ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ นางสาวพัทธนันท์ ใจโชติ ครูผู้สอน การอ ่ านจบ ัใจความ รายว ิ ชาภาษาไทย
ความหมาย หลักการอ ่ านจบัใจความสา คญั ว ิ ธ ี จบ ัใจความสา คญ ั การพ ิ จารณาตา แหน ่ งใจความ ตว ั อย ่ างการอ ่ านจบ ัใจความ การอ ่ านจบ ัใจความ นางสาวพัทธนันท์ ใจโชติ ครูผู้สอน
ความหมาย ใจความส าคัญ หมายถึง ใจความที่ส าคัญ และเด่นที่สุดในย่อหน้า เป็นแก่นของย่อ หน้าที่สามารถครอบคลุมเนื้อความในประโยคอื่น ๆ ในย่อหน้านั้นหรือประโยคที่สามารถเป็นหัว เรื่องของย่อหน้านั้นได้ถ้าตัดเนื้อความของประโยคอื่นออกหมด หรือสามารถเป็นใจความหรือ ประโยคเดี่ยว ๆ ได้โดยไม่ต้องมีประโยคอื่นประกอบ ซึ่งในแต่ละย่อหน้าจะมีประโยคใน ความส าคัญเพียงประโยคเดียว หรืออย่างมากไม่เกิน ๒ ประโยค ใจความรอง หรือพลความ (พน-ละ-ความ) หมายถึง ใจความ หรือประโยคที่ขยาย ความประโยค ใจความส าคัญ เป็นใจความสนับสนุนใจความส าคัญให้ชัดเจนขึ้น อาจเป็นการอธิบายให้รายละเอียด ให้ค าจ ากัดความ ยกตัวอย่าง เปรียบเทียบ หรือแสดงเหตุผลอย่างถี่ถ้วน เพื่อสนับสนุนความคิด ส่วนที่มิใช่ใจความส าคัญ นางสาวพัทธนันท์ ใจโชติ ครูผู้สอน
การอ่านจับใจความส าคัญ หมายถึง การอ่านเพื่อจับใจความหรือข้อคิด ความคิดส าคัญหลักของข้อความ หรือเรื่องที่อ่าน เป็นข้อความที่คลุมข้อความอื่น ๆ ในย่อ หน้าหนึ่ง ๆ ไว้ทั้งหมด สรุปการอ่านจับใจความส าคัญ หมายถึง การอ่านที่ต้อง การ แยกแยะเรื่องที่ อ่านให้ได้ว่า ส่วนใดเป็นใจความหรือข้อความที่ส าคัญที่สุด และส่วนใด เป็นข้อความ ประกอบ การจับใจความจะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจว่าผู้เขียนต้องการสื่ออะไรอย่าง ถูกต้อง โดย ผู้อ่านต้องใช้ความสามารถทางภาษา ประสบการณ์หรือภูมิหลังในด้านการแปล ความหมายของค า ข้อความ เพื่อจับใจความได้รวดเร็วขึ้น การอ ่ านจบ ัใจความสา คญ ั
1. ส ารวจส่วนประกอบของหนังสือ เช่น ชื่อเรื่อง ค าน า สารบัญ ฯลฯ เพราะส่วนประกอบของ หนังสือจะ ท าให้เกิดความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องหรือหนังสือที่อ่านได้กว้างขวางและรวดเร็ว 2. ตั้งจุดมุ่งหมายในการอ่านเพื่อเป็นแนวทางใช้ก าหนดวิธีอ่านให้เหมาะสมและจับใจความ หรือหา ค าตอบได้รวดเร็วขึ้น โดยจับใจความให้ได้ว่าใคร ท าอะไร ที่ไหน เมื่อไหร่อย่างไร แล้ว น ามาสรุปเป็น ใจความส าคัญ 3. มีทักษะในการใช้ภาษา สามารถเข้าใจความหมายของค าศัพท์ต่าง ๆ มีประสบการณ์หรือ ภูมิหลัง เกี่ยวกับเรื่องที่อ่าน มีความเข้าใจลักษณะของหนังสือเพราะหนังสือแต่ละประเภทมีรูปแบบการแต่ง และ เป้าหมายของเรื่องที่แตกต่างกัน 4. ใช้ความสามารถในด้านการแปลความหมายของค า ประโยค และข้อความต่าง ๆอย่างถูกต้องรวดเร็ว 5. ใช้ประสบการณ์เกี่ยวกับเรื่องที่อ่านมาประกอบจะช่วยให้เข้าใจและจับใจความได้ง่ายขึ้น หลก ัในการอ ่ านจบ ัใจความสา คญ ั
ว ิ ธ ี จบ ัใจความสา คญ ั วิธีจับใจความส าคัญมีหลายอย่าง ขึ้นอยู่กับความชอบอย่างไร เช่น การขีดเส้นใต้ การใช้สีต่างกัน แสดงความส าคัญมากน้อยของข้อความ การบันทึกย่อเป็นส่วนหนึ่งของการ อ่านจับใจความส าคัญที่ดี แต่ผู้ที่ย่อควรย่อด้วยส านวนภาษาและส านวนของตนเอง ไม่ควร ย่อโดยการตัดเอาข้อความส าคัญมาเรียง ต่อกัน เพราะอาจท าให้ผู้อ่านพลาดสาระส าคัญ บางตอนไป อันเป็นเหตุให้การตีความผิดพลาด คลาดเคลื่อนได้วิธีจับใจความส าคัญมีดังนี้ 1. พิจารณาทีละย่อหน้า 2. ตัดส่วนที่เป็นรายละเอียดออกได้เช่น ตัวอย่าง ส านวนโวหาร อุปมาอุปไมย (การเปรียบเทียบ) ตัวเลข สถิติตลอดจนค าถามหรือค าพูดของผู้เขียนซึ่งเป็นส่วนขยาย ใจความส าคัญ 3. สรุปใจความส าคัญด้วยส านวนภาษาของตนเอง
ใจความส าคัญของข้อความในแต่ละย่อหน้าจะปรากฏดังนี้ 1. ประโยคใจความส าคัญอยู่ตอนต้นของย่อหน้า 2. ประโยคใจความส าคัญอยู่ตอนกลางของย่อหน้า 3. ประโยคใจความส าคัญอยู่ตอนท้ายของย่อหน้า 4. ประโยคใจความส าคัญอยู่ตอนต้นและตอนท้ายของย่อหน้า 5. ผู้อ่านสรุปขึ้นเอง จากการอ่านทั้งย่อหน้า ในกรณีใจความส าคัญหรือความคิด ส าคัญอาจ อยู่รวม ในความคิดย่อย ๆ โดยไม่มีความคิดที่เป็นประโยคหลัก การพ ิ จารณาตา แหน ่ งใจความ
วิธีสรุปใจความส าคัญ ใคร กิจกรรมที่มนุษย์ต้องกระท า ท าอะไร การฟัง เมื่อไร ขณะท างาน อย่างไร มีความส าคัญต่อความส าเร็จในชีวิตส่วนตัว ผลเป็นอย่างไร การฟังอย่างมีคุณภาพ สรุปใจความ คนท างานได้เรียนรู้ถึงการฟังอย่างมีประสิทธิภาพ ตว ั อย ่ างการอ ่ านจบ ัใจความ ในกจ ิ กรรมทม ี่น ุ ษยต ์ อ ้ งกระทา การฟังเป็ นกจ ิ กรรมทค ี่นทา รองลงมาจากการหายใจ เทา่นั้ น การฟังมีความส าคัญต่อความส าเร็จในชีวิตส่วนตัว อาชีพ สังคมและครอบครัว ถ้า คนไดเ ้ ร ี ยนร ู ้ ถง ึ การฟังอยา่งมปี ระสท ิ ธ ิ ภาพ
ตว ั อย ่ าง การถอดบทประพันธ์เป็นร้อยแก้ว
การตอบค าถามสรุปใจความส าคัญจากประโยค สรุปใจความ
การตอบค าถามสรุปใจความส าคัญจากประโยค สรุปประเด็นใจความ
อ ้ างอ ิ งเน ื ้ อหาการอ ่ านจบ ัใจความ ใบความร ู ้ เร ื่อง การอ่านจ ั บใจความ http://www.thaischool1.in.th › workteacher http://www.thaischool1.in.th/_files_school/30100823/w orkteacher/30100823_1_20181019-225114.pdf