สุขศึกษา ม.1

สขุ ศึกษาช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 วัยร่นุ และพัฒนาการทางเพศ

47

อวัยวะสืบพันธุ์ของเพศหญงิ

ท่อนำไขห่ รอื ปีกมดลกู

รงั ไข่ รงั ไข่
ปากมดลกู มดลกู

ช่องคลอด

รังไข่ ทำหนา้ ที่ในการผลิตไขม่ ี 2 ข้าง มีลกั ษณะเป็นรปู ไขค่ ล้ายเม็ดขนุน นอกจากนรี้ งั ไข่ยงั มหี นา้ ท่ผี ลิต
ฮอรโ์ มนเพศหญิง

ท่อนำไข่หรือปีกมดลกู ทำหนา้ ทเี่ ปน็ ทางผ่านของไขท่ ีอ่ อกมาจากรังไขเ่ ข้าสมู่ ดลกู

มดลูก ทำหน้าท่ีเป็นท่ีฝงั ตัวของไข่ทีไ่ ดร้ บั การผสม หรอื การปฏิสนธิแล้วและเปน็ ท่ีเจรญิ เติบโตของทารก
ในครรภ์

ปากมดลูก เป็นกล้ามเน้ือท่ีบีบตัวเข้าหากันเป็นจังหวะแต่จะเปิดอ้าออกเล็กน้อย เพื่อให้ตัวอสุจิผ่านเข้า
ไปได้ และจะยดื ตวั อยา่ งเต็มที่เพ่อื ใหท้ ารกสามารถเคล่ือนตวั ผา่ นออกไปได้ในระหว่างการคลอด

ช่องคลอด ทำหน้าท่ีเป็นทางผ่านของตัวอสุจิเข้าสู่มดลูก เป็นทางออกของทารก แ ละเป็นทางให้
ประจำเดือนออกมา

สขุ ศกึ ษาชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 1 วยั รนุ่ และพฒั นาการทางเพศ

48

การยอมรับและการปรับตัวต่อการเปล่ียนแปลงตามธรรมชาติของการเจริญเติบโต จะช่วยให้วัยรุ่น
ปฏิบัติตนต่อการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และพัฒนาการทางเพศได้อย่างเหมาะสม ซึ่งทำได้
ดงั ต่อไปนี้

1. ทำความเข้าใจเกี่ยวกับฮอร์โมนเพศท่ีมีต่อการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย ได้แก่ การมีประจำเดือน
การหล่งั น้ำอสจุ ิ การเกิดสิว และยอมรบั การเปล่ียนแปลงทางร่างกายของเพศตนเอง ไม่ควรเขนิ อายปกปดิ หรือ
ปฏิเสธสง่ิ ทเ่ี กิดขึ้นตามธรรมชาติ

2. ทำความเขา้ ใจให้ถูกตอ้ งเก่ียวกับพัฒนาการของอวัยวะเพศท้งั ภายในและภายนอก และดูแลรกั ษา
ความสะอาดอยา่ งสม่ำเสมอ

3. รับผิดชอบต่อบทบาทหน้าท่ีของตนเองอย่างเหมาะสมกับเพศและวัยโดยไม่ให้ตนเองและผู้อ่ืน
เดอื ดรอ้ น

4. ดแู ลรักษาความสะอาดของรา่ งกายและแตง่ กายใหเ้ หมาะสมกับเพศและวัยของตนเอง
5. ปฏิบัตติ นอยูใ่ นขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนะรรมไทย
6. สร้างความเข้าใจเก่ียวกับการเกิดอารมณ์ทางเพศอย่างเหมาะสม โดยการเข้าร่วมกิจกรรม
นนั ทนาการ การทำงานอดิเรก การใช้เวลาวา่ งให้เกดิ ประโยชน์ และการเลน่ กีฬา
7. หลกี เล่ียง ป้องกัน การมเี พศสมั พันธก์ อ่ นวัยอันควร และการต้ังครรภ์โดยไมพ่ งึ ประสงค์
8. ร้จู กั ควบคมุ หลกี เลยี่ ง และปลดปล่อยอารมณท์ างเพศดว้ ยวธิ ที ่ีเหมาะสม และไม่เกิดอนั ตราย
9. ทำจิตใจให้ร่าเริงอย่เู สมอ พยายามมองโลกในแง่ดตี ามความเป็นจรงิ คดิ ดี และทำดี ไม่จรงิ จงั กบั ทุก
สง่ิ มากจนเกินไป
10. หลีกเลี่ยงจากสิ่งท่ีไม่ดีทั้งหลายท่ีมีผลต่อจิตใจและอารมณ์ของตนเอง เช่น ไม่คบคนพาล เกเร
หลีกเล่ยี งสารเสพตดิ การพนัน เกม เปน็ ต้น
11. เมื่อมีปัญหาเร่ืองเพศ ควรปรึกษาพ่อแม่ ครู อาจารย์ หรือผู้ใหญ่ท่ีไว้ใจได้ เพื่อท่านจะได้ช่วย
อธิบายชี้แนะแนวทางในการแกป้ ัญหาไปในทางท่ีถกู ตอ้ งและเหมาะสม

สุขศกึ ษาช้ันมธั ยมศึกษาปที ่ี 1 วัยรุ่นและพัฒนาการทางเพศ

49

ในปจั จุบนั ความเข้าใจในสังคมหรอื การสื่อความหมายของภาษาทเี่ ก่ยี วกับ “เพศ” ของบุคคลนั้น ไมไ่ ด้
ยึดโยงแค่เพศที่เป็นอวัยวะร่างกาย หรือเพศตามคำนำหน้าชื่อเท่านั้น ในความเข้าใจของสังคมในปัจจุบัน
คำเรยี กหรอื คำที่ใชเ้ รยี กบุคคลทไี่ มไ่ ด้แสดงออกเปน็ หญิงหรือชายตรงตามเพศกำเนิดไดป้ รากฎข้ึนมากมาย เช่น
เกย์ กะเทย ทอม ดี้ ผู้ชายข้ามเพศ ผู้หญิงข้ามเพศ เป็นต้น การเกิดขึ้นหรือการรวมกลุ่มของบุคคลเหล่านี้ได้
ท้าทายแนวคิดความเชื่อเรื่องเพศแบบเดิมท่ียึดเอาเพศกำเนิดเป็นท่ีตั้ง ชุดความรู้น้ีถูกรื้อถอนจากแนวคิด
สมยั ใหมซ่ ่งึ ได้รบั อิทธพิ ลตงั้ แตจ่ ากแนวคิดสตรีนิยมรวมถงึ เร่ืองสิทธมิ นุษยชนทแ่ี พร่หลายและถูกหลอมรวมเข้า
สแู่ นวคดิ กระแสหลักในการพัฒนามนษุ ย์และพัฒนาสังคมตอ่ มา

ความรู้เบื้องต้นเกยี่ วกบั ความหลากหลายทางเพศ

เพศสภาพ สรรี ะ หรือ มายาคติ ถ้าเราลองทำตัวเป็นมนุษย์ต่างดาวท่ีเอากล้องส่องทางไกลส่องมายัง
โลกมนุษย์ ราจะค้นพบว่าโลกใบน้ีมีมนุษย์ที่มี “เพศ” หรือ “เพศสรีระ” แค่เพียง 2 เพศเท่าน้ัน คือ “เพศ
ชาย” และ “เพศหญงิ ” แต่ถา้ เรามองให้พ้นจากเพศสรีระ แต่วา่ มองใหล้ กึ ถงึ อารมณ์ความรสู้ กึ ทางเพศ รสนิยม
ทางเพศ และอัตลักษณ์ทางเพศ เราจะค้นพบว่าโลกใบนี้ไม่ได้มีแค่ 2 เพศ แต่มันมีความหลากหลายที่ลึกล้ำ
และงดงามในวิถีทางของมัน ราทุกคนถึงยัง “ติดหลม่ ” อยู่กบั อะไรบางอย่าง ซ่งึ ยงั ค้างๆ คาๆ และหลุดไม่พ้น
กับคำว่า “มายาคติ” ที่ทำให้เราถูกครอบงำด้วยวัฒนธรรมความเป็นชายและความเป็นหญิง จนไม่สามารถ
มองเห็นถงึ คุณค่าของความหลากหลาย และยอมรับในคณุ คา่ นัน้ ๆ ไดอ้ ยา่ งงา่ ยดายนกั

ปัจจุบันเรามักจะได้ยินคำว่า “LGBTQ” หรือกลุ่มคนท่ีมีความหลากหลายทางเพศอยู่บ่อยครั้ง โดย
องค์การอนามัยโลก หรือ WHO ไดม้ ีการเปลี่ยนแปลงการจัดประเภทของโรคระหว่างประเทศ หรอื ICD ฉบับ
ล่าสุด โดยย้ายหัวข้อ ‘การมีเพศสภาพไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิด' ออกจากหมวดความผิดปกติทางจิตและ
พฤติกรรม ย้ายไปอยใู่ นหมวด 'กรณที ี่เกย่ี วข้องกับสขุ ภาพทางเพศ' เพราะการมีเพศสภาพไม่สอดคล้องกับเพศ
กำเนิดนน้ั ไม่ถือวา่ เปน็ อาการปว่ ยทางจติ

สขุ ศึกษาช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1 วัยรนุ่ และพัฒนาการทางเพศ

แนวคดิ เร่อื งความหลากหลายทางเพศ 50

เพศ” ของบุคคลน้ัน ไม่ได้ยึดโยง
แค่เพศท่ีเป็นอวัยวะร่างกาย หรือ
เพศตามคำนำหนา้ ชือ่ เท่าน้นั

แนวคิดเรื่องเพศจึงประกอบไปด้วย คำเรียก หรือคำศัพทท์ ี่ใช้เรียกบคุ คลที่
3 มิติที่ต้องพิจารณาร่วมกัน ได้แก่ ไม่ได้แสดงออกเป็นหญิงหรือชายตรง
เพศทางร่างกายสรีระ (Sex) เพศ ท่ี ตามเพศกำเนิดไดป้ รากฎข้นึ มากมาย
เป็นบทบาททางสังคม (Gender)
แ ล ะ เพ ศ ใ น ท า ง ก า ม า ร ม ณ์ แนวคดิ เร่ือง
เพศสัมพันธ์ และอารมณ์ความรู้สึก ความหลากหลาย
(Sexuality, Sexual Orientation)
ทางเพศ
เราจึงต้องทำความเข้าใจกับแนวคิด
เรื่องเพศที่เกิดข่ึนในปัจจุบัน ซึ่ง การเกิดข้ึนหรือการรวมกลุ่มของ
อาจจะเป็นเรื่องท่ีซับซ้อนใน บริบท บุ ค ค ล เห ล่ า นี้ ได้ ท้ า ท า ย แ น ว คิ ด
ของสังคมไทยที่มีการใช้คำศัพท์คำ ความเช่ือเรอ่ื งเพศแบบเดิมท่ยี ึดเอา
ว่า “เพศ” อยา่ งเดยี ว เพศกำเนดิ เปน็ ทีต่ ั้ง

สขุ ศกึ ษาช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 1 วัยรุน่ และพัฒนาการทางเพศ

51

เพศสรีระหรอื เพศกำเนดิ Sex or Biological sex
อวัยวะเพศ ลกั ษณะเพศทางกายภาพท่ี มองเหน็ จากภายนอก และเพศท่ีถูกระบุทางพนั ธกุ รรมหรอื

โครโมโซม เช่น คนทเี่ กดิ มามีอวยั วะเพศชาย หรือ โครโมโซม XY หรอื คนทเ่ี กดิ มามีอวัยวะเพศหญิง หรอื มี
โครโมโซม XX เพศท่ีถูกกำหนดโดยแพทย์หรอื ผู้เช่ียวชาญ จากอวยั วะสืบพนั ธุ์ โครโมโซม และฮอร์โมนตา่ งๆ
แบ่งได้เป็น ชาย หญิง หรือ ภาวะเพศกำกวม

เพศภาวะหรอื เพศสภาพ Gender

สถานะทางเพศที่เกิดจากปัจจัยทางจิตวทิ ยา พฤติกรรม สังคมและวัฒนธรรม โดยแบ่งเป็น ลักษณะ
ความเป็นชาย (masculinity) และลักษณะความเป็นหญิง (femininity) ในสังคมที่มี การควบคุมบทบาททาง
เพศสภาพและบรรทัดฐานความเป็นหญิงความเป็นชาย (Gender Norm) สูง บุคคล อาจจะไม่สามารถ
แสดงออกความเป็นเพศของตนเองได้อย่างเต็มที่ และจำต้องแสดงออกบทบาททางเพศตามที่ สังคมกำหนด
เชน่ เกิดเปน็ ผหู้ ญิงตอ้ งเรยี บรอ้ ย ตอ้ งใสก่ ระโปรง เปน็ ผู้ชายต้องเขม้ แขง็ เปน็ ผูน้ ำ ไมร่ ้องไห้ เปน็ ต้น

อัตลกั ษณท์ างเพศ gender identity

การรับรู้เพศของบุคคลน้ันท่ีมีต่อตนเอง ว่ามีความเป็นเพศใดในกลุ่มทางเพศของสังคมที่ตนอาศัยอยู่
โดยท่ีแต่ละสังคมก็มีกลุ่มทางเพศท่ีแตกต่างกันออกไป ซึ่งไม่จำเป็นต้องตรงกับเพศกำเนิด เช่น เด็กชาย
เดก็ หญิง ผ้ชู าย ผู้หญงิ หรอื เพศอน่ื ๆ

การแสดงบทบาทความเป็นหญิง หรือความเป็นชาย หรอื ความเป็นเพศอนื่ ๆ ในสังคมของบุคคล เพศ
สภาพ เป็นผลลัพธ์จากกระบวนการขัดเกลาทางสังคมที่เช่ือมโยงกับทัศนคติ ความเชื่อ วัฒนธรรม ค่านิยม
ขนบธรรมเนียม ประเพณี ซงึ่ ไม่มสี ถานะตายตัว สามารถเปลีย่ นแปลงได้ตามยุคสมยั

รสนยิ มทางเพศ Sexual Orientation

รสนิยม หรือความพึงพอใจ ความดึงดูดทางเพศ ความคิด ความรู้สึกเก่ียวกับเรื่องเพศ การให้คุณค่า
ทัศนคติเกี่ยวกับชีวิต ความรัก ความสัมพันธ์ทางเพศ หรือพฤติกรรม ในความสัมพันธ์ทางเพศของบุคคล ซ่ึง
สามารถแบง่ ออกได้ดังนี้

สขุ ศกึ ษาชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1 วัยรนุ่ และพัฒนาการทางเพศ

- การรักเพศตรงขา้ ม (Heterosexuality) 52
- การรกั เพศเดยี วกัน (Homosexuality)
- การรกั สองเพศ (Bisexuality)
- ไม่มคี วามสนใจเพศ (Asexual)
- ไม่มขี ้อจำกดั ในเรือ่ งเพศ (Pansexual)

เลสเบีย้ น (lesbian)

คำเรียกของคนท่ีเปน็ เพศหญงิ และมีความสนใจในเพศหญิงเหมอื นกัน
ซงึ่ ยงั รวมไปถงึ ความหมายที่วา่ ทอมกับด้อี กี ด้วย

เกย์ (gay)

คำเรียกของเพศชายทม่ี คี วามสนใจในเพศชายเหมือนกัน ในบรบิ ทไทยแล้ว
เกยจ์ ะไม่คอ่ ยเปล่ยี นแปลงลักษณะตวั เองเหมือนกับกระเทยหรือต๊ดุ แต่

อาจจะมกี ารแสดงออกในเรอ่ื งจรติ จะกา้ นอยบู่ า้ นในบางคน

ไบ (bisexual)

คำท่ใี ชเ้ รียกของคนท่เี ป็นผู้ชายหรือผหู้ ญงิ และมคี วามสนใจและความชอบ
ทางเพศ และ/หรอื มีพฤติกรรมทางเพศต่อคนทเ่ี ป็นเพศเดียวกับตนเอง

หรือเพศอืน่ ๆ โดยทม่ี าคอื คำวา่ bi ไมไ่ ด้แปลว่าสองอย่างตรงตวั แตแ่ ปลว่า
มากกวา่ หนง่ึ เชน่ ผ้หู ญงิ ทเี่ ป็นไบ (bisexual women) อาจมีความสนใจ

และความชอบทางเพศตอ่ ผู้หญิง ผู้ชาย เกย์ หรอื อ่นื ๆ

สขุ ศึกษาชั้นมธั ยมศึกษาปที ี่ 1 วัยรนุ่ และพฒั นาการทางเพศ

53

ทรานสเ์ จนเดอร์ (Transgender)

คนขา้ มเพศ คนทม่ี ีเพศสภาพไม่ตรงกบั เพศกำเนดิ ไมว่ า่ จะเป็นผู้ทม่ี เี พศกำเนิด
เปน็ เพศชายแตม่ ีเพศสภาพเปน็ เพศหญิง (ภาษาปาก=กะเทย) หรือผู้ทมี่ ีเพศ
กำเนดิ เปน็ เพศหญงิ แต่มเี พศสภาพเปน็ เพศชาย (ภาษาปาก=ทอม) โดยราก

ศัพทก์ ็มาจากคำวา่ Trans- หรอื หมายถงึ การเปล่ียนผา่ น เปลีย่ นแปลง

เควียร์ (queer)

ในอดตี คำว่า Queer มีความหมายวา่ "แปลก" จะวา่ เป็นชายกไ็ ม่ใชห่ ญิงกไ็ มเ่ ชิง
แต่ในปัจจุบนั คำว่า Queer ดก้ ลายมาเป็นคำทอ่ี ธิบายคลอบคลุมบรรดาเหล่า
LGBT ทั้งสิ้น เพราะ Queer มคี วามล่ืนไหลและซํบซอ้ นกวา่ นน้ั มาก ในอกี
ความหมายคอื Q = Questioning คือผู้ทีย่ งั สงสยั ในตวั เองอยวู่ ่าตวั เองคือเพศใด

แต่ทีแ่ น่ๆ ไม่ใช่เพศ Straight

อินเตอรเ์ ซกส์ (intersex)

ในภาษาไทยให้ความหมายว่า "เพศกำกวม" คอื บุคคลท่เี กิดมามีคุณสมบตั ิทาง
กายภาพของฮอร์โมนหีรอื ทางพนั ธุกรรมท่มี ีทง้ั อวยั วะเพศหญงิ และเพศชาย
รวมกนั จนทำให้ไมส่ ามารถระบุเพศได้อยา่ งชดั เจน ซ่ึงความยากลำบากของคน
กลุ่มนี้คอื อาจจะถูก ผปค บงั คบั ให้ผ่าตดั อวยั วะเพศใดเพศหนงึ่ ออก โดยไมไ่ ดเ้ ป็น

ความสมัครใจจากตัวพวกเขาเองอ่ืนๆ

เอเซก็ ซ์ชวล (Asexual)

คอื เพศทีไ่ มม่ ีความรู้สึก ไม่มีอารมณ์พิศวาสในเรือ่ งเพศ ไมม่ ีอารมณ์ทางเพศกับเพศ
ไหน ๆ แตย่ งั มคี วามรูส้ ึกโรแมนติก รกั คนอน่ื เปน็ เพราะโดยปกตคิ นเรามกั แยกคน
ออกเปน็ แค่ Homosexual (ชอบเพศเดียวกนั ) และ Heterosexual (ชอบตา่ งเพศ)

แตล่ มื ไปวา่ คนท่ีไม่ชอบอะไรเลยก็มี

สขุ ศกึ ษาช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

54

สุขศึกษาชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1

55

การเปลย่ี นแปลงทางรา่ งกาย
จิตใจและอารมณข์ องวัยรนุ่

ชือ่ นามสกลุ ช้นั เลขที่

ตอนที่ 1 คำช้แี จง : ใหน้ ักเรยี นอ่านข้อความท่กี ำหนดให้แล้วตอบคำถามต่อไปน้ี
1. การเปลีย่ นแปลงทางด้านร่างกายของวัยรุ่น จะเรม่ิ เปล่ยี นแปลงในช่วงอายใุ ด

2. วัยรุน่ ชายจะมีลักษณะการเปลีย่ นแปลงทางรา่ งกายอยา่ งไร

3. วัยรนุ่ หญงิ จะมีลกั ษณะการเปลย่ี นแปลงทางรา่ งกายอยา่ งไร
4. การฝนั เปียก และการมีประจำเดือน มีความสมั พนั ธก์ นั อยา่ งไร

สุขศึกษาชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี 1

56

ตอนที่ 2 คำชี้แจง : ให้นักเรียนบอกวิธีการยอมรับและปรับตัวต่อการเปล่ียนแปลงทางจิตใจและอารมณ์
ของวยั ร่นุ

1. ถ้านกั เรียนวติ กกงั วลเก่ยี วกบั สภาพความเปน็ จริงของครอบครวั ที่ไมอ่ าจเปลยี่ นแปลงได้
นักเรียนควรจะ

2. ถ้านกั เรยี นขาดความเช่ือมั่นในตนเอง
นักเรียนควรจะ

3. ถ้านกั เรียนมีปญั หาทุกข์ใจหรอื หนกั ใจที่ไม่อาจแก้ไขได้
นักเรียนควรจะ

4. ถ้านกั เรียนมปี ัญหาท่หี นกั อกหนกั ใจ ตอ้ งการที่ปรึกษา
นักเรียนควรจะ

5. ถ้านกั เรยี นไมม่ เี พื่อนหรอื ไมก่ ล้าท่ีจะเปิดใจคุยกับเพือ่ น
นกั เรียนควรจะ

6. ถา้ นกั เรยี นมีปญั หาดา้ นการควบคุมอารมณ์ หรือควบคมุ อารมณ์ตนเองไมไ่ ดอ้ ยูเ่ สมอ
นักเรียนควรจะ

7. ถา้ นักเรยี นรู้สกึ เซง็ กบั ชีวิต หดหใู่ จ รู้สกึ ส้ินหวัง เปน็ ประจำ
นกั เรยี นควรจะ

8. ถา้ นักเรยี นติดเกม หรอื ติดการเลน่ อนิ เทอรเ์ น็ต จนทำให้การเรียนแยล่ งกวา่ ปกติ
นักเรยี นควรจะ

สุขศึกษาช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ 1

57

พฒั นาการทางเพศของวยั รุ่น

ช่ือ นามสกุล ชน้ั เลขที่

ตอนที่ 1 คำชแี้ จง : ให้นักเรยี นอา่ นขอ้ ความทีก่ ำหนดใหแ้ ล้วตอบคำถามตอ่ ไปนี้

ช่อื ชอื่
หนา้ ที่ หนา้ ที่

ชื่อ ช่อื
หนา้ ที่ หน้าที่

ชอ่ื
หนา้ ท่ี

สขุ ศกึ ษาช้นั มัธยมศึกษาปีท่ี 1 58

ช่ือ ชื่อ
หน้าท่ี หน้าที่

ชอื่ ชื่อ
หนา้ ท่ี หน้าที่

ช่ือ
หนา้ ที่

สุขศกึ ษาช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

59

การยอมรับและการปรับตวั ตอ่ การเปลี่ยนแปลง

ชื่อ นามสกลุ ช้ัน เลขที่

ตอนที่ 1 คำช้ีแจง : ให้นักเรียนสำรวจตนเองเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย โดยทำเครื่องหมาย
✓ ลงในตาราง

ลกั ษณะการเปลยี่ นแปลง มี ไม่มี
1. นำ้ หนักตวั เพิ่มขนึ้
2. สว่ นสูงเพ่ิมขน้ึ
3. แขนและขายาวขึน้
4. เร่มิ มีกล้ามเนื้อเปน็ มัด
5. เริ่มมีหน้าอกขยายขึน้
6. สะโพกเร่ิมขยายใหญข่ ้นึ
7. เริ่มมีหนวด
8. เรมิ่ มีเสียวแตกห้าว
9. สวิ ข้นึ บริเวณใบหนา้
10. เร่ิมมีความสนใจเพศตรงข้าม
11. มีประจำเดือน
12. มกี ารฝนั เปียก

สขุ ศกึ ษาชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 60

ตอนท่ี 2 คำช้แี จง : ให้นกั เรยี นอ่านข้อความท่กี ำหนดใหแ้ ล้วตอบคำถามตอ่ ไปนี้
1. การปรบั ตวั และการยอมรับมคี วามสำคญั อยา่ งไรกับนกั เรียน

2. นกั เรียนคิดวา่ การปรบั ตวั ดา้ นใดมีความสำคัญทส่ี ุด เพราะเหตุใด

3. ถ้านักเรียนมปี ญั หาเกย่ี วกับการยอมรับและการปรบั ตัวนกั เรยี นจะปรกึ ษาใคร เพราะอะไร
4. นกั เรยี นมีความรูส้ ึกอย่างไรเกย่ี วกับการยอมรับและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง

สุขศกึ ษาช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1

61

ความหลากหลายทางเพศ

ชือ่ นามสกุล ช้ัน เลขที่

คำชี้แจง : ใหน้ ักเรยี นบอกความหมายของคำที่กำหนดให้ต่อไปน้ี

เพศสรรี ะหรือเพศกำเนิด Sex or Biological sex เพศภาวะหรือเพศสภาพ Gender

อัตลกั ษณ์ทางเพศ gender identity รสนิยมทางเพศ Sexual Orientation

สขุ ศกึ ษาชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 1 62

ตอนที่ 2 คำช้แี จง : ใหน้ ักเรยี นอา่ นขอ้ ความท่ีกำหนดให้แลว้ ตอบคำถามต่อไปน้ี
1. ความหลากหลายทางเพศในปัจจุบัน ได้มกี ารจำแนกออกเปน็ ก่ีเพศ ได้แกเ่ พศใดบ้าง

2. นักเรยี นจะมีส่วนร่วมอยา่ งไรในการทำให้ผู้อน่ื เขา้ ใจและยอมรบั เรือ่ งความหลากหลายทางเพศ

3. หากนักเรียนมีเพ่ือนหรือคนใกล้ชิดเป็นผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศ นักเรียนจะปฏิบัติต่อ
บคุ คลเหลา่ นนั้ อย่างไร

สุขศกึ ษาชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 1 63

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 4

การปอ้ งกนั การถกู ลว่ งละเมิดทางเพศ

มาตรฐาน พ 2.1 เข้าใจและเห็นคุณค่าตนเอง ครอบครัว เพศศึกษา และมีทักษะในการดำเนิน
ชีวติ

ตัวช้ีวัด 1.2 แสดงทักษะการปฏเิ สธเพอื่ ปอ้ งกันตนเองจากการถูกล่วงละเมิดทางเพศ

สาระสำคัญ

ปัจจุบันการถูกลว่ งละเมดิ ทางเพศเปน็ ปัญหาทเี่ กดิ ข้ึนอยู่บ่อยครั้ง ซง่ึ เปน็ พฤติกรรมที่สร้าง
ความกระทบกระเทอื นต่อบุคคลและครอบครัวที่ถกู กระทำ ท้ังทางร่างกาย จิตใจ และการใช้ชีวิต
อยู่ในสังคมเป็นอย่างมาก ดังนั้นการทีได้เรียนรู้เข้าใจถึงพฤติกรรม สาเหตุ และวิธีการป้องกัน
ตลอดจนทักษะการปฏเิ สธเพ่ือป้องกันพฤติกรรมดงั กล่าวและเพ่ือเป็นการหลีกเล่ียงสถานการณ์ท่ี
เส่ยี งตอ่ การถกู ล่วงละเมิดทางเพศ อนั จะทำใหร้ อดพ้นจากการถูกลว่ งละเมดิ ทางเพศได้

สาระการเรยี นรู้

1. ลักษณะของพฤตกิ รรมการลว่ งละเมดิ ทางเพศ
2. สาเหตุของการถูกลว่ งละเมดิ ทางเพศ
3. ผลกระทบจากการถูกลว่ งละเมดิ ทางเพศ
4. การปอ้ งกันและหลีกเล่ียงสถานการณ์เสีย่ งตอ่ การถูกล่วงละเมิดทางเพศ

สุขศกึ ษาชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 1

64

ความหมาย ลักษณะพฤตกิ รรม
การลว่ งละเมดิ ทางเพศ

ชอ่ื นามสกลุ ชั้น เลขท่ี

คำช้ีแจง : ให้นักเรียนอธิบายความหมายของพฤตกิ รรมการล่วงละเมิดทางเพศ และลักษณะของพฤตกิ รรมการ
ล่วงละเมดิ ทางเพศแบบตา่ งๆ

ความหมายของพฤตกิ รรมการลว่ งละเมิดทางเพศ

ด้วยวาจา พฤตกิ รรมการล่วงละเมิดทางเพศ การกระทำอยา่ งชัดแจ้ง
การกระทำทีไ่ ม่ถกู เนื้อต้องตัว

สขุ ศึกษาช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1

65

สาเหตแุ ละผลกระทบ
จากการลว่ งละเมดิ ทางเพศ

ชอ่ื นามสกลุ ชน้ั เลขที่

ตอนท่ี 1 คำช้ีแจง : ให้ให้นักเรียนเขียนเครื่องหมาย ✓ หน้าข้อความท่ีเป็นสาเหตุของการถูกล่วงละเมิด
ทางเพศ และเขยี นเครื่องหมาย  หนา้ ขอ้ ความที่ไม่ได้เป็นสาเหตุของการถกู ลว่ งละเมิดทางเพศ

1. วาเปน็ วยั รนุ่ ท่ีตดิ ยาเสพติดทุกประเภท
2. นมุ คี วามผิดปกติทางจิตและป่วยเปน็ โรคประสาททางเพศ
3. ซัลมาแต่งตัวมิดชิดตามหลักศาสนาอิสลาม
4. ชมุ ชนแออัดเปน็ แหล่งม่วั สมุ ของพวกตดิ ยาเสพติด
5. บา้ นของจินอยใู่ กลก้ บั สถานบรกิ ารทางเพศ
6. นยุ้ ทำงานเปน็ คนรบั ใชอ้ ยูใ่ นคฤหาสน์แห่งหน่งึ
7. แตงชอบดูภาพยนตร์ลามกอนาจารเปน็ ประจำทกุ วนั
8. สองชอบแตง่ กายเลียนแบบวยั รนุ่ เกาหลี
9. นันชอบเทีย่ วเตรส่ ถานเริงรมย์ในเวลากลางคืนเป็นประจำ
10. วิทย์ใสก่ างเกงขาส้นั ออกไปซื้อของในรา้ นสะดวกซ้อื
11. โอ๋ไว้ใจเพื่อนมาก โดยเฉพาะเพื่อนท่รี ้จู ักกนั ทางอินเทอร์เนต็
12. แจว๋ ใสช่ ุดราตรไี ปงาน คืนสเู่ หย้าชาวสมี ่วง
13. ตาลมีร่างกายไม่สมประกอบและไมส่ ามารถช่วยเหลอื ตวั เองได้
14. สมชายออกจากบ้านเวลากลางคนื เสมอ
15. สมหวังประกอบอาชพี เปน็ คนขบั รถมอเตอรไ์ ซค์รับจา้ ง

สขุ ศกึ ษาช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ 1

66

ตอนท่ี 2 คำช้ีแจง : ให้นักเรียนบอกผลกระทบจากการถูกล่วงละเมิดทางเพศด้านร่างกาย อารมณ์และจิตใจ
พฤตกิ รรมและบุคลิกภาพ ต่อครอบครัวและชีวติ ประจำวัน

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

สขุ ศกึ ษาชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1

67

การป้องกนั และหลกี เลยี่ งสถานการณเ์ สี่ยง
ต่อการถกู ล่วงละเมดิ ทางเพศ

ช่ือ นามสกุล ช้นั เลขที่

ตอนที่ 1 คำช้ีแจง : ให้ให้นักเรียนพิจราณาภาพ แล้วบอกว่าเป็นเทคนิคการใช้อวัยวะในร่างกายเมื่อตกอยู่ใน
สถานการณ์ทเ่ี สยี่ งต่อการถกู ลว่ งละเมิดทางเพศหรือทำร้ายรา่ งกายในสถานการณ์ใดพรอ้ มบอกวิธีการป้องกัน
ในแต่ละสถานการณ์

สถานการณ์
วิธกี ารปอ้ งกันตัว

สถานการณ์
วิธีการปอ้ งกันตัว

สถานการณ์
วิธีการปอ้ งกันตัว

สุขศกึ ษาช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1

68

ตอนที่ 2 คำชแ้ี จง : ให้ให้นักเรียนเติมขอ้ ความแสดงทกั ษะการปฏิเสธลงในแผนผังความคิดกรณีท่ีฝ่ายหญิงถูก
ฝ่ายชายชกั ชวนจากสถานการณท์ ี่กำหนดให้

ดูสอ่ื ลามก

ทักษะการปฏเิ สธ ชักชวนไปท่ีห้องตามลำพัง
ชวนดื่มของมึนเมา

สขุ ศึกษาชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 1

69

กติ ติ ปรมัตถผล และคณะ. สขุ ศึกษา 1 ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 1. พิมพค์ รงั้ ที่ 1. นนทบุรี: บริษัท สำนักพิมพ์เอม
พนั ธ์ จำกัด.

ชชู าติ รอดถาวร และ ภาสกร บุญนิยม. คู่มือครูสุขศึกษาและพลศึกษา ม.1. พิมพ์ครั้งที่ 3. นนทบุรี: บรษิ ัท
ไทยรม่ เกลา้ จำกัด.

เชาวลิต ภูมิภาค และคณะ. คู่มือการสอนสขุ ศึกษาและพลศกึ ษา ม.1. กรุงเทพมหานคร: บริษทั สำนกั พิมพ์
วัฒนาพานชิ จำกดั .

วิชาการและมาตรฐานการศกึ ษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐานกระทรวงศึกษาธิการ, สำนัก.
ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา.
กรงุ เทพมหานคร: โรงพิมพ์ชมุ นุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกดั , 2551.

สถาบันพฒั นาคุณภาพวิชาการ. สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ บรษิ ัท
พัฒนาคุณภาพวขิ าการ (พว.) จำกัด.

เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. แม่บทมาตรฐาน หลักสูตรแกนกลางฯ สุขศึกษาและพลศึกษา ม.1. พิมพ์
ครง้ั ท่ี 4. นนทบรุ :ี บรษิ ัทไทยรม่ เกลา้ จำกดั .

เอกรนิ ทร์ สี่มหาศาล และคณะ. แบบวดั และบันทึกผลการเรียนรู้สุขศึกษาและพลศึกษา ม.1. พิมพ์ครง้ั ท่ี 1.
นนทบุรี: บรษิ ทั ไทยร่มเกลา้ จำกัด

สขุ ศกึ ษาช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1

70