คู่มือชุดฝึกปฏิบัติออนไลน์ รายวิชาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

คมู่ ือชุดฝึกปฏิบัติออนไลน์
รายวชิ าอุปกรณ์อเิ ล็กทรอนิกส์

คู่มือชุดฝึกปฏิบัติออนไลน์รายวิชาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้มีความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน
ร้วู ธิ กี ารใช้งานอุปกรณ์ และหลกั การทำงานของอุปกรณ์

ในชดุ ฝกึ จะประกอบไปดว้ ย

15

หมายเลข 1. มัลติมเิ ตอร์แบบเข็ม
หมายเลข 2. โฟโต้บอรด์
หมายเลข 3. โวลต์มเิ ตอร์ DC 0-50 V
หมายเลข 4. โวลตม์ เิ ตอร์ DC 0-30 V
หมายเลข 5. สวติ ซ์ DCV
หมายเลข 6. สวิตซ์ ACV
หมายเลข 7. บานาน่าแจค็ DC 0-50 V
หมายเลข 8. บานานา่ แจค็ DC 0-30 V
หมายเลข 9. บานานา่ แจ็ค ACV
หมายเลข 10. ควิ อารโ์ คด้ คู่มือชดุ ฝกึ
หมายเลข 11. คิวอาร์โค้ดใบงาน
หมายเลข 12. คิวอาร์โค้ด E-BOOK
หมายเลข 13. ควิ อารโ์ ค้ด Power Point
หมายเลข 14. กล่องสายไฟ
หมายเลข 15. กล่องอุปกรณ์

วธิ กี ารใชง้ านอปุ กรณ์
1. มลั ตมิ ิเตอรแ์ บบเข็ม

มัลติมิเตอร์เป็นเครื่องมือวัดทางไฟฟ้าสามารถวัดได้หลายค่า ในชุดฝึกนี้ที่ใช้หลักๆจะมี การวัดความ
ต่างศักย์ไฟฟ้ากระแสตรง (DCV) ความต่างศักย์ไฟฟ้ากระแสสลับ (ACV) ปริมาณกระแสตรง (DC current)
ความตา้ นทานไฟฟ้า (electrical resistance)

วิธกี ารใชง้ าน
1. การวัดความต่างศักย์ไฟฟ้ากระแสตรง (DCV), ความต่างศักย์ไฟฟ้ากระแสสลับ (ACV), ปริมาณ
กระแสตรง (DC current)

1.1 เลอื กตำแหนง่ ทตี่ อ้ งการวดั ความต่างศักย์ และตรวจเชค็ ทศิ ทางการไหลของกระแสไฟฟ้า
1.2 ถ้าตอ้ งการการวดั ความตา่ งศกั ยไ์ ฟฟา้ กระแสตรง (DCV)

ความต่างศกั ยไ์ ฟฟ้ากระแสสลับ (ACV)
ปรมิ าณกระแสตรง (DC current)
เสยี บสายของมลั ติมเิ ตอรส์ ีดำทีข่ ัว้ ลบ (-COM) และสายวัดสแี ดงท่ีขั้วบวก (+) ของมัลตมิ ิเตอร์

1.3 ตั้งช่วงการวดั ให้มีค่าสูงกว่าความต่างศกั ย์ทีต่ ้องการวัด โดยหมุนสวิตซ์บนตัวมัลติมเิ ตอร์
ไปที่ตําแหน่งความต่างศักย์ที่ต้องการวัด เช่น ต้องการวัดค่าความต่างศักย์ไฟฟ้ากระแสตรง (DCV)
โดยหมุนสวิตซ์บนตัวมิเตอร์ ไปที่ 1000 (DCV) แล้ว ปรับค่าลงเลื่อยๆ จนกว่าเข็มบนหน้าปัดของ
มัลตมิ เิ ตอร์จะอยู่กึง่ กลางของหน้าปัด ใหไ้ ดม้ ากที่สุด เพือ่ ใหอ้ ่านคา่ งา่ ยขึน้

1.4 นําสายวดั มัลติมิเตอร์ไปต่อขนานหรือต่อครอ่ มวงจร โดยใช้หวั วัดแตะกบั จุดท่ีต้องการวัด
และต้องให้กระแสไฟฟ้าไหลเข้าทางขั้วบวก (+) ของมัลติมิเตอร์เสมอ ถ้าวัดสลับขั้วเข็มวัดจะตีกลับ
ตอ้ งรีบเอาสายวัดมิเตอรอ์ อกจากวงจรทนั ที จากน้นั ทำการสลบั หัววัดใหถ้ กู ตอ้ ง

1.5 การอ่าค่าความต่างศักย์ไฟฟ้า ให้อ่านที่สเกลสีดำที่อยู่ใต้แถบเงนิ ซึ่งมีค่าระบุอยู่ใต้สเกล
3 ช่วง คือ 0-10 , 0-50 และ 0-250 อ่านค่าให้ตรงกบั ยา่ นการวดั ท่เี ราตั้งไว้

2. การวัดความต้านทานไฟฟ้า (electrical resistance)
2.1 เลือกตำแหน่งทต่ี ้องการวัดความต่างศกั ย์ และตรวจเช็คทิศทางการไหลของกระแสไฟฟ้า

ปิดแหล่งจา่ ยเพ่ือเอาไฟออกจากวงจรหรือ R ทจี่ ะวัดก่อน เพราะการวัด R ต้องวัดนอกวงจรและวดั
ขณะที่ไม่มีไฟเท่านนั้

2.2 เสียบสายของมัลติมิเตอร์สีดำที่ขั้วลบ (-COM) และสายวัดสีแดงที่ขั้วบวก (+) ของ
มัลติมิเตอร์

2.3 ตงั้ ช่วงการวัดให้มคี า่ สูงกว่าความตา่ งศักย์ที่ต้องการวดั โดยหมุนสวิตซบ์ นตัวมลั ติมเิ ตอร์
ไปทต่ี ําแหน่งความตา่ งศักย์ท่ีตอ้ งการวดั

2.4 แล้วแตะปลายสายวดั แดงกับดำเข้าดว้ ยกนั จากนน้ั ปรบั ป่มุ 0 Ω ADJ เพ่ือให้เข็มเรม่ิ ชี้
ที่ 0 ของสเกล

2.5 นําสายวดั มัลติมเิ ตอร์ไปต่อคร่อมกบั อุปกรณ์ จะวัดข้างไหนกไ็ ด้เพราะตวั ต้านทานไม่มีขั้ว
2.6 การอ่าคา่ ให้อ่านทส่ี เกลบนสุด ซ่งึ มีค่าระบอุ ยดู่ ้านบน อ่านค่าใหต้ รงกบั ยา่ นการวัดที่เรา
ตงั้ ไว้

2. โฟโต้บอรด์
โฟโต้บอร์ดเป็นอุปกรณ์ที่ช่วยเชื่อมต่อวงจรเพื่อทดลองวงจร โดยที่ไม่ต้องออกแบบวงจร สามารถใช้

งานไดง้ า่ ย ดา้ นลา่ งจะมีการเชอ่ื มต่อถึงกนั อย่างมรี ูปแบบ เม่ือนำอุปกรณ์มาต่อ จะทำให้พลงั งานไฟฟ้าสามารถ
ไหลจากอุปกรณ์หนึ่ง ไปยังอุปกรณ์หนึ่งได้ ผ่านรูที่มีการเชื่อมต่อกันด้านล่าง พื้นที่การเชื่อมต่อกันของ โฟโต้
บอร์ด จะแบ่งไดเ้ ปน็ 2 ส่วน

แนวตง้ั
แนวนอน

ด้านหนา้

แนวตั้ง
แนวนอน

ดา้ นหลัง
1. ส่วนแนวนอน
เสน้ แนวนอนเปน็ เสน้ ท่ใี ชเ้ ชื่อต่อสำหรบั ไฟที่มาจากแหล่งจ่ายไฟ เส้นสีน้ำเงินคอื ศกั ย์ไฟลบ (-) สีแดง คือศักย์
ไฟบวก (+)
2. ส่วนแนวต้งั
เส้นแนวต้ังเปน็ เส้นท่ใี ช้เช่ือมต่อสำหรบั การวางตัวอุปกรณ์

3. โวลตม์ เิ ตอร์ DC 0-50 V
โวลตม์ ิเตอร์ เครือ่ งมือทใ่ี ชว้ ัดความตา่ งศักย์ระหว่างจดุ 2 จดุ ในวงจรความตา้ นทานภายในของเครื่อง

โวลต์มิเตอร์มีค่าสูง วิธีใช้ต้องต่อขนานกับวงจร เครื่องมือที่ใช้วัดค่าความต่างศักย์ในวงจรไฟฟ้า ค่าที่วัดได้มี
หนว่ ย โวลต์

ใช้สำหรับปรับค่าความต่างศักย์ไฟฟ้ากระแสตรง (DCV) สามารถปรับค่าได้ที่ DC 0-50 V และบน
หนา้ จอจะแสดงผล 2 คา่ มคี ่าแรงดัน (V) และคา่ กระแส (A)
4. โวลตม์ เิ ตอร์ DC 0-30 V

โวลต์มเิ ตอร์ เครอ่ื งมือทใี่ ชว้ ัดความต่างศักย์ระหว่างจดุ 2 จุด ในวงจรความตา้ นทานภายในของเคร่ือง
โวลต์มิเตอร์มีค่าสูง วิธีใช้ต้องต่อขนานกับวงจร เครื่องมือที่ใช้วัดค่าความต่างศักย์ในวงจรไฟฟ้า ค่าที่วัดได้มี
หน่วย โวลต์

ใช้สำหรับปรับค่าความต่างศักย์ไฟฟ้ากระแสตรง (DCV) สามารถปรับค่าได้ที่ DC 0-30 V และบน
หนา้ จอจะแสดงผล 2 ค่า มคี ่าแรงดนั (V) และคา่ กระแส (A)

5. สวิตซ์ DCV
สวิตซ์ไฟ เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดหนึ่งที่ใช้ควบคุมวงจรกระแสไฟฟ้า ทำหน้าที่เปิดกระแสไฟหรือตัด

กระแสไฟไม่ใหไ้ หลเขา้ สูเ่ ครอ่ื งใช้ไฟฟ้า และอปุ กรณ์ตวั อืน่ ๆ
ในฝึกสวิตซ์ DCV ใช้สำหรับควบคุมวงจรไฟฟ้ากระแสตรงในชุดฝึก เพื่อความปลอดภัยในการ

ปฏิบัติงาน

6. สวติ ซ์ ACV
สวิตซ์ไฟ เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดหนึ่งที่ใช้ควบคุมวงจรกระแสไฟฟ้า ทำหน้าที่เปิดกระแสไฟหรือตัด

กระแสไฟไมใ่ ห้ไหลเขา้ ส่เู ครอื่ งใช้ไฟฟา้ และอุปกรณ์ตัวอนื่ ๆ
ในฝึกสวิตซ์ ACV ใช้สำหรับควบคุมวงจรไฟฟ้ากระแสสลับในชุดฝึก เพื่อความปลอดภัยในการ

ปฏบิ ตั งิ าน

7. บานาน่าแจ็ค DC 0-50 V
บานานา่ แจค็ ใชเ้ ช่อื มตอ่ กระแสไฟฟ้าที่มคี วามถีต่ ำ่ ใชไ้ ฟไม่แรงมาก สามารถใช้ต่อวงจรอเิ ลก็ ทรอนิกส์

ใช้เปน็ สายมลั ติมิเตอร์ได้
เพอื่ ความสะดวกและปลอดภยั ในการใช้ชุดฝกึ จงึ แบ่งชอ่ ง แหล่งจา่ ยไฟให้สะดวกต่อการต่อใช้งาน จะ

มชี อ่ ง ไฟ + และไฟ - แรงดนั ไฟจะอย่ทู ่ี DC 0-50 V สามารถปรับค่าได้ที่ หมายเลข 3.โวลตม์ ิเตอร์ DC 0-50 V

8. บานาน่าแจค็ DC 0-30 V
บานาน่าแจค็ ใช้เชอ่ื มต่อกระแสไฟฟ้าทม่ี คี วามถ่ีตำ่ ใช้ไฟไม่แรงมาก สามารถใชต้ ่อวงจรอิเล็กทรอนิกส์

ใชเ้ ปน็ สายมัลติมิเตอร์ได้
เพื่อความสะดวกและปลอดภัยในการใช้ชุดฝึก จงึ แบ่งชอ่ ง แหลง่ จา่ ยไฟให้สะดวกต่อการต่อใช้งาน จะ

มชี อ่ ง ไฟ + และไฟ - แรงดันไฟจะอย่ทู ี่ DC 0-30 V สามารถปรับคา่ ไดท้ ่ี หมายเลข 4.โวลต์มเิ ตอร์ DC 0-30 V

9. บานาน่าแจค็ ACV
บานาน่าแจ็ค ใชเ้ ช่ือมตอ่ กระแสไฟฟา้ ท่มี คี วามถ่ตี ่ำ ใช้ไฟไม่แรงมาก สามารถใช้ตอ่ วงจรอเิ ลก็ ทรอนิกส์

ใช้เปน็ สายมลั ติมิเตอรไ์ ด้
เพอื่ ความสะดวกและปลอดภัยในการใช้ชุดฝึก จึงแบ่งช่อง แหล่งจา่ ยไฟใหส้ ะดวกต่อการต่อใชง้ าน จะ

มชี อ่ ง 6V-0-6V จะมีสวติ ซ์ควบคมุ การเปิด-ปดิ ไฟ ท่หี มายเลข 6 สวติ ซ์ ACV

10. ควิ อาร์โค้ดคูม่ ือชดุ ฝึก
เมื่อแสกนควิ อาร์โคด้ จะแสดงหนา้ คมู่ ือการใชช้ ดุ ฝึกปฏบิ ตั ิออนไลน์ รายวชิ าอุปกรณอ์ ิเล็กทรอนิกส์

11. ควิ อารโ์ ค้ดใบงาน
เม่ือแสกนควิ อารโ์ คด้ จะแสดงใบงานทัง้ 14 ใบงาน เกยี่ วกบั รายวิชาอปุ กรณอ์ ิเลก็ ทรอนกิ ส์

12. ควิ อารโ์ ค้ด E-BOOK
เมอื่ แสกนควิ อาร์โค้ด จะแสดงหนา้ E-BOOK รายวชิ าอปุ กรณอ์ ิเล็กทรอนิกส์

13. ควิ อาร์โค้ด Power Point
เมอ่ื แสกนควิ อาร์โคด้ จะแสดง Power Point ทงั้ 5 หนว่ ยการเรยี น

14. กลอ่ งสายไฟ
กล่องสายไฟ จะประกอบไปด้วย สายมลั ติมเิ ตอร์ สายท่ตี ่อใชง้ านกับบานานา่ แจ็ค สายไฟจมั เปอร์เพือ่

ต่อวงจร สายปากคบี เพ่ือสะดวกในการใชง้ านเม่อื ต้องวดั ค่าความตา่ งศักยไ์ ฟฟ้า

15. กลอ่ งอปุ กรณ์
รายชอื่ อุปกรณ์
ไมโครสวติ ซ์
LED 12 V
ไดโอด เบอร์ 1N4001
เบอร์ 1N4002
เบอร์ 1N4005
เบอร์ 1N4007
เบอร์ 1N5407
ไดโอดบรดิ จ์ เบอร์ D2SBA6099
ซีเนอรไ์ ดโอด เบอร์ 1N60P
เบอร์ B24
ไดโอดเปลง่ แสง ชนดิ สี ขาว
ชนิดสี แดง
ทรานซสิ เตอร์
เบอร์ 2N3904
เบอร์ 2N3906
เบอร์ BC337
เบอร์ BD139
เบอร์ BD140
เบอร์ MJE2955T
เฟต
เจเฟต เบอร์ 2N5458
เบอร์ J112
มอสเฟต เบอร์ K246
เบอร์ IRF9610
เบอร์ IRFZ44N
เบอร์ 2N60

อุปกรณไ์ ทริสเตอร์
เอสซอี าร์ เบอร์ BT151

เบอร์ 2N5060
ไตรแอก เบอร์ BT131-6

เบอร์ BT136
ไดแอก เบอร์ DB3

เบอร์ DB4
ยเู จที เบอร์ 2N2646

เบอร์ 2N6027
เบอร์ 2N6028
ไอซี
ไอซี 555 เบอร์ NE555P
เรก็ กูเลเตอร์ เบอร์ L7812
เบอร์ L7805
ออปแอมป์ เบอร์ UA741
ตัวเกบ็ ประจุ
0.1 µF
1 µF
2.2 µF
10 µF
47 µF
100 µF
220 µF
470 µF
ตวั ต้านทาน
ตัวตา้ นทานแบบค่าคงที่ 100 Ω

220 Ω
330 Ω
470 Ω
560 Ω

ตวั ต้านทานแบบค่าคงที่ 820 Ω
1 KΩ
1.2 KΩ
2.2 KΩ
2.7 KΩ
5.6 KΩ
4.7 KΩ
3 KΩ
3.3 KΩ
10 KΩ
20 KΩ
22 KΩ
33 KΩ
47 KΩ
56 KΩ
100 KΩ
150 KΩ
680 KΩ
1 MΩ
KΩ
ตวั ตา้ นทานแบบปรบั ค่าได้ 10 KΩ
20 KΩ
50 KΩ
500 MΩ
1 MΩ
2

ข้อควรระวงั
1. ศึกษาคู่มือตัวอุปกรณ์ก่อนใช้งาน เพอื่ ป้องกนั ตวั อุปกรณ์ได้รบั ความเสยี หาย และไม่ได้รับอันตราย
2. ตรวจเชค็ เครือ่ งมือและอุปกรณ์ก่อนใช้งานทุกครั้ง
3. หลงั การใช้งานควรเก็บเครอื่ งมือและอปุ กรณเ์ ข้าที่ใช้เรยี บร้อย
4. ปิดสวติ ช์แหล่งจ่ายไฟและถอดปลกั๊ ทุกครัง้ หลังใชง้ าน