ใบความรู้ เรื่อง ประเทศของเรา

ใบความรู้
เรื่อง ประเทศของเรา

( Our Country )
ชั้นประถมศึ
กษาปีที่ 6

ครูผู้สอน นางสาววรารัตน์ บางโรย

ใบความรู้
เรื่อง ประเทศของเรา




เครื่องมือทางภูมิศาสตร์
แผนที่ รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม




แผนที่ (Map)

แผนที่หมายถึง เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ขั้นพื้นฐานอย่างหนึ่ง โดยการย่อข้อมูลต่าง ๆ
ที่ปรากฏบนพื้นโลก ให้มีขนาดเล็กลงตามมาตราส่วน และแสดงข้อมูลดังกล่าว
ด้วยสัญลักษณ์ลงบนวัสดุต่าง ๆ เช่น กระดาษ ผ้า แผ่นพลาสติก ฯลฯ ข้อมูลที่แสดงใน
แผนที่ มี 2 ลักษณะ คือ
1) ข้อมูลด้านกายภาพ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติ เช่น แม่น้้า ภูเขา ชายฝั่ ง
ทะเล ฯลฯ
2) ข้อมูลด้านวัฒนธรรม เป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น ถนน เขื่อน ที่ว่าการอ้าเภอ
โรงเรียน ฯลฯ

ประเภทของแผนที่

แผนที่แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่
แผนที่อ้างอิง
แผนที่เฉพาะเรื่อง

แผนที่อ้างอิง

แผนที่อ้างอิง (general reference map)
เป็นแผนที่ที่ใช้เป็นหลักในการทำแผนที่ชนิด
อื่น ๆแผนที่อ้างอิงที่สำคัญ ได้แก่ แผนที่
ภูมิประเทศ คือ แผนที่ที่ใช้แสดงลักษณะ
ภูมิประเทศบนพื้นผิวโลก เช่น ที่ ราบ ที่ราบสูง
เนินเขา แม่น้้า เกาะ ถนน เมือง

แผนที่เฉพาะเรื่อง

แผนที่เฉพาะเรื่อง (thematic map) เป็นแผนที่
ที่แสดงลักษณะเฉพาะตามจุดมุ่งหมาย เช่น
แผนที่รัฐกิจ แผนที่ภูมิอากาศ แผนที่แสดงป่าไม้
แผนที่แสดงเส้นทางคมนาคม แผนที่แสดง
แหล่งทรัพยากรธรรมชาติ เป็นต้น

รูปถ่ายทางอากาศ (aerial photograph)



รูปถ่ายทางอากาศ หมายถึง รูปที่ถ่ายจากอากาศยาน เช่น เครื่องบิน บอลลูน โดรน มีทั้งรูปที่
ถ่ายลงมาในแนวดิ่งและแนวเฉียงกับพื้นผิวโลก ใช้แสดงข้อมูลที่มองจากที่สูง เพื่อให้เห็นความ
สัมพันธ์ของสิ่งต่าง ๆ อย่างชัดเจนตามความเป็นจริง

ที่พักอาศัย มีรูปร่างสี่เหลี่ยม
ขนาดต่าง ๆ เรียงกัน มีสีต่างกัน
ตามสีกระเบื้องและวัสดุ

ถนน มีลักษณะเป็นเส้นทางคดเคี้ยว
ไปตามพื้นที่

ป่าไม้ มีพื้นผิวหยาบ ขรุขระ ไม่เรียบ

ภาพจากดาวเทียม (Satellite Image)

ภาพจากดาวเทียม หมายถึง ภาพที่ได้จากการบันทึกด้วยดาวเทียม แล้วแปลข้อมูลและส่ง
สัญญาณมายังพื้นโลก ภาพที่ได้ครอบคลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง หรือถ่ายเน้นเฉพาะบางพื้นที่
ก็ได้ ภาพจากดาวเทียมมีความถูกต้อง แม่นยำ และเป็นปัจจุบัน

แหล่งน้ำทะเล
มีสีน้ำเงินและคดโค้งไปตามพื้นที่



แหล่งชุมชน
มีสีน้ำตาลอ่อน ลักษณะเป็นสิ่งก่อสร้างอยู่ในบริเวณ
เดียวกัน
พื้นที่ป่าไม้
มีสีเขียวและพื้นผิวไม่เรียบ

ข้อมูลทั่วไป

ประเทศไทยมีขนาดเนื้อที่ 513,115 ตารางกิโลเมตร
ตั้งอยู่ในทวีปเอเชีย มีรูปร่างคล้ายขวานโบราณ
ตอนกลางมีขนาดกว้าง ส่วนด้านล่างแคบและยาว

ที่ตั้งและอาณาเขตติดต่อ



ประเทศไทยตั้งอยู่ประมาณระหว่าง
ละติจูด 5-20 องศาเหนือ และระหว่าง
ลองจิจูด 97-105 องศา ตะวันออก




ทิศเหนือ ติดต่อกับประเทศพม่าและลาว มีทิวเขาแดนลาวและแม่น้ำโขงเป็นพรมแดนธรรมชาติ
ทิศตะวันออก ติดต่อกับประเทศลาวและกัมพูชา มีทิวเขาหลวงพระบาง พนมดงรัก และทิวเขา
บรรทัด และแม่น้ำโขงเป็นพรมแดนธรรมชาติ
ทิศตะวันตก ติดต่อกับประเทศพม่า มีทิวเขาถนนธงชัย ทิวเขาตะนาวศรี แม่น้ำสาละวิน แม่น้ำ
เมย และแม่น้ำปากจั่นเป็นพรมแดนธรรมชาติ
ทิศใต้ ติดต่อกับอ่าวไทยและประเทศมาเลเซีย มีแม่น้ำโกลก และทิวเขาสันกาลาคีรีเป็น
พรมแดนธรรมชาติ

ลักษณะภูมิประเทศ (topography) ประเทศไทยแบ่งภาคทางภูมิศาสตร์เป็น 6 ภาค



ภาคเหนือ
ภาคตะวันออก
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ภาคตะวันตก
ภาคกลาง
ภาคใต้

ภาคเหนือ (Northern)

แผนที่ลักษณะภูมิประเทศภาคเหนือ ภาคเหนือประกอบด้วย 9 จังหวัด
มีลักษณะภูมิประเทศแบบภูเขาสูงสลับกับหุบเขา
มีความสลับซับซ้อน และพื้นที่สูงซึ่งติดต่อกับเขต
ที่ราบลุ่มตอนกลางของประเทศ มีทิวเขาที่วางตัว
ยาวในแนวเหนือ-ใต้ ระหว่างทิวเขาจะมีหุบเขาและ
แอ่งที่ราบระหว่างภูเขา
ทิวเขาสำคัญ คือ ทิวเขาแดนลาว ทิวเขาถนนธงชัย
ทิวเขาผีปันน้ำ ทิวเขาหลวงพระบาง
แม่น้ำสำคัญ เช่น แม่น้ำปิง แม่น้ำวัง แม่น้ำยม
แม่น้ำน่าน แม่น้ำกก แม่น้ำปาย แม่น้ำยวม

ภาคกลาง (Central)

ภาคกลางประกอบด้วย 22 จังหวัด ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำ
แม่น้ำสำคัญไหลผ่านหลายสาย คือ แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำท่าจีน แม่น้ำป่าสัก และ
แม่น้ำบางปะกง และมีแนวเทือกเขาบริเวณขอบทางด้านทิศตะวันออกและตะวันตก

แผนที่ลักษณะภูมิประเทศภาคกลาง

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (Northeastern)

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือประกอบด้วย 20 จังหวัด ลักษณะภูมิประเทศ เป็นแอ่งที่ราบ
ทางตอนกลาง และยกตัวสูงขึ้นบริเวณขอบด้านทิศตะวันตกและทิศใต้ มีแอ่งที่ราบ 2
แอ่งใหญ่ ๆ คือ แอ่งโคราช และแอ่งสกลนคร
ทิวเขาสำคัญ คือ ทิวเขาเพชรบูรณ์ตะวันออก ทิวเขาดงพญาเย็น ทิวเขาสันกำแพง ทิว
เขาพนมดงรัก ทิวเขาภูพาน
แม่น้ำสำคัญ เช่น แม่น้ำมูล แม่น้ำชี แม่น้ำสงคราม

แผนที่ลักษณะภูมิประเทศภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ภาคตะวันออก (east)

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือประกอบด้วย 7จังหวัด
ลักษณะภูมิประเทศจะเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำทางตอนเหนือ
เป็นทิวเขาและที่ราบลูกฟูกทางตอนกลางและมีที่ราบ
ชายฝั่ งทะเลทางใต้ โดยมีแม่น้ำสายสั้น ๆ ไหลจาก
ทิศเหนือไปทางใต้ลงสู่อ่าวไทย ชายฝั่ งทะเลของเขตนี้
เป็นชายฝั่ งที่มีลักษณะเว้าแหว่งและเต็มไปด้วยเกาะ
ใหญ่น้อยเป็นเกาะที่ปกคลุมด้วยป่าไม้และหาดทราย
สวยงาม
ทิวเขาสำคัญ คือ ทิวเขาจันทบุรี ทิวเขาบรรทัด
แม่น้ำสำคัญ เช่น แม่น้ำปราจีนบุรี แม่น้ำบางปะกง
แม่น้ำระยอง แม่น้ำจันทบุรี

แผนที่ลักษณะภูมิประเทศภาคตะวันออก

ภาคตะวันตก (west)

ภาคตะวันตกประกอบด้วย 5 จังหวัด ลักษณะภูมิประเทศ เป็นทิวเขาที่ต่อเนื่องมาจากภาคเหนือ
เป็นแนวยาวจาก ทิศเหนือไปใต้ มีที่ราบลุ่มแม่น้ำและที่ราบชายฝั่ งทะเล
ทิวเขาสำคัญ คือ ทิวเขาถนนธงชัย ทิวเขาตะนาวศรี
แม่น้ำสำคัญ เช่น แม่น้ำแควใหญ่ แม่น้ำแควน้อย แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำเพชรบุรี แม่น้ำปราณบุรี

แผนที่ลักษณะภูมิประเทศภาคตะวันตก

ภาคใต้ (Southern)

ภาคใต้ประกอบไปด้วย 14 จังหวัด ลักษณะภูมิประเทศ เป็นคาบสมุทร มีทิวเขาเป็นแนวยาว
จากเหนือไปใต้ ขนาบด้วยที่ราบชายฝั่ งทะเลด้านอ่าวไทยและทะเลอันดามัน
ทิวเขาสำคัญ คือ ทิวเขาภูเก็ต ทิวเขานครศรีธรรมราช ทิวเขาสันกาลาคีรี
แม่น้ำสำคัญ เช่น แม่น้ำตาปี แม่น้ำชุมพร แม่น้ำปัตตานี แม่น้ำสายบุรี แม่น้ำโก-ลก

แผนที่ลักษณะภูมิประเทศภาคใต้

ลักษณะภูมิอากาศ




ประเทศไทย ตั้งอยู่ในเขตร้อนใกล้เส้นศูนย์สูตร ทำให้ภูมิอากาศของประเทศแบ่งออกเป็น 2 เขต



1. เขตแบบร้อนชื้นหรือภูมิอากาศแบบทุ่ง
หญ้าสะวันนา (Aw) พื้นที่ส่วนใหญ่ของ
ประเทศไทยมีภูมิอากาศแบบร้อนชื้นสลับแล้ง
หรือแบบทุ่งหญ้าสะวันนา คือ ภาคเหนือ ภาค
ตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันตก
บริเวณทางเหนือและทางตะวันตกของภาค
ตะวันออก ในเขตนี้จะมีฤดูฝน และฤดูแล้ง
สลับกันและจะแตกต่างกันอย่างเด่นชัด คือใน
ฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้จะมีฝนตกตลอด
ฤดู แต่ในฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือหรือ
ฤดูหนาวอากาศจะแห้งแล้ง

2. เขตภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน (Am) เป็นภูมิอากาศที่มีฝนตกชุก แต่จะมีอย่างน้อย
3 เดือนที่มีฝนตกน้อยกว่า 62 มิลลิเมตร (2.4 นิ้ว) พื้นที่ที่มีภูมิอากาศแบบนี้ ได้แก่บริเวณ
ภาคใต้ของประเทศไทย และภาคตะวันออก

ฤดูกาล ประเทศไทยโดยทั่ว ๆ ไปสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ฤดู ดังนี้

ช่วงที่ได้รับแสงจากดวงอาทิตย์มากที่สุด
พร้อมทั้งลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ
อ่อนกำลังลง ทำให้อากาศอบอ้าว

อุณหภูมิ
21 – 45 องศาเซลเซียส

= 126.7 มิลลิเมตร

ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดปกคลุม ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดปกคลุม
ทำให้อุณหภูมิลดลง อากาศหนาวเหน็บ อากาศ จะเริ่มชุ่มชื้นและฝนตก

อุณหภูมิ อุณหภูมิ
17 – 31 องศาเซลเซียส 24 – 33 องศาเซลเซียส

= 63.5 มิลลิเมตร = 126.7 มิลลิเมตร

ทรัพยากรป่าไม้




ป่าไม้จะกระจายอยู่ประเทศ มีลักษณะแตกต่างกันตามภูมิประเทศและภูมิอากาศ
มี 2 ประเภท ได้แก่

1.ป่าผลัดใบ ในฤดูฝนป่าประเภทนี้จะมองดูเขียวชอุ่มพอถึงฤดูแล้งต้นไม้ ส่วนใหญ่จะพากันผลัด
ใบทำให้ป่ามองดูโปร่งขึ้น และมักจะเกิดไฟป่าเผาไหม้ใบไม้และต้นไม้เล็กๆ พบได้ในทุกภูมิภาค แต่
ภาคใต้พบน้อยที่สุด
- ป่าเบญจพรรณ ไม้ที่พบ เช่น สัก แดง ประดู่ มะค่าโมง ชิงชัน ไผ่ไร่ ไผ่บง

- ป่าเต็งรัง ไม้ที่พบ เช่น พลวง เหียง เต็ง รัง แสมสาร ก่อ ปรง
2. ไม่ผลัดใบ ป่าประเภทนี้มองดูเขียวชอุ่มตลอดปีเนื่องจากต้นไม้แทบทั้งหมดที่ขึ้นอยู่เป็น
ประเภทที่ไม่ผลัดใบส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ภาคใต้ และบนภูเขาสูงที่มีความชุ่มชื้น เช่น อุทยานแห่งชาติ
ดอยอินทนนท์ เขาใหญ่ รามคำแหง ภูสอยดาว เป็นต้น
- ป่าดิบชื้น ไม้ที่พบ เช่น ยางนา ยางแดง
- ป่าดิบแล้ง ไม้ที่พบ เช่น ตะแบก ไม้ไผ่ป่า
- ป่าดิบเขา ไม้ที่พบ เช่น ก่อ กุหลาบแดง
- ป่าสน ไม้ที่พบ เช่น สนสองใบ สนสามใบ
- ป่าพรุ ไม้ที่พบ เช่น ตีนเป็ดพรุ หมากแดง
- ป่าชายเลน ไม้ที่พบ เช่น โกงกาง โปรง
- ป่าชายหาด ไม้ที่พบ เช่น สนทะเล หูกาง