บทท ี2 แรง นชว ี ต ิ ประจา ํ วน ั -แรงลพ ั ธ ์
แรง (force) หมายถง ึ ส ิ งทส ี ามารถทา ํ หว ้ ต ั ถเ ุ ปลย ี นสภาพการเคลอ ื นทไ ี ด ้ มห ี นว ่ ยเปน นว ิ ตน ั (N) เปน ปรม ิ าณเวกเตอร ์ มท ี ง ั ขนาดและทศิ ทาง แรงลัพธ ์ คือ การหาผลลพ ั ธข ์ องแรงหลายแรง
แรงลพ ั ธ ์ คอ ื ? ใชม ้ อ ื 2 ขา ้ ง ผลก ั มอ ื ถอ ื ปในทศิ ทางดง ั รป ู ส ั งเกตการเปลย ี นแปลง
แรงลพ ั ธ ์ คอ ื ? มอ ืถือเคลอ ื นทไ ีปยง ั ทศิ ตะวน ั ออก
แรงลพ ั ธ ์ คอ ื ? ใชม ้ อ ื 2 ขา ้ ง ผลก ั มอ ื ถอ ื ปในทศิ ทางดง ั รป ู ส ั งเกตการเปลย ี นแปลง
แรงลพ ั ธ ์ คอ ื ? มอ ืถือ มเ ่ คลอ ื นท ี
แรงลพ ั ธ ์ คอ ื ? ใชม ้ อ ื 2 ขา ้ ง ผลก ั มอ ื ถอ ื ไปในทศิ ทางดง ั รป ู ส ั งเกต การเปลย ี นแปลง
แรงลพ ั ธ ์ คอ ื ? แรงทท ี า ํ หม ้ อ ื ถอ ื เกด ิ การ เคลอ ื นท ี F ⃑ 2 F ⃑ 1
แรงลพ ั ธ ์ คอ ื ? มอ ืถือเคลอ ื นทไ ีปยง ั ทศิ ตะวน ั ออกเฉย ี งเหนอ ื เส ้ นแนวแรง ชส ้ ั ญลก ั ษณ์เส ้ นตรงม ี หว ั ลูกศร เรย ี กวา ่ "เวกเตอร"์ F ⃑ 1 F ⃑ 2 F ⃑ ลพ ั ธ ์ เมอ ื มแ ี รงมากระทา ํ ตอ ่ วต ั ถม ุ ากกวา ่ 1 แรงจะเกด ิ แรงลพ ั ธ ์
การคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ มห ี ลายว ิ ธ ี แต ่ น ิ ยม ช ้ ว ิ ธ ี การรวมเวกเตอรแ ์ บบหางตอ ่ หว ั นา ํ เวกเตอรย ์ อ ่ มาตอ ่ กน ั โดยตอ ่ หางเวกเตอรต ์ ว ั ท2 ี กบ ั หว ั เวกเตอรต ์ ว ั ท1 ี และนา ํ หางของเวกเตอรต ์ ว ั ตอ ่ ปตอ ่ หว ั เวกเตอรต ์ ว ั กอ ่ นหนา ้ จนครบทก ุ เวก เตอร ์ หาเวกเตอรล ์ พ ั ธ ์ หรอ ื แรงลพ ั ธ ์โดยการลากเส ้ นจากหางเวกเตอรต ์ ว ั แรก ไปยง ั หว ั เวกเตอรต ์ ว ัส ุ ดทา ้ ย
การคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ F ⃑ 1 F ⃑ 2 F ⃑ 3 F ⃑ 1 F ⃑ 2 F ⃑ 3 F ⃑ ลพ ั ธ ์
การคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ F ⃑ = 4N 1 F ⃑ = 3N 2 F ⃑ = 4N 1 F ⃑ = 3N 2 F ⃑ = 5N ลพ ั ธ์
การคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ โดยการคํานวณ แรงกระท ํ าต ่ อว ั ตถท ุ ิศทางเดย ี วกน ั หร ื อ ท ํ าม ุ ม 0 องศา น ํ าแรงท ั ง2บวกกน ั ท ิศของแรงล ั พธ์มท ี ิศเด ิ ม แรงกระท ํ าต ่ อว ั ตถท ุ ิศทางตรงข ้ าม หร ื อ ท ํ าม ุ ม 180 องศา น ํ าแรงท ั ง2ห ั กล ้ างกน ั ท ิศของแรงล ั พธ์มท ี ิศเดย ี วกบ ั แรงมาก E = < 3N ษุ๊ = 10N > nnp = 7N F-ลัพร์ = 10-3 = 7 ทิศขวา /ตะวันออก -
ใหน ้ ก ั เรย ี นเขย ี นเวกเตอรแ ์ รงทก ี ระทา ํ ตอ ่ วต ั ถพ ุ รอ ้ มคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ 100 N 300 N
ใหน ้ ก ั เรย ี นเขย ี นเวกเตอรแ ์ รงทก ี ระทา ํ ตอ ่ วต ั ถพ ุ รอ ้ มคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ รวมเวกเตอร ์ 100 N 300 N แรงลพ ั ธ ์ 400 N ไปทางทิศตะวน ั ตก
ใหน ้ ก ั เรย ี นเขย ี นเวกเตอรแ ์ รงทก ี ระทา ํ ตอ ่ วต ั ถพ ุ รอ ้ มคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ 150 N 100 N
ใหน ้ ก ั เรย ี นเขย ี นเวกเตอรแ ์ รงทก ี ระทา ํ ตอ ่ วต ั ถพ ุ รอ ้ มคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ 90 N 50 N
ใหน ้ ก ั เรย ี นเขย ี นเวกเตอรแ ์ รงทก ี ระทา ํ ตอ ่ วต ั ถพ ุ รอ ้ มคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ 120 N 50 N r rห่✓ป ↑ 50N
ใหน ้ ก ั เรย ี นเขย ี นเวกเตอรแ ์ รงทก ี ระทา ํ ตอ ่ วต ั ถพ ุ รอ ้ มคํานวณหาแรงลพ ั ธ ์ รวมเวกเตอร ์ แรงลพ ั ธ ์ 130 N ไปทางทิศตะวน ั ตกเฉย ี งเหนอ ื 50 N 120 N
แรงกริิ ยาและแรงปฏก ิ ริิ ยา -F ⃑ F ⃑ แรงต้านจากหมา นทศิ ตรงขา ้ ม
แรงกริิ ยาและแรงปฏก ิ ริิ ยา -F⃑ F⃑ แรงต้านจากหมา นทศิตรงขา ้ ม แรงกริยิาทก ุ แรงตอ ้ งมแ ี รง ปฏกิริยิาซง ึ มข ี นาดเทา ่ กน ั และทศิทางตรงขา ้ มกน ั เสมอ action=reaction เม ื อมแ ี รงกระท ํ าต ่ อว ั ตถ ุ หน ง ึ ว ั ตถ ุ น ั นกจ ็ ะออกแรงโต ้ ตอบ นท ิศตรงข ้ าม แรงท ม ี ากระท ํ าต ่ อว ั ตถ ุ เรย ี กว ่ า "แรงกร ิิ ยา(action force)" แรงท ว ีั ตถ ุ โต ้ ตอบต ่ อแรงท ม ี ากระท ํ า เรย ี กว ่ า "แรงปฏ ิ กร ิิ ยา (reaction force)" กบ ั แรงท ม ี ากระท ํ า รถออกแรงชนหมา นทิศ ปทางซ ้ าย
แรงกริิ ยาและแรงปฏก ิ ริิ ยา A B แรงกดของมวลหนง ั ส ื อทศิลง และมแ ี รงตา ้ นจากโตะ ๊ นทศิตรงขา ้ ม จะเกดิข น ึ พร ้ อมๆกน ั เสมอ มข ี นาดเท ่ ากน ั เสมอ มท ี ิศทางตรงขา ้ มกน ั กระท ํ าต ่ อวัตถ ุ คนละกอ ้ น ข ้ อควรจ ํ า ล ั กษณะส ํ าค ั ญของ แรงกริิยาและแรงปฏิกริยิา 1. 2. 3. 4.