สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์

คู่มอื เกยี่ วกับข้ันตอนการดาเนนิ
การจดทะเบียนทรัพยส์ ินทางปญั ญา ประเภท

สทิ ธิบัตรการ
ออกแบบผลิตภณั ฑ์

รายวชิ าทรพั ยส์ นิ ทางปัญญาไทย
สถาบนั เทคโนโลยีพระจอมเกลา้ เจา้ คณุ ทหารลาดกระบงั

คานา

คู่มือฉบับน้ีเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาทรัพย์สินทางปัญญาไทย โดยมี
วัตถุประสงค์ เพ่ือศึกษาหาความรู้จากเรื่อง สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์
ในคู่มือฉบับน้ีมีเน้ือหาประกอบด้วย ความรู้เก่ียวกับสิทธิบัตรการออกแบบ
ผลิตภัณฑ์ ตลอดจนการนาไปประยุกตใ์ ช้

ค ณ ะ ผู้ จั ด ท า ไ ด้ เ ลื อ ก หั ว ข้ อ นี้ ใ น ก า ร คู่ มื อ เ นื่ อ ง ม า จ า ก ท า ง
คณะผู้จัดทาเล็งเห็นว่า เป็นเร่ืองที่มีความน่าสนใจและเป็นประโยชน์ต่อการศึกษา
คณะผู้จัดทาต้องขอขอบคุณอาจารย์ดร.ใยแก้ว ศีลรักษ์ ผู้ให้ความรู้ และแนวทาง
การศึกษา คณะผู้จัดทาหวังเป็นอย่างยิ่งว่าคู่มือฉบับนี้จะให้ความรู้ และเป็น
ประโยชน์แก่ผู้อ่านทุก ๆ ท่าน หากมีข้อเสนอแนะประการใด คณะผู้จัดทาขอรับไว้
ดว้ ยความขอบพระคุณย่งิ

คณะผ้จู ดั ทา

สารบญั 1
2
เร่อื ง 3
4
ทม่ี าและการได้มาซ่ึงสิทธิ 5
ความหมายของการออกแบบผลิตภัณฑ์ 6
ความหมายของสิทธบิ ตั รการออกแบบผลติ ภัณฑ์ 7
รปู แบบของการได้มาซึ่งสทิ ธิต้องมีการตรวจสอบและจดทะเบยี น ( มาตรา 33 ) 8
การได้สทิ ธิมาโดยการประดิษฐ์ 9
การได้มาโดยการรับโอน 10
เงอื่ นไขการได้มาซ่ึงสิทธิ 11
- ลกั ษณะการออกแบบผลิตภณั ฑท์ ขี่ อรบั สิทธิบัตรได้ ( มาตรา 56 ) 12
- การออกแบบผลิตภัณฑ์ท่ีขอรับสิทธิบตั รไมไ่ ด้ ( มาตรา 58 )
- รายละเอียดคาขอรับสทิ ธบิ ตั รออกแบบผลติ ภัณฑ์ ( มาตรา 59 )
- คาขอรับสทิ ธิบตั รออกแบบผลติ ภัณฑ์ ( มาตรา 60 )
ใครเปน็ เจ้าของสทิ ธิ

เรื่อง 15
17
การโอนสทิ ธิบัตร 18
คุณสมบตั ขิ องผู้ประดิษฐ์ทีจ่ ะขอรับสิทธบิ ตั รได้ ( มาตรา 14 ) 20
สิทธิของผทู้ รงสทิ ธบิ ตั ร 22
การละเมิดสิทธบิ ัตร 23
ข้อยกเวน้ การละเมิดสิทธบิ ตั ร 25
บทลงโทษการละเมิดสทิ ธบิ ัตร 40
ตวั อยา่ งแบบฟอร์ม 50
ตารางสิทธบิ ัตร 52
ภาคผนวก
บรรณานุกรม

ท่มี าและการไดม้ าซงึ่ สทิ ธิ

ค ว า ม ห ม า ย ข อ ง สิ ท ธิ บั ต ร ( ม า ต ร า 3 )

สิ ท ธิ บั ต ร ห ม า ย ถึ ง ห นั ง สื อ ส า คั ญ ที่ อ อ ก ใ ห้ เ พ่ื อ
คุ้มครองการประดิษฐ์ หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ ตามที่
กาหนดไว้ในหมวด 2 และหมวด 3 ของพระราชบัญญัติสิทธิบัตร
พ.ศ. 2522

Home

1

ความหมายของการ
ออกแบบผลติ ภณั ฑ์

การออกแบบผลิตภัณฑ์ หมายถึง ความคิดสร้างสรรค์
เก่ียวกับรูปร่างลักษณะภายนอกของผลิตภัณฑ์ องค์ประกอบของ
ลวดลาย หรือสีของแบบผลิตภัณฑ์ที่แตกต่างไปจากเดิม และต้อง
เปน็ การออกแบบผลิตภณั ฑใ์ หม่เพอ่ื อุตสาหกรรมหรือหตั ถกรรม

Home

2

ความหมายของสทิ ธบิ ตั ร
การออกแบบผลติ ภณั ฑ์

สทิ ธิบัตรการออกแบบผลิตภณั ฑ์ หมายถงึ สิทธิทร่ี ัฐออก
ใหเ้ พือ่ คุ้มครองการออกแบบผลติ ภณั ฑ์ ทม่ี ีลกั ษณะตามกฎหมาย
กาหนดเปน็ พเิ ศษ

Home

3

รปู แบบของการไดม้ าซง่ึ สทิ ธติ อ้ งมี
การตรวจสอบและจดทะเบยี น
( มาตรา 33 )

การย่ืนคาขอจดทะเบียนสิทธิบัตรนั้น เม่ือยื่นคาขอให้เจ้าหน้าท่ี
ตรวจสอบแลว้ เจ้าหน้าทจ่ี ะทารายงานเสนอแก่อธิบดี เม่ืออธิบดีตรวจสอบแล้ว
ว่าไมม่ เี หตขุ ดั ขอ้ ง และไมม่ กี ารคัดค้านหรือมีการคัดค้านแต่เห็นว่าเป็นผู้มีสิทธิ
อธิบดีก็จะส่ังให้รับจดทะเบียนและออกสิทธิบัตรให้ จากนั้นเจ้าหน้าที่ก็จะมีการ
แจ้งให้ชาระค่าธรรมเนียมภายใน 60 วันนับต้ังแต่วันที่ได้รับแจ้ง ถ้าชาระแล้ว
ให้จดทะเบียนและออกสิทธิบัตรได้ภายใน 15 วันก่อนหมดระยะเวลาอุทธรณ์
แต่ถ้าไมช่ าระภายในระยะเวลาให้ถือวา่ ไม่ขอรบั สิทธิ

Home

4

การไดส้ ทิ ธมิ าโดยการประดษิ ฐ์

1. ผูป้ ระดษิ ฐเ์ ปน็ ผูม้ ีสิทธิขอรบั สิทธบิ ัตร และมีสิทธิท่ีจะไดร้ บั การระบชุ อื่ วา่ เปน็
ผปู้ ระดษิ ฐ์ในสิทธบิ ตั ร ( มาตรา 10 วรรคแรก )
2. การประดษิ ฐท์ ล่ี ูกจ้างได้ประดษิ ฐข์ น้ึ โดยการทางานตามสญั ญาจา้ ง หรือสัญญา
จ้างทาการประดษิ ฐ์ สทิ ธิย่อมตกเป็นของนายจ้าง ( มาตรา 11 )
3. การประดิษฐ์ของขา้ ราชการหรอื พนักงานองค์การของรัฐ ใหส้ ทิ ธขิ อรบั สิทธบิ ัตร
ตกแก่ทางราชการ ( มาตรา 13 )
4. บุคคลหลายคนทาการประดิษฐ์ร่วมกัน บุคคลเหล่านี้มีสิทธิขอรับสิทธิบัตร
รว่ มกนั ( มาตรา 15 )
5. บุคคลหลายคนต่างทาการประดิษฐ์อย่างเดียวกันโดยไม่ได้ร่วมกัน ให้บุคคล
ซึ่งไดย้ น่ื คาขอรบั สทิ ธิบัตรไว้กอ่ น เปน็ ผูม้ สี ทิ ธริ ับสทิ ธบิ ตั ร ( มาตรา 16 )

Home 5

การได้มาโดยการรบั โอน

1. สิทธิบัตรสามารถโอนและรับมรดกได้แต่ต้องทาเป็นหนังสือ
ลงลายมอื ชื่อผู้โอนและผู้รบั ( มาตรา 10 วรรคสอง )
2. ผู้ทรงสิทธิบัตรจะอนุญาตให้ผู้ใดใช้สิทธิในสิทธิบัตรของตน
หรือโอนสิทธิบัตรให้ผู้อ่ืนก็ได้ แต่ต้องทาเป็นหนังสือและจดทะเบียน
ต่อพนักงานเจ้าหน้าท่ี ( มาตรา 38 ) ( มาตรา 41 )

Home

6

เงือ่ นไขการไดม้ า
ซึ่งสิทธิ

Home

7

ลกั ษณะการออกแบบผลติ ภณั ฑท์ ขี่ อรบั สทิ ธิบตั รได้
( มาตรา 56 )

• เป็นการออกแบบผลิตภัณฑใ์ หม่
• เพื่ออุตสาหกรรมรวมทัง้ หัตถกรรม

Home

8

การออกแบบผลติ ภณั ฑท์ ่ขี อรบั
สิทธิบัตรไมไ่ ด้ ( มาตรา 58 )

1. ผลติ ภณั ฑท์ ขี่ ดั ตอ่ ความสงบเรยี บร้อยหรือศลี ธรรมอันดขี องประชาชน
2. ผลิตภัณฑท์ ี่กาหนดโดยพระราชกฤษฎีกา

Home

9

รายละเอยี ดคาขอรบั สทิ ธบิ ัตร
ออกแบบผลติ ภณั ฑ์ ( มาตรา 59 )

1. ภาพแสดงแบบผลติ ภณั ฑ์
2. ข้อความระบุผลิตภัณฑท์ ่จี ะใช้กับแบบผลิตภัณฑท์ ่ีขอรบั สทิ ธิบตั ร
3. ขอ้ ถือสิทธโิ ดยชัดแจ้ง
4. รายการอ่นื ตามทกี่ าหนดโดยกฎกระทรวง

Home

10

คาขอรบั สทิ ธบิ ตั รออกแบบผลติ ภัณฑ์ ( มาตรา 60 )

คาขอรับสทิ ธบิ ัตรแต่ละฉบับให้ใชก้ ับผลิตภัณฑอ์ ย่างเดียว

Home

11

ใครเปน็ เจา้ ของสิทธิ

Home

12

ใครเปน็ เจา้ ของสทิ ธิ

1.ผปู้ ระดษิ ฐเ์ ปน็ ผูม้ สี ทิ ธขิ อรับสทิ ธิบัตร และมสี ิทธิท่ีจะได้รับการระบุชื่อ
ว่าเป็นผปู้ ระดษิ ฐ์ในสิทธบิ ัตร ( มาตรา 10 วรรคแรก )

2.กรณีลูกจ้างเป็นผู้ประดิษฐ์ ไม่ว่าจะเป็นลูกจ้างในสัญญาจ้างแรงงาน
จ้างทาของ หรือหน่วยงานราชการ สิทธิย่อมตกเป็นของนายจ้างหรือ
ทางราชการ แต่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับบาเหน็จพิเศษจากนายจ้าง
( มาตรา 11 ) ( มาตรา 12 ) ( มาตรา 13 )

Home

13

ใครเป็นเจา้ ของสทิ ธิ

3. กรณีมีผู้ประดิษฐ์หลายคนทาการประดิษฐ์ร่วมกัน มีสิทธิขอรับสิทธิบัตรร่วมกัน
ได้ ถ้ามีผู้ประดิษฐ์ร่วมคนใดไม่ยอมร่วมขอรับสิทธิบัตร ผู้ประดิษฐ์คนอ่ืนสามารถ
ขอสิทธิบัตรในนามตนเองได้ โดยผู้ประดิษฐ์ร่วมที่ยังไม่ได้เข้าร่วมขอรับสิทธิบัตร
สามารถขอเข้ารว่ มรบั สิทธบิ ตั รเมื่อใดก็ได้ก่อนมกี ารออกสิทธบิ ตั ร ( มาตรา 15 )

4. กรณีท่ีมีผู้ประดิษฐ์อย่างเดียวกันหลายคนโดยไม่ได้ร่วมกัน ให้ถือว่าผู้ที่ขอรับ
สิทธิบตั รก่อนเป็นผมู้ ีสิทธิรับสิทธิบัตร แต่ถ้ายื่นคาขอในวันเดียวกัน ให้ตกลงกันว่า
จะให้มีสิทธิผู้เดียวหรือมีสิทธิร่วมกัน ถ้าตกลงกันไม่ได้ภายในเวลาท่ีอธิบดีกาหนด
ให้คู่กรณีนาคดีไปย่ืนต่อศาลภายในเวลา 90 วัน แต่ถ้าเกินกาหนดให้ถือว่าบุคคล
เหล่าน้นั ละท้งิ คาขอรบั สทิ ธิบตั ร ( มาตรา 16 )

Home

14

การโอนสทิ ธบิ ตั ร

สัญญาโอนสิทธิบัตร คือ สัญญาท่ีผู้โอนสิทธิได้ให้สิทธิแก่
ผู้รับโอนสิทธิ ได้แก่ สิทธิในการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับจดทะเบียน
สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์แล้ว โดยโอนสิทธิ ไม่เกินอายุความ
คุ้ ม ค ร อ ง 1 0 ปี นั บ จ า ก วั น ยื่ น จ ด ท ะ เ บี ย น แ ล ะ ต้ อ ง ช า ร ะ
ค่าธรรมเนียม รายปีให้ครบถ้วนเป็นปัจจุบัน ถ้ายังไม่ชาระ
คา่ ธรรมเนียมรายปจี ะดาเนนิ การโอนสิทธไิ ม่ได้

Home

15

การโอนสทิ ธิ

1.สิทธิขอรับสิทธิบัตรสามารถโอนและรับมรดกได้แต่ต้องทาเป็น
หนงั สือลงลายมือช่ือผโู้ อนและผรู้ ับโอน ( มาตรา 10 )

2.ผู้ทรงสิทธิบัตรจะอนุญาตให้ผู้ใดใช้สิทธิในสิทธิบัตรของตน หรือ
โอนสิทธิบัตรให้ผู้อื่นก็ได้ แต่ต้องทาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อ
พนกั งานเจ้าหน้าท่ี ( มาตรา 38 )( มาตรา 41 )

3.การรับโอนสิทธิบัตรทางมรดก ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ โดย
สามารถรับได้ 2 ทาง คือ ทางทายาทโดยธรรมและทางพินัยกรรม
( มาตรา 42 )

Home

16

คุณสมบตั ขิ องผปู้ ระดษิ ฐท์ จี่ ะ
ขอรับสทิ ธบิ ตั รได้ ( มาตรา 14 )

1.มีสัญชาติไทย หรือเป็นนติ บิ คุ คลที่มีสานักงานแหง่ ใหญ่ต้งั อยใู่ นประเทศไทย
2.มีสญั ชาติของประเทศท่เี ป็นภาคแี ห่งอนุสัญญา ( WTO / ข้อตกลงทริปส์ )
3.มีสัญชาติของประเทศท่ียินยอมให้บุคคลสัญชาติไทยหรือนิติบุคคลท่ีมี
สานักงานแหง่ ใหญ่ ต้ังอยใู่ นประเทศไทยขอรบั สิทธิบตั รในประเทศน้นั ได้
4.มีภูมิลาเนาหรืออยู่ในระหว่างการประกอบอุตสาหกรรมหรือพาณิชยกรรม
อย่างแท้จริง

Home

17

สทิ ธขิ องผู้ทรงสิทธบิ ตั ร

Home

18

สทิ ธขิ องผทู้ รงสทิ ธบิ ัตร

สทิ ธิของผทู้ รงสทิ ธิบตั รออกแบบผลติ ภณั ฑ์ ( มาตรา 63 )
ผู้ทรงสิทธิบัตรเท่าน้ันมีสิทธิใช้แบบผลิตภัณฑ์ ขาย หรือ

มีไวเ้ พอื่ ขาย หรอื เสนอขายหรอื นาเข้ามาในราชอาณาจักร
อายกุ ารคมุ้ ครองสทิ ธบิ ตั รการออกแบบผลติ ภณั ฑ์ ( มาตรา 62 )

สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์มีอายุการคุ้มครอง
10 ปี นับตัง้ แต่วนั ขอรบั สทิ ธิบัตรในราชอาณาจกั ร

Home

19

การละเมดิ สิทธบิ ัตร

Home

20

การละเมดิ สทิ ธบิ ตั ร

การละเมิดสิทธิบัตร คือ การท่ีบุคคลใดกระทาการใด ๆ
อันเป็นสิทธิแต่เพียงผู้เดียวของผู้ทรงสิทธิบัตรตามมาตรา 63
โดยไม่ได้รับอนุญาต เช่น การผลิตผลิตภัณฑ์ตามสิทธิบัตร การ
ใช้กรรมวิธีตามสิทธิบัตร หรือการใช้แบบผลิตภัณฑ์ตามสิทธิบัตร
โดยไมไ่ ดร้ ับอนุญาต

Home

21

ข้อยกเวน้ การละเมดิ สทิ ธิ

• การใช้แบบผลิตภัณฑ์เพือ่ ประโยชน์ในการศกึ ษาหรอื วจิ ยั
( มาตรา 63 )
• การกระทาทข่ี ดั ตอ่ มาตรา 63 ก่อนวันออกสิทธบิ ัตร
( มาตรา 62 ทวิ )

Home

22

บทลงโทษ

Home

23

ความผดิ และบทลงโทษ

▪ บุคคลใดกระทาอย่างใดอย่างหนึ่งตามมาตรา 36 หรือมาตรา 63 โดยไม่ได้
รับอนุญาตจากผู้ทรงสิทธิบัตร ต้องระวางโทษจาคุกไม่เกิน 2 ปีหรือปรับ
ไมเ่ กนิ 400,000 บาท หรอื ทัง้ จาทงั้ ปรบั ( มาตรา 85 )

▪ บุคคลใดย่ืนขอรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ หรือ
อนุสิทธิบัตร โดยการแสดงข้อความอันเป็นเท็จแก่พนักงานเจ้าหน้าท่ี เพ่ือ
ให้ได้ไปซึ่งสิทธิบัตรหรืออนุสิทธิบัตรต้องระวางโทษจาคุกไม่เกิน 6 เดือน
หรอื ปรบั ไม่เกนิ 5,000 บาท หรอื ทงั้ จาทงั้ ปรับ ( มาตรา 87 )

คดีละเมิดสิทธิบัตรไม่สามารถยอมความกันได้ ดังนั้น จึงไม่สามารถที่จะตกลง
ระงับคดีโดยจ่ายเงินเป็นค่าชดเชยความเสียหายเพื่อแลกกับการไม่ดาเนินคดี
ต่อได้

Home 24

ตัวอยา่ งแบบฟอร์ม

Home

25

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ : แบบ สปส.ผอ.สป.001-ก คาขอรบั สทิ ธบิ ตั รการออกแบบผลติ ภณั ฑ์

Home

26

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ : แบบ สปส.ผอ.สป.001-ก คาขอรบั สทิ ธบิ ตั รการออกแบบผลติ ภณั ฑ์
(ดา้ นหลงั )

Home

27

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ : แบบ สปส.ผอ.สป.001-ก(พ) คารบั รองเกยี่ วกบั สทิ ธขิ อรบั สทิ ธบิ ตั ร
หรอื อนสุ ทิ ธบิ ตั ร

Home

28

ตวั อยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.003-ก คาขอแกไ้ ขเพม่ิ เตมิ คาขอรบั สทิ ธบิ ตั ร หรืออนสุ ทิ ธบิ ตั ร

Home

29

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.007-ค คาคดั คา้ นการขอรบั สทิ ธบิ ตั ร

Home

30

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.007-ค คาคดั คา้ นการขอรบั สทิ ธบิ ตั ร
(ด้านหลงั )

Home

31

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.008-ก คาโตแ้ ยง้

Home

32

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.008-ก คาโตแ้ ยง้ (ดา้ นหลงั )

Home

33

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.010-ก คาขอชาระคา่ ธรรมเนยี มรายปคี ราวเดยี วตอ่ อายุ

Home

34

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.205-ก คาขอจดทะเบยี นการอนญุ าตใหใ้ ชส้ ทิ ธิ
ต: ามส.ทิ .ธบิ.20ตั5- ร หรอื อนสุ ทิ ธบิ ตั ร

Home

35

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.205-ก คาขอจดทะเบยี นการอนญุ าตใหใ้ ช้สทิ ธิ
ตามสทิ ธบิ ตั ร หรอื อนสุ ทิ ธบิ ตั ร (ด้านหลงั )

Home

36

ตวั อยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.206-ก คาขอจดทะเบยี นการโอนสทิ ธบิ ตั ร หรอื อนสุ ทิ ธบิ ตั ร
และการรบั โอนสทิ ธบิ ตั ร หรืออนสุ ทิ ธบิ ตั รโดยทางมรดก

Home

37

ตัวอยา่ งแบบฟอรม์ :แบบ สปส.ผอ.สป.206-ก คาขอจดทะเบยี นการโอนสทิ ธบิ ตั ร หรอื อนสุ ทิ ธบิ ตั ร
และการรบั โอนสทิ ธบิ ตั ร หรืออนสุ ทิ ธบิ ตั รโดยทางมรดก (ดา้ นหลัง)

Home

38

ตัวอยา่ งหนงั สอื สาคญั การจดทะเบยี นสทิ ธบิ ตั รการออกแบบผลติ ภณั ฑ์

Home

39

ตารางสทิ ธบิ ตั ร

Home

40

1 1.1 . . .001- -- -
. . .001- ( )
Home 1.2 () 5 250 -
. . .001-
1.3 . . .001- ( ) - -
1.3.1 () - -
() -
1.3.1.1 - 90
1.3.1.2 - 1.3
1.3.2 -
()
41

1.3.2.1 . . .003- 90 -
1.1 1.3
1.3.2.2 - 50
1,2 -
1.4. - 15 250 -
90 - 6
1.5. - -
1.5.1 . . .007- -
1.5.2 42
1.5.2.1 - -
1.5.2.1.1 -
1.5.2.2 . . .008-
Home

1.5.2.2.1 / . . .007- 90
1.5.2.2.1.1 . . .008-
1.5.2.2.1.2 -
-
1.6 ) -
-
1.7 - 90 -
1.7.1 - 90
( -
1.7.1.1 -
1.7.1.2 60
Home 15 500
--

43

1.7.2 ) - 90 - -
-
( - - 500 44
1.7.2.1 - --
- --
1.7.2.2 ) - --
) - 15 500
( 15 -
1.7.2.2.1

1.7.2.3

(
1.7.2.3.1

1.7.2.3.2

Home

2 . . .010-
2.1
1
2.2
60 500 60 (
2.3 650
)
5 5 950
6 1400 30
7 2000
8 2750 120
9 4
10 7500

Home

45

3 . . .205-
3.1
6
3.2 ()

3.3 . . .205-
3.4
6
3.5 ()

250
1

-
3

Home 46