รวมเล่ม หม่อนไหม 2_compressed_compressed

บทน�ำ

ผ้าไหมและภูมิปัญญาด้านหม่อนไหม นับเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญา
ของประเทศ และเปน็ มรดกทางวฒั นธรรมของชาตทิ ต่ี อ้ งมกี ารอนรุ กั ษแ์ ละสบื สาน ภมู ปิ ญั ญาการทอผา้
ไหมของแต่ละภูมภิ าค แตล่ ะท้องถิน่ ถือเปน็ ภมู ปิ ญั ญาทม่ี คี ณุ คา่ และมีเอกลักษณ์ แสดงออกถงึ มรดก
ทางวฒั นธรรม ประเพณีและวิถชี ีวิตของคนไทยทีม่ ีความเจริญรุ่งเรืองตงั้ แตค่ รง้ั ในอดีต

การอนุรักษ์สืบสานภูมิปัญญาต้องเกิดจากความร่วมมือร่วมใจจากชุมชนในท้องถ่ินและ
ผู้ท่ีเสียสละอุทิศตนเพ่ือการสืบสานภูมิปัญญาดังกล่าว กรมหม่อนไหมได้รับความอนุเคราะห์ร่วมมือ
ร่วมแรง ร่วมใจจากเกษตรกรผู้รู้ผู้มีความเช่ียวชาญช�านาญซึ่งเป็นปราชญ์หม่อนไหมในท้องถ่ิน
ในการถ่ายทอดความรู้ที่เป็นมรดกภูมิปัญญาเก่ียวกับหม่อนไหม ดังนั้นเพื่อเป็นการน้อมส�านึกใน
พระมหากรุณาธิคุณของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
ที่ทรงงานด้านหม่อนไหมด้วยพระวิริยะอุตสาหะมาตลอด ท�าให้เกษตรกรผู้ปลูกหม่อนเล้ียงไหม
และทอผ้าไหมได้มีอาชีพท่ีย่ังยืน และท�าให้ผ้าไหมไทยได้รับการยอมรับทั้งในประเทศและนานาชาติ
เน่อื งในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 88 พรรษา ปี 2563 กรมหม่อนไหมจึงได้ประกาศเกียรตคิ ณุ
ยกย่องเชิดชูเกียรติแก่ผู้ทรงภูมิปัญญาด้านหม่อนไหม ซ่ึงเป็นผู้มีคุณความดี มีความรู้ความสามารถ
และประสบการณเ์ ปน็ ปราชญ์หม่อนไหม จ�านวนทงั้ ส้ิน 88 ราย ใน 8 สาขา ไดแ้ ก่ การปลกู หมอ่ น
การเลี้ยงไหมหัตถกรรม การสาวไหมหัตถกรรมแบบพื้นบ้าน การฟอกย้อมสีเส้นไหม ลวดลายผ้า
การทอผา้ เคร่อื งมือและอปุ กรณ์การทอผ้า และสาขาอื่น ๆ ทเี่ ก่ยี วข้อง สนับสนุนใหม้ กี ารถ่ายทอด
องค์ความรู้ประสบการณ์และความสามารถสู่สังคม เพ่ือเป็นการอนุรักษ์และสืบสานองค์ความรู้
ภมู ปิ ัญญาดา้ นหมอ่ นไหมให้คงอยู่ตอ่ ไป

สำ�นักอนุรักษ์และตรวจสอบมาตรฐานหมอ่ นไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ส�รบญั หนา้

บทนา� 5
ปราชญห์ มอ่ นไหมสาขาการปลูกหมอ่ น 9
ปราชญห์ ม่อนไหมสาขาการเลยี้ งไหมหตั ถกรรม 23
ปราชญ์หมอ่ นไหมสาขาการสาวไหมหตั ถกรรมแบบพ้นื บ้าน 33
ปราชญ์หมอ่ นไหมสาขาการฟอกยอ้ มสีเส้นไหม 45
ปราชญห์ มอ่ นไหมสาขาลวดลายผ้า 65
ปราชญ์หมอ่ นไหมสาขาการทอผ้า 97
ปราชญห์ มอ่ นไหมสาขาเคร่อื งมือและอปุ กรณก์ ารทอผ้า 103
ปราชญ์หมอ่ นไหมสาขาอน่ื ๆ 109
คา� สงั่ กรมหม่อนไหม 110
คา� สั่งคณะกรรมการคัดเลือกปราชญ์หม่อนไหม 112
คณะผ้จู ดั ท�า

สำ�นักอนุรักษ์และตรวจสอบมาตรฐานหมอ่ นไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ส� � �ร น

5

ส�ำ นกั อนรุ กั ษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหมอ่ นไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

6

สาขาการปลกู หมอ่ น

การปลกู หม่อนเพ่อื เล้ียงไหม

ช่อื - นามสกุล : นายบุญถม พลบญุ

ท่อี ยู่ : บ้านหนองบวั แปะ หมทู่ ี่ 1

ตา� บลสร้างแช่ง อา� เภอยางสสี รุ าช

จังหวดั มหาสารคาม 44210

ความเชีย่ วชาญ มคี วามเชี่ยวชาญในการปลูกหมอ่ นใหไ้ ดผ้ ลผลิตสงู
สามารถเล้ยี งไหมได้ตลอดท้ังปี
มีการจัดการแปลงหม่อนตามหลกั
ด้านการปลกู หม่อนเล้ยี งไหมเป็นครไู หมอาสา
ปราชญ์ประจา� หน่วยงานกองอา� นวยการรกั ษาความม่นั คง
ภายในจังหวดั มหาสารคาม ด้านการส่งเสรมิ และพัฒนาอาชีพ
การปลกู หมอ่ นเลย้ี งไหมแบบครบวงจร
และเปน็ ของกรมหมอ่ นไหม
สามารถถ่ายทอดความร้ใู หแ้ กช่ มุ ชน
และผสู้ นใจทั่วไปได้

7

ส�ำ นักอนรุ ักษ์และตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการปลูกหมอ่ น

การปลกู หมอ่ นอินทรยี เ์ พอ่ื การแปรรปู

ช่อื - นามสกลุ : นางกาญจนา คูหากาญจน์

ทอ่ี ยู่ : ตา� บลเกาะสา� โรง
อ�าเภอเมืองกาญจนบรุ ี
จังหวดั กาญจนบรุ ี 71000
ความเช่ียวชาญ : มคี วามรู้ทางด้านการปลกู หมอ่ น
สา� หรับการแปรรูปเปน็ ชาใบหม่อน
จัดการแปลงหม่อนมาตร าน
มาตร านอนิ ทรีย์ สามารถถ่ายทอด
ความรใู้ หก้ ับคนในชมุ ชนได้ สรา้ งรายได้
และสรา้ งอาชีพใหก้ บั คนในชมุ ชน
รางวลั ทไ่ี ด้รบั : รางวัลชนะเลิศ ระดับ 5 ดาว

8

ส� � �ร ั รร

สำ�นักอนุรักษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

10

สาขาการเลี้ยงไหมหตั ถกรรม

การเล้ยี งไหมครบวงจร

ชือ่ - นามสกุล : นางเจยี ง ตองหวา้ น
ที่อยู่ : บา้ นนาซ�าแซง หมู่ท่ี 6

ต�าบลเขาหลวง อา� เภอวังสะพงุ
จังหวดั เลย 42130
ความเชย่ี วชาญ : มีองค์ความรดู้ ้านการปลูก
หมอ่ นเล้ยี งไหมทุกข้นั ตอน
ตง้ั แตเ่ ล้ยี งไหม ต่อพนั ธ์ไุ หม
สาวไหม จนถงึ ทอเป็นผนื ผา้
โดยเฉพาะการทอผ้าไหมมัดหม่ี เป็นวิทยากร
บรรยายขั้นตอนการทอผา้ ประจา� โครงการพฒั นาพ้นื ที่
เพ่อื เทดิ พระเกียรติ สมเด็จพระนางเจา้ สิรกิ ติ ์ิ
พระบรมราชนิ นี าถ ผาบ่าว ผาสาว

11

ส�ำ นกั อนุรักษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหมอ่ นไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการเลย้ี งไหมหตั ถกรรม

การเล้ยี งไหมครบวงจร

ช่ือ - นามสกลุ : นางนิกร แก้ววิสัย
ที่อยู่ : บ้านหนองกงุ หมู่ที่ 1

ตา� บลหนองกุงศรี อา� เภอโนนสะอาด
จังหวัดอุดรธานี 41240
ความเชย่ี วชาญ : มอี งค์ความร้ดู ้านการปลูก
หมอ่ นเล้ยี งไหมทุกข้ันตอน
ตง้ั แตเ่ ลย้ี งไหม ต่อพนั ธไุ์ หม สาวเส้นไหมได้มาตร าน
มกษ 8000 2555 ลอกกาว ยอ้ มสีทงั้ สีธรรมชาติ
และสีเคมี และทอผา้ ไหม

12

สาขาการเล้ยี งไหมหัตถกรรม

การเล้ียงไหมครบวงจร

ชือ่ - นามสกุล : นางสาวบัวไข เติมศลิ ป์
ที่อยู่ : บา้ นห้วยบง หมทู่ ี่ 4

ตา� บลหว้ ยบง อา� เภอเมอื ง
จงั หวัดชัยภมู ิ 36000

ความเชย่ี วชาญ : มอี งค์ความรู้ด้านการปลกู หม่อน
เลย้ี งไหม ตง้ั แต่ตอ่ พันธุ์ไหมไทยพนื้ บา้ น
จนสาวเปน็ เส้นไหม มี มี อื ด้านการสาวไหม
ผลติ เสน้ ไหมคณุ ภาพตามมาตร าน
มกษ 8000 2555 ไดร้ บั การคดั เลือกเป็นประธานกลมุ่
ปลูกหมอ่ นเล้ียงไหมตา� บลหว้ ยบง และเผยแพรค่ วามรู้
ดา้ นหมอ่ นไหมโดยผา่ นศูนยเ์ รยี นร้ภู มู ปิ ญั ญาหม่อนไหม
จนไดร้ บั รางวลั ศนู ยเ์ รยี นรดู้ เี ดน่ ดา้ นหมอ่ นไหม จงั หวดั ชยั ภมู ิ

รางวัลทไี่ ด้รับ : เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ประจ�าปี พ ศ 2560
สาขาการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม
รางวัลจากกระทรวงวฒั นธรรม วทิ ยากรดเี ดน่
ด้านการถา่ ยทอดการปลกู หม่อนเลี้ยงไหม
รางวัลจากกระทรวงอุตสาหกรรม ในเรื่องการท�ามาตร าน
มอก ดา้ นผ้าไหม

13

ส�ำ นกั อนุรกั ษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการเล้ยี งไหมหัตถกรรม

การเล้ยี งไหมครบวงจร

ชอ่ื - นามสกลุ : นายศภุ ชัย เขว้าชยั
ทีอ่ ยู่ : บา้ นเขวา้

หมทู่ ี่ 14 ต�าบลบ้านเขว้า
อ�าเภอบ้านเขว้า จงั หวดั ชัยภูมิ 36170
ความเชย่ี วชาญ : มอี งคค์ วามรู้ดา้ นการปลูกหมอ่ น
เลี้ยงไหมทีไ่ ดร้ บั การสืบทอด
จากบรรพบุรุษ ตง้ั แตต่ ่อพนั ธุ์ไหมไทย
พนื้ บ้านจนถงึ ทอผา้ เล้ยี งไหมและ
อนรุ กั ษ์ไหมพนั ธุ์ไทยพน้ื บ้าน สาวไหม
ดว้ ยวิธกี ารด้ังเดมิ ฟอกย้อมเส้นไหม
ดว้ ยวสั ดุธรรมชาติ มคี วามมุง่ มนั่ ที่จะอนุรกั ษ์
กระบวนการทา� ผ้าไหมมดั หม่ี แบบวถิ ีภูมิปัญญาด้ังเดมิ
มีศนู ย์เรยี นรภู้ ูมปิ ญั ญา ถา่ ยทอดความรู้ในการเลย้ี งไหม
การสาวไหม การย้อมสีเสน้ ไหม และ การทอผา้ ไหม
เป็นผู้คดิ ริเริ่มลายผ้าไหมมดั หม่ีให้กบั กลุ่มสตรีสหกรณ์
บ้านต้อน โดยเฉพาะผ้ามัดหม่ี ลายสายการบิน
รางวัลท่ีได้รบั : รางวลั ครูช่างศิลปหตั ถกรรม ปี 2562

โดยศูนย์สง่ เสริมศลิ ปาชพี ระหว่างประเทศ องค์การมหาชน

14

สาขาการเลย้ี งไหมหตั ถกรรม

การเลยี้ งไหมวัยอ่อน

ชื่อ - นามสกลุ : นางทองสอ พรมสมทุ ร์
ทอ่ี ยู่ : บา้ นปอแดง

หมูท่ ่ี 6 ตา� บลคึมชาด
อา� เภอหนองสองห้อง
จังหวดั ขอนแกน่ 40190

ความเชยี่ วชาญ มคี วามรู้ในการเลย้ี งไหมวยั อ่อน
ที่ได้รบั การสืบทอดจาก
บรรพบุรษุ กว่า 30 ปี
ปจั จุบันเลี้ยงไหมพนั ธุ์ไทยพืน้ บา้ น
และเพาะพนั ธจ์ุ �าหนา่ ยในชุมชน
และต่างอา� เภอ เป็นประธานกลมุ่ ปลกู
หมอ่ นเลยี้ งไหมบ้านปอแดง และ
ได้รับมาตร านเสน้ ไหมไทยพื้นบา้ นอีสาน
ตามมาตร านสิง่ บง่ ช้ที างภมู ิศาสตร์

15

สำ�นกั อนุรักษ์และตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการเลี้ยงไหมหัตถกรรม

การเลย้ี งไหมครบวงจร

ชือ่ - นามสกลุ : นางสงวน ทิพยล์ ม
ทอ่ี ยู่ : หมทู่ ี่ 3

ต�าบลหนองหว้า อา� เภอบัวลาย
จงั หวัดนครราชสีมา 30120
ความเชย่ี วชาญ : มคี วามสามารถในการ
เลี้ยงไหม การทอผ้า
การผลติ แผน่ ใยไหม
เป็นประธานกล่มุ และ
ผูน้ า� ในการปลกู หมอ่ นเลีย้ งไหม
มีการอนุรกั ษผ์ ้าลายโบราณของ
หม่บู า้ นคึมมะอุ สวนหมอ่ น
ผา้ ถอื ไหมลายโบราณ ลายปาโด
โดยทอผืนขนาดเล็กลง เพ่อื ให้เหมาะสม
กบั ราคาและการน�าไปใช้ ถ่ายทอดความรู้ให้แกน่ ักเรียน
บา้ นคึมมะอุ สวนหม่อน และความรู้เรือ่ งบัญชใี ห้แก่สมาชิก
ผูป้ ลกู หมอ่ นเลย้ี งไหม

16

สาขาการเล้ยี งไหมหตั ถกรรม

การเล้ยี งไหมวยั ออ่ น

ชื่อ - นามสกุล : นางศริษา นิลเลิศ
ทอี่ ยู่ : บ้านจอกเตย้ี

หม่ทู ่ี 13 ตา� บลหายโศก
อา� เภอพทุ ไธสง จงั หวัดบรุ รี มั ย์ 31120
ความเช่ยี วชาญ : มอี งค์ความรใู้ นการ
ปลกู หม่อนเล้ยี งไหม
การจดั การเลี้ยงไหมวยั อ่อน
เป็นประธานกลุม่ ผู้เลย้ี งไหมวยั อ่อน
ทีม่ ีสมาชกิ รบั ไหมวยั ออ่ น
เปน็ จา� นวนมาก เนื่องจากมกี ารจัดการเลี้ยงที่ดี
มีระบบตามหลกั วิชาการ เปน็
ตน้ แบบสาขาการปลกู หม่อนเลีย้ งไหม มคี วามรใู้ นการทอผา้
การยอ้ มสเี สน้ ไหม และการออกแบบลวดลายผ้าไหม
เปน็ ไหมอาสา และเปน็ วิทยากร
ถา่ ยทอดความรดู้ า้ นหมอ่ นไหม
รางวัลทไ่ี ดร้ ับ : รางวัลเกษตรกรดีเด่น สาขาการปลกู หมอ่ นเลี้ยงไหม
ระดับศนู ย์ ปี 2561 และ ปี 2562

17

สำ�นกั อนรุ ักษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการเลยี้ งไหมหตั ถกรรม

การเลีย้ งไหมครบวงจร

ชือ่ - นามสกลุ : นางรุจาภา เนียนไธสง

ท่อี ยู่ : บ้านหวั สะพาน
หมู่ท่ี 14 ต�าบลบา้ นยาง
อา� เภอพทุ ไธสง จงั หวัดบรุ ีรมั ย์ 31120
ความเช่ียวชาญ : มีองคค์ วามรใู้ นการจัดการดา้ นการปลกู หม่อนเล้ยี งไหม
การจัดการแปลงหม่อน การเลีย้ งไหม
การจัดการระบบของธนาคารหม่อนไหม
เปน็ ประธานสหกรณก์ ล่มุ ผปู้ ลกู หมอ่ นเลีย้ งไหม
บ้านหวั สะพานเป็น ต้นแบบสาขา
การปลกู หม่อนเลย้ี งไหม เปน็ หมอ่ นไหมอาสา
เป็นวทิ ยากรในการถ่ายทอดภมู ปิ ญั ญาในดา้ น
อาชพี การปลกู หม่อนเลีย้ งไหมครบวงจร
รางวลั ท่ไี ด้รบั : รางวลั เกษตรกรดเี ด่นแห่งชาติ
สาขาการปลูกหมอ่ นเลี้ยงไหม ปี 2558

18

สาขาการเล้ียงไหมหตั ถกรรม

การเลยี้ งไหมครบวงจร

ชื่อ - นามสกุล : นางเย็น แกว้ แลว้
ท่อี ยู่ : บ้านแกใหญ่

หมู่ท่ี 12 ต�าบลแกใหญ่
อา� เภอเมืองสรุ นิ ทร์
จังหวดั สรุ ินทร์ 32000
ความเชย่ี วชาญ : มคี วามรู้ความช�านาญในการเลีย้ งไหมหัตถกรรม
แบบครบวงจร สาวไหมแบบพ้นื บ้าน
การทอผ้าไหม เปน็ วทิ ยากรให้ความรู้
แก่กล่มุ เกษตรกร เยาวชน ประชาชนท่ัวไป
ในการอนุรกั ษก์ ารเลี้ยงไหมหตั ถกรรมครบวงจร
และงานศลิ ปาชีพอสี านใต้

19

ส�ำ นักอนรุ ักษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหมอ่ นไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการเล้ยี งไหมหัตถกรรม

การเลย้ี งไหมครบวงจร

ช่ือ - นามสกลุ : นางทองดี ศริ ิ

ทอี่ ยู่ : บา้ นปากล้วย
หมทู่ ่ี 12 ต�าบลนาสกั อา� เภอสวี
จังหวัดชุมพร 86130
ความเชีย่ วชาญ : มีองค์ความรดู้ ้าน
การจัดการแปลงหมอ่ น
การเลีย้ งไหม การสาวไหมตาม
มาตร าน มกษ 8000 2555
และการทอผา้ ไหมมดั หมี่ ซง่ึ มีประสบการณ์
มากกวา่ 40 ปี เปน็ และ
ไหมอาสาของกรมหมอ่ นไหม เปน็ วทิ ยากรถ่ายทอด
องค์ความรใู้ นด้านการเลย้ี งไหมและการสาวไหม
รางวัลทไ่ี ด้รับ : ไดร้ ับการคัดเลอื กเป็นเกษตรกรดเี ดน่
ระดับเขต ประจ�าปี 2559 และปี 2561

20

สาขาการเลย้ี งไหมหตั ถกรรม

การเลยี้ งไหมวยั ออ่ น

ช่อื - นามสกลุ : นางสมชัย ขอสบื
ท่อี ยู่ : บ้านสามขา

หมทู่ ่ี 6 ตา� บลเสยี ว
อ�าเภอโพธิ์ศรสี ุวรรณ
จังหวัดศรสี ะเกษ 33120
ความเชี่ยวชาญ : มอี งคค์ วามรู้ดา้ นการปลกู หมอ่ นเลยี้ งไหม
ท่ไี ดร้ บั การถา่ ยทอดภมู ิปญั ญาจาก บดิ า มารดา
เล้ียงไหมหตั ถกรรม มากว่า 30 ปี
และได้หนั มาผลิตไหมวัยออ่ นได้ 10 ปี
จา� หน่ายใหก้ ับเกษตรกรท่ัวไปทง้ั ในจังหวดั ศรสี ะเกษ
และจงั หวดั ใกลเ้ คยี ง โดดเดน่ ดา้ นการเลยี้ งไหมพนั ธไ์ุ ทยพน้ื บา้ น
และเชย่ี วชาญเรือ่ งการเล้ียงไหมโดยเฉพาะการเปดไหมแรกฟกั
จนถงึ การเล้ียงไหม วยั ออ่ น ดแู ลแนะนา� เกษตรกรในเรือ่ ง
การปองกนั การเกิดโรคในหนอนไหม การให้ใบหม่อน
การคดิ ตน้ ทนุ การเล้ียงไหม การใชป้ ระโยชน์อน่ื นอกจาก
การผลติ รังไหม และเสน้ ไหม

21

สำ�นกั อนุรกั ษ์และตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการเลี้ยงไหมหัตถกรรม

การเล้ยี งไหมครบวงจร

ช่ือ - นามสกลุ : นางทองค�า กาญจนะหงษ์
ท่อี ยู่ : บ้านโนนสามัคคี

หมูท่ ่ี 18 ต�าบลพรหมสวัสด์ิ
อ�าเภอพยหุ ์ จังหวัดศรีสะเกษ 33230
ความเช่ียวชาญ : มปี ระสบการณ์ดา้ นหมอ่ นไหมประมาณ 20 ปี
เป็นวิทยากร กอบรมการเลี้ยงไหมแบบครบวงจร
และทักษะอนื่ ๆ ดา้ นหมอ่ นไหม ให้แก่สมาชกิ
กล่มุ ทอผา้ ไหม เปน็ ผ้ผู ลติ ผ้าไหม
ตรานกยูงพระราชทานสีทอง และสีนา้� เงิน
รางวลั ทีไ่ ดร้ บั : รางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ 1 ระดับประเทศ

สิ่งประดิษ ์จากรงั ไหมประเภทความคิดสร้างสรรค์
ปี 2554 จากกรมหมอ่ นไหม
รางวัลรองชนะเลศิ อนั ดับท่ี 1 ระดบั เขต
เกษตรกรดีเด่นแหง่ ชาติ
สาขาอาชพี การปลกู หม่อนเล้ยี งไหม
ประจา� ปี พ ศ 2559

22

ส� � �รส� ั รร
บบ นบ�น

ส�ำ นกั อนุรักษ์และตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

24

สาขาการสาวไหมหตั ถกรรมแบบพนื้ บ้าน

ไหมน้อย

ชือ่ - นามสกุล : นางดาวเรอื ง ยอดสิมมา
ท่ีอยู่ : หมูท่ ี่ 23 บ้านสมพรรัตน์

ตา� บลหนองสะโน อ�าเภอบุณ รกิ
จงั หวดั อบุ ลราชธานี 34230
ความเชี่ยวชาญ : มอี งค์ความรแู้ ละความชา� นาญ
ในการสาวไหมหตั ถกรรมและ
การสาวไหมตามมาตร าน
มกษ 8000 2555 โดยถ่ายทอดความรู้ ทักษะ
ให้กับเยาวชนและผ้สู นใจทวั่ ไป
รางวลั ท่ีไดร้ ับ : รางวัลชนะเลศิ อนั ดับที่ 1 ประเภทไหมนอ้ ยสาวมอื

ระดับบุคคลทัว่ ไป ปี 2558
รางวลั ชนะเลิศ อนั ดบั ที่ 1 ระดับประเทศ
ประเภทไหมนอ้ ยสาวมือ ระดับบุคคลทวั่ ไป ปี 2554

25

สำ�นกั อนุรกั ษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการสาวไหมหัตถกรรมแบบพืน้ บ้าน

ไหมนอ้ ย

ช่ือ - นามสกลุ : นางนวลฉวี คชฤทธ์ิ

ท่ีอยู่ : บ้านโพธิ์ชยั พัฒนา
หมทู่ ่ี 20 ต�าบลสรา้ งคอ้ อ�าเภอภูพาน
จงั หวัดสกลนคร 47180
ความเช่ียวชาญ : มีองค์ความร้แู ละความสามารถด้านการปลูกหม่อนเล้ยี งไหม
การสาวเสน้ ไหมให้ได้เส้นทส่ี วยงามสม่�าเสมอ
สามารถนา� ไปท�าเป็นเสน้ พุ่งและเสน้ ยนื ได้
เปน็ ประธานกลุ่มผู้ปลกู หมอ่ นเล้ียงไหม
ประธานกลุม่ ผูผ้ ลิตเสน้ ไหมไทยสาวมือ มกษ 8000 2555
และเปน็ ประธานกลมุ่ ผู้ผลิตเสน้ ไหมไทยพนื้ บ้านอสี าน
ตามมาตร านส่งิ บง่ ช้ีทางภูมศิ าสตร์ บ้านโพธิช์ ยั พฒั นา
เป็นหม่อนไหมอาสา และ ดา้ นหมอ่ นไหม
สามารถถ่ายทอดองคค์ วามรใู้ ห้แก่ผอู้ ่ืนได้
รางวัลที่ได้รับ : รางวัลชนะเลิศ การแขง่ ขันสาวไหม ประเภทเสน้ ไหมนอ้ ย
สาวมอื ระดบั บุคคลทั่วไป ในงานตรานกยูงพระราชทาน
สืบสานต�านานไหมไทย ครง้ั ท่ี 14 ประจา� ปี 2562
รางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ 1 ระดับเขต
การประกวดเกษตรกรดีเดน่ แห่งชาติ
สาขาปลูกหม่อนเล้ยี งไหม ประจ�าปี 2562

26

สาขาการสาวไหมหัตถกรรมแบบพน้ื บา้ น

ไหมน้อย

ชอ่ื - นามสกลุ : นางละออง เขว้าชยั
ท่ีอยู่ หมู่ 4 ตา� บลบา้ นเขวา้

อ�าเภอบ้านเขว้า
จังหวัดชัยภมู ิ 36170
ความเชยี่ วชาญ : มอี งค์ความรู้และทกั ษะการสาวไหมภูมิปัญญาพน้ื บ้าน
โดยการใชว้ ัสดอุ ปุ กรณ์แบบพนื้ บ้านทสี่ บื ทอดมาตัง้ แต่บรรพบุรษุ
ใช้พวงสาวพืน้ บา้ นสาวไหมพนั ธ์ไุ ทยพน้ื บา้ นลงกระบงุ
สามารถควบคุมคณุ ภาพเสน้ ไหมเพือ่ ผลติ เป็นเสน้ พุ่ง
และเส้นยนื ไดด้ ี สามารถถา่ ยทอดความรู้ให้กบั เยาวชน
และบคุ คลทั่วไปทม่ี ีใจรักในอาชพี การเลย้ี งไหม การสาวไหม
การมัดหม่ี และการยอ้ มสธี รรมชาติ
โดยทบ่ี ้านเปน็ ศนู ย์เรยี นรภู้ มู ิปญั ญาดา้ นหม่อนไหม
รางวลั ท่ีไดร้ ับ : รางวัลชนะเลิศระดบั ตา่ งๆ ประเภทเสน้ ไหมนอ้ ยสาวมือ
ระดับบุคคลทั่วไป และประเภทเส้นไหมหลืบสาวมอื
โครงการประกวดเสน้ ไหม ผ้าไทยตรานกยูงพระราชทาน

27

สำ�นกั อนรุ ักษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการสาวไหมหัตถกรรมแบบพนื้ บา้ น
ชอ่ื - นามสกุล : นางคณู สทุ ธิอาคาร

ท่อี ยู่ : บ้านสวนสวรรค์
หมูท่ ่ี 3 ตา� บลบ้านใหม่ อ�าเภอสีชมพู
จังหวัดขอนแก่น 40220

ความเช่ียวชาญ : มคี วามสามารถ และภูมปิ ัญญาเกีย่ วกับหม่อนไหม
เปน็ ประธานกลมุ่ ทอผ้าไหม
บา้ นสวนสวรรค์ ผลติ เส้นไหมไทย
พื้นบา้ นอีสาน ตามมาตร านสิง่ บง่ ช้ีทางภูมิศาสตร์
และจดั จา� หน่ายสม่�าเสมอ
ผลิตเส้นไหมตเี กลยี วที่มมี าตร าน และรว่ มอนรุ กั ษ์
สืบสานภมู ปิ ัญญาเกี่ยวกับหมอ่ นไหม โดยการถ่ายทอด
วชิ าองค์ความรู้ให้แก่บคุ คลทัว่ ไป

รางวลั ที่ได้รบั : รางวัลชนะเลศิ 1 ประเภท เสน้ ไหมน้อยสาวมือ
ระดบั บคุ คลท่วั ไป ในงานตรานกยูงพระราชทาน
สืบสานต�านานไหมไทย ครั้งที่ 13 ประจ�าปี 2561

28

สาขาการสาวไหมหตั ถกรรมแบบพน้ื บา้ น

ไหมนอ้ ย

ชือ่ - นามสกุล : นางนสุ รา เรืองสวัสดิ์
ทอี่ ยู่ : บ้านหนองแคน

หมู่ 2 ต�าบลหนองแคน
อ�าเภอดงหลวง จังหวดั มุกดาหาร 49140
ความเชย่ี วชาญ : เป็นผู้มอี งค์ความรู้ และทกั ษะในการสาวไหม
ดว้ ยมอื แบบดง้ั เดมิ ไดเ้ ปน็ อยา่ งดี เสน้ ไหมสามารถทอเปน็ เสน้ ยนื ได้
และไดร้ ับใบรบั รองกระบวนการผลิตมาตร านส่ิงบ่งช้ี
ทางภูมศิ าสตร์ เส้นไหมไทยพ้นื บ้านอสี านในนามกลุ่มผู้ผลติ
เส้นไหม ต�าบลหนองแคน อา� เภอดงหลวง จังหวัดมกุ ดาหาร
และมคี วามพรอ้ มในการอนุรกั ษส์ ืบสานถา่ ยทอด
และเผยแพรภ่ มู ิปญั ญา
รางวลั ทไ่ี ดร้ บั : รางวัลชนะเลิศอนั ดบั 3

การประกวดและแข่งขันสาวไหม ระดบั ประเทศ ปี 2561
รางวลั ชนะเลิศอนั ดบั 1
การประกวดและแข่งขนั สาวไหม ระดบั ประเทศ ปี 2560

29

ส�ำ นกั อนรุ กั ษ์และตรวจสอบม�ตรฐ�นหมอ่ นไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการสาวไหมหตั ถกรรมแบบพืน้ บ้าน

ไหมน้อย

ชือ่ - นามสกลุ : นางอ่อนโยน มงุ่ สุข
ทอี่ ยู่ : บา้ นสระ หมทู่ ่ี 18

ตา� บลโคกยาง อ�าเภอปราสาท
จังหวดั สรุ ินทร์ 32140
ความเช่ียวชาญ : มีความรู้ ความสามารถ ในการเลีย้ งไหมพันธุไ์ ทยพนื้ บ้าน
และการสาวไหมหัตถกรรมมานานกว่า 40 ปี
และพฒั นาทักษะจนสามารถผลติ เสน้ ไหมสาวมือได้สม่า� เสมอ
ใช้ทา� เสน้ ยืนและเสน้ พุ่งจนไดร้ บั การรับรองมาตร าน
มกษ 8000 2555 และเส้นไหมไทยพ้นื บา้ นอีสาน
ตามมาตร านสงิ่ บง่ ชี้ทางภมู ศิ าสตร์
ทงั้ ยงั สามารถถ่ายทอดความรู้ดา้ นการเลย้ี งไหมไทยพืน้ าน
การสาวไหมหตั ถกรรมและการผลติ เส้นไหมหัตถกรรม
ท่ไี ดม้ าตร านอีกดว้ ย

30

สาขาการสาวไหมหัตถกรรมแบบพ้นื บ้าน

ไหมเปลอื ก

ชื่อ - นามสกลุ : นางใหล จันทสงิ ห์
ทอ่ี ยู่ : บ้านปากลว้ ย

หมทู่ ่ี 12 ต�าบลนาสัก อ�าเภอสวี
จงั หวัดชุมพร 86130
ความเชีย่ วชาญ : มีองค์ความรดู้ ้านการสาวไหมเปลือก
หรอื ไหมลืบทมี่ คี วามสวยงาม
และมคี ุณภาพดี ซงึ่ เป็นการสาวไหม
แบบลงกระบุง แบบพนื้ บา้ นผา่ นหนา้ ขา
ทเ่ี ป็นเทคนิคภมู ิปัญญาทส่ี บื ทอดจากบรรพบุรษุ
โดยสามารถถา่ ยทอดองค์ความร้กู ารสาวไหมเปลอื ก
ท่ีสืบทอดกนั มาใหแ้ กน่ กั เรียนหรอื ผ้ทู ี่สนใจได้

31

ส�ำ นักอนุรักษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการสาวไหมหัตถกรรมแบบพืน้ บา้ น

ไหมเปลือก

ชอื่ - นามสกุล : นางวเิ ชียร ชันษา
ท่ีอยู่ : บ้านสงยาง หมู่ที่ 11

ตา� บลกุง อ�าเภอศลิ าลาด
จังหวัดศรีสะเกษ 33160
ความเช่ียวชาญ : มีประสบการณใ์ นด้านการเลี้ยงไหม
การสาวไหม การฟอกย้อมสเี ส้นไหม
และการทอผ้าไหม ประมาณ 20 ปี
โดยได้รับความรูแ้ ละภูมปิ ัญญามาจากบรรพบรุ ุษ
ทถ่ี า่ ยทอดกนั มา อนุรกั ษ์และรักษาภมู ปิ ญั ญาแบบดง้ั เดมิ
ท�าดว้ ยมือทกุ ขัน้ ตอน และมีความพร้อมในการถา่ ยทอด
องค์ความรู้ด้านหม่อนไหมใหแ้ กผ่ สู้ นใจและสมาชิก
ในกลุม่ ศิลปาชพี
รางวัลทไี่ ดร้ บั : รางวัลรองชนะเลิศอันดบั 1 ผ้าไหมตรานกยงู พระราชทาน
สีน้�าเงนิ ประเภทผา้ มดั หม่ี สเี คมี ในงานตรานกยงู พระราชทาน
สืบสานต�านานไหมไทย ครั้งที่ 13 ประจ�าปี 2561

32

สาขาการฟอกยอ้ มสี
เสน้ ไหม

สำ�นกั อนุรกั ษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

34

สาขาการฟอกย้อมสีเส้นไหม

การยอ้ มครามแบบภูมปิ ัญญาดงั้ เดิม

ชือ่ - นามสกลุ : นางหนูสอน แสนอุบล
ทอี่ ยู่ : บ้านนายอ

หมู่ที่ 4 ต�าบลสรา้ งค้อ
อา� เภอภพู าน จงั หวดั สกลนคร 47180
ความเช่ยี วชาญ : มอี งคค์ วามรู้ในเรือ่ งการฟอกย้อมสเี สน้ ไหม
ท้งั สีเคมีและสธี รรมชาติท่ีหลากหลาย
โดยเฉพาะในเรือ่ งของการฟอกย้อมเสน้ ไหม
ดว้ ยครามซงึ่ เปน็ ภมู ปิ ัญญาดง้ั เดิม
นอกจากน้ียังมคี วามร้คู วามช�านาญในเร่ือง
การปลกู หม่อนเลีย้ งไหม การสาวไหมดว้ ยมอื
ไมว่ า่ จะเป็นการสาวไหมลบื ไหมนอ้ ย ไหมสาวเลย
สาวไหมปัก และมอี งคค์ วามรใู้ นเรือ่ งการทอผ้าไหม
และการมดั หมี่ลวดลายต่างๆ ไดร้ บั แตง่ ตัง้
ให้เป็นครูสอนสาวไหมในโครงการศิลปาชพี
บ้านบอ่ เดอื นห้า

35

สำ�นกั อนรุ กั ษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหมอ่ นไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการฟอกยอ้ มสเี สน้ ไหม

การย้อมครามแบบภูมิปญั ญาด้งั เดมิ

ช่ือ - นามสกลุ : นายสรุ โชติ ตามเจรญิ
ท่อี ยู่ : บา้ นนาตงั

หม่ทู ่ี 4 ต�าบลเขวาสินรินทร์
อา� เภอเขวาสนิ รินทร์ จังหวดั สุรินทร์ 32000
ความเช่ียวชาญ : มีความสามารถดา้ นการย้อมสเี สน้ ไหม
ดว้ ยวัสดธุ รรมชาติ โดยเฉพาะยอ้ มคราม
ผลติ ไหมมัดหม่ีโ ลโบราณสธี รรมชาติ
มดั หมี่ประยุกต์ สืบสานอนรุ กั ษ์
การผลติ ไหมมดั หมล่ี ายโบราณของจังหวดั สุรินทร์
รางวัลทีไ่ ดร้ บั : รางวลั นาคราช

รางวัลครศู ิลปของแผน่ ดนิ
รางวัลเพชรพานิชย์

36

สาขาการฟอกยอ้ มสีเส้นไหม

การย้อมสเี ส้นไหมด้วยวัสดุธรรมชาติ

ช่ือ - นามสกุล : นางมาลา วรรณพงศ์
ที่อยู่ : บ้านเสีย้ วน้อย

หมู่ที่ 1 ตา� บลบา้ นเล่า
อ�าเภอเมอื งชยั ภูมิ
จงั หวดั ชยั ภมู ิ 36000
ความเชีย่ วชาญ : มคี วามรู้ความช�านาญดา้ นการฟอกย้อมสเี ส้นไหม
ดว้ ยวัสดธุ รรมชาติ เปน็ ปราชญ์ชาวบ้าน
ด้านหม่อนไหมและปราชญจ์ งั หวดั ดา้ นหมอ่ นไหมปี 2552
รว่ มเป็นวิทยากร กับศูนยห์ มอ่ นไหมเฉลมิ พระเกียรติ
ชยั ภูมิ ด้านการฟอกยอ้ มสไี หม และการท�าลวดลายผา้ ไหม
รางวัลท่ไี ด้รบั : รางวลั รองชนะเลศิ อนั ดับ 2 การประกวดผา้ ไหมมดั หมี่

ลายโบราณจงั หวัดชยั ภมู ิ ปี 2554
รางวัลชนะเลิศการประกวดผ้าไหมลายเอกลักษณ์
จงั หวดั ชัยภูมิ ประจา� ปี 2553 กลมุ่ จังหวดั
ภาคตะวันออกเฉยี งเหนือตอนล่าง 1
รางวลั พระราชทานการประกวดผ้าไหมชนดิ นกยงู สีเงิน
ประเภทผ้าไหมมัดหม่ี 2 ตะกอ ยอ้ มสเี คมี
ในงานตรานกยูงพระราชทาน สบื สานตา� นานไหมไทย
ครงั้ ท่ี 2 ประจา� ปี 2551

37

สำ�นกั อนรุ ักษ์และตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการฟอกยอ้ มสีเสน้ ไหม

การยอ้ มสเี สน้ ไหมด้วยวสั ดุธรรมชาติ

ชื่อ - นามสกลุ : นางสาวอนญั ญา เคา้ โนนกอก
ท่อี ยู่ : บา้ นหนองหอย

หมู่ท่ี 13 ต�าบลหนองบัวแดง
อ�าเภอหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ 36210
ความเชีย่ วชาญ : มคี วามร้คู วามชา� นาญ
ดา้ นการฟอกย้อมสีเส้นไหม
ดว้ ยวัสดุธรรมชาติ การผลติ ผา้ ไหม
และ ายยอ้ มสีธรรมชาติ ได้รับมาตร าน
ผลติ ภณั ช์ มุ ชนกบั ผา้ มัดหมี่ ชนดิ เสน้ ใยธรรมชาติ
เสน้ ไหมแท้ มีพ้ืนทเ่ี ปน็ แหล่งเรยี นร้กู ารย้อมสธี รรมชาติ
และสามารถถ่ายทอดความรู้และภมู ิปัญญา
ทีม่ ีให้กบั เกษตรกรทีม่ ีความสนใจ
ตลอดจนนกั เรียน นกั ศึกษา
รางวัลทไ่ี ดร้ ับ ได้รับคา� รับรองการผลติ ทีเ่ ปน็ มติ รกับส่ิงแวดล้อม
ประเภท การผลติ ส่ิงทอขนาดเลก็ ระดบั ดี
จากกรมสง่ เสริมคุณภาพ สงิ่ แวดลอ้ ม
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ ม ปี 2551
และ ปี 2556

38

สาขาการฟอกยอ้ มสเี ส้นไหม

การยอ้ มสเี สน้ ไหมดว้ ยวสั ดธุ รรมชาติ

ชอื่ - นามสกลุ : นางส�าหรับ งานไว
ที่อยู่ : บา้ นภู

หมทู่ ่ี 2 ตา� บลบา้ นเปา
อ�าเภอหนองสงู
จงั หวัดมุกดาหาร 49160
ความเชย่ี วชาญ : มอี งค์ความรแู้ ละความสามารถในการยอ้ มสธี รรมชาติ และ
หมักโคลน ไดร้ บั การคัดเลอื กใหเ้ ปน็ ครชู า่ ง
ในด้านการย้อมสธี รรมชาติ ผ้าไหมมัดหมย่ี ้อมสธี รรมชาติ
ไดร้ บั มาตร านสง่ิ บง่ ชีท้ างภูมิศาสตร์ ผ้าหมกั โคลนหนองสงู
ไดร้ บั การรบั รองมาตร านผลิตภณั ์ผ้าไหม
ตรานกยูงพระราชทาน ชนิด
สามารถนา� องคค์ วามรูถ้ ่ายทอดให้กบั เยาวชน
และผู้สนใจท่ัวไป
รางวลั ทไ่ี ด้รบั : ผ้าไหมมดั หมี่ยอ้ มสีธรรมชาติ

ไดร้ ับรางวลั ชนะเลิศ อันดบั 1 ในงานกาชาด
และของดี จังหวดั มุกดาหาร
ตง้ั แตป่ ี 2559 2561
ผ้าไหมมดั หมยี่ อ้ มสีธรรมชาติ
ได้รับการคดั สรรเป็น 5 ดาว
ประเภทผ้าและเคร่อื งแต่งกาย

39

สำ�นักอนุรกั ษ์และตรวจสอบม�ตรฐ�นหมอ่ นไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการฟอกย้อมสเี ส้นไหม

การยอ้ มสีเสน้ ไหมด้วยวัสดุธรรมชาติ

ชอ่ื - นามสกลุ : นางชศู รี คะเรียงรมั ย์
ทีอ่ ยู่ : หมูท่ ่ี 1

ต�าบลหลุ่งประดู่ อ�าเภอหว้ ยแถลง
จังหวดั นครราชสีมา 30240
ความเช่ียวชาญ : มีความรู้ความสามารถ
ดา้ นการฟอกย้อมสีธรรมชาติ
และยอ้ มสธี รรมชาติแบบผสมสี
โดยการเลอื กวัตถุดบิ มาต้มสกดั
และน�าน�้าสีมาผสมเพ่ือการยอ้ ม
ให้เฉดสที ่มี ากขนึ้ สามารถผสมผสานสีธรรมชาติ
เพื่อใชย้ ้อมไดม้ ากกว่า 30 ชนดิ สี
สามารถถา่ ยทอดความรู้ใหก้ ับสมาชิกในชุมชน
และเยาวชนในโรงเรยี นมามากกวา่ 20 ปี
เปน็ ประธานกลมุ่ ทอผา้ ไหมสธี รรมชาติบา้ นหลงุ่ ประดู่ หมู่ 1
และประธานเครือขา่ ยกล่มุ ทอผา้ หางกระรอก
จังหวัดนครราชสมี า
รางวัลทไ่ี ด้รบั รางวัลพระราชทาน สมเดจ็ พระนางเจา้ สิริกิต์ิ พระบรมราชนิ ีนาถ
พระบรมราชชนนพี ันปหี ลวง รางวัลท่ี 1 จากการประกวดผา้ ไหม
40 หางกระรอก ประจา� ปี 2560 โดยมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ

สาขาการฟอกย้อมสีเสน้ ไหม

การย้อมสีเสน้ ไหมด้วยวัสดธุ รรมชาติ

ช่อื - นามสกลุ : นางสาวลกั ษมี สนิทกลาง
ทอ่ี ยู่ : หมู่ 8 ตา� บลเมืองปัก

อา� เภอปกั ธงชยั
จังหวดั นครราชสีมา 30150
ความเช่ยี วชาญ : มคี วามรคู้ วามชา� นาญในการย้อมสธี รรมชาติ
ได้หลากหลายโทนสี ผา้ ไหมที่ยอ้ มมีความเงางาม
และสสี ันสวยงาม ได้รบั การรบั รองมาตร านการผลติ
เป็นมิตรตอ่ ส่งิ แวดลอ้ ม และไดร้ ับรองมาตร าน
ผลิตภณั ผ์ ้าไหมไทย ตรานกยูงพระราชทาน
และยังเคยไดร้ ับการคดั เลือกให้เปน็ ผา้ ไหม
ทใ่ี ช้ผลติ สแตมปผา้ ไหมแห่งแรกของโลก
นอกจากนยี้ งั เปน็ วิทยากรถ่ายทอดความรู้
ใหก้ ลมุ่ แม่บา้ น เยาวชน และนักศกึ ษา
รางวัลทีไ่ ดร้ บั : ผา้ ไหมพน้ื เรยี บ ย้อมสธี รรมชาติ สแี ดงมะเหมยี่ ว

รางวัลผา้ ทอมือดีเด่นในงานศลิ ปาชพี ประทปี ไทย
กา้ วไกลด้วยพระบารมี ประจา� ปี 2562
ผ้าไหมพนื้ ลายสาย น ย้อมครั่ง รางวัลชนะเลศิ
ในงานผ้าไหมของดีโคราช ปี 2563

41

สำ�นักอนรุ ักษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการฟอกยอ้ มสีเสน้ ไหม

การยอ้ มสีเส้นไหมดว้ ยวสั ดุธรรมชาติ

ชอ่ื - นามสกลุ : นางเมือง โยยรมั ย์
ท่ีอยู่ : บ้านตาลอง

หมู่ท่ี 7 ต�าบลทงุ่ วงั อ�าเภอสตึก
จงั หวดั บุรรี ัมย์ 31150
ความเชยี่ วชาญ : มีความรใู้ นการฟอกย้อมสีเส้นไหมจากบรรพบุรษุ
รวมถงึ การออกแบบลวดลาย
จากการผสมสีธรรมชาตเิ พอ่ื ใช้
ย้อมเส้นไหม เป็นประธานกลุ่มทอผา้ ไหม
บ้านตาลอง ผลิตผ้าไหมคุณภาพไดร้ ับการรบั รอง
เครอื่ งหมายตรานกยูงพระราชทาน
เปน็ ผู้นา� ในการทอผ้าไหม โดยใชเ้ สน้ ไหม
ทย่ี ้อมจากวสั ดุธรรมชาติ และมเี อกลักษณ์เฉพาะกลุ่ม
เป็น ต้นแบบ สาขาการทอผา้ ไหม
ดว้ ยวัสดธุ รรมชาติ และสามารถถา่ ยทอดองคว์ ามรู้
แกน่ กั เรยี นและผู้ท่ีสนใจ

42

สาขาการฟอกยอ้ มสเี ส้นไหม

การลอกกาวด้วยวสั ดุธรรมชาติ

ช่อื - นามสกลุ : นางโยธกา บญุ มาก
ที่อยู่ : บ้านพญาราม

หมทู่ ี่ 9 ต�าบลเพ้ียราม
อา� เภอเมอื งสุรินทร์
จงั หวดั สรุ นิ ทร์ 32000
ความเช่ยี วชาญ : มีองค์ความรใู้ นการลอกกาวไหมแบบโบราณ
ด้วยวัสดุธรรมชาติ ทไี่ ด้รบั การสบื ทอด
จากมารดาและผูเ้ ฒ่าผูแ้ ก่จากรุ่นส่รู ุ่น
โดยใชน้ า้� ดา่ งจากวสั ดจุ ากธรรมชาติ
ริเร่มิ การรวมกลมุ่ จัดตง้ั กลุม่ แมบ่ า้ นเกษตรกร
ปลกู หม่อนเลย้ี งไหมบา้ นพญาราม
ปลกู หม่อนเลี้ยงไหม สาวไหม ฟอกย้อมสีเสน้ ไหม
และทอผ้าไหมโดยยังคงรักษาภมู ปิ ญั ญาแบบดงั้ เดมิ
รวมทัง้ พฒั นาต่อยอด สรา้ งมูลค่าเพิ่ม
รวมท้งั พัฒนาพื้นที่
เพื่อเป็นแหล่งเรยี นรู้เชงิ เกษตรดา้ นหมอ่ นไหม
รางวลั ทีไ่ ด้รบั : เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ
สาขาอาชพี ปลูกหมอ่ นเลย้ี งไหม ประจา� ปี 2562

43

ส�ำ นักอนรุ กั ษ์และตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาการฟอกยอ้ มสเี ส้นไหม

การย้อมสเี ส้นไหมดว้ ยวัสดธุ รรมชาติ

ช่ือ - นามสกลุ : นายนทิ ศั น์ จันทร
ทอ่ี ยู่ : หม่ทู ี่ 14

ต�าบลทพั หลวง อา� เภอบา้ นไร่
จงั หวดั อทุ ัยธานี 61140
ความเชีย่ วชาญ : มีองค์ความรู้ดา้ นการยอ้ มสีเส้นไหม
โดยเฉพาะการย้อมสีด้วยคราม
การหมักโคลนดว้ ยสธี รรมชาติ
เช่น คราม มะกรูด และผสมสธี รรมชาติ
ไดส้ ีสันใหม่ๆ สวยงาม เปน็ วิทยากรถา่ ยทอดความรู้
ด้านการยอ้ มสีเส้นไหม เส้น าย ดว้ ยสีธรรมชาติ
เทคนิคใหม่ๆ และการทอผา้ ให้กับเกษตรกร
และผู้สนใจ และเปน็ วิทยากรประจ�าประเภท
การยอ้ มสีธรรมชาติ และการใชเ้ คร่อื งมือของ
ศูนยว์ จิ ัยพฒั นาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ส่ิงทอพนื้ บ้านของมหาวทิ ยาลัยเชียงใหม่
ประเภทผา้ ายแกมไหม
รางวัลทไ่ี ดร้ ับ ปี 2561 ไดร้ ับรางวัลทายาทหตั ถศิลปของศลิ ปาชพี

44

สาขาลวดลายผา้

สำ�นกั อนุรกั ษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหม่อนไหม
กรมหม่อนไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

46

สาขาลวดลายผา้

การถอดลาย เกบ็ เขา จก ยก ขดิ

ช่อื - นามสกลุ : นางนุสรา เตยี งเกตุ
ท่ีอยู่ : หมู่ท่ี 7

ต�าบลท่าผา อ�าเภอแม่แจม่
จังหวดั เชยี งใหม่ 50270
ความเชี่ยวชาญ : เป็นนักออกแบบดา้ นสง่ิ ทอ ชา่ งทอ
และอนุรักษ์ศลิ ปวัฒนธรรม
ภูมปิ ัญญาพ้นื ถนิ่ โดยเฉพาะเรอื่ งของผา้ ตนี จก
ในพื้นท่ีอ�าเภอแมแ่ จม่ จงั หวัดเชียงใหม่
เขยี นหนงั สือลายจกแมแ่ จ่ม และหนงั สือหอ้ งเรียนทอผา้
เป็นวิทยากรให้กบั หน่วยงานและสถาบันการศึกษา
และเปน็ ครโู รงเรยี นสืบสานภมู ปิ ัญญาลา้ นนา
เปดบา้ นเป็นศูนยเ์ รียนรู้ภูมปิ ญั ญาการย้อมห้อม
มะกาย มะดะ เป็นผูส้ ง่ เสริมการสวมใส่เสอื้ ผา้ พื้นเมือง

47

ส�ำ นกั อนุรักษแ์ ละตรวจสอบม�ตรฐ�นหมอ่ นไหม
กรมหมอ่ นไหม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

สาขาลวดลายผา้

การถอดลาย เกบ็ เขา จก ยก ขิด

ช่ือ - นามสกุล : นางสาวบญุ สม พลิ ึกเรอื งเดช
ทอ่ี ยู่ : บา้ นสระยายชี หม่ทู ี่ 6

ตา� บลเนินปอ อ�าเภอสามง่าม
จังหวัดพจิ ติ ร 66140
ความเชี่ยวชาญ : มีความรแู้ ละความเชีย่ วชาญในการทอผา้ ซ่นิ ตนี จกลาวครง่ั
ที่ได้รับการสืบทอดจากครอบครัวมาตง้ั แตย่ งั เดก็
ตัง้ แตข่ ้ันตอนเตรยี มเส้นไหมเสน้ ดา้ ย การคน้ เครอื
การเข้าฟม การเก็บเขา การเกบ็ ลาย
การทอผา้ ท้ังแบบจก ยก ขดิ และการทอผ้ามัดหม่ี
มีความสามารถในการถอดลวดลาย
การใช้สกี บั ลวดลายต่างๆ อย่างเหมาะสม
เปน็ วิทยากรถ่ายทอดความรกู้ ารทอผ้าซ่นิ ตนี จกลาวครง่ั
บ้านสระยายชี จังหวดั พจิ ิตร

48

สาขาลวดลายผ้า

การถอดลาย เกบ็ เขา จก ยก ขิด

ชอ่ื - นามสกุล : นายอภิชาติ พลบวั ไข
ท่ีอยู่ : หมทู่ ี่ 18

ต�าบลหนองนาคา�
อา� เภอเมือง จังหวดั อุดรธานี 41000
ความเชย่ี วชาญ : มคี วามรู้ความช�านาญในการทอผ้าไหมขดิ
การออกแบบลวดลาย และการเก็บตะกอ
ค้นพบวธิ กี ารย้อมผ้าดว้ ยบวั แดง
ที่เป็นเอกลักษณ์ทส่ี า� คญั ของชมุ ชน
โดยการนา� เอาสายบัวแดงและกลบี บัวแดงมาย้อมสีเส้นไหม
เป็นผู้ต้งั ศนู ย์การเรยี นรกู้ ารทอผ้าขดิ ไหมดอกบัวแดง
เพอื่ ถา่ ยทอดความรู้ด้านการทอผา้ ใหก้ บั ประชาชนทส่ี นใจ
หนว่ ยงานและสถานศึกษาต่างๆ
รางวัลทไ่ี ดร้ บั : รางวัลปราชญช์ าวบ้าน ประจา� ปี 2558

รางวลั ศิลปนโอทอป ประจา� ปี 2560
รางวลั
การสรา้ งนวัตกรรมชมุ ชนระดับประเทศ
โดยกรมพฒั นาชมุ ชน กระทรวงมหาดไทย ลายนาครา่ ย
รางวลั ชนะเลศิ อันดบั 1 การประกวดผา้ ไหมตรานกยูง
พระราชทาน กรมหม่อนไหม ลายนาคเชยี งรวง
รางวัลรองชนะเลศิ อนั ดบั 2 ผา้ ไหมตรานกยงู พระราชทาน
ผ้าไหมเทคนคิ ผสม

49