐ ๑,๘๐๐ ๔ ๗,๒๐๐ ๓,๔๕๐ ๑ งาน
มะเขือตา่ งๆ ๔๐๐-๖๐๐ ลบ.ม. ๖๐-๙๐ วัน ๘,๔๕๐ ๘,๐๐๐ ๔.๗๐ ๓๗,๖๐๐ ๒๙,๑๕๐ ๐.๕ งาน
(ยกเว้นมะเขือเทศ)
ถ่วั ฝักยาว ๔๐๐-๔๒๐ ลบ.ม. ๕๐-๗๕ วนั ๒,๐๐๐ ๘๐๐ ๑๕ ๑๒,๐๐๐ ๑๐,๐๐๐ ๐.๕ งาน
พรกิ หัวเรอื ๕๐๐-๖๕๐ ลบ.ม. ๗๐-๙๐ วัน ๘,๐๐๐ ๑,๕๐๐ ๒๐ ๓๐,๐๐๐ ๒๒,๐๐๐ ๐.๕ งาน
มะละกอ ๒,๐๐๐ ๔,๐๐๐ ๔ ๑๖,๐๐๐ ๑๔,๐๐๐ ๑ ไร่
ผักบงุ้ จีน ๒๐๐-๒๑๐ ลบ.ม. ๓๐-๓๕ วัน ๐.๕ งาน
ตะไคร้ ๒,๕๘๕ ๒,๐๐๐ ๕ ๑๐,๐๐๐ ๗,๔๑๕ ๑ ไร่
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 59
มูลนธิ ปิ ดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
ทั้งนี้ อำ�เภอร่องคำ�และอำ�เภอกมลาไสยจะประชาสัมพันธ์สร้างความ
เข้าใจให้ชาวบ้านเห็นถึงประโยชน์และผลท่ีได้รับ ซึ่งอาจดีกว่าการทำ�นาปรัง
แลว้ หันมาปลกู พืชหลังนาแทน
ในปี ๒๕๕๘ จะขยายพ้ืนที่ต้นแบบการพัฒนา โดยเร่ิมต้นท่ีครัวเรือน
ต้นแบบ ๕๒๑ ราย เพ่ือดำ�เนินการพัฒนาอย่างเข้มข้นให้ประสบความสำ�เร็จ
เปน็ ตน้ แบบขยายผลสแู่ ปลงใกลเ้ คยี งจนเตม็ พนื้ ทก่ี ารพฒั นาระยะแรก บนพน้ื ฐาน
ความพร้อม ความต้องการ และศักยภาพเดิมของเกษตรกร
ด้านประมงและปศุสัตว์ จะมีการพัฒนาสูตรอาหารแบบลดต้นทุน
ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ ปศุสัตว์จังหวัด ประมงจังหวัด ฯลฯ บน
พน้ื ฐานการใชป้ ระโยชนจ์ ากวสั ดทุ ม่ี อี ยใู่ นพน้ื ทใี่ หเ้ กดิ ประโยชนส์ งู สดุ วธิ กี ารงา่ ย
ไม่ยุ่งยาก ชาวบ้านสามารถทำ�ได้และลดต้นทุนได้จริง โดยได้ผลผลิตเท่าเดิม
หรือมากกว่า
60 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มูลนิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
โครงการพ้นื ทต่ี ้นแบบบรู ณาการแก้ไขปญั หาและพฒั นาพืน้ ที่
ต�ำ บลแก่นมะกรูด อ�ำ เภอบา้ นไร่ จงั หวัดอุทัยธานี ตามแนวพระราชดำ�ริ
ปิดทองหลังพระฯ ร่วมกับจังหวัดอุทัยธานีและสำ�นักจัดการทรัพยากร
ปา่ ไม้ที่ ๔ สาขานครสวรรค์ จัดทำ�โครงการพื้นทต่ี ้นแบบบรู ณาการแกไ้ ขปัญหา
และพัฒนาพื้นที่ตำ�บลแก่นมะกรูด อำ�เภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานีตามแนว
พระราชดำ�ริ ในปี ๒๕๕๗ เม่ือกรมป่าไม้อนุมัติโครงการและอนุญาต
ให้ดำ�เนินการตามมาตรา ๑๙ แห่ง พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๐๗
โดยสนับสนุนส่งเสริมให้หน่วยงานราชการ องค์กรเอกชน และราษฎรเข้ามา
มีส่วนร่วมในการฟ้ืนฟู และบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้ในพื้นที่ป่าเส่ือมโทรม
รอยต่อระหว่างป่าสงวนแห่งชาติห้วยขาแข้งกับป่าสงวนแห่งชาติป่าห้วยท่ากวย
และป่าห้วยกระเวน ๔ หมู่บ้าน คือ บ้านใต้ บ้านคลองเสลา บ้านใหม่คลอง
องั วะ บ้านอีมาดอีทราย ต�ำ บลแกน่ มะกรูด อำ�เภอบ้านไร่ จังหวดั อุทยั ธานี พ้ืนที่
๒๑,๖๐๐ ไร่
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 61
มูลนธิ ิปดิ ทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
โครงการนี้จะเป็นต้นแบบการดำ�เนินงานในเขตพื้นท่ีป่าสงวนแห่งชาติ
สนองแนวพระราชดำ�ริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ
พระบรมราชินีนาถ ด้านการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม
บนพนื้ ฐาน “คนอยกู่ บั ปา่ ” โดยนอ้ มน�ำ องคค์ วามรตู้ ามแนวพระราชด�ำ รมิ าปรบั ใช้
ให้สอดคล้อง เหมาะสมกับภูมิสังคม เพ่ือสามารถควบคุม ดูแล รักษา บำ�รุง
ป่าสงวนแหง่ ชาติ ใหไ้ ดร้ ับการบรหิ ารจัดการอยา่ งเปน็ ระบบ ป้องกนั การลกั ลอบ
ตัดไม้ท�ำ ลายปา่ การบกุ รุกขยายพืน้ ที่ป่าไม้ ควบคูก่ ับการแกป้ ัญหาความยากจน
พฒั นาคณุ ภาพชวี ติ ของชมุ ชนทอ้ งถนิ่ สรา้ งงานและอาชพี ใหก้ บั ราษฎร เชอื่ มโยง
ในทกุ มิตอิ ย่างครบวงจร
ผลการด�ำ เนินงาน ปี ๒๕๕๗
หลงั จากปดิ ทองหลังพระฯ ด�ำ เนินกระบวนการ “เขา้ ใจ เข้าถงึ พฒั นา”
รว่ มกบั องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั อทุ ยั ธานี และองคก์ ารบรหิ ารสว่ นต�ำ บลบา้ นไร่
แล้ว จงั หวดั อุทัยธานมี ีค�ำ สง่ั แตง่ ต้งั คณะทำ�งานโครงการพน้ื ท่ตี ้นแบบบรู ณาการ
แก้ไขปัญหาพัฒนาพ้ืนที่ ตำ�บลแก่นมะกรูด อำ�เภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี
ตามแนวพระราชดำ�ริ โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นหัวหน้าคณะทำ�งาน พร้อม
แต่งต้ังคณะทำ�งาน ๔ คณะ ประกอบด้วย คณะทำ�งานด้านการกำ�หนดแนว
เขตท่ีดิน คณะทำ�งานด้านบริหารจัดการน้ำ� คณะทำ�งานด้านการเกษตรและ
62 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มูลนธิ ปิ ิดทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
พัฒนาอาชีพ และทีมปฏิบัติงานระดับพื้นที่ เพ่ือลงพื้นท่ีสำ�รวจข้อมูลเศรษฐกิจ
สงั คม และข้อมลู กายภาพ
งานพัฒนาในปี ๒๕๕๗ เร่ิมต้นด้วยการสร้างความเข้าใจกับชาวบ้าน
โดยคณะทำ�งานด้านการสำ�รวจแนวเขตที่ดินท่ีราษฎรใช้ประโยชน์ ซึ่งประกอบ
ดว้ ย เจ้าหนา้ ท่ปี ่าไม้ อทุ ยาน ทหารพราน ทอ้ งท่ี ท้องถิ่น ชาวบ้านเจ้าของแปลง
และแปลงขา้ งเคียง โดยการจับพิกัดรายแปลงทง้ั ๔ หม่บู ้าน พ้ืนท่ี ๑๔,๘๗๕ ไร่
๗๔๐ ราย ๑,๐๘๗ แปลง ในเขตโครงการฯ ๒๑,๖๐๐ ไร่
พฒั นาระบบน�้ำ ดว้ ยการซอ่ มแซมอา่ งเกบ็ น�ำ้ หว้ ยแมด่ นี อ้ ยอนั เนอ่ื งมาจาก
พระราชดำ�ริ และระบบท่อส่งน้ำ�ที่ชำ�รุดเสียหายจากการใช้งานให้กลับอยู่ใน
สภาพเดิม มีพื้นท่ีรับประโยชน์ ๕๐๐ ไร่ ก่อสร้างฝายเพื่อการเกษตรและฝาย
เพ่ือการอุปโภคบริโภค พร้อมท้ังต่อท่อส่งนำ้�และปรับปรุงระบบกักเก็บน้ำ�ท่ีมี
อยู่เดมิ รวมทงั้ กอ่ สร้างฝายชะลอนำ้� ปลกู ปา่ และปลูกหญ้าแฝกเพอ่ื การอนรุ กั ษ์
ปัจจุบันมกี ารก่อสรา้ งฝาย โดยหลักประชาอาสา คือ ใชแ้ รงงานชาวบ้าน
หนว่ ยราชการสนับสนุนวสั ดุอุปกรณ์ เสร็จแล้ว ๕ ตวั คอื ฝายห้วยถ้�ำ เพื่อการ
อุปโภคบรโิ ภค ขนาดฝายกวา้ ง ๔.๕ เมตร สูง ๑ เมตร กอ่ สร้างวนั ที่ ๑๐-๑๓
มนี าคม ๒๕๕๗ เวลากอ่ สรา้ ง ๔ วนั แรงงาน ๑๘๗ แรง คา่ วสั ดอุ ปุ กรณ์ ๑๐,๗๔๓
บาท ฝายหว้ ยต้นผงึ้ เพือ่ การอุปโภคบริโภค ขนาดฝายกวา้ ง ๔.๕ เมตร สูง ๑
เมตร กอ่ สรา้ งวันที่ ๑๗-๒๒ มนี าคม ๒๕๕๗ เวลาก่อสร้าง ๖ วนั แรงงาน ๒๐๗
แรง ค่าวัสดุอปุ กรณ์ ๘,๖๘๑ บาท
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 63
มลู นิธปิ ิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
ฝายห้วยเสลาเพอื่ การเกษตร ขนาดฝายกวา้ ง ๕.๕ เมตร สูง ๑ เมตร
กอ่ สร้างวนั ท่ี ๒-๖ เมษายน ๒๕๕๗ เวลากอ่ สร้าง ๕ วัน แรงงาน ๑๔๔ แรง
ค่าวัสดอุ ุปกรณ์ ๑๒,๓๘๕ บาท พื้นที่ได้รบั ประโยชน์ ๗๕ ไร่ และขุดสระเก็บน้�ำ
ฝายห้วยเท่าเค๊ียะ (บอ่ พวงสันเขา) ขนาดฝายกว้าง ๗ เมตร สูง ๑ เมตร ก่อสรา้ ง
วันท่ี ๗-๑๐ เมษายน ๒๕๕๗ เวลากอ่ สรา้ ง ๔ วัน แรงงาน ๑๐๘ แรง ค่าวสั ดุ
อุปกรณ์ ๑๓,๒๘๒ บาท พน้ื ทีไ่ ด้รบั ประโยชน์ ๒๐๘ ไร่ และฝายหว้ ยคลององั วะ
เพอ่ื การเกษตรและอปุ โภคบริโภค ขนาดฝายกว้าง ๙.๙ เมตร สูง ๐.๙ เมตร
กอ่ สรา้ งวนั ท่ี ๑๔-๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๗ เวลากอ่ สรา้ ง ๖ วนั แรงงาน ๒๒๓ แรง
ค่าวสั ดอุ ปุ กรณ์ ๔๖,๘๕๓ บาท พน้ื ที่ไดร้ ับประโยชน์ ๒๕๒ ไร่ รวมทัง้ ก่อสรา้ ง
ฝายอนรุ ักษ์ ๒๓ แห่ง
ในปีงบประมาณ ๒๕๕๘ โครงการชลประทานอุทัยธานี จะดำ�เนินการ
ขดุ ลอก กอ่ สรา้ งอาคารทอ่ สง่ น�ำ้ ระบบสง่ น�ำ้ อา่ งเกบ็ น�ำ้ หว้ ยแมด่ นี อ้ ยฯ ใหส้ ามารถ
สง่ น�ำ้ เขา้ พน้ื ทก่ี ารเกษตรเพม่ิ ข้นึ เป็น ๑,๐๐๐ ไร่
หลังจากพัฒนาระบบนำ้� การพัฒนาด้านการเกษตรและส่งเสริมอาชีพ
ก็ตามมา ด้วยการเสนอรูปแบบการเกษตรทางเลือกให้ชาวบ้านที่พร้อมและ
สมคั รใจเขา้ ร่วมโครงการฯ โดยมีหลักเกณฑ์ว่า ต้องมี ความขยนั ซ่ือสตั ย์ และ
ปลูกพืชแบบหลากหลายอยู่เดิมหรือต้องการปรับเปล่ียนจากพืชเชิงเดี่ยวเป็น
เกษตรผสมผสาน ตามงบประมาณแผนพัฒนาชนบทเชิงพ้ืนท่ีประยุกต์ตาม
พระราชดำ�ริ ปี ๒๕๕๗ ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
64 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ิปิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
มกี ารลงพื้นท่สี �ำ รวจขอ้ มลู แปลงเกษตรกรรวม ๒๐ ราย ท่ีคัดเลือกเปน็
รายแปลง ประวัติการใชป้ ระโยชน์ทีด่ นิ การวางแผนระบบน�้ำ เพ่อื การเพาะปลูก
พชื ที่ปลกู เดิม ต้นทุน-รายได้ ปัญหาอปุ สรรคในพ้ืนที่ จากนั้นหน่วยงานดา้ นพืช
ปศุสัตว์ ประมง และสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระฯร่วม
กับเกษตรกรวิเคราะห์ข้อมูล ออกแบบรูปแบบการผลิตท่ีเหมาะสม รวม
๓ รูปแบบ ๑๐ ทางเลือก ให้เกษตรกรกลับไปพิจารณาชนิดพันธุ์ไม้ แรงงาน
ความเหมาะสมของพื้นท่ี ปริมาณนำ้�เพื่อการเกษตรร่วมกับข้อมูลด้านกายภาพ
ความสงู ของพื้นท่ีและขอ้ มลู แหล่งน�้ำ
รปู แบบหลกั ของการเกษตร ประกอบดว้ ย ๓ ทางเลอื ก
รูปแบบท่ี ๑ การทำ�เกษตรในพื้นท่ีลาดชันอาศัยน้ำ�ฝน (พ้ืนท่ีประมาณ
๒๐ ไร)่ โดยการปลูกพชื เชงิ เดยี่ วร่วมกับไม้ผล ไม้ยนื ต้นและจดั ระบบอนุรักษ์ดิน
และนำ้�ตามระดับความลาดชัน (สูงจากระดับทะเล ๔๔๐-๕๖๐ เมตร) มีการ
ปลูกพืชป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน พืชท่ีให้ความชุ่มชื้นกับดิน ไม้ผล
ไม้ยนื ตน้ พชื บรโิ ภคในครวั เรอื น และพืชไร่
รูปแบบที่ ๒ เกษตรประณีตปลูกพืชผสมผสาน (พ้ืนที่ ๕ ไร่)
ในพนื้ ทีล่ าดชันน้อย มแี หล่งน�้ำ กระจายถงึ (สูงจากระดับทะเล ๓๗๐-๔๑๐ เมตร)
โดยปลูกไม้ผล ไมย้ ืนต้น พืชแซมไม้ผล สมุนไพรและพืชผักเมืองหนาว
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 65
มลู นิธปิ ดิ ทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชดำ�ริ
รูปแบบท่ี ๓ เกษตรประณีตปลูกพืชผสมผสาน ร่วมกับการเล้ียงสัตว์
(พื้นท่ี ๕ ไร่) ในพื้นท่ีลาดชันน้อย มีแหล่งน้ำ�กระจายถึง (สูงจากระดับทะเล
๓๗๐-๔๑๐ เมตร) โดยชนิดพืชที่ปลูกประกอบด้วย ไม้ผล ไม้ยืนต้น พืชแซม
ไมผ้ ล สมนุ ไพร พชื ผกั เมอื งหนาว และเล้ยี งสัตว์
หลงั จากพจิ ารณารปู แบบการเกษตรทางเลอื กแลว้ เกษตรกรทส่ี มคั รใจเขา้
ร่วมโครงการส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรบนพื้นท่ีสูงตำ�บลแก่นมะกรูด
ตัดสินใจที่จะปลูกพืชเมืองหนาว เช่น สตรอว์เบอร์ร่ี อโวคาโด ฯลฯ ซึ่งได้รับ
ความรู้ก่อนแล้วว่าการปลูกสตรอว์เบอร์รี่ให้ได้คุณภาพต้องมีการเตรียมแปลง
และดูแลเป็นอย่างดี รวมทั้งการเตรียมความพร้อมต่างๆ และการเสริมองค์
ความรู้การปลูกสตรอว์เบอร์รแ่ี ละไมผ้ ลอ่นื ๆ ท่ียังขาดอยู่
จนถงึ ขณะนม้ี เี กษตรกรไดร้ บั การสนบั สนนุ การปลกู สตรอวเ์ บอรร์ ี่ ๑๘ คน
ได้รับกล้าสตรอว์เบอร์รี่รวม ๔๑,๐๐๐ กล้า พ้ืนท่ีปลูกรวม ๕ ไร่ ซ่ึงท้ังหมดมี
การเตรียมแปลงเสร็จเรียบร้อย และมีการรวมตัวจัดตั้งเป็นกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูก
สตรอวเ์ บอรร์ ีแ่ ลว้
66 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ิปิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
สตรอว์เบอร์ร่ีที่ส่งเสริมให้ปลูกในพื้นท่ีแก่นมะกรูด มี ๒ สายพันธ์ุ คือ
พันธพ์ุ ระราชทาน ๘๐ ใหผ้ ลผลิตท่รี ะดบั ๖๐๐ เมตร เหนือระดับทะเลปานกลาง
รสชาตหิ วาน คนนยิ มรบั ประทานสด และพันธุ์ยวิ ๓๒๙ ใหผ้ ลผลติ ค่อนขา้ งสงู
ในพน้ื ท่ตี ำ�่ ระดับ ๔๐๐ เมตร เหนอื ระดบั ทะเลปานกลาง รสชาตหิ วานอมเปรยี้ ว
ทั้ง ๒ พนั ธุ์ มรี าคาขายหนา้ บ้านอยู่ที่กโิ ลกรัมละ ๒๐๐ บาท คาดหมายวา่ จะมี
ผลผลติ ต่อไร่อยูท่ ่ีประมาณ ๑-๑.๘ ตนั
ทงั้ น้ี องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจงั หวดั อทุ ยั ธานี ใหก้ ารสนบั สนนุ กลา้ พนั ธไ์ุ มผ้ ล
ตามหลักการร่วมคิด ร่วมท�ำ ร่วมเหน็ ประโยชน์ น�ำ ชาวบา้ นศึกษาเรยี นรเู้ กษตร
ผสมผสานท่ีประสบความสำ�เร็จภายในจังหวัดอุทัยธานีและจังหวัดอุตรดิตถ์
เพ่ือให้เห็นประโยชน์ของป่าเศรษฐกิจ ก่อนสนับสนุนตามความต้องการของ
ชาวบ้าน ซึ่งในปี ๒๕๕๗ มีการสนับสนุนกล้าพันธ์ุไม้ทุเรียนท่ีพร้อมปลูกแก่
ชาวบา้ น ๕๕ ราย พรอ้ มกับเสริมความรกู้ ารปลกู การดแู ลรกั ษา มีการจัดอบรม
วธิ กี ารปลกู การดแู ลรกั ษากลา้ ไม้เศรษฐกิจ โดยความรว่ มมือกับเกษตรต�ำ บล
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 67
มลู นิธปิ ิดทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
ทศิ ทางการดำ�เนินงาน ปี ๒๕๕๘
ผลการดำ�เนินงานในปี ๒๕๕๗ มีความก้าวหน้ามาก โดยเฉพาะใน
ช่วงฤดูหนาว (เดือนพฤศจิกายน-กุมภาพันธ์) พ้ืนที่ตำ�บลแก่นมะกรูด อำ�เภอ
บ้านไร่ มีอากาศหนาวเย็น พืชผักเมืองหนาวบนพื้นที่สูงท่ีได้รับการส่งเสริม
เชน่ สตรอวเ์ บอร์ร่ี ไม้ดอกเมอื งหนาว ไดร้ บั ความนยิ มจากนักทอ่ งเทีย่ วจำ�นวน
มากเดินทางมาเย่ียมชม
เพ่ือการพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรในพื้นที่ตำ�บล
แก่นมะกรูด เพื่อสร้างงานและสร้างรายได้ให้กับชุมชน จังหวัดอุทัยธานีจึงมี
คำ�สั่งแต่งต้ังคณะทำ�งานด้านการส่งเสริมการท่องเท่ียวเพื่อขับเคลื่อนโครงการ
พ้ืนท่ีต้นแบบบูรณาการแก้ไขปัญหาและพัฒนาพ้ืนท่ีตำ�บลแก่นมะกรูด อำ�เภอ
บ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี ตามแนวพระราชดำ�ริ โดยมีที่ปรึกษาประกอบด้วย
ผู้ว่าราชการจังหวัดอุทัยธานี ผู้บัญชาการกองกำ�ลังรักษาความสงบ มณฑล
ทหารบกท่ี ๓๑ พื้นที่จังหวดั อทุ ยั ธานี รองผูว้ ่าราชการจงั หวัดอุทัยธานี ท่ีไดร้ ับ
มอบหมาย และรองผู้อำ�นวยการรักษาความมั่นคงภายในจังหวัดอุทัยธานี
มีนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุทัยธานีเป็นหัวหน้าคณะทำ�งานฯ ทุกภาค
ส่วนท่ีเก่ียวข้องร่วมเป็นคณะทำ�งาน เพื่อเป็นกลไกร่วมบูรณาการการทำ�งานใน
พนื้ ทต่ี ่อไป ตามยุทธศาสตรจ์ ังหวัด ภายใตว้ ิสัยทศั น์ การพัฒนา “เมืองทอ่ งเทยี่ ว
เชิงนิเวศ เกษตรปลอดภยั สังคมอุทัยผาสุก”
68 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มลู นิธปิ ิดทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
ผลการด�ำ เนินงานดา้ นการประชาสัมพันธ์
ผลการดำ�เนินงานด้านการประชาสัมพันธ์ของแผนกสื่อสารสาธารณะ
และภาคสี มั พันธ์ ผา่ นสื่อส่ิงพิมพ์ โทรทศั น์และเวบ็ ไซต์ ในปงี บประมาณ ๒๕๕๗
ได้รับความสนใจและถูกเผยแพร่ผ่านสื่อมวลชนอย่างกว้างขวาง รวมท้ังส้ิน
๕๑ สื่อ ๒๖๓ ข่าว มีจ�ำ นวนการรบั รู้ ๖๙๘,๑๖๙,๑๒๘ ครัง้ ดังน้ี
สื่อสิ่งพิมพ์ เผยแพร่ผ่านส่ือสิ่งพิมพ์ ๑๘ สำ�นักพิมพ์ ๑๙๓ ข่าว
๑๓,๙๔๔.๗๙ คอลัมนน์ ้ิว ๑๕๑,๙๕๓,๑๘๐ ฉบบั มีการรบั รู้ ๖๐๗,๘๑๒,๗๒๐ คร้ัง
ส่อื โทรทศั น์ เผยแพรผ่ า่ นส่ือโทรทศั น์ ๑๐ สถานี ๓๑ ข่าว ๑๙๘.๖๒
นาที มีการรับรู้ ๙๐,๓๔๓,๓๐๐ ครง้ั
สือ่ เวบ็ ไซต์ เผยแพร่ผา่ นส่อื เว็บไซต์ ๒๓ เว็บไซต์ ๓๙ ข่าว มีการรบั รู้
๑๓,๑๐๘ ครั้ง
การดำ�เนินงานประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อมวลชน ได้สร้างการรับรู้ให้แก่
ประชาชน หนว่ ยงานรัฐ เอกชน องค์กร และภาคสว่ นต่างๆ ผา่ นกจิ กรรมของ
สถาบันฯ เช่น การนำ�คณะสื่อมวลชนเดินทางศึกษาเรียนรู้การพัฒนาตามแนว
พระราชด�ำ ริ การน�ำ สอ่ื มวลชนเยย่ี มชมพน้ื ทป่ี ฏบิ ตั กิ ารปดิ ทองหลงั พระฯ รวมทง้ั
เปดิ โอกาสให้สือ่ มวลชนสัมผัสกับชวี ติ ของชาวบ้านและชมุ ชนในชนบท
นอกจากน้ี แผนกสอื่ สารสาธารณะฯ ยงั ใหค้ วามส�ำ คญั การประชาสมั พนั ธ์
ผ่านส่ือ Social media อ่ืนๆ เพ่ือสร้างการมีส่วนร่วมจากประชาชนและ
ภาคส่วนต่างๆ ในการติดตาม เรียนรู้ และแลกเปล่ียนความคิดเห็นต่อการ
ดำ�เนินงานของสถาบันฯ ซ่ึงทำ�ให้เกิดกระแสการติดตามการดำ�เนินงานของ
สถาบนั ฯ อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง
สรปุ ภาพรวมการประชาสมั พนั ธ์ขา่ วผา่ นส่อื มวลชนประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๕๗
(เดอื นตลุ าคม ๒๕๕๖ – กันยายน ๒๕๕๗)
ลำ�ดบั ประเภทสือ่ จ�ำ นวนสอ่ื จำ�นวนขา่ ว การรับรู้ (ครงั้ )
๑ สอ่ื สิง่ พิมพ์ ๑๘ ๑๙๓ ๖๐๗,๘๑๒,๗๒๐
๒ สือ่ โทรทศั น์ ๑๐ ๓๑ ๙๐,๓๔๓,๓๐๐
๓ สื่อเว็บไซต์ ๒๓ ๓๙ ๑๓,๑๐๘
รวม ๕๑ ๒๖๓ ๖๙๘,๑๖๙,๑๒๘
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 69
มูลนธิ ปิ ดิ ทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
๗ งบการเงนิ ปี ๒๕๕๗
มูลนธิ ปิ ิดทองหลังพระ สบื สานแนวพระราชดำ�ริ
งบการเงิน
วันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
รายงานของผสู้ อบบัญชรี ับอนญุ าต
เสนอ คณะกรรมการของมลู นธิ ิปดิ ทองหลังพระ สบื สานแนวพระราชด�ำ ริ
ข้าพเจา้ ไดต้ รวจสอบงบการเงนิ ของมลู นิธปิ ิดทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชด�ำ ริ ซ่งึ ประกอบด้วยงบแสดงฐานะ
การเงิน ณ วันท่ี ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ และงบแสดงรายไดแ้ ละคา่ ใชจ้ ่าย และงบแสดงการเปล่ยี นแปลงสว่ น
ของทนุ สำ�หรับปีสิ้นสดุ วันเดยี วกนั รวมถงึ หมายเหตุสรุปนโยบายการบัญชที ี่ส�ำ คญั และหมายเหตุเร่ืองอ่ืนๆ
ความรับผิดชอบของผูบ้ รหิ ารต่องบการเงนิ
ผู้บริหารเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดทำ�และการนำ�เสนองบการเงินเหล่านี้โดยถูกต้องตามที่ควรตามมาตรฐาน
การรายงานทางการเงนิ ส�ำ หรบั กจิ การทไี่ มม่ สี ว่ นไดเ้ สยี สาธารณะ และรบั ผดิ ชอบเกย่ี วกบั การควบคมุ ภายในทผ่ี บู้ รหิ าร
พิจารณาว่าจำ�เป็นเพือ่ ให้สามารถจดั ท�ำ งบการเงินทปี่ ราศจากการแสดงขอ้ มูลท่ีขดั ตอ่ ขอ้ เทจ็ จรงิ อนั เป็นสาระส�ำ คัญ
ไม่วา่ จะเกิดจากการทุจริตหรอื ขอ้ ผดิ พลาด
ความรับผดิ ชอบของผสู้ อบบญั ชี
ข้าพเจ้าเป็นผู้รับผิดชอบในการแสดงความเห็นต่องบการเงินดังกล่าวจากผลการตรวจสอบของข้าพเจ้า ข้าพเจ้า
ได้ปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชี ซ่ึงกำ�หนดให้ข้าพเจ้าปฏิบัติตามข้อกำ�หนดด้านจรรยาบรรณ
รวมถึงวางแผนและปฏิบัติงานตรวจสอบเพื่อให้ได้ความเชื่อมั่นอย่างสมเหตุสมผลว่างบการเงินปราศจากการแสดง
ข้อมูลท่ีขดั ต่อขอ้ เท็จจรงิ อนั เปน็ สาระสำ�คัญหรือไม่
70 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ิปิดทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
การตรวจสอบรวมถึงการใช้วิธีการตรวจสอบเพ่ือให้ได้มาซึ่งหลักฐานการสอบบัญชีเกี่ยวกับจำ�นวนเงินและการ
เปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน วิธีการตรวจสอบที่เลือกใช้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้สอบบัญชี ซ่ึงรวมถึงการประเมิน
ความเสี่ยงจากการแสดงข้อมูลท่ีขัดต่อข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำ�คัญของงบการเงินไม่ว่าจะเกิดจากการทุจริต
หรอื ขอ้ ผดิ พลาด ในการประเมนิ ความเสยี่ งดงั กลา่ ว ผสู้ อบบญั ชพี จิ ารณาการควบคมุ ภายในทเี่ กยี่ วขอ้ งกบั การจดั ท�ำ
และการน�ำ เสนองบการเงนิ โดยถกู ตอ้ งตามทค่ี วรของกจิ การ เพอื่ ออกแบบวธิ กี ารตรวจสอบทเี่ หมาะสมกบั สถานการณ์
แตไ่ มใ่ ชเ่ พอื่ วตั ถปุ ระสงคใ์ นการแสดงความเหน็ ตอ่ ประสทิ ธผิ ลของการควบคมุ ภายในของกจิ การ การตรวจสอบรวม
ถงึ การประเมนิ ความเหมาะสมของนโยบายการบญั ชีทผ่ี บู้ รหิ ารใชแ้ ละความสมเหตสุ มผลของประมาณการทางบญั ชี
ทจี่ ดั ทำ�ขึ้นโดยผู้บรหิ าร รวมทัง้ การประเมนิ การนำ�เสนองบการเงนิ โดยรวม
ข้าพเจ้าเช่ือว่าหลักฐานการสอบบัญชีที่ข้าพเจ้าได้รับเพียงพอและเหมาะสมเพ่ือใช้เป็นเกณฑ์ในการแสดงความเห็น
ของข้าพเจ้า
ความเห็น
ข้าพเจา้ เหน็ ว่างบการเงินขา้ งตน้ น้แี สดงฐานะการเงินของมูลนธิ ิปดิ ทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ ณ วนั ท่ี
๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ และผลการด�ำ เนินงานสำ�หรบั ปสี ิ้นสดุ วนั เดยี วกนั โดยถูกต้องตามท่ีควรในสาระส�ำ คญั
ตามมาตรฐานการรายงานทางการเงนิ สำ�หรับกิจการท่ไี ม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ
สุขมุ าภรณ์ วงศอ์ รยิ าพร
ผู้สอบบัญชีรบั อนุญาตเลขที่ ๔๘๔๓
บรษิ ทั ไพร้ซวอเตอรเ์ ฮาส์คูเปอร์ส เอบีเอเอส จำ�กดั
กรุงเทพมหานคร
๑๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๗
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 71
มูลนธิ ิปิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
มูลนธิ ปิ ิดทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ
งบแสดงฐานะการเงิน
ณ วนั ที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
หมายเหต ุ บาท บาท
สนิ ทรัพย์
สนิ ทรพั ย์หมุนเวยี น
เงนิ สดและรายการเทียบเทา่ เงินสด ๓ ๒๕,๘๐๘,๑๖๘ ๓๑,๗๐๘,๑๘๑
เงินลงทนุ ชัว่ คราว ๔ ๗๐๒,๑๒๐,๔๖๑ ๗๕๕,๐๕๙,๙๗๔
ลกู หน้อี ื่น ๕ ๕,๗๓๑,๐๓๒ ๑๒,๘๕๗,๒๙๔
เงนิ สำ�รองจา่ ย ๖ ๙,๒๗๓,๐๖๙ ๙๒๔,๘๗๒
ส ินทรัพยห์ มุนเวียนอน่ื ๑๙,๘๓๘ ๑๓,๒๔๗
รวมสนิ ทรัพยห์ มนุ เวยี น ๗๔๒,๙๕๒,๕๖๘ ๘๐๐,๕๖๓,๕๖๘
สนิ ทรัพยไ์ ม่หมนุ เวียน
เงินลงทุนระยะยาว ๗ ๒๑๕,๖๐๔,๓๖๘ ๓๒๒,๐๐๐,๐๐๐
อปุ กรณ์ - สทุ ธิ ๘ ๑๔,๗๙๓,๑๔๗ ๑๙,๗๗๒,๘๕๙
สินทรพั ย์ไม่มตี วั ตน - สทุ ธิ ๙ ๓๔,๙๐๙ ๖๙,๘๘๙
เงนิ มดั จำ�ระยะยาว ๑,๑๗๒,๗๔๖ ๑,๑๗๑,๐๔๖
รวมสนิ ทรพั ยไ์ ม่หมนุ เวยี น ๒๓๑,๖๐๕,๑๗๐ ๓๔๓,๐๑๓,๗๙๔
รวมสนิ ทรัพย์ ๙๗๔,๕๕๗,๗๓๘ ๑,๑๔๓,๕๗๗,๓๖๒
ประธานกรรมการมลู นธิ ิปิดทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชด�ำ ริ
ประธานกรรมการสถาบนั ส่งเสริมและพฒั นากจิ กรรมปิดทองหลังพระ สบื สานแนวพระราชด�ำ ร ิ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงินเป็นสว่ นหนึ่งของงบการเงินนี้
72 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ปิ ดิ ทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
มลู นิธิปดิ ทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชด�ำ ริ
งบแสดงฐานะการเงนิ
ณ วนั ที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
บาท บาท
หนส้ี ินและสว่ นของทุน
หนี้สินหมนุ เวยี น
เจ้าหน ้ี ๒๒๐,๐๑๒ ๑,๒๑๒,๙๗๙
ค่าใช้จา่ ยค้างจ่าย ๒,๗๓๖,๘๐๕ ๗๘๖,๕๓๗
หน้ีสนิ หมนุ เวยี นอ่ืน ๒๙๓,๔๙๑ ๒,๘๘๐,๔๙๘
ร วมหน้สี นิ หมนุ เวยี น ๓,๒๕๐,๓๐๘ ๔,๘๘๐,๐๑๔
รวมหน้สี ิน ๓,๒๕๐,๓๐๘ ๔,๘๘๐,๐๑๔
ส่วนของทุน
ทุนจดทะเบียน ๒๐๐,๐๐๐ ๒๐๐,๐๐๐
รายไดส้ ูงกวา่ ค่าใชจ้ า่ ยสะสม ๙๗๐,๖๘๘,๔๙๐ ๑,๑๓๘,๒๒๙,๕๔๓
ก�ำ ไรที่ยังไมเ่ กิดข้นึ จริงจากการวดั มลู คา่ เงินลงทนุ เผือ่ ขาย ๔๑๘,๙๔๐ ๒๖๗,๘๐๕
ร วมสว่ นของทนุ ๙๗๑,๓๐๗,๔๓๐ ๑,๑๓๘,๖๙๗,๓๔๘
รวมหนสี้ นิ และสว่ นของทุน ๙๗๔,๕๕๗,๗๓๘ ๑,๑๔๓,๕๗๗,๓๖๒
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ เปน็ ส่วนหนง่ึ ของงบการเงินน ้ี
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 73
มลู นธิ ปิ ดิ ทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชดำ�ริ
มูลนิธิปดิ ทองหลงั พระ สบื สานแนวพระราชด�ำ ริ
งบแสดงรายได้และค่าใช้จ่าย
สำ�หรบั ปสี ้ินสุดวันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
หมายเหต ุ บาท บาท
รายได ้
เงินจัดสรรจากงบประมาณแผน่ ดิน ๓๐๐,๐๐๐,๐๐๐ ๓๐๐,๐๐๐,๐๐๐
รายรับจากเงินบริจาค ๑๐ ๔๐,๖๕๐ ๒๓,๐๕๔,๕๐๐
ดอกเบ้ยี รับ ๓๑,๖๔๑,๔๓๘ ๔๓,๔๙๑,๔๑๕
กำ�ไรทเี่ กิดขึ้นจากการจ�ำ หนา่ ยเงนิ ลงทุนเผือ่ ขาย ๓,๓๖๖,๓๐๒ ๑,๒๒๓,๑๖๙
รายได้อ่นื ๑๐๔,๓๔๓ ๒๐,๒๘๘,๗๖๓
รวมรายได้ ๓๓๕,๑๕๒,๗๓๓ ๓๘๘,๐๕๗,๘๔๗
คา่ ใชจ้ า่ ย ๓๓,๘๒๙,๙๑๗ ๒๙,๘๓๔,๔๐๖
ค่าใชจ้ า่ ยบคุ ลากร ๑๓,๙๘๖,๗๙๓ ๑๑,๔๖๒,๐๒๒
คา่ ตอบแทนบุคคลภายนอก
ค่าธรรมเนียมวิชาชีพ ๑๒๑,๖๕๑ ๑๒๑,๘๘๕
คา่ ใชจ้ ่ายการเดนิ ทาง ๑๑,๓๘๘,๓๐๕ ๘,๖๘๕,๔๗๐
คา่ วสั ดสุ ้นิ เปลอื ง ๑๖,๙๔๖,๓๐๘ ๙,๒๗๓,๗๐๕
คา่ เชา่ อาคารและอปุ กรณ์ ๔,๕๑๔,๙๔๕ ๔,๓๔๒,๑๖๑
ค่าซ่อมแซมและบำ�รุงรกั ษาอปุ กรณ์ ๑,๓๗๘,๒๙๖ ๑,๓๐๔,๐๗๙
ค่าเส่ือมราคา ๘ ๖,๔๒๙,๕๒๗ ๕,๔๐๘,๗๑๔
ค่าตดั จ�ำ หนา่ ย ๙
ค่าสาธารณปู โภค ๓๔,๙๘๐ ๓๔,๙๘๐
คา่ รับรอง ๑,๘๒๒,๘๖๙ ๑,๗๒๕,๖๒๕
คา่ ประกนั ภยั ๖,๗๗๖,๒๗๒ ๖,๗๖๓,๔๐๔
ค่าประชาสัมพนั ธ์และจัดนทิ รรศการ
เงนิ อุดหนนุ ๒๔๒,๗๙๖ ๒๑๐,๕๕๕
ค่าขนสง่ ๙,๖๖๐,๓๗๔ ๑๐,๔๙๙,๙๒๗
ค่าใช้จา่ ยอื่นๆ ๓๙๔,๓๗๘,๓๗๐ ๑๒,๓๐๖,๙๖๐
๙๒,๐๓๗ ๙๓,๕๖๘
๑,๐๙๐,๓๔๖ ๘๕๘,๖๗๗
รวมคา่ ใชจ้ า่ ย ๕๐๒,๖๙๓,๗๘๖ ๑๐๒,๙๒๖,๑๓๘
๒๘๕,๑๓๑,๗๐๙
รายไดส้ งู กว่า(ต�ำ่ กว่า)คา่ ใชจ้ ่ายสทุ ธสิ �ำ หรับปี (๑๖๗,๕๔๑,๐๕๓)
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ เปน็ สว่ นหนง่ึ ของงบการเงนิ นี้
74 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ิปดิ ทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
มูลนธิ ิปิดทองหลังพระ สบื สานแนวพระราชดำ�ริ
งบแสดงการเปลยี่ นแปลงส่วนของทุน
ส�ำ หรบั ปสี ้นิ สดุ วันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
ผลก�ำ ไร(ขาดทนุ )
ทย่ี งั ไมเ่ กดิ ขน้ึ
รายไดส้ งู กวา่ (ต�ำ่ กวา่ ) จากการวดั มลู คา่
ทนุ จดทะเบยี น คา่ ใชจ้ า่ ยสะสม เงนิ ลงทนุ เผอ่ื ขาย รวม
บาท บาท บาท บาท
ยอดคงเหลอื ณ วนั ท่ี ๑ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๕ ๒๐๐,๐๐๐ ๘๕๓,๐๙๗,๘๓๔ ๒๙๘,๖๘๐ ๘๕๓,๕๙๖,๕๑๔
การวดั มลู คา่ เงนิ ลงทนุ เผอ่ื ขาย - - (๓๐,๘๗๕) (๓๐,๘๗๕)
รายไดส้ งู กวา่ คา่ ใชจ้ า่ ยสทุ ธสิ �ำ หรบั ป ี - ๒๘๕,๑๓๑,๗๐๙ - ๒๘๕,๑๓๑,๗๐๙
ยอดคงเหลอื ณ วนั ท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๖ ๒๐๐,๐๐๐ ๑,๑๓๘,๒๒๙,๕๔๓ ๒๖๗,๘๐๕ ๑,๑๓๘,๖๙๗,๓๔๘
ยอดคงเหลอื ณ วนั ท่ี ๑ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๕๖ ๒๐๐,๐๐๐ ๑,๑๓๘,๒๒๙,๕๔๓ ๒๖๗,๘๐๕ ๑,๑๓๘,๖๙๗,๓๔๘
การวดั มลู คา่ เงนิ ลงทนุ เผอ่ื ขาย - - ๑๕๑,๑๓๕ ๑๕๑,๑๓๕
ราย ไดต้ �ำ่ กวา่ คา่ ใชจ้ า่ ยสทุ ธสิ �ำ หรบั ป ี - (๑๖๗,๕๔๑,๐๕๓)
ยอดคงเหลอื ณ วนั ท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ - (๑๖๗,๕๔๑,๐๕๓)
๒๐๐,๐๐๐ ๙๗๐,๖๘๘,๔๙๐
๔๑๘,๙๔๐ ๙๗๑,๓๐๗,๔๓๐
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ เปน็ สว่ นหน่งึ ของงบการเงนิ นี ้
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 75
มูลนิธิปดิ ทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
มูลนธิ ิปิดทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชด�ำ ริ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงิน
ส�ำ หรับปสี ิ้นสดุ วันที่ ๓๐ กนั ยายน พ.ศ.๒๕๕๗
๑ ขอ้ มูลท่ัวไป
มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ (“มูลนิธิ”) ได้จดทะเบียนจัดต้ังมูลนิธิตามประมวล
กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ต่อนายทะเบียนมูลนิธิกรุงเทพมหานคร เลขทะเบียนลำ�ดับที่ กท ๑๙๑๙
เมือ่ วันท่ี ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๓ โดยมที ่ีอยทู่ ีไ่ ด้จดทะเบียนดังน้ี
สำ�นักงานปลัดสำ�นักนายกรัฐมนตรี ทำ�เนียบรัฐบาล เลขที่ ๑ ถนนนครปฐม แขวงจิตรลดา เขตดุสิต
กรุงเทพฯ ๑๐๓๐๐
มูลนิธเิ ป็นองคก์ ารหรือสถานสาธารณกุศล โดยมีวตั ถปุ ระสงค์ในการด�ำ เนนิ งาน ดังน้ี
๑) ให้จัดตั้งและสนับสนุนการดำ�เนินงานของสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ
สืบสานแนวพระราชดำ�ริ ซ่ึงเป็นหน่วยปฏิบัติของมูลนิธิ ให้ดำ�เนินการได้อย่างมีประสิทธิผล
ประสิทธิภาพ สอดคล้องกบั เจตนารมณ์แหง่ การจัดตั้ง
๒) ให้สถาบัน โดยมมี ลู นิธิ สนับสนุนให้ทนุ ดำ�เนนิ งาน มีวัตถุประสงค์ ดังนี้
ก) สนับสนุนส่งเสริมและให้ความช่วยเหลือในการแก้ไขปัญหาและการพัฒนาแก่องค์กรชุมชน
ประชาสังคม องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ องคก์ รภาครัฐ องค์กรทางสงั คม สถาบนั วิชาการ
ภาคธุรกิจ ในการดำ�เนินงานท่ีสอดคล้องกับมิติการพัฒนาตามแนวพระราชดำ�ริ เพ่ือให้
ประชาชนมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น รวมถึงส่งผลต่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อม
ข) สนับสนุนการจัดการความรู้ตามแนวพระราชดำ�ริโดยประสานความร่วมมือกับศูนย์ศึกษา
การพัฒนา โครงการสว่ นพระองค์ โครงการตามพระราชประสงค์ โครงการหลวง โครงการ
อันเน่อื งมาจากพระราชด�ำ ริ องค์กรชุมชน ประชาสงั คม องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน องค์กร
ภาครัฐ องคก์ รทางสงั คม สถาบันวิชาการ ภาคธุรกิจ เพอ่ื ใหเ้ กดิ คลงั ความรู้ การยกระดับ
ความรู้ การตอ่ ยอดชดุ ความรใู้ หม่ การพฒั นาหลกั สตู รการศกึ ษาในและนอกระบบ ตลอดจน
การขยายผลเชื่อมโยงสู่การน�ำ ไปปฏบิ ตั ิอยา่ งกว้างขวาง
76 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ปิ ดิ ทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
มูลนิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สบื สานแนวพระราชด�ำ ริ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงิน
ส�ำ หรบั ปีส้นิ สดุ วันท่ี ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒ ๕๕๗
๑ ข้อมลู ทั่วไป (ตอ่ )
มูลนิธเิ ปน็ องคก์ ารหรือสถานสาธารณกศุ ล โดยมีวัตถุประสงคใ์ นการดำ�เนนิ งาน ดงั นี้ (ต่อ)
๒) ให้สถาบนั โดยมีมูลนิธิ สนบั สนนุ ใหท้ นุ ด�ำ เนนิ งาน มีวัตถุประสงค์ ดงั น้ี (ตอ่ )
ค) ส่งเสริมให้เกิดการบูรณาการ ภารกิจและกิจกรรมของสถาบัน กับแผนชุมชน แผนองค์กร
ปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ แผนพฒั นาจงั หวดั แผนหนว่ ยงานภาครฐั ทเ่ี กย่ี วขอ้ ง และนโยบายรฐั บาล
ง) สนับสนุน ส่งเสริม แนะนำ� และช่วยเหลือ องค์กรชุมชน ประชาสังคม องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน องค์กรภาครัฐ องค์กรทางสังคม สถาบันวิชาการ ภาคธุรกิจ เพื่อให้น้อมนำ�
แนวพระราชดำ�ริไปปรับใช้ให้เกิดประโยชน์และเป็นแนวทางหลักในการพัฒนาทุกระดับ
ของประเทศ
จ) สร้างการรับรู้ ความเขา้ ใจ และความร่วมมอื ดำ�เนินการตามแนวพระราชดำ�รอิ ยา่ งตอ่ เนอ่ื ง
๓) เพื่อสนับสนุนและสง่ เสรมิ การศึกษา และทัศนศึกษาท่เี กีย่ วกับการน�ำ แนวพระราชดำ�รไิ ปประยุกต์ใช้
และขยายผลสู่ชุมชน
๔) เพ่ือส่งเสริมการประสานการดำ�เนินงานร่วมกับองค์กรชุมชน ประชาสังคม องค์กรปกครองส่วน
ทอ้ งถน่ิ องคก์ รภาครฐั องคก์ รทางสงั คม สถาบนั วชิ าการ ภาคธรุ กจิ เพอื่ กจิ กรรมพฒั นาและกจิ กรรม
สาธารณประโยชน์
๕) ไม่ด�ำ เนินการเกยี่ วข้องกบั การเมอื งแต่ประการใด
งบการเงินนีไ้ ดร้ ับอนุมัตจิ ากคณะกรรมการมลู นธิ เิ ม่อื วันท่ี ๑๑ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๕๗
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 77
มลู นิธิปิดทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
มูลนิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ
สำ�หรบั ปีส้นิ สุดวันท่ี ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๕๗
๒ นโยบายการบัญชี
นโยบายการบญั ชีท่ีสำ�คัญซงึ่ ใช้ในการจัดท�ำ งบการเงนิ มีดังตอ่ ไปนี้
๒.๑ เกณฑ์การจัดท�ำ งบการเงิน
งบการเงนิ นจ้ี ดั ท�ำ ขน้ึ ภายใตม้ าตรฐานการรายงานทางการเงนิ ส�ำ หรบั กจิ การทไ่ี มม่ สี ว่ นไดเ้ สยี สาธารณะ
ที่ออกโดยสภาวิชาชีพบญั ชี
งบการเงินได้จัดทำ�ข้ึนโดยใช้เกณฑ์ราคาทุนเดิมในการวัดมูลค่าขององค์ประกอบของงบการเงิน
ยกเวน้ เงนิ ลงทนุ เผอื่ ขายทแ่ี สดงมลู คา่ ตามมลู ค่ายตุ ิธรรม
งบการเงินฉบับภาษาอังกฤษจัดทำ�ข้ึนจากงบการเงินตามกฎหมายท่ีเป็นภาษาไทย ในกรณีท่ีมี
เนื้อความขัดแย้งกันหรือมีการตีความในสองภาษาแตกต่างกัน ให้ใช้งบการเงินตามกฎหมาย
ฉบับภาษาไทยเป็นหลัก
๒.๒ เงนิ สดและรายการเทียบเทา่ เงนิ สด
เงินสด หมายรวมถึง เงินสดในมือ และเงินฝากธนาคารทุกประเภท แต่ไม่รวมเงินฝากธนาคาร
ประเภทท่ีต้องจ่ายคืนเมื่อส้ินระยะเวลาที่กำ�หนด (เงินฝากประจำ�) และบัตรเงินฝากท่ีออกโดย
ธนาคารพาณิชย์และสถาบันการเงินอ่ืน และไม่รวมเงินฝากธนาคารท่ีมีข้อจำ�กัดในการเบิกถอน
และรายการเทยี บเทา่ เงนิ สด รวมถงึ เงนิ ลงทนุ ระยะสน้ั อน่ื ทม่ี สี ภาพคลอ่ งสงู ซงึ่ มอี ายไุ มเ่ กนิ สามเดอื น
นบั จากวนั ที่ได้มา
๒.๓ เงินลงทุนชวั่ คราว
เงนิ ลงทุนชวั่ คราว หมายรวมถึง
เงนิ ฝากประจำ�
เงนิ ฝากประจ�ำ ทีเ่ ปน็ เงนิ ลงทุนชัว่ คราว คอื เงนิ ฝากประจ�ำ ท่ีมอี ายตุ ง้ั แต่วนั ฝากจนถึงวันครบกำ�หนด
อย่รู ะหวา่ ง ๓ ถงึ ๑๒ เดอื น และเงินฝากประจำ�ทมี่ อี ายุต้ังแตว่ นั ฝากจนถงึ วนั ครบกำ�หนดมากกว่า
๑๒ เดอื น แตจ่ ะครบก�ำ หนดในอกี ๑๒ เดอื นขา้ งหนา้ ส�ำ หรบั เงนิ ฝากประจ�ำ ทจ่ี ะครบก�ำ หนดมากกวา่
๑๒ เดอื น ณ วนั สิน้ งวดจะแสดงเป็นเงินลงทุนระยะยาว
เงินฝากประจ�ำ วัดมูลคา่ ด้วยวิธีราคาทนุ
78 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
มูลนิธปิ ิดทองหลังพระ สบื สานแนวพระราชด�ำ ริ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ
สำ�หรับปีส้นิ สุดวนั ท่ี ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒ ๕๕๗
๒ นโยบายการบญั ชี (ต่อ)
๒.๓ เงนิ ลงทุนชั่วคราว (ตอ่ )
เงินลงทุนเผือ่ ขาย
เงินลงทุนเผ่ือขาย คือ เงินลงทุนท่ีจะถือไว้โดยไม่ระบุช่วงเวลาและอาจขายเพื่อเสริมสภาพคล่อง
หรือเมื่ออัตราผลตอบแทนเปล่ียนแปลง โดยได้แสดงไว้ในสินทรัพย์หมุนเวียน ฝ่ายบริหารแสดง
เจตจำ�นงที่จะถือไว้ในช่วงเวลาน้อยกว่า ๑๒ เดือนนับแต่วันท่ีในงบแสดงฐานะการเงิน เงินลงทุน
เผอื่ ขายแสดงในงบแสดงฐานะการเงนิ ดว้ ยมลู คา่ ยตุ ธิ รรม รายการก�ำ ไรและขาดทนุ ทย่ี งั ไมเ่ กดิ ขนึ้ จรงิ
ของเงินลงทุนเผ่ือขายรับรู้ในส่วนของทุน จนกระท่ังมูลนิธิจำ�หน่ายเงินลงทุนดังกล่าว จึงบันทึก
การเปลี่ยนแปลงมูลค่าน้นั ในงบแสดงรายไดแ้ ละค่าใชจ้ ่าย
๒.๔ เงินส�ำ รองจา่ ย
เงินสำ�รองจ่ายเป็นเงินทดรองจ่ายให้แก่พนักงานและหน่วยงานต่างๆ เพ่ือใช้สำ�หรับการดำ�เนินงาน
ในกิจกรรมตา่ งๆ ของมูลนธิ ิ ซึ่งรับรเู้ ร่ิมแรกดว้ ยมูลคา่ ตามจ�ำ นวนเงินทดรองท่จี า่ ยจรงิ และจะวัด
มลู ค่าต่อมาด้วยจ�ำ นวนเงนิ ท่เี หลอื หลังหักคา่ ใช้จา่ ยทเ่ี กดิ ข้ึนจริงในระหว่างงวด
๒.๕ อุปกรณ์
อปุ กรณแ์ สดงด้วยราคาทนุ หักดว้ ยค่าเสือ่ มราคาสะสม และคา่ เผื่อการลดลงของมลู ค่า (ถา้ ม)ี
ราคาทนุ ของอปุ กรณ์ รวมถงึ ราคาซ้ือ อากรขาเขา้ ภาษีซือ้ ท่ีเรียกคนื ไม่ได้ (หลังหักส่วนลดการค้า
และจ�ำ นวนที่ไดร้ บั คนื จากผู้ขาย) และต้นทนุ ทางตรงอน่ื ๆ ทเี่ กย่ี วข้องกับการจดั หาสินทรพั ย์เพ่อื ให้
สินทรัพย์นั้นอยู่ในสถานท่ีและสภาพท่ีพร้อมจะใช้งานได้ตามความประสงค์ของฝ่ายบริหาร รวมท้ัง
ตน้ ทุนท่ีประมาณทดี่ ที สี่ ดุ ส�ำ หรับการรื้อ การขนยา้ ย และการบรู ณะสถานที่ตงั้ ของสินทรัพย์ ซงึ่ เป็น
ภาระผูกพันของกิจการที่เกิดขึ้นเม่ือกิจการได้สินทรัพย์น้ันมาหรือเป็นผลจากการใช้สินทรัพย์น้ัน
ในชว่ งเวลาหนึ่ง
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 79
มูลนธิ ิปิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
มลู นธิ ปิ ดิ ทองหลงั พระ สบื สานแนวพระราชด�ำ ริ
หมายเหตุประกอบงบการเงิน
สำ�หรบั ปสี ิ้นสุดวนั ท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ.๒๕๕๗
๒ นโยบายการบัญชี (ตอ่ )
๒.๕ อปุ กรณ์ (ต่อ)
มูลนิธิจะรับรู้ต้นทุนในการเปลี่ยนแทนส่วนประกอบของสินทรัพย์เป็นส่วนหน่ึงของมูลค่าตามบัญชี
ของสินทรัพย์ท่ีเกี่ยวข้องเมื่อต้นทุนนั้นเกิดข้ึนและคาดว่าจะให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคต
แก่มูลนธิ ิ และจะตัดมูลคา่ ตามบญั ชีของชิ้นส่วนทถี่ กู เปลย่ี นแทนออกจากรายการสนิ ทรัพย์ สำ�หรบั
ค่าซ่อมแซมและบำ�รุงรักษาอ่ืนๆ มูลนิธิจะรับรู้ต้นทุนดังกล่าวเป็นค่าใช้จ่ายในงบแสดงรายได้และ
คา่ ใช้จา่ ยเมอื่ เกิดข้ึน
ค่าเส่ือมราคาคำ�นวณโดยใช้วิธีเส้นตรง เพื่อลดราคาตามบัญชีของสินทรัพย์แต่ละชนิดตลอดอายุ
การใหป้ ระโยชน์ทีป่ ระมาณการไวข้ องสนิ ทรพั ย์ ดังต่อไปน้:ี
เครอ่ื งตกแต่งและตดิ ตัง้ ๕ ป ี
ยานพาหนะ ๕ ป ี
เคร่อื งจักร ๑๐ ป ี
อุปกรณส์ ำ�นักงาน ๓ - ๕ ปี
มูลนิธิมีการทบทวนมูลค่าคงเหลือ อายุการให้ประโยชน์ของสินทรัพย์ และวิธีการคิดค่าเส่ือมราคา
อยา่ งสมำ�่ เสมอ
รายการกำ�ไรและขาดทุนจากการจำ�หน่ายคำ�นวณโดยเปรียบเทียบจากส่ิงตอบแทนท่ีได้รับกับ
ราคาตามบัญชี และจะรวมไวใ้ นงบแสดงรายไดแ้ ละคา่ ใช้จ่าย
ในกรณที ี่มขี ้อบง่ ช้ีวา่ อุปกรณ์มมี ูลค่าลดลงอย่างถาวรและราคาตามบญั ชีสงู กวา่ ราคาขายหกั ต้นทนุ
ในการขาย ราคาตามบัญชีจะถูกปรับลดให้เท่ากับราคาขายหักต้นทุนในการขายทันที และจะรับรู้
ผลขาดทุนจากการลดมลู ค่าของอุปกรณ์ในงบแสดงรายได้และคา่ ใช้จา่ ย
80 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มูลนธิ ปิ ิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
มลู นิธิปดิ ทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ
ส�ำ หรบั ปีสน้ิ สดุ วันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
๒ นโยบายการบัญชี (ต่อ)
๒.๖ สินทรัพยไ์ มม่ ีตวั ตน
สินทรพั ยไ์ ม่มีตัวตน ไดแ้ ก่ โปรแกรมคอมพวิ เตอร์
สิทธิการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์โดยที่ซื้อมามีลักษณะเฉพาะบันทึกเป็นสินทรัพย์โดยคำ�นวณ
จากต้นทุนในการได้มาและการดำ�เนินการให้โปรแกรมคอมพิวเตอร์นั้นสามารถนำ�มาใช้งานได้
ตามประสงค์ โดยจะตดั จ�ำ หนา่ ยตลอดอายปุ ระมาณการใหป้ ระโยชนภ์ ายในระยะเวลาไมเ่ กนิ ๓ - ๕ ปี
ต้นทุนท่ีใช้ในการพัฒนาและบำ�รุงรักษาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายเม่ือเกิดข้ึน
ต้นทุนโดยตรงในการจัดทำ�โปรแกรมคอมพิวเตอร์ท่ีมูลนิธิเป็นผู้ดูแลและมีลักษณะเฉพาะเจาะจง
ซ่ึงอาจให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจที่มากกว่าต้นทุนเป็นเวลาเกินกว่าหน่ึงปีจึงจะบันทึกเป็นสินทรัพย์
ไม่มีตัวตน ต้นทุนโดยตรงรวมถึงต้นทุนพนักงานท่ีทำ�งานในทีมพัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์และ
ค่าใช้จ่ายทเ่ี กยี่ วขอ้ งในจำ�นวนเงนิ ท่เี หมาะสม
๒.๗ ประมาณการหนีส้ นิ
มูลนิธิจะบันทึกประมาณการหนี้สินซ่ึงเป็นภาระผูกพันในปัจจุบันตามกฎหมายหรือตามข้อตกลง
ที่จดั ท�ำ ไว้ อนั เป็นผลสืบเนื่องมาจากเหตกุ ารณใ์ นอดีต ซ่ึงการช�ำ ระภาระผูกพนั น้ันมีความเป็นไปได้
ค่อนข้างแน่ว่าจะส่งผลให้มูลนิธิต้องสูญเสียทรัพยากรออกไป และตามประมาณการที่น่าเชื่อถือ
ของจำ�นวนทีต่ อ้ งจ่าย
๒.๘ การรับรู้รายได้
เงินจัดสรรจากงบประมาณแผ่นดิน รายรับจากเงินบริจาค และรายได้ดอกเบ้ียรับรู้เป็นรายได้
ตามเกณฑ์คงค้าง
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 81
มูลนิธปิ ิดทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
มลู นิธิปดิ ทองหลงั พระ สบื สานแนวพระราชดำ�ริ
หมายเหตุประกอบงบการเงิน
ส�ำ หรบั ปีสน้ิ สดุ วนั ท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ.๒๕๕๗
๓ เงนิ สดและรายการเทยี บเทา่ เงินสด พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
บาท บาท
๑๗๙,๗๖๒ ๑๘๘,๘๘๘
เงินสดในมือ ๒๕,๖๒๘,๔๐๖ ๓๑,๕๑๙,๓๔๓
เงนิ ฝากธนาคารประเภทจ่ายคืนเมื่อทวงถาม ๒๕,๘๐๘,๑๖๘ ๓๑,๗๐๘,๒๓๑
เงินฝากธนาคารประเภทจ่ายคืนเม่ือทวงถามมีอัตราดอกเบี้ยถัวเฉล่ียอยู่ที่ร้อยละ ๐.๕๐ ต่อปี และร้อยละ ๑.๑๓
ต่อปี (พ.ศ. ๒๕๕๖ : ร้อยละ ๐.๗๕ ต่อป)ี
๔ เงนิ ลงทนุ ชั่วคราว
เงินลงทุนช่วั คราวมรี ายละเอยี ดดังน้ี พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
บาท บาท
๖๗๕,๓๔๙,๘๑๑ ๗๐๒,๕๖๙,๐๐๐
เงินฝากประจ�ำ ๒๖,๗๗๐,๖๕๐ ๕๒,๔๙๐,๙๗๔
เงินลงทนุ เผ่ือขาย ๗๐๒,๑๒๐,๔๖๑ ๗๕๕,๐๕๙,๙๗๔
รวม
ณ วันท่ี ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ เงินลงทุนชั่วคราวท่ีเป็นเงินฝากประจำ�กับธนาคารที่จะครบกำ�หนด
ภายใน ๑๒ เดอื น มีอตั ราดอกเบย้ี ระหวา่ งร้อยละ ๒.๕๕ - ๓.๕๕ ตอ่ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๖ : รอ้ ยละ ๓.๒๐ - ๓.๖๕
ตอ่ ป)ี
82 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ิปิดทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
มลู นธิ ปิ ดิ ทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชด�ำ ริ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงิน
ส�ำ หรบั ปสี น้ิ สุดวันท่ี ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
๔ เงินลงทุนชั่วคราว (ต่อ)
เงินลงทุนเผ่ือขายเป็นเงินลงทุนในกองทุนเปิดไทยพาณิชย์ตราสารรัฐตลาดเงินและกองทุนเปิดธนชาต
บริหารเงิน ในระหว่างปี พ.ศ. ๒๕๕๗ มูลนิธิได้จำ�หน่ายเงินลงทุนในกองทุนเปิดไทยพาณิชย์ตราสารรัฐ
ตลาดเงินทั้งจำ�นวน มูลนิธิวัดมูลค่ายุติธรรมของเงินลงทุนเผ่ือขายโดยใช้ราคาปิดของราคาหน่วยลงทุน
ของกองทนุ ดังกลา่ ว ณ วันสิน้ ปี ซึ่งมีรายละเอียดดงั นี้
เงนิ ลงทุนเผ่ือขาย
บาท
สำ�หรบั ปีสิ้นสดุ วนั ที่ ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
ราคาตามบญั ชีต้นงวด - สุทธ ิ ๕๒,๔๙๐,๙๗๔
เพมิ่ ขน้ึ ระหว่างป ี ๔๖๑,๖๐๙,๑๒๔
ลดลงระหวา่ งป ี (๔๘๗,๔๘๐,๕๘๓)
การปรับมูลค่ายตุ ิธรรมของเงนิ ลงทนุ ๑๕๑,๑๓๕
ราคาตามบัญชปี ลายงวด - สทุ ธิ ๒๖,๗๗๐,๖๕๐
๕ ลกู หนี้อืน่ พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
บาท บาท
๑,๖๕๙,๐๖๐ ๒,๒๗๖,๒๑๗
ค่าใชจ้ ่ายจ่ายลว่ งหนา้ ๔,๐๗๑,๙๗๒ ๑๐,๕๘๑,๐๗๗
ดอกเบยี้ ค้างรับ ๕,๗๓๑,๐๓๒ ๑๒,๘๕๗,๒๙๔
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 83
มลู นิธิปิดทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
มูลนธิ ปิ ิดทองหลังพระ สบื สานแนวพระราชด�ำ ริ
หมายเหตุประกอบงบการเงิน
ส�ำ หรบั ปีสิน้ สุดวนั ที่ ๓๐ กนั ยายน พ.ศ.๒๕๕๗
๖ เงนิ ส�ำ รองจ่าย พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
บาท บาท
๑,๑๖๔,๒๙๕ ๗๐๓,๖๓๗
เงนิ สำ�รองจา่ ยแกพ่ นกั งาน
เงินสำ�รองจา่ ยแก่มูลนธิ ิรากแกว้ ๒๒,๙๓๔ ๑๐๐,๐๐๐
เงนิ สำ�รองจา่ ยโครงการในพน้ื ทจ่ี งั หวดั น่าน
เงินสำ�รองจา่ ยโครงการในพน้ื ทจี่ งั หวดั อุดรธานี - ๙๒,๖๐๐
เงินสำ�รองจา่ ยโครงการในพื้นท่จี ังหวดั เพชรบรุ ี
เงนิ สำ�รองจา่ ยโครงการในพ้นื ทจี่ ังหวัดกาฬสินธุ์ ๑๐,๖๗๖ ๒๘,๖๓๕
เงนิ สำ�รองจา่ ยโครงการในพน้ื ทจี่ งั หวัดอุทัยธานี
๗๓๘,๔๑๑ -
๖,๙๘๐,๗๕๓ -
๓๕๖,๐๐๐ -
๙,๒๗๓,๐๖๙ ๙๒๔,๘๗๒
๗ เงนิ ลงทนุ ระยะยาว
เงนิ ลงทุนระยะยาวมรี ายละเอียดดงั นี้ พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
บาท บาท
๒๑๕,๖๐๔,๓๖๘ ๓๒๒,๐๐๐,๐๐๐
เงนิ ฝากประจ�ำ
ณ วันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ เงนิ ลงทุนระยะยาวเปน็ เงนิ ฝากประจ�ำ กับธนาคารประเภท ๑๔ เดอื น
และครบกำ�หนดเกิน ๑๒ เดอื น ณ วนั ส้นิ งวด มีอตั ราดอกเบี้ยระหวา่ งรอ้ ยละ ๓.๔๐ ตอ่ ปี (พ.ศ. ๒๕๕๖ :
ร้อยละ ๓.๕๐-๓.๕๕ ต่อป)ี
84 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มูลนธิ ิปดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชดำ�ริ
มูลนธิ ปิ ิดทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ
หมายเหตุประกอบงบการเงนิ
ส�ำ หรบั ปสี นิ้ สุดวนั ท่ี ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
๘ อุปกรณ์ - สทุ ธิ
เครอ่ื งตกแตง่ อปุ กรณ์ รวม
และตดิ ตง้ั ยานพาหนะ เครอ่ื งจกั ร ส�ำ นกั งาน บาท
บาท บาท บาท
บาท
ณ วนั ท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๖
ราคาทนุ ๑๑,๕๙๓,๓๑๘ ๑๒,๗๘๕,๓๖๐ ๔๙๒,๕๔๐ ๗,๒๒๒,๑๘๖ ๓๒,๐๙๓,๔๐๔
หกั คา่ เสอ่ื มราคาสะสม (๕,๙๙๔,๒๑๗) (๒,๖๑๙,๖๑๓) (๒๗,๒๒๔) (๓,๖๗๙,๔๙๑) (๑๒,๓๒๐,๕๔๕)
ราคาตามบญั ชี - สทุ ธ ิ ๕,๕๙๙,๑๐๑ ๑๐,๑๖๕,๗๔๗ ๔๖๕,๓๑๖ ๓,๕๔๒,๖๙๕ ๑๙,๗๗๒,๘๕๙
ส�ำ หรบั ปสี น้ิ สดุ
วนั ท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
ราคาตามบญั ชตี น้ ปี - สทุ ธ ิ ๕,๕๙๙,๑๐๑ ๑๐,๑๖๕,๗๔๗ ๔๖๕,๓๑๖ ๓,๕๔๒,๖๙๕ ๑๙,๗๗๒,๘๕๙
ซอ้ื สนิ ทรพั ย ์ - ๗๒,๐๐๐ ๑๐๘,๕๓๖ ๑,๓๓๐,๓๗๘ ๑,๕๑๐,๙๑๔
จ�ำ หนา่ ยสนิ ทรพั ย์ - สทุ ธ ิ - - (๑๓,๗๓๖) (๔๗,๓๖๓) (๖๑,๐๙๙)
คา่ เสอ่ื มราคา (๒,๒๘๔,๒๗๕) (๒,๕๖๔,๓๘๒) (๕๖,๓๘๒) (๑,๕๒๔,๔๘๘) (๖,๔๒๙,๕๒๗)
ราคาตามบญั ชปี ลายปี - สทุ ธ ิ ๓,๓๑๔,๘๒๖ ๗,๖๗๓,๓๖๕ ๕๐๓,๗๓๔ ๓,๓๐๑,๒๒๒ ๑๔,๗๙๓,๑๔๗
ณ วนั ท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
ราคาทนุ ๑๑,๕๙๓,๓๑๘ ๑๒,๘๕๗,๓๖๐ ๕๘๕,๐๒๖ ๘,๓๐๒,๒๘๕ ๓๓,๓๓๗,๙๘๙
หกั คา่ เสอ่ื มราคาสะสม (๘,๒๗๘,๔๙๒) (๕,๑๘๓,๙๙๕) (๘๑,๒๙๒) (๕,๐๐๑,๐๖๓) (๑๘,๕๔๔,๘๔๒)
ราคาตามบญั ชี - สทุ ธ ิ ๓,๓๑๔,๘๒๖ ๗,๖๗๓,๓๖๕ ๕๐๓,๗๓๔ ๓,๓๐๑,๒๒๒ ๑๔,๗๙๓,๑๔๗
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 85
มูลนธิ ปิ ดิ ทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชดำ�ริ
มลู นิธิปิดทองหลังพระ สบื สานแนวพระราชด�ำ ริ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงิน
ส�ำ หรับปีสิ้นสุดวนั ที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ.๒๕๕๗
๙ สินทรพั ย์ไมม่ ตี ัวตน - สุทธิ
บาท
ณ วนั ท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๖ ๑๗๔,๙๐๐
ราคาทุน (๑๐๕,๐๑๑)
หกั คา่ ตดั จ�ำ หน่ายสะสม ๖๙,๘๘๙
ราคาตามบญั ชี - สุทธ ิ ๖๙,๘๘๙
(๓๔,๙๘๐)
๓๔,๙๐๙
ส�ำ หรบั ปีสิ้นสดุ วนั ที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ ๑๗๔,๙๐๐
ราคาตามบญั ชตี ้นปี - สทุ ธิ (๑๓๙,๙๙๑)
ค่าตัดจำ�หน่าย ๓๔,๙๐๙
ราคาตามบัญชปี ลายปี - สทุ ธิ
ณ วันท่ี ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
ราคาทนุ
หกั ค่าตัดจ�ำ หน่ายสะสม
ราคาตามบญั ชี - สทุ ธิ
๑๐ รายรับจากเงนิ บรจิ าค
พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
บาท บาท
สมทบทุนมลู นิธิปดิ ทองหลงั พระฯ ๔๐,๖๕๐ ๑๐๔,๕๐๐
สมทบทุนโครงการทนุ เศรษฐกิจพอเพยี งฯ - ๒๒,๙๕๐,๐๐๐
๔๐,๖๕๐ ๒๓,๐๕๔,๕๐๐
86 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ปิ ดิ ทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
มลู นิธิปิดทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชด�ำ ริ
หมายเหตปุ ระกอบงบการเงนิ
สำ�หรบั ปสี น้ิ สุดวันท่ี ๓๐ กนั ยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
๑๑ ภาระผูกพนั
มูลนิธิไดท้ ำ�สัญญาเชา่ อาคาร ยานพาหนะและอุปกรณ์ เปน็ ระยะเวลา ๑ - ๕ ปี สญั ญานถ้ี อื เป็นสญั ญาเชา่
ดำ�เนินงานท่ียกเลิกไม่ได้ ยอดรวมของจำ�นวนเงินขั้นต่ำ�ท่ีต้องจ่ายในอนาคตตามสัญญาเช่าดำ�เนินงานที่
ไม่สามารถยกเลิกได้มีดังน้ี
พ.ศ. ๒๕๕๗ พ.ศ. ๒๕๕๖
บาท บาท
ภายใน ๑ ป ี
เกินกว่า ๑ ปี แต่ไมเ่ กนิ ๕ ปี ๔,๗๘๖,๒๑๔ ๔,๘๙๘,๑๕๐
๒,๑๒๑,๘๔๓ ๖,๙๑๖,๐๕๖
๖,๙๐๘,๐๕๗ ๑๑,๘๑๔,๒๐๖
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 87
มูลนิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
แผนและงบประมาณประจ�ำ ปี ๒๕๕๘ มูลนิธิปดิ ทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ
แผนงาน งบประมาณ กลมุ่ เป้าหมาย
หนว่ ย บาท
ดา้ นการจัดการความรู้
๑. งานสนับสนนุ การพัฒนาชนบทเชงิ พน้ื ที่ ๑๔,๐๐๐,๐๐๐ บาท
๑.๑ ขยายผลการพัฒนาตามแนว ๑ ครัง้ ๔,๐๐๐,๐๐๐ จงั หวดั อุดรธานี
พระราชดำ�รใิ นพ้นื ท่ี
- งานมหกรรม
เวทีแลกเปล่ียนเรียนรู้
๑.๒ แลกเปล่ียนประสบการณ์ ๓ ครง้ั ๓,๐๐๐,๐๐๐ มผี รู้ ว่ มแลกเปล่ยี นเรยี นรู้
จากการพัฒนาตามแนวทาง ๑,๐๐๐,๐๐๐ จากพนื้ ทต่ี ้นแบบและพื้นท่ี
ปดิ ทองหลงั พระฯ ขยายผล ประมาณ ๕๐๐ คน
• คณะทำ�งานในพน้ื ท่ีขยายผล
๑.๓ โครงการอบรมเพื่อพัฒนาคน • สถาบนั อุดมศึกษาในพืน้ ท่ี
ท่ีทำ�งานด้านการพฒั นา ผ้ทู �ำ งานดา้ นการพัฒนา
โดยครอบคลุม ๓ มิติ คือ ในพน้ื ทป่ี ิดทองหลงั พระฯ
๑) เป็นความต้องการของประเทศ (ชาวบา้ น ท้องถน่ิ อำ�เภอ
๒) ความช�ำ นาญของคน จังหวดั )
๓) ตวั อยา่ งความรว่ มมือกับ
หนว่ ยงานอน่ื (มลู นิธิอนื่ )
๑.๔ เชอื่ มโยงและถ่ายทอดความรู้แก่ ๑๐ ครง้ั ๙๐๐,๐๐๐ พน้ื ทข่ี ยายผล ๑๐ จงั หวดั
ชุมชนในพ้ืนทตี่ น้ แบบ และพ้นื ท่ี ๓๐ เรื่อง ๑,๐๐๐,๐๐๐ • ชมุ ชนในพ้นื ทขี่ ยายผล
ขยายผล (รว่ มกบั สถาบัน • คณะท�ำ งานปิดทองหลงั พระ
อดุ มศกึ ษาและหนว่ ยงานสืบสาน ในจงั หวัดขยายผล
แนวพระราชด�ำ ริ) พ้ืนท่ีต้นแบบ ๒ พื้นท่ี
๑.๕ ถอดความรจู้ ากการปฏิบตั ิในพืน้ ท่ี • พ้ืนทต่ี น้ แบบน่าน อุดรธานี
ตน้ แบบ และพื้นท่ีขยายผล เพชรบรุ ี กาฬสนิ ธุ์ อทุ ัยธานี
(ทำ�รว่ มกบั สถาบนั อดุ มศึกษา • ชมุ ชนในพน้ื ทข่ี ยายผล
๑.๖ ปรับปรุง และเพม่ิ เติมข้อมูล ๔ พ้นื ท่ี ๕๐๐,๐๐๐ • พืน้ ท่ตี น้ แบบ
พืน้ ฐานของพืน้ ทต่ี ้นแบบ • พื้นที่ขยายผล
และพ้ืนทขี่ ยายผล
88 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มูลนธิ ิปิดทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
วัตถปุ ระสงค์ ผลผลติ
๑) ขยายพืน้ ที่การพัฒนาตาม ๑) มพี ้นื ท่พี ฒั นาตามแนวพระราชด�ำ รเิ พมิ่ ข้นึ
แนวพระราชด�ำ ริ ๒) เกดิ เครอื ขา่ ยความร้เู พิ่มข้ึน
๒) นำ�เสนอผลการพัฒนาและองค์ ๓) มีชุดความร้จู ากการพัฒนาในพ้ืนท่ี
ความร้ทู เ่ี กดิ ขึ้นจากการทำ�งาน ๑) เกิดเครอื ข่ายการท�ำ งานสืบสานแนวพระราชด�ำ ริ
๓) เพอ่ื แลกเปลย่ี นประสบการณ์ ๒) ได้บทเรยี นความสำ�เรจ็ และปัญหาอุปสรรค ทจ่ี ะน�ำ ไป
๑) เพอ่ื สรุปปจั จัยความส�ำ เรจ็ และ ปรับใช้ในพน้ื ทีข่ ยายผลแต่ละแห่ง
ปัญหาในกระบวนการการสร้างความ ๑) ไดผ้ ปู้ ฏบิ ตั ิงานพฒั นา (ชาวบา้ น ท้องถิน่ อำ�เภอ จังหวัด)
เข้าใจ เข้าถงึ ทม่ี คี วามรู้ ความเข้าใจตามแนวพระราชด�ำ ริ
๒) เพ่อื แลกเปลีย่ นข้อมลู
และสถานการณข์ องพ้นื ที่ขยายผล และนำ�การพัฒนาไปสกู่ ารพัฒนาประเทศ
๑) เพ่อื สร้างความเขา้ ใจที่ถูกตอ้ ง ๒) ผปู้ ฏิบัตงิ านพัฒนามีความชำ�นาญ ความเชอ่ื มน่ั
ในการพฒั นาตามแนวพระราชดำ�ริ และทกั ษะในงานของตนเองมากขึน้
๒) เพื่อพัฒนาความรู้ ทกั ษะ ความ ๓) เพ่มิ เครือข่ายด้านการพฒั นาความรู้
ชำ�นาญ ในการพัฒนางานของ ๔) เกดิ สถาบันฝกึ อบรมผูป้ ฏิบตั งิ านดา้ นการพฒั นา
ตนเองตามแนวพระราชด�ำ ริ ๑) ชุมชนในพ้ืนท่ีขยายผล และคณะทำ�งานเกิดความรู้
๓) เพอ่ื เชอื่ มโยงความรู้ ความเขา้ ใจ และมีขอ้ มูลเพียงพอต่อการน�ำ ไปจดั ท�ำ แผน
และความรว่ มมือกบั หน่วยงานอืน่ พัฒนาชนบทเชิงพ้ืนทป่ี ระยุกต์ตามพระราชด�ำ ริ
(รวมถงึ มูลนิธอิ น่ื ๆ) ๑) ได้ชุดความรูจ้ ากการปฏบิ ตั จิ รงิ ในด้านกระบวนการ
๑) เพอ่ื ให้ชมุ ชนมคี วามรู้ความเข้าใจ และองคค์ วามรูท้ ้งั ๖ มิติ
องค์ความรตู้ ามแนวพระราชดำ�ริ ๒) ทำ�ส่อื การเรยี นการสอนในสถาบันอดุ มศกึ ษา
และเกิดความเชื่อม่ันว่า ๑) ไดช้ ุดข้อมูลทน่ี �ำ มาเสนอให้เหน็ ผลการเปล่ยี นแปลง
แนวพระราชดำ�ริสามารถน�ำ จากการพฒั นา
ไปสู่การแกไ้ ขปัญหาของชุมชนได้
๑) เพื่อสืบคน้ องค์ความรู้จากการปฏบิ ตั ิ
ในพืน้ ท่ี ดา้ นกระบวนการเขา้ ใจ
เขา้ ถงึ และพฒั นา
๒) เพื่อสกดั ความร้ใู หมจ่ ากการน�ำ
แนวพระราชด�ำ รไิ ปประยุกตใ์ ช้
๑) เพื่อใหข้ อ้ มูลถกู ตอ้ ง เป็นจริงและ
น�ำ มาวเิ คราะหเ์ สนออย่างเป็นระบบ
๒) เพ่อื นำ�ไปตอ่ ยอดการพฒั นา
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 89
มูลนิธปิ ิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
แผนและงบประมาณประจำ�ปี ๒๕๕๘ มูลนิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ (ต่อ)
แผนงาน งบประมาณ กลมุ่ เปา้ หมาย
๑.๗ ตดิ ตามประเมนิ ผลการพฒั นา หน่วย บาท
พื้นทีต่ ้นแบบและพน้ื ทข่ี ยายผล
ทงั้ ดา้ นเศรษฐศาสตร์ ๕ พ้ืนที่ ๓,๖๐๐,๐๐๐ พืน้ ทตี่ น้ แบบและพื้นทข่ี ยายผล
สังคมศาสตร์ และองคค์ วามรู้
(ท�ำ รว่ มกบั สถาบนั อุดมศึกษา
และสถาบันทางวชิ าการ)
๒. งานบรกิ ารเช่อื มโยงองคค์ วามรู้ ๘,๐๐๐,๐๐๐ บาท
๒.๑ เชือ่ มโยงความรใู้ ห้แก่ อบต. ๖๐ แหง่ ๓,๐๐๐,๐๐๐ • อบต.เทศบาล
เทศบาล อบจ. และชุมชนอน่ื ๆ ๓,๐๐๐,๐๐๐ ในโครงการพระดาบสสัญจร
ทเี่ สนอขอองคค์ วามรู้ • อบต.ท่เี สนอเพ่มิ
(ท�ำ รว่ มกบั องคก์ รปกครอง • เทศบาล เสนอเพ่มิ
สว่ นท้องถิ่น) • ชุมชนอ่นื ๆ ทเ่ี สนอขอมา
• อบต.ในโครงการพระดาบสสัญจร
๒.๒ ตดิ ตามผลการเชื่อมโยงความรู้ ๖๐ แห่ง • อบต.ทเ่ี สนอเพ่ิม
ให้แก่ อบต. เทศบาล อบจ. • เทศบาล เสนอเพิม่
และชมุ ชนอื่น (ทำ�ร่วมกับองคก์ ร • ชุมชนอืน่ ๆ ทเี่ สนอขอมา
ปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ )
๒.๓ ประชุมวิชาการดา้ นการนำ� ๑ คร้งั ๒,๐๐๐,๐๐๐ • นกั วิชาการทม่ี งี านวิจัย
แนวพระราชดำ�รไิ ปประยุกตใ์ ช้ หรือทำ�งานเกีย่ วข้องกบั การน�ำ
(ทำ�รว่ มกบั องค์กรปกครอง แนวพระราชดำ�รไิ ปประยกุ ตใ์ ช้
ส่วนท้องถนิ่ ) • ภาคีสบื สานแนวพระราชดำ�ริ
มอี งคค์ วามร้แู นวพระราชด�ำ ริ
๓. สนบั สนุนการนำ�องค์ความรเู้ ขา้ ไปใชใ้ นในสถาบันการศึกษา ๙,๐๐๐,๐๐๐ บาท
๓.๑ ท�ำ ความรว่ มมือกบั ๑๐ แห่ง ๕,๐๐๐,๐๐๐ • สถาบนั อุดมศึกษาในจังหวัด
สถาบนั อุดมศกึ ษา พ้นื ทีต่ น้ แบบและขยายผล
• สถาบนั การศกึ ษาอื่นๆ
• โครงการรากแก้ว
• วิทยาลยั ชุมชน
90 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
วตั ถุประสงค์ ผลผลิต
๑) เพ่ือตดิ ตามผลการพัฒนาทัง้ ๑) สามารถติดตามการพัฒนาและรายงานผล
ในเชงิ เศรษฐศาสตร์ สงั คมศาสตร์ เพอื่ นำ�ไปสกู่ ารปรับแผนระยะตอ่ ไป
องคค์ วามรูไ้ ปใชใ้ นพ้นื ท่ี องค์ความรู้ ๒) เกิดโมเดลตวั อยา่ งและน�ำ มาเป็นแนวทาง
ทเี่ กดิ ขึน้ รวมถงึ ขอ้ เสนอแนะ การจัดหลักสตู รการเรยี นการสอนหรือการฝึกอบรมได้
ด้านต่างๆ
๒) เพอ่ื ประเมนิ ความคมุ้ คา่ ของโครงการ
และผลท่ชี าวบ้านและสังคมได้รับ
๑) เพือ่ เผยแพรแ่ นวพระราชดำ�ริ ๑) เครอื ขา่ ยทอ้ งถ่ินปิดทองหลังพระฯ
สกู่ ารปรับใช้ของชมุ ชนท้องถิ่น ๒) เกิดเครือขา่ ยผ้เู ชยี่ วชาญ
๒) สร้างความรจู้ ากการประยุกต์ใช้ ๓) เกิดความรใู้ หมจ่ ากการประยกุ ต์ใชข้ องชุมชน
๑) เพอ่ื ตดิ ตามผลลพั ธท์ ่ชี าวบ้านใน ๑) สรุปความรูใ้ หม่ทีเ่ กิดขน้ึ จากการปฏบิ ัติจริงของชมุ ชน
พน้ื ที่ได้รับจากการนำ�องคค์ วามรู้ ๒) เกดิ อปท.ต้นแบบทน่ี ำ�แนวพระราชด�ำ รไิ ปประยุกต์
ไปใช้แกป้ ัญหาได้อย่างย่ังยนื ใชส้ �ำ เรจ็
๒) เพื่อสร้างความรู้จากการประยุกต์ ๓) เกดิ ชดุ ความรู้พรอ้ มใชข้ อง อปท.
ใชใ้ นพืน้ ท่ี ๑) ไดฐ้ านขอ้ มูลนักวิชาการท่มี ีความเช่ยี วชาญการน�ำ แนว
๑) เพอ่ื เปน็ เวทีแลกเปลีย่ นความรู้ พระราชด�ำ ริไปปฏบิ ตั ใิ นมิติต่างๆ
และเพิ่มพูนความรู้แนวพระราชดำ�ริ ๒) ไดช้ ดุ ความรแู้ นวพระราชด�ำ ริ ๖ มติ ิ
ในมติ ิต่างๆ ที่ผ่านการรับรองโดยผูเ้ ช่ียวชาญ
๒) เพื่อสร้างเครอื ขา่ ยนักวชิ าการ
และผเู้ ช่ยี วชาญทีส่ นับสนนุ การ
เช่ือมโยงองค์ความรู้
๑) เพอ่ื ขยายเครอื ขา่ ยความเข้าใจ ๑) เกดิ ความรว่ มมือกบั สถาบันอดุ มศึกษาในพนื้ ที่
แนวพระราชด�ำ ริ ส่กู ารปรบั ใช้ของ ท่ีทำ�หน้าทเ่ี ป็น node ในการบริการเชอื่ มโยงความรู้
นกั เรยี น นกั ศกึ ษา และถอดบทเรยี นการน�ำ แนวพระราชด�ำ รไิ ปปฏิบัติ
๒) เพอ่ื ใหอ้ าจารย์ และนกั ศึกษา ไดม้ ี
โอกาสเรยี นร้ชู มุ ชนที่นำ�แนว
พระราชด�ำ รไิ ปปฏบิ ตั ิ
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 91
มูลนิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
แผนและงบประมาณประจำ�ปี ๒๕๕๘ มลู นิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชด�ำ ริ (ต่อ)
แผนงาน งบประมาณ กลมุ่ เป้าหมาย
หน่วย บาท
๓.๒ สนบั สนนุ ทุนการทำ�วทิ ยานพิ นธ์ ๑๐๐ ทนุ ๒,๐๐๐,๐๐๐ สารนพิ นธ์ และวิทยานพิ นธ์
สารนพิ นธ์ และภาคนพิ นธ์ ใหแ้ ก่ ๒,๐๐๐,๐๐๐ ๑๐๐ เรื่อง
นักศกึ ษาในสถาบันอดุ มศกึ ษา ๑,๕๐๐,๐๐๐ • สถาบนั อุดมศกึ ษาทัว่ ประเทศ
ท่มี ีหัวขอ้ เร่ืองการพัฒนาตามแนว • เน้นสถาบนั อุดมศึกษา
พระราชดำ�ริ ๕๐๐,๐๐๐ ในจงั หวัดพนื้ ท่ีขยายผล ๑๐ แห่ง
๑,๐๐๐,๐๐๐ โรงเรยี นในพืน้ ท่ีตน้ แบบและขยายผล
๓.๓ การท�ำ สื่อการเรยี นการสอน ๖ เร่ือง
e-learning ๗,๐๐๐,๐๐๐ • ชมุ ชนในพนื้ ทโี่ ครงการ
• คณะทำ�งานโครงการ
๔. การสรา้ งฐานขอ้ มลู และคลงั ความรู้ ๓,๐๐๐,๐๐๐ บาท ๑,๐๐๐,๐๐๐ • หน่วยงานภาคีทเ่ี กี่ยวข้อง
ครภู มู ิปญั ญา ๓๐ ราย
๔.๑ การรวบรวมเอกสารองค์ความรทู้ ี่ ๓ มติ ิ • ครูภูมปิ ัญญาที่อยู่นอก
เก่ียวกบั การบรหิ ารจัดการดา้ นมิติ พน้ื ทขี่ องโครงการ
น้ำ� มิตดิ ิน และเกษตร • ศนู ยก์ สกิ รรมธรรมชาติ
• ศูนยก์ ารเรยี นรเู้ ศรษฐกิจพอเพียง
๔.๒ ถอดความรู้จากครภู ูมปิ ญั ญา ๓๐ เรอ่ื ง • ชุมชนในพน้ื ที่ตน้ แบบ
และศูนย์การเรียนรตู้ ่างๆ และพ้นื ท่ขี ยายผล
• นักเรยี น นกั ศึกษา
๔.๓ การเผยแพร่ฐานข้อมูล ๓ รูปแบบ • ชมุ ชนท่เี ปน็ นกั ปฏบิ ตั จิ ริง
และองคค์ วามรู้ ๑ ครงั้
• ตลาดนัดความรู้ออนไลน์ ผูเ้ ขา้ รว่ มงานประมาณ ๑,๐๐๐ คน
• จัดระบบเผยแพร่ทางเวบ็ ไซต์ • บคุ คล องค์กร ท้ังในและ
• จดั พิมพ์เอกสารชุดความรู้ ตา่ งประเทศ ทีม่ ปี ระสบการณ์
พรอ้ มใช้ การพัฒนาตามแนวปรชั ญา
๕. งานนวัตกรรม ๗,๐๐๐,๐๐๐ บาท เศรษฐกิจพอเพยี ง
๕.๑ International conference • ภาคีสืบสานแนวพระราชดำ�ริ
(จัดรว่ มกบั ภาคีสืบสานแนว • พน้ื ท่ตี น้ แบบ
พระราชดำ�ริ) • พ้ืนทีข่ ยายผล
๖. งานสนบั สนนุ โครงการ/กิจกรรมเฉพาะกจิ ๘,๐๐๐,๐๐๐ บาท
๖.๑ กิจกรรมสนับสนนุ การพฒั นา ๔ พน้ื ที่
ข้อมูลและระบบรายงาน
92 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มลู นธิ ปิ ิดทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
วตั ถปุ ระสงค์ ผลผลิต
๑) เพอ่ื เผยแพรแ่ นวพระราชด�ำ ริ ๑) ได้วิทยานพิ นธ์ สารนพิ นธ์ และภาคนพิ นธ์
ส่กู ารปรบั ใช้ของนักศกึ ษา ที่มเี นอื้ หาสาระเก่ยี วกบั การนำ�แนวพระราชดำ�รไิ ปปฏิบตั ิ
๒) เพอื่ สง่ เสริมการเรียนรูแ้ นว ๑) ไดส้ ่ือสำ�หรับการเรยี นการสอน
พระราชดำ�ริจากประสบการณจ์ รงิ
ในภมู สิ ังคมตา่ งๆ
๑) เพอ่ื เป็นสือ่ การเรยี นการสอนแนว
พระราชดำ�ริ
๑) เพอื่ รวบรวมองคค์ วามรูใ้ นเชงิ ๑) ได้เอกสารความรดู้ ้านการบริหารจัดการน�้ำ ดนิ เกษตร
การประมวลและวเิ คราะหใ์ ห้เกิดเปน็ ส�ำ หรับเปน็ แนวทางในการพัฒนาพ้นื ที่
โมเดลตวั อยา่ งที่เหมาะสม ๑) ไดข้ ้อมูลส�ำ หรับนำ�ข้ึนระบบจัดการความรู้ และเวบ็ ไซต์
๑) รวบรวมข้อมูลสำ�หรบั ใสใ่ นระบบ ของสถาบนั ฯ รวมทัง้ เปน็ ฐานข้อมูลส�ำ หรบั ให้บรกิ าร
คลงั ความรู้ และบริการความรู้ ความรไู้ ด้
๒) จัดทำ�ฐานขอ้ มลู ครภู ูมปิ ัญญา
และผ้เู ช่ียวชาญแต่ละดา้ น ๑) ไดเ้ อกสาร และส่อื อเิ ล็กทรอนกิ ส์ ท่รี วบรวมชุดความรู้
๓) น�ำ ไปจดั ท�ำ ชดุ ความร้พู รอ้ มใช้ พร้อมใชส้ ำ�หรบั เผยแพรใ่ หผ้ ู้สนใจ
๑) เพื่อนำ�ฐานข้อมลู และองค์ความรู้
ตามแนวพระราชดำ�รทิ ่ีมกี ารน�ำ ไปใช้
แล้วส�ำ เรจ็ มาเผยแพร่
๑) เพ่อื เผยแพร่ความรแู้ ละประสบการณ์ ๑) เกดิ เครือข่ายปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งในระดับนานาชาติ
จากการประยกุ ต์ใชแ้ นวพระราชดำ�ริ ๒) ยกระดบั ความรขู้ องชมุ ชนสู่ระดับนานาชาติ
ท่ีไดผ้ ล ให้แกน่ านาชาติ
๒) เพอ่ื เพิม่ พูนความรู้ ประสบการณ์
จากกรณศี กึ ษาในต่างประเทศ
๑) เพ่ือจดั ระบบข้อมูลสำ�หรบั น�ำ เสนอ ๑) ได้ระบบข้อมลู และการรายงานผลท่นี �ำ ส่กู ารตดั สินใจ
การรายงานผลและพัฒนาตอ่ ยอด พัฒนางาน
งานในพื้นที่
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 93
มูลนิธิปดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชดำ�ริ
แผนและงบประมาณประจ�ำ ปี ๒๕๕๘ มูลนธิ ิปดิ ทองหลังพระ สบื สานแนวพระราชดำ�ริ (ต่อ)
แผนงาน งบประมาณ กลุ่มเปา้ หมาย
หน่วย บาท
๖.๒ กจิ กรรมจัดการความรู้ เช่น ๔ คร้ัง ๒,๐๐๐,๐๐๐ • ชาวบา้ น อสพ.ครภู ูมปิ ญั ญา
เช่อื มโยงความรู้ ถอดความรู้ • ภาคสี บื สานแนวพระราชดำ�ริ
สรุปบทเรียน การศกึ ษาดงู าน ๓ คร้ัง • หน่วยงานรัฐ ทอ้ งถ่ิน
อบรม และการแลกเปลย่ี นเรยี นรู้ ๔ พื้นที่
๖.๓ กจิ กรรมงานพฒั นากระบวนการ ๕ พืน้ ท่ี ๒,๐๐๐,๐๐๐ • องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
ท�ำ งานรว่ มกนั บูรณาการตามแนว • หนว่ ยงานราชการ
พระราชด�ำ ริ
๖.๔ สนับสนุนการน�ำ โครงการ ๑,๐๐๐,๐๐๐ • พื้นท่ีต้นแบบ
ไปปฏิบตั ิ และการตดิ ตาม • พืน้ ที่ขยายผล
ความก้าวหนา้ งาน
๖.๕ งานสนับสนนุ ยทุ ธศาสตร์ ๒,๐๐๐,๐๐๐ • พื้นที่ต้นแบบ
การพฒั นาประเทศ • พ้ืนที่ขยายผล
และนโยบายรฐั บาล • พ้นื ทตี่ ามนโยบายรัฐบาล
๗. คา่ ใช้จา่ ยส�ำ หรบั บริหารจัดการ ๑,๐๐๐,๐๐๐
รวมงบประมาณ ๕๐,๐๐๐,๐๐๐
ด้านการส่งเสริมการพัฒนา
๑. การพฒั นาพน้ื ท่ีต้นแบบบรู ณาการแกไ้ ขปญั หาและพฒั นาพืน้ ท่ี ๘๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท
๑.๑ โครงการพัฒนาพนื้ ทตี่ ้นแบบ ๒๐,๐๐๐,๐๐๐ • ชาวบา้ นพืน้ ที่ ๑๙ หมบู่ ้าน
๑.๑.๑ โครงการพัฒนาพนื้ ทตี่ น้ แบบ ๑๙ หม่บู ้าน ๑๐,๐๐๐,๐๐๐ ๑,๒๐๐ ครอบครัว ๓ หมบู่ ้าน
บรู ณาการแกไ้ ขปญั หาและพัฒนาพน้ื ที่ ๑,๒๐๐ ครอบครัว อ.สองแคว ๓ หมู่บา้ น
จงั หวดั น่านตามแนวพระราชด�ำ ริ อ.ท่าวงั ผา ๑๓ หมู่บ้าน
ตน้ แบบ : อ.เฉลมิ พระเกียรติ จ.นา่ น
การพฒั นาแบบองค์รวมเพ่อื แกไ้ ขปัญหา • ชาวบ้านพ้ืนที่ ๒ หมบู่ า้ น
ความยากจนและฟน้ื ฟูทรัพยากรธรรมชาติ ๒๐๐ ครอบครวั
และส่งิ แวดล้อม บ้านโคกลา่ ม-บ้านแสงอร่าม
๑.๑.๒ โครงการบรหิ ารจดั การน�ำ้ อย่าง ๒ หมู่บา้ น อ.หนองววั ซอ
ยง่ั ยืน อา่ งเกบ็ น�้ำ ห้วยคลา้ ยอันเนื่องมาจาก ๒๐๐ ครอบครัว จ.อุดรธานี
พระราชด�ำ ริ
ตน้ แบบ :
การบรหิ ารจัดการแหล่งน�ำ้ อนั เนือ่ งมาจาก
พระราชด�ำ ริให้สามารถใช้ประโยชน์ไดอ้ ยา่ ง
เต็มประสทิ ธภิ าพ (Fully use)
94 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มลู นิธิปดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
วัตถุประสงค์ ผลผลติ
๑) เพื่อแลกเปลย่ี นความรแู้ ละสกัด ๑) เกดิ องค์ความรู้ใหม่
ความรู้ใหมจ่ ากการปฏบิ ตั ิจริง ๒) เกดิ การขยายผลแนวพระราชดำ�รไิ ปสกู่ ารปฏิบตั ิจรงิ
๒) เพือ่ ขยายองค์ความร้แู นว ๑) เกดิ เครือขา่ ยการทำ�งานสบื สานแนวพระราชด�ำ ริ
พระราชด�ำ ริ ๑) เกดิ ผลการด�ำ เนนิ งานตามท่กี ำ�หนดไวใ้ นแผนงาน
๑) เพือ่ สร้างเครือขา่ ยการทำ�งาน และข้อเสนอแนะต่อการปรับปรุงงาน
สืบสานแนวพระราชดำ�ริ
และเช่อื มโยงแผนงานกับภาคี
๑) เพอ่ื ใหเ้ กดิ ผลการพฒั นาและปรบั ปรงุ
การทำ�งานให้ดียงิ่ ขนึ้
๑) เพือ่ นำ�องคค์ วามร้จู ากการท�ำ งาน ๑) เกดิ การรับรูแ้ ละนำ�แนวทางปดิ ทองหลงั พระฯ
ตามแนวทางของปิดทองหลงั พระฯ ส่กู ารปฏบิ ตั ใิ นพ้ืนที่ท่หี ลากหลาย
ขยายผลใหห้ นว่ ยงานในภาคสว่ น สอดคลอ้ งนโยบายรัฐบาล
ต่างๆ นำ�ไปประยกุ ต์ใช้
๑) เพื่อแก้ไขปญั หาและพัฒนาเชงิ พน้ื ท่ี ๑) เกิดการบรหิ ารจัดการน้ำ�และท่ดี ินให้เกิดประโยชน์สูงสุด
แบบองคร์ วม โดยยดึ หลักคดิ ความ เพ่ือตอบสนองความต้องการพ้นื ฐาน
ตอ้ งการ ศกั ยภาพ ประชาชนเปน็ ทต่ี ง้ั ๒) เกิดกลุม่ กองทุนในการที่ชาวบา้ นสามารถด�ำ เนนิ การด้วย
๒) เพ่ือสรา้ งพนื้ ที่ตน้ แบบการพัฒนา ตนเองได้ อยา่ งเปดิ เผยโปร่งใส
เชงิ พ้ืนท่ที างเลือกที่ย่ังยืน ๓) เกดิ การบรู ณาการและประสานความรว่ มมอื กับองคก์ ร
พฒั นาด้านต่างๆ เพือ่ ต่อยอดและเพิม่ มูลค่าผลติ ภัณฑ์
ในหมู่บา้ น นำ�ไปสกู่ ารพัฒนาคุณภาพชีวติ ของชาวบ้าน
อย่างยง่ั ยนื
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 95
มลู นิธิปดิ ทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
แผนและงบประมาณประจำ�ปี ๒๕๕๘ มูลนธิ ปิ ิดทองหลงั พระ สืบสานแนวพระราชดำ�ริ (ต่อ)
แผนงาน งบประมาณ กลุ่มเป้าหมาย
หนว่ ย บาท
๑.๒ การพัฒนาพืน้ ทีต่ น้ แบบขยายผลความ ๔ หมู่บ้าน ๑๓,๐๐๐,๐๐๐ • ชาวบา้ นพืน้ ท่ี ๔ หมู่บ้าน
ร่วมมอื กบั ภาคที ีเ่ ก่ยี วขอ้ ง ๗,๐๐๐,๐๐๐ ๕๐๐ ครอบครัว บ้านใต้
๑.๒.๑ โครงการบูรณาการแกไ้ ขปัญหา ๓๐,๐๐๐,๐๐๐ บ้านใหมค่ ลองอังวะ
และพฒั นาพ้นื ท่ตี �ำ บลแก่นมะกรูด อำ�เภอ ๕๐๐ ครอบครัว บา้ นคลองเสลา
บ้านไร่ จังหวัดอุทยั ธานี บ้านอีมาด อีทราย
ความร่วมมือ : องค์กรปกครองสว่ นท้องถนิ่ ต.แกน่ มะกรูด อ.บ้านไร่
ต้นแบบ : จ.อุทัยธานี
การพัฒนาคุณภาพชีวติ ควบค่กู ับลดการ • ชาวบา้ น ๒ หมบู่ า้ น
บกุ รุกปา่ เพือ่ สรา้ งแนวกนั ชน (Buffer zone) ๒๐๐ ครอบครัว
เขตรักษาพนั ธุ์สัตว์ปา่ หว้ ยขาแข้ง บา้ นบางกลอย บ้านโปง่ ลกึ
๑.๒.๒ โครงการพฒั นาชนบทเชงิ พ้นื ที่ ๒ หมบู่ ้าน ต.หว้ ยแม่เพรียง
ประยุกต์ตามพระราชดำ�ริ บา้ นบางกลอย ๒๐๐ ครอบครัว อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบรุ ี
บ้านโปง่ ลึก ต.หว้ ยแมเ่ พรยี ง
อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี • ชาวบา้ น ๕๓ หม่บู ้าน
ความร่วมมือ ต.โพนงาม อ.กมลาไสย,
ก.มหาดไทย, ก.เกษตรฯ, ก.ทรัพยากรฯ ต.รอ่ งคำ� ต.เหลา่ ออ้ ย
ตน้ แบบ : ต.สามัคคี อ.ร่องคำ�
การแก้ไขปญั หาความยากจน พัฒนา จ.กาฬสนิ ธุ์
คณุ ภาพชวี ิตของชาวบา้ นในพืน้ ท่อี ทุ ยาน
แห่งชาติ
๑.๒.๓ โครงการพัฒนาแกม้ ลงิ ๕๓ หม่บู ้าน
หนองเลงิ เปอื ยอนั เนื่องมาจากพระราชด�ำ ริ
ความร่วมมือ
สนง.กปร., กองทพั บก, มลู นธิ ิอุทกพฒั น์ฯ
ต้นแบบ :
บรหิ ารจัดการน�ำ้ ทัง้ ระบบแก้มลงิ ควบคกู่ บั
การพฒั นาจติ ใจคน รองรบั กิจกรรมต่อเนื่อง
ด้านเศรษฐกจิ สังคม และสิ่งแวดลอ้ ม
กิจกรรมด�ำ เนินงาน
(๑) สง่ เสริมกิจกรรมเตมิ เตม็ การพัฒนาด้านกายภาพ เชน่ การพัฒนาระบบน้�ำ การพฒั นาโครงสรา้ งการใช้ประโยชนท์ ี่ดนิ
(๒) ส่งเสรมิ การประยกุ ต์ใชเ้ ทคโนโลยีท่ีเหมาะสมกับทอ้ งถ่นิ ให้ได้ประโยชนส์ งู สุด
(๓) สง่ เสริมการสร้างความเขา้ ใจ เขา้ ถึง โดยต้ังสำ�นักงานเปน็ ศูนย์ประสานงานในพนื้ ทที่ ำ�งาน
อยกู่ ับชาวบ้านตลอด ๒๔ ชั่วโมง
96 รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗
มลู นิธิปดิ ทองหลงั พระ สนื สานแนวพระราชดำ�ริ
วตั ถุประสงค์ ผลผลิต
๑) เพ่ือแกไ้ ขปญั หาและพฒั นาเชงิ พืน้ ท่ี ๑) เกดิ การบริหารจัดการน้�ำ และท่ดี นิ ใหเ้ กิดประโยชนส์ ูงสุด
แบบองค์รวม โดยยดึ หลักคิด ความ เพื่อตอบสนองความต้องการพน้ื ฐาน
ตอ้ งการ ศกั ยภาพประชาชนเปน็ ทต่ี ง้ั ๒) เกิดกล่มุ กองทนุ ในการท่ีชาวบ้านสามารถด�ำ เนนิ การ
๒) เพือ่ สรา้ งพน้ื ทต่ี น้ แบบการพัฒนา ดว้ ยตนเองไดอ้ ย่างเปิดเผยโปรง่ ใส
เชิงพื้นทีท่ างเลอื กที่ยั่งยนื อย่าง ๓) เกดิ การบูรณาการและประสานความรว่ มมือกับองค์กร
มชี ีวิตชวี า พฒั นาดา้ นตา่ งๆ เพื่อต่อยอดและเพิ่มมูลคา่ ผลิตภัณฑ์ใน
๓) เพอ่ื สร้างระบบพฒั นาภมู ภิ าคยึด หมู่บ้าน นำ�ไปสู่การพฒั นาคุณภาพชีวติ ของชาวบ้าน
พ้นื ท่ี (Area based Development อยา่ งยง่ั ยนื
Approach) มงุ่ เนน้ ท่ชี มุ ชน ๔) เกิดพ้ืนทตี่ ้นแบบการพัฒนาเชิงพื้นทที่ างเลือกที่ย่ังยนื
สามารถเรยี นรู้และน�ำ ไปปฏิบัติได้
การพัฒนากิจกรรมทางการเกษตร ได้แก่ การปรบั ปรงุ บ�ำ รุงดนิ การปลกู ขา้ ว ปลกู พืชหลงั นา การปศุสัตว์ การประมง ฯลฯ
รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗ 97
มูลนิธปิ ิดทองหลังพระ สนื สานแนวพระราชด�ำ ริ
แผนและงบประมาณประจ�ำ ปี ๒๕๕๘ มลู นธิ ปิ ดิ ทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชด�ำ ริ (ตอ่ )
แผนงาน งบประมาณ กลมุ่ เป้าหมาย
หนว่ ย บาท
๒. โครงการขยายผลแนวคิดปิดทองหลังพระฯ ๓๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท
กิจกรรมด�ำ เนนิ งาน ๓๐ หมบู่ า้ น ๓๐,๐๐๐,๐๐๐ • การขยายผลในพน้ื ทต่ี ้นแบบ
(๑) ลงพ้ืนท่ีหมูบ่ า้ นเปา้ หมายเพ่ือรู้จัก ๓๐ หมบู่ ้าน
และเหน็ สภาพพน้ื ทภ่ี มู สิ งั คมเบอ้ื งตน้
(๒) จัดประชมุ ประชาคมหมบู่ า้ นจนกวา่
ประเมนิ วา่ ชาวบา้ นมคี วามเขา้ ใจ
(๓) หลังจากชาวบ้านเข้าใจหลกั การ
และพรอั มทจี่ ะรว่ มโครงการ
กจ็ ะเรม่ิ เกบ็ ขอ้ มลู
(๔) การแบ่งกลุม่ ระดมปญั หาและความ
ตอ้ งการทจี่ ะแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง
จากข้อมูลท่วี เิ คราะหไ์ ดม้ าจดั ล�ำ ดบั
ความส�ำ คัญของปญั หาตาม
องคความรู้ ๖ มติ ิ และให้ชาวบ้าน
ตรวจทานความถกู ต้องของขอ้ มลู
(๕) นิมนตพ์ ระสงฆใ์ นโครงการพัฒนา
ด้านจติ ใจ ให้ข้อคดิ กับชาวบา้ น
เพื่อปรับทศั นคติ ขดั เกลาจิตใจ
และรว่ มมอื ในการพฒั นา
(๖) บูรณาการแผนพฒั นาชมุ ชน ท่ีเปน็
ความต้องการของชาวบ้าน
โดยวดั ผลลพั ธท์ ี่ “ชาวบ้านได้อะไร”
ปฏบิ ตั กิ ารตามแผนพัฒนา
๓. โครงการขยายผลแผนพัฒนาชนบทเชิงพน้ื ที่ประยกุ ตต์ ามพระราชด�ำ ริ (เสริมการทำ�งาน) ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท
กิจกรรมด�ำ เนินงาน ๑๐ จงั หวัด ๕,๐๐๐,๐๐๐ • เสริมการท�ำ งานแผนพฒั นา
ดำ�เนินงานสรา้ งความเขา้ ใจ เขา้ ถงึ และ ชนบทเชงิ พน้ื ท่ฯี ๑๐ จังหวดั
การจัดท�ำ แผนพัฒนาชนบทเชิงพน้ื ที่
ประยุกตต์ ามพระราชด�ำ ริ ไดแ้ ก่
(๑) การสร้างความเข้าใจ
(๒) การส�ำ รวจและวเิ คราะหข์ ้อมลู พืน้ ท่ี
ในทุกมิติ
(๓) การวิเคราะห์ปัญหาความตอ้ งการ
ชาวบ้าน
98 รายงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
มูลนิธปิ ดิ ทองหลังพระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ
วัตถปุ ระสงค์ ผลผลิต
๑) เพื่อขยายแนวคดิ โครงการปดิ ทอง ๑) เกดิ พนื้ ทข่ี ยายผลแนวคดิ โครงการปดิ ทองหลังพระ
หลังพระฯ แกไ้ ขปัญหาและพฒั นา ในการแกไ้ ข ปัญหาและพฒั นาคุณภาพชีวติ ของชาวบา้ น
คุณภาพชวี ิตชาวบา้ น เป็นองค์ความร้ใู หม่ในมติ กิ ารพัฒนา
๒) เพื่อแก้ไขปญั หาความยากจน
พัฒนาคณุ ภาพชวี ิตชาวบ้าน ควบคู่
กบั การฟ้นื ฟูทรัพยากรธรรมชาติ
๓) เพอ่ื เปน็ การขยายผลในพ้นื ท่ี กอ่ ให้
เกิดความรู้ใหม่เพือ่ สรา้ งความร้ทู ี่
สมบรู ณ์แบบ
๑) เพือ่ ให้ชาวบา้ นมีความเขา้ ใจขอ้ มูลที่ ๑) เกดิ การพฒั นาชนบทเชิงพื้นที่ ที่เป็นการบูรณาการ
เปน็ จริงของหม่บู า้ น รปู้ ัญหาและ การท�ำ งานทกุ ภาคส่วน และสอดคลอ้ งกบั หลกั การ
ความต้องการของตนเองในทุกมิติ องค์ความรู้ ๖ มติ ิ
๒) เพอื่ ใหช้ าวบ้านมอี งค์ความรแู้ ละ ๒) ขา้ ราชการและชาวบา้ นไดร้ บั รู้เชงิ กระบวนการ
พรอ้ มที่จะลกุ ข้ึนมาทำ�งานด้วย และสามารถถา่ ยทอดต่อในการขยายผลได้
ตนเองทุกกระบวนการ
(เขา้ ใจ เข้าถึง และพฒั นา)
๓) การทำ�งานรว่ มกันระหว่างชาวบา้ น
และข้าราชการอย่างบูรณาการ
รายงานประจ�ำ ปี ๒๕๕๗ 99
มลู นิธปิ ดิ ทองหลงั พระ สืนสานแนวพระราชด�ำ ริ