ระบบอัดอากาศ ปั้มน้ำและพัดลม

ตอนที่ 4 บทที่ 1 ระบบอดั อากาศ ปม น้าํ และพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผรู ับผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

การไหลภายในพัดลมท้งั หมดจะมีลกั ษณะคลา ยกัน โดยความสมั พันธร ะหวา งเสน ผา นศนู ยกลาง D
ความเรว็ รอบ n กบั อัตราไหล ความดนั และกาํ ลงั ขับเพลาจะคาํ นวณไดจ ากสูตรตอ ไปน้ี เรยี กวา กฎความคลาย

V1 = n1 ⎜⎝⎜⎛ D1 ⎞⎠⎟⎟3
V2 n2 D2

P1 ⎛⎝⎜⎜ n1 ⎟⎠⎞⎟ 2 ⎝⎜⎜⎛ D1 ⎟⎟⎠⎞2
P2 n2 D2
=

W1 ⎛⎜⎝⎜ n1 ⎞⎠⎟⎟ 3 ⎜⎛⎜⎝ D1 ⎟⎠⎞⎟5
W2 n2 D2
=

1.3.8 การควบคุมพัดลม
ระบบปรับอัตราการไหลของพัดลมใหเหมาะสมกับภาระการใชงาน เรียกวา ระบบปริมาตรอากาศแปรผัน
(VAV : Variable Air Volume)
วธิ ีการควบคมุ อัตราการไหลแปรผนั
1. การควบคุมแดมเปอรข าออก-วาลวขาเขา
2. การควบคมุ ความเร็วรอบ
3. การควบคุม Rotor blade
4. การควบคุม Stationary blade
5. การควบคมุ จํานวนเครอื่ ง (กรณีทีเ่ ดินเครือ่ งขนานหรอื อนกุ รม)
6. การควบคมุ บายพาส

อัตราสวน ํกาลังขับเพลา (%) (1) การควบคมุ แดมเปอรขาออก-วาลวขาออก
(2) การควบคมุ ความเร็วรอบ
(3) การควบคุม Rotor blade (Variable pitch, Axial flow)
(4) การควบคุม Stationary blade (Inlet vane, Centrifugal)
(5) การควบคุมจาํ นวนเคร่ืองรว มกับขอ (1) และ (4)
(6) การควบคุมบายพาส
(7) การควบคมุ Guide vane (Axial flow)

อัตราสวนอตั ราการไหล (%)
รูปท่ี 1.64 คณุ ลกั ษณะการควบคมุ อตั ราไหล

1-51

ตอนที่ 4 บทที่ 1 ระบบอดั อากาศ ปม นา้ํ และพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผูร บั ผิดชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

1.3.9 ประสทิ ธิภาพของพัดลม

กาํ ลังขบั เคลอ่ื นตามทฤษฎีของพัดลม สามารถหาไดดวยวิธีการคิดเชนเดียวกับปม เม่ือ Q คือปริมาณอากาศ
[m3/min] v คือความเร็วลม [m/s] ρ คือความหนาแนนของอากาศ [kg/m3] H คือความดันลม [Pa] η คือ
ประสทิ ธิภาพเชงิ กล [%] α คอื tolerance Pm กาํ ลังขาออกมอเตอรตอ งมี จะหาคาไดจ ากสูตรตอไปนี้

Pm = ρQv2 ⋅ 100 (1 + α) ×10−3 = QH ⋅ 100 (1+ α) [kW] (1.19)
120 η 60000 η

1.3.10 แนวทางการอนุรกั ษพลงั งานในระบบพดั ลม

จุดท่ีตองมีการตรวจสอบในการอนุรกั ษพลงั งานในระบบพัดลม มีดงั ตอ ไปน้ี
- พัดลมจายลมออกไปในปรมิ าณทีม่ ากกวา ท่จี าํ เปนตองใชหรือไม
- พัดลมเดนิ เคร่ืองอยา งมีประสิทธิภาพสงู หรอื ไม
- กรณีทม่ี ีการเปลยี่ นแปลงปริมาณลม พดั ลมมีคณุ ลกั ษณะท่ีดแี มในชวงปรมิ าณลมนอ ยๆ หรือไม
- วิธีควบคมุ ปรมิ าณลมมีประสทิ ธิภาพสูงสอดคลอ งกบั ความตอ งการของโรงงานหรอื ไม
- ในเรื่องความตานทานของทอ ความเร็วลมสูงเกินไปหรือไม มีความตานทานที่ไมจําเปน เชน มีทองอ

มากเกินไปหรือไม

ประเด็นท่ีสําคัญในการอนุรักษพลงั งานของพดั ลม
1. การลดปรมิ าณลม – ความดันเหมาะสมกบั ท่ภี าระตอ งการ
2. การควบคุมการเดินเครื่องใหเหมาะสมกับการเปลยี่ นแปลงปริมาณทภ่ี าระตองการ
ปญหาเฉพาะตวั พดั ลม ไดแ ก
1. การเลือกใชพดั ลมท่มี ีประสทิ ธภิ าพสูงและมคี ุณลกั ษณะเหมาะกบั การใชง านของภาระ
2. ไมมฝี นุ ละอองสะสมที่ตัวถังและใบพดั ทาํ ใหเ สน ทางของกระแสอากาศลดลง
3. ลดการร่ัวไหลจาก Labyrinth seal ของ Shaft seal และ Balance disk

1.3.10.1 การอนรุ ักษพ ลงั งานพัดลมใหส อดคลองกับภาระ
1. เมอ่ื ปรมิ าณลมทีต่ อ งการลดลงและมกี ารเปลี่ยนแปลงนอ ย
หากวางแผนเผื่อไวมากไปและตองการลดปรมิ าณลมเนื่องจากการลดกําลงั การผลิต หากใชว ธิ ีปรบั ดว ยแดม
เปอรขาออกจะทําใหการเดินเคร่ืองมีกําลังขับสูญเสียสูง วิธีการแกไขในกรณีนี้ คือ ลดขนาดเสนผานศูนยกลางของ
ใบพัดเปลี่ยนไปใชใบพัดท่ีมีคาปาซิต้ีตํ่าลง ลดจํานวนขั้นของโบลวเวอรหลายช้ันปรับมุมใบพัดของพัดลมแบบ
Axial flow
2. เมื่อปรมิ าณลมทตี่ อ งการมีการเปล่ยี นแปลง
- หร่แี ดมเปอรข าออก (กําลงั ขบั จะเลอ่ื นไปตามเสน กราฟกําลังขบั เพลาเทาน้นั )
- การควบคุม Vane ขาเขา (ความสิ้นเปลืองกาํ ลงั ขับจะตํ่ากวา การควบคุมแดมเปอร)
- ควบคุมจํานวนเคร่ือง (กรณีท่ีเดินเคร่ืองพัดลมขนานกันหลายตัว หากลดจํานวนเครื่องท่ีเดินให
สอดคลองกับปริมาณลม จะทาํ ใหพ ัดลมแตละเคร่อื งมีประสิทธภิ าพตาํ่ ลงไมมาก)
- ควบคุม Variable pitch ของ Moving blade ของพัดลม Axial flow (สามารถควบคุมไดอยางมี
ประสิทธภิ าพสงู ในการชว งปรมิ าณลมกวาง)
- ควบคุมความเรว็ รอบ

1-52

ตอนท่ี 4 บทที่ 1 ระบบอัดอากาศ ปม นาํ้ และพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผูรับผดิ ชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

1.3.10.2 วธิ ีตรวจวเิ คราะหเ พอื่ อนรุ ักษพ ลงั งาน
(1) ตรวจสอบเสนกราฟสมรรถนะ – กรณีที่เปนพัดลมรุนเกา ใหสํารวจวามีพัดลมท่ีมีสมรรถนะสูงกวา
หรอื ไม
(2) กรณีทีพ่ ดั ลมมีความสามารถสูงเกินไป มกี ารหรแี่ ดมเปอรหรือวาลวในทอหรอื ไม
(3) กอนและหลงั ที่ตดิ กบั พดั ลมมีทอโคงทีท่ าํ ใหม คี วามดันสูญเสียเพิ่มขนึ้ หรอื ไม
(4) ความเร็วลมในทอมคี าสงู เกนิ ไปทาํ ใหค วามตานทานของทอ มคี าสูงหรือไม
(5) มอี ากาศรัว่ ออกมาจากทอหรอื Flange หรือไม
(6) ไสก รองอากาศอดุ ตัน มีฝุนละอองเกาะอยูใ นทอ ลม ในตวั ถงั และในใบพัดหรอื ไม
(7) มีความสูญเปลา หรือไม เชน จา ยลมในขณะท่ีไมจ าํ เปน เดนิ เคร่ืองขณะท่ีปด ปากทางออกอยู เปน ตน

1.3.11 การประหยดั พลังงานจากการเดินเคร่อื งโดยการควบคมุ ความเรว็ ของเครอ่ื งอดั อากาศและพดั ลม
สําหรับวิธีการที่จะไดมาซ่ึงปริมาณลมและกําลังอัดท่ีจําเปนตอระบบน้ัน เดิมที ไดนําเอาแดมเปอรดูดหรือเปา
มาใช แตในปจจุบันไดทําการควบคุมความเร็วแทนแดมเปอร ซึ่งถาควบคุมปริมาณลมและความดัน ก็จะทําให
สามารถอนุรักษพลังงานไดอยางมาก รูปท่ี 1.65 เปนรูปที่แสดงถึงหลักการเหลาน้ัน ในกรณีท่ีควบคุมแดมเปอร
เน่ืองจากจะเดินเครื่องดวยการเปล่ียนเสนกราฟความตานทานการสงลม จุดการทํางานของพัดลม จะเลื่อนตาม
คุณลักษณะที่ความเร็วพิกดั ในอีกดา นหน่ึง ในกรณีทีใ่ ชว ิธีเปลี่ยนแปลงความเร็ว เสนกราฟความตานทานการสงลม
จะไมเปลี่ยนแปลง เสนกราฟคุณลักษณะของพัดลมจะเล่ือนไป โดยความดัน ณ จุดทํางานจะลดต่ําลงอยางมาก
หลักการเหลานี้ จะเหมือนกับกรณีของปม แตสําหรับปมน้ัน เนื่องจากเปนเฮดจริง จึงมีจุดความเร็วตํ่าสุด แตในพัด
ลมนน้ั จะไมม ีจุดความเรว็ ต่าํ สุด ทําใหม ีประสทิ ธภิ าพในการอนุรกั ษพลังงานสูง

จุดทํางานของการควบคมุ แดมเปอร การควบคุมแดมเปอร

การควบคุมความเรว็ จุดทก่ี าํ หนด

ความ ัดนรวม

จดุ ทํางานของการควบคมุ ความเร็ว

อัตราไหล

รูปที่ 1.65 เปรียบเทียบการควบคมุ แดมเปอรก ับการควบคมุ ความเร็ว

1-53

ตอนท่ี 4 บทที่ 1 ระบบอดั อากาศ ปม นาํ้ และพดั ลม ตําราฝก อบรมผูรบั ผิดชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

ตวั อยางที่ 1.2 คณุ ลักษณะของโบลวเวอรบ างตัวกับเสน กราฟความตา นทานของระบบทอสามารถหาไดจ ากสตู ร
ประมาณดงั ตอไปน้ี

h = 1.1n2 + 0.5nq − 0.6q2

η* = 2.0⎜⎛ q ⎞⎟ − ⎜⎛ q ⎞⎟2
⎝ n ⎠ ⎝ n ⎠

r = q2 q คอื อัตราไหล

โดย h คอื ความดนั ท้งั หมด n คือ จํานวนรอบ

η* คือ ประสิทธภิ าพ r คอื ความตานทานของทอ

อยา งไรก็ดที ุกปรมิ าณเปน คาท่ี Normalize ดว ยจุดพกิ ัดแลว

จงเปรียบเทียบกําลังขับเพลาในกรณีที่ทําการควบคุมแดมเปอรกับในกรณีท่ีทําการควบคุมความเร็ว เพื่อทํา
ใหอัตราไหลเปน 1/2 ของอตั ราไหลท่ีกําหนด
วิธีทาํ ในกรณขี องการควบคุมแดมเปอร กําหนดให q = 0.5, n = 1

h = 1.2, η* = 0.75

ดงั นนั้ เมือ่ กําหนดใหกําลงั ขบั เพลาที่ Normalize แลว เทา กบั p จะไดว า
qh 0.5×1.2
p =η* = 0.75 = 0.8

ในกรณีของการควบคุมความเรว็ กําหนดให q = 0.5 r = 0.25

และจากการทส่ี งิ่ จะสรา งความสมดลุ กบั ความดันทัง้ หมดของโบลวเวอร

h = 1.1n2 + 0.25n − 0.6 × 0.52 = 0.25

ดงั นั้น n = 0.5 , ซ่งึ ในตอนน้ี η* = 1.0 กําลังขบั เพลาจึงเทา กบั
qh 0.5× 0.25
p = η* = 1.0 = 0.125

จากท่ีกลาวมาท้ังหมด กําลังขับเพลาเมื่อควบคุมแดมเปอรจะเทากับ 80% ของพิกัด ในขณะท่ีการควบคุม

ความเรว็ นนั้ จะสามารถลดกําลังขบั เพลาลงไดม ากกวา คอื 12.5% ของพิกดั

สรุป
เครื่องอัดอากาศ ปม และพัดลม มีหลายชนิด ดังนั้นการเลือกใหเหมาะสมกับการใชงานจึงมีความสําคัญ

และยังทําใหเ กดิ ประสทิ ธิภาพสูงสดุ ในการใชง านดวย
เครื่องอัดอากาศแบบลูกสูบ การไหลของอากาศอัดจะมีลักษณะเปนแบบหวงๆ (Pulsation) ไมตอเนื่องกัน

ซึ่งเปนผลเสียตอระบบทอสง เพราะอาจทําใหเกิดความดันยอนกลับ ณ จุดท่ีมีการหักเลี้ยวในระบบทอสงได ทําให
ทอสงไดรับความเสยี หายในภายหลัง

เคร่อื งอัดอากาศแบบโรตาร่ี อากาศอัดท่ีไดจะมีอัตราการไหลอยางสมํ่าเสมอแตปริมาณอากาศอัดที่ไดจะมี
คาความกดดนั คอนขางตา่ํ กวามาก

1-54

ตอนที่ 4 บทที่ 1 ระบบอดั อากาศ ปม นาํ้ และพดั ลม ตําราฝก อบรมผูรับผดิ ชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

เคร่ืองอัดอากาศแบบหมุนเหว่ียง ลมดูดจะเขาสูแกนตรงกลางเพลาใบพัดและถูกเหวี่ยงตัวออกไปในแนว
รศั มีของใบพัดสูผ นงั เคร่อื งอัด และถกู สงไปตามระบบทอ อากาศอดั จะมีความกดดนั สูงขนึ้ แตค วามเร็วยังคงท่ี

ปมแบบแรงเหวี่ยงหนีศูนยกลาง นิยมใชอยางแพรหลายมีประสิทธิภาพในการสูบสูงถึง 90 % และยัง
สามารถออกแบบเพอ่ื การทาํ งานท่ีระดับความดนั สงู ได

ปมแบบโรตารี่ ทํางานโดยอาศัยหลักการแทนท่ีของเหลว ภายในหองของตัวปมดวยการเคล่ือนท่ีของ
ช้นิ สวน ปม แบบนจ้ี ะมีอตั ราการสบู ตาํ่ กวา ปมประเภทอนื่ ๆ มีประสิทธิภาพประมาณ 80 – 85 %

ปมแบบเล่ือนชักหรือแบบลูกสูบ จะมีลักษณะการเคล่ือนท่ีกลับไปกลับมาโดยมีลูกสูบทําหนาท่ีในการอัด
ของไหลภายในกระบอกสูบใหมีความดันสูงข้ึน ดวยการเคลื่อนท่ีกลับไปกลับมาเหมาะสําหรับสูบของไหลใน
ปรมิ าณท่ไี มม ากนกั แตต อ งการเฮดในระบบทีส่ งู การไหลของของไหลมลี กั ษณะเปน หวงๆ (Pulsation)

ปมแบบพเิ ศษ เปน ปมท่ีมีลกั ษณะพิเศษ เชน ปมแบบ Canned มีคุณสมบตั ิ คือ สามารถปอ งกันการรั่วไหล
ของของไหลไดอยางสมบูรณ ปมแบบ Intermediate temperature ใชในการขับดันของไหลซึ่งมีอุณหภูมิสูง
ประมาณ 300 °C ปม แบบ Turbo นยิ มใชกับงานท่ตี อ งการความดันดานปลอยสูง ปมแบบ Cantilever จะติดตั้งใน
แนวด่ิงใชกับงานที่ไมตองการใหชุดแบริ่งหรือชิ้นสวนภายในสัมผัสกับของไหลท่ีใชในการสูบ ปมแบบ Vertical
turbine จะใชก บั งานสบู น้าํ บาดาลท่ีมคี วามลึกมากๆ

พัดลมแบบหมุนแรงเหวี่ยง คาความดันของอากาศจะถูกทําใหมีคาสูงข้ึนภายในตัวเรือนของพัดลมซึ่ง
สามารถเพิ่มคาใหสูงข้นึ ไดดวยการเพิ่มขนาดความยาวของใบพัด

พัดลมแบบอากาศไหลตามแนวแกน พัดลมชนิดนี้มีราคาถูก การทํางานของพัดลมมีเสียงดังและมีชวงการ
ทํางานของพดั ลมที่ไมเ สถยี ร จึงเหมาะกับงานระบายอากาศ มขี นาดเล็ก เคลือ่ นยายงาย

แนวทางการอนรุ ักษพลงั งานในคอมเพรสเซอร เคร่ืองอดั อากาศ ปม และพดั ลม
เคร่ืองอัดอากาศ การอนุรักษพลังงานสําหรับระบบ Pneumatic แบงเปนการอนุรักษพลังงานในอุปกรณ

หลักๆ คือเคร่ืองอัดอากาศ ระบบทอและอุปกรณท่ีทํางานดวยลมตางๆ ดังนี้ การลดอุณหภูมิทางดานดูดอากาศเพื่อ
เพ่ิม Cooling effect ในอุปกรณแลกเปลี่ยนความรอน (Inter -cooler) ลดความดันดาน Discharge เพ่ือลดปริมาณลม
ท่ใี ช เลอื กเครือ่ ง อดั อากาศและระบบ เปน แบบท่ีมีประสทิ ธิภาพสูง ปองกันการรัว่ ของลมจากจุดตางๆ ของระบบ
และตัวเครื่องอัดอากาศ ดูแลและบรหิ ารการใชเครื่องอดั อากาศ และระบบอยางดี

ปมนํ้า การใชปมน้ําใหประหยัดพลังงาน พยายามเลือกใชปมน้ําขนาดเล็กจํานวนหลายตัว จะดีกวาใช
ขนาดใหญแตจํานวนนอย ไมควรเผ่ือขนาดเครื่องปมนํ้าใหมีขนาดใหญจนเกินไปและอาจพิจารณาใชระบบปรับ
ความเร็วรอบ (VSD System)

พัดลมและโบวเวอร สามารถดาํ เนนิ การในการประหยดั พลังงานไดดงั น้ี การลดขนาดเสน ผานศูนยกลาง
ของใบพดั การเปลย่ี นใบพดั ใหมคี วามจนุ อ ยลง การควบคุมแดมเปอร การควบคุมใบพดั (Vane) ดานเขา การ
ควบคุมความเร็วในการหมุน

1-55

ตอนท่ี 4 บทท่ี 1 ระบบอดั อากาศ ปม นํา้ และพดั ลม ตําราฝก อบรมผรู ับผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

1.4 กรณีศึกษา (Case studies)

กรณศี ึกษาที่ 1 การอนุรักษพลงั งานของเคร่อื งอดั อากาศในโรงงาน Forging

<ท่มี า : เอกสารตัวอยา งยอดเยย่ี ม ECCJ 90 No.14>

ประเภทกจิ การ : กิจการผลิตผลติ ภัณฑเ หลก็

ผลิตภณั ฑ : ผลติ ภัณฑเ หลก็ Forging

จํานวนพนกั งาน : 171 คน

ปรมิ าณพลงั งานทีใ่ ชต อป : กําลงั ไฟฟา 10,630 [kWh/ป]

น้าํ มันเตา 1,260 [kL/ป]

(1) กอ นดําเนนิ การ

การใชกําลังไฟฟา 25% ของโรงงาน Forging ส้ินเปลืองไปกับเคร่ืองอัดอากาศ อากาศอัดจะนําไปใชเ ป

นแหลง กําลังขับเคร่ือง Forging และใชใ นการทํา Air blow อยา งไรก็ตาม การเดินเคร่ืองอัดอากาศจะปลอ ยใหเป

นการตดั สินใจของพนกั งานใหส อดคลอ งกับการทํางานของไลนผลิตผลคือทําใหเดินเคร่ืองเคร่ืองอัดอากาศมากเกิน

จําเปน

(2) สภาพปจจบุ นั

การเปลี่ยนแปลงความดันท่ีใชแ ละการเปลี่ยนแปลงภาระกําลังไฟฟาประจําวันแสดงไวใ นรูปท่ี 1.66 และ
รูปที่ 1.67 ตามลําดับ การเปลี่ยนแปลงความดันมีลักษณะกระเพ่ือมรุนแรง มีชวงการเปล่ียนแปลงถึง 2 [kg/cm2]

ขณะท่ีทั้งการเปลย่ี นแปลงกาํ ลังไฟฟาจะมีความสัมพันธก ับการเปล่ียนแปลงความดัน กําลังไฟฟาภาระเฉล่ียมีคาเท
ากับ 620 [kW] การทํา Air blow และปริมาณอากาศร่ัวมีคา 1,590 [m3/h] ซึ่งมีคาสูงกวา Cpacity ของเครื่องอัด

อากาศขนาด 150 [kW] 1 ตัว

ความดันอากาศ [kg/cm2]

ความสิ้นเปลืองกําลังไฟ ฟา [kW]

[เวลา] [เวลา]

รูปที่ 1.66 การเปลย่ี นแปลงความดนั รปู ที่ 1.67 การเปลย่ี นแปลงกําลังไฟฟา

(3) วธิ ดี าํ เนินการ ของเคร่อื งอัดอากาศ

ตรวจสอบการรั่วของอากาศท้ังหมดดว ยเสียงอากาศรั่ว (เสียงชูว...ว) และทําการซอมแซมใหห มด ลด

พื้นที่ชองเปด ของ Air nozzle สําหรับพนสารหลอลื่นแมพ ิมพแ ละอื่นๆ ลดความดันของอากาศท่ีใชในการพน และ

ปรับปรุงวิธีพน ใหม ีประสิทธิผลดียิ่งข้ึน ใชเ ครื่องตั้งเวลาและสวิตซเทาเพ่ือหยุดการปอนอากาศโดยอัตโนมัติเม่ือ

ไมไ ดใ ชง าน

(4) ประสิทธผิ ล

ลดกาํ ลงั ไฟฟาได 1,445 [MWh/ป] (อัตราท่ลี ดไดเทยี บกับคา รวม 11.5 [%])

ลดตน ทุนได 397,375,000 [ บาท/ป]

1-56

ตอนท่ี 4 บทท่ี 1 ระบบอัดอากาศ ปม นํ้าและพดั ลม ตําราฝก อบรมผูรับผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

กรณีศกึ ษาท่ี 2 การอนุรกั ษพ ลงั งานดวยการปรับจํานวนการเดนิ เครอ่ื งเครอื่ งอดั อากาศใหเหมาะสมท่สี ดุ
ผลติ ภณั ฑ : การข้ึนรูปโลหะผสมอลมู ิเนียมดวยวธิ ี Extrusion และกรรมวิธสี รา งชนั้ ออกไซดข ้วั บวก
จาํ นวนพนกั งาน : 276 คน
ปริมาณพลังงานทใ่ี ชตอป : น้าํ มันเตา A 7,412 [kL]

นํ้ามันกาด 785 [kL]
กาํ ลังไฟฟา 40,662 [kWh]
(1) กอนดาํ เนนิ การ
ปจจุบันมีการใชก ําลังไฟฟาไมน อ ยกวา 130,000 [kWh] ทุกเดือนเพื่อผลิตอากาศอัดสําหรับขับเคล่ือน
เครื่องจักรการผลิต จึงต้ังเปา หมายในการลดกําลังไฟฟาของเครื่องอัดอากาศ วิธีการดําเนินการ ปรับปรุงไดแก
การลดเวลา Unload ของเคร่ืองอัดอากาศใหเหลือนอยที่สุดเทา ที่จะทําได โดยเฝาติดตามสภาพการเดินเคร่ืองเคร่ือง
อดั อากาศทงั้ 6 เครอ่ื ง และปรับปรงุ วธิ คี วบคุมการสตารตและหยดุ เครอ่ื ง ทาํ ใหลดปริมาณไฟฟา ลงได 28.1 [%]
(2) สภาพปจจุบันและวิธกี ารแกไข
(2.1) สภาพปจจุบัน
โครงสรา งโดยภาพรวมของระบบอากาศอัด แสดงไวในรูปที่ 1.68 ผลการสํารวจอัตราการเดินเครื่องของ
เคร่อื งอัดอากาศทั้ง 6 เครอ่ื งแสดงไวในรูปท่ี 1.69
พบวาแทบไมมีเวลาหยุดเครื่องเลย / เวลา Unload ใช เวลานาน / ท่ีหนา งานใชว าลว ลด ความดันเพ่ือปรับ
ความดนั ลงใหเ หมาะสมกบั การใชงาน / เครื่องจักรบางตวั มีอากาศรั่ว เปน ตน นอกจากนี้ เม่ือหยดุ เครื่องอัดอากาศที
ละ 1 เคร่ืองเพ่ือทําการ Overhaul แลว กําลังไฟฟาที่ใชจ ะลดลง 21 [%] เทียบกับเวลาปกติ แตก ็ไมไ ดทําใหความดัน
ตกลงจนอากาศไมพอใช ทาํ ใหสามารถดปริมาณการใชไ ฟฟา ลงไดถ งึ 25 [%] ซงึ่ ดกี วา เปาหมายท่ตี ้ังไวเ สยี อีก

เซนเซอรความดนั เครื่องท่ี1 : 37 kW
เคร่อื งท่ี2 : 37 kW
อาคารขนึ้ รูป ถงั รับ เคร่อื งท3ี่ : 37 kW แผงควบคุมรวม
อาคารโคต ต้งิ เคร่ืองท4ี่ : 37 kW

เคร่ืองท5่ี : 37 kW
เครอื่ งท6ี่ : 37 kW

รปู ที่ 1.68 โครงสรา งภาพรวมของระบบอดั อากาศ

1-57

ตอนที่ 4 บทท่ี 1 ระบบอดั อากาศ ปม น้ําและพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผูร ับผิดชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

สัดสว นการเดนิ เครอ่ื ง (%) ระหวา ง unload

หยุดเครอื่ งจกั รผลิต
ระหวา ง load

เดอื น/วัน

รูปท่ี 1.69 ผลสํารวจอตั ราการเดนิ เครื่องอัดอากาศ

จดุ ท่ีทําการดดั แปลง

แผงควบคุมรวม ูศนย เซนเซอรควมดนั
โซลินอยดส าํ หรับ
การ load / unload มอเตอร

ถงั รับ เครื่องอัดอากาศ

รูปท่ี 1.70 การติดต้งั เซนเซอรความดัน

(2) การดําเนนิ การไดด าํ เนนิ การดังตอไปนี้
(1) ติดตงั้ เซ็นเซอรความดันอนาล็อกที่ ถังรบั และดดั แปลงอุปกรณใ หสามารถควบคุมเคร่ืองอัดอากาศแต

ละตวั แบบรวมศูนย ไดจากภายนอก (รูปที่ 1.70)
(2) พิจารณาทบทวนวิธีควบคุมและรูปแบบการสตารท - หยุดเคร่ือง (รูปท่ี 1.71) นอกจากนี้ ยังลดความ

ดนั จา ยอากาศจาก 0.686 [MPa] เหลอื 0.588 [MPa] อีกดว ย
(3) สํารวจเครื่องจักรที่มีอากาศร่ัวในวันหยุด จัดทําแผนท่ีอากาศร่ัวและใหทํากิจกรรม ซอ มบํารุงดว ย

ตวั เอง เพ่อื ซอมแซมใหกลบั สภาพเดิม

1-58

ตอนท่ี 4 บทที่ 1 ระบบอดั อากาศ ปมนํา้ และพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผรู ับผิดชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

(3) ประสิทธิผล
(3.1) สัดสว นการเดินเครอ่ื งเครือ่ งอัดอากาศทงั้ 6 เครื่องหลังจากปรบั ปรงุ
เมื่อเปรียบเทียบปริมาณไฟฟาในปงบประมาณ พ.ศ. 2543 หลังปรับปรุงเทียบกับปริมาณไฟฟาเฉล่ียของป

งบประมาณ พ.ศ. 2540-2541 แลว 96,822 [kWh] / เดือน (ปริมาณไฟฟาเฉลี่ยของปง บประมาณ พ.ศ. 2543) 134,755
[kWh] / เดือน (ปริมาณไฟฟา เฉล่ียของปง บประมาณ พ.ศ. 2540-2541) = 0.719 เทา กับสามารถลดกําลังไฟฟาลงได
28.1 [%] มูลคาประสทิ ธิผลท่ีคํานวณไดจ ากปริมาณอากาศทีใ่ ช

จะเทา กับ 1,116,097.59 บาทตอ ป (คา ไฟฟา 2.75 บาท/kWh) ระยะเวลาคุมทุนเมื่อใชเงินปรับปรุงและ
คา วสั ดุ 0.03 ป กลา วคือ การดัดแปลงเพียงเลก็ นอยแตมปี ระสิทธผิ ลสงู

ความดัน 3 นาที 3 นาที อัตราสวนการเดนิ เคร่ือง [%]
(MPa)
หยดุ เครือ่ ง
ระหวา ง unload

หยดุ 1 เคร่ือง load ระหวา ง load
unload
สตารต 1 เคร่อื ง หยุดเครือ่ ง
เวลา
หยุดเครือ่ งจกั รผลิต

วันท่ี

รูปท่ี 1.71 วิธีการควบคมุ และรูปแบบการสตารท รปู ท่ี 1.72 สดั สว นการเดินเคร่อื งอัดอากาศ

กรณศี กึ ษาที่ 3 การอนรุ กั ษพลงั งานไฟฟาดวยการใชพ ดั ลมระบายอากาศขนาดเลก็ ประสทิ ธิภาพสูง

<ทีม่ า : “การอนุรกั ษพลังงาน” รายเดือน Vol.39 No.11>

ประเภทกจิ การ : กิจการผลติ โลหะทไ่ี มใ ชเ หลก็

ผลิตภณั ฑ : ผลติ ภณั ฑอลูมิเนยี มหลอ

(1) กอนดําเนนิ การ

พดั ลมระบายอากาศในอปุ กรณบําบัดกาซไอเสียจากเตาหลอมอลูมิเนียมมีขนาดใหญถึง 300 [kW] อยางไร

ก็ตามในสภาพการเดินเครื่องตามปกติจะใชว ิธีหร่ีแดมเปอร ขาเขา ทําใหม องไดวาพัดลมระบายอากาศมีขอกําหนด

จาํ เพาะสงู เกินไป จงึ พจิ ารณาความเปนไปไดในการลดขนาดใหเ ล็กลง

(2) สภาพปจ จุบนั

ผลการจากเก็บขอมูลการเดินเครื่องพัดลมระบายอากาศในสภาพการเดินเคร่ืองตามปกติ พบวาปริมาณ

อากาศมีคา 1,100 [m3/min] ในขณะท่ีขอกําหนดจําเพาะระบุไว 1,300 [m3/min] สวนความดันมีคา 400 [mmAq]

ในขณะท่ีขอกําหนดจาํ เพาะระบไุ ว 450 [mmAq] จึงสรปุ ไดวาพัดลมมีขนาดใหญเกนิ ไปเทียบกับจุดใชงาน

(3) วิธกี ารดาํ เนินการ

(1) เมื่อแจกแจงหวั ขอทีส่ ามารถทาํ การอนรุ ักษพ ลังงานของพัดลม จะไดด ังตารางท่ี 1.6 ในจํานวนน้ันได

พิจารณาเจาะจงที่มาตรการสาํ คญั 3 หวั ขอ ดงั ตอไปนี้

- พิจารณาปริมาณลมและความดันสถิตที่ออกแบบไว

- เปลย่ี นไปใชพัดลมทีม่ ปี ระสิทธภิ าพสงู

- วธิ ีปรับปริมาณลมทสี่ อดคลองกับเงอ่ื นไขการเดินเครือ่ ง

1-59

ตอนท่ี 4 บทท่ี 1 ระบบอัดอากาศ ปมนํ้าและพดั ลม ตาํ ราฝก อบรมผูรบั ผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

(2) สาํ หรบั มาตรการปรับเปลย่ี นปรมิ าณลมใหเหมาะสมประกอบดวย
- ลดขนาดใบพัด (จากปจ จบุ นั 1,980 → 1,700 [mm ø])
- ลดความเรว็ รอบ (จากปจจุบัน 1,485 → 1,300 [rpm])
- เปลย่ี นไปใชพดั ลมทีม่ ีปรมิ าณลมทเี่ หมาะสม

(3) ผลสรุปไดว า จะใชวิธีปรบั ปรมิ าณลมใหเหมาะสมรว มกับการใชพ ดั ลมขนาดเล็ก ประสทิ ธิภาพสงู

ตารางที่ 1.6 การอนุรักษพ ลังงานของพัดลม

(1) ควบคุมแดมเปอรข าออก

(2) ควบคุมแดมเปอรข าเขา

1. ปรับดว ยกลไกดานพดั ลม (3) ควบคุม vane ขาเขา

(4) ควบคุม Vane ของ Fixed blade

(5) variable Pitch ของ Moving blade

(6) ควบคุมดว ยอินเวอรเ ตอร

ิวธีอนุ ัรกษพลังงานของพัดลม 2. ปรับดว ยวิธขี บั พดั ลม ควบคุม (7) Pulley ปรับความเร็วได
ความเรว็ รอบ (8) Torque converter
(9) เปล่ียน Pulley

(10) ขบั ดวยกงั หันไอนา้ํ

(11) เปลย่ี นไปใชใบพดั ท่มี ี Capacity ต่ําลง

(12) นําใบพัดไปเจียรเสนผานศูนยกลางออก

3. ปรบั ดวยโครงสรา งของพดั ลม (13) ปรับมมุ ของ Diffuser vane
(14) ลดจํานวนขั้นของใบพดั

(15) นําใบพัดไปแปรรปู ความกวางทางออก(ใบพดั

เปด)

(16) ควบคุมจํานวนเครือ่ งดว ยการเดินเครื่อง

4. ปรบั ดว ยวิธเี ดนิ เครอ่ื ง ขนาน
(17) ควบคุม ON-OFF

(18) ควบคุมรูปแบบ

(4) ประสทิ ธิผล

กําลังไฟฟา ทล่ี ดได 1,080 [MWh/ป]

กําลังไฟฟาของพดั ลมท่ีลดลง 150 [kW]
ตน ทุนท่ลี ดได 30,470,000 [บาท/ ป]

กรณศี ึกษาที่ 4 การอนุรกั ษพลังงานไฟฟา ดว ยการนาํ อปุ กรณร ะบายอากาศเฉพาะทมี่ าไวบริเวณเดียวกนั

<ทม่ี า : ตวั อยา งการปรับปรุง ECCJ 25-No.15>

ประเภทกิจการ : กจิ การผลิตเครอ่ื งจกั รขนสง

ผลิตภณั ฑ : ช้นิ สวนอลูมิเนียมสาํ หรบั รถยนต

ปรมิ าณพลังงานทีใ่ ชต อป : กาํ ลงั ไฟฟา 54,940 [MWh]

เชื้อเพลงิ 15,900 [kL]

1-60

ตอนที่ 4 บทที่ 1 ระบบอัดอากาศ ปมน้ําและพดั ลม ตําราฝก อบรมผรู ับผดิ ชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

(1) กอนดําเนินการ
มีการติดต้ังเคร่ืองดักฝุน ขนาดเล็กในการผลิตชิ้นสวนอลูมิเนียมหลอ ตามมาตรการดาน ส่ิงแวดลอมไป

แลว หลังจากนั้นจึงพิจารณามาตรการอนุรักษพลังงานไฟฟา ดว ยการเปลี่ยนผังเลยเ อาตของ โรงงานผลิตใหม
เพอื่ ใหการเดนิ เครื่องอยางมีประสทิ ธิภาพสงู โดยการระบายอากาศเฉพาะที่จากบริเวณเดียวกัน

(2) สภาพปจจบุ นั
- ไมส ามารถรกั ษาคามาตรฐานสภาพแวดลอมในการทาํ งานของบริษัท (0.5 [mg/m3N]) ได
- ระบบไสกรองอากาศอาจไหมเสียหายเนื่องจากการดูดประกายไฟเขา ไปในขณะท่ีแกะ ช้ินงานออก

จากแบบ
- มีการเดนิ เครอ่ื งพดั ลมระบายอากาศเฉพาะทแ่ี มในขณะทีเ่ ครื่องจกั รไมไ ดเ ดินเครื่อง
- การปรบั ปริมาณอากาศท่ดี ูดออกไปใชว ิธีหร่แี ดมเปอร

(3) วิธีดาํ เนนิ การ
ผลจากการพจิ ารณาตารางที่ 1.7 ไดเ ลอื กใชว ธิ รี ะบายอากาศจากบริเวณเดียวกนั
ผลจากการพิจารณาตารางที่ 1.8 ไดเลือกใชว ิธกี ารควบคมุ ปรมิ าณอากาศที่ดูดออกไปโดยใชอนิ เวอรเ ตอร
ใชต ารางท่ี 1.9 พจิ ารณาปญ หาในการใชอ นิ เวอรเ ตอรและวิธีแกไ ข

ตารางที่ 1.7 การพิจารณาเปรียบเทยี บวธิ ีลดกาํ ลังขบั

วิธีระบายอากาศเฉพาะท่ี วธิ ีระบายอากาศเฉพาะท่ี

จากหลายบริเวณ จากบริเวณเดียวกัน

การลงทนุ สัดสวนการลงทนุ 1.0 ○ สัดสวนการลงทุน 1.2 Δ
○
ตนทนุ เดนิ เคร่อื ง-ซอ มบํารุง ตนทุนสูงเนือ่ งจากมหี ลายบรเิ วณ Δ ตน ทุนตํ่าเน่อื งจากอยบู รเิ วณเดยี วกัน Δ
○
การเลยเ อาตรองรับ รองรบั ไดด ี ○ รองรับไดค อ นขา งยาก
○
การดักจบั ฝุนละออง มปี ระสิทธภิ าพในการดักฝุนต่าํ กวา Δ มีประสิทธิภาพในการดกั ฝนุ ดี
○
อัคคภี ัย มีความเส่ียงสูงเน่ืองจากเปนแบบ × ไมม ีความเสย่ี งเน่ืองจากเปน แบบเปยก Δ
แหง

พน้ื ที่ ใชพ ้ืนท่มี ากเน่อื งจากมีหลายบรเิ วณ Δ ใชพ ้นื ที่นอ ยเนอ่ื งจากอยูบ ริเวณเดยี วกนั

มลพษิ เสียงรบกวนดัง ไมต อ งบําบัดนํา้ ท้ิง Δ เสียงรบกวนคอ ย ตอ งบาํ บัดน้ําท้งิ

1-61

ตอนที่ 4 บทท่ี 1 ระบบอดั อากาศ ปม น้ําและพดั ลม ตําราฝก อบรมผรู ับผิดชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

ตารางท่ี 1.8 การพิจารณาเปรียบเทียบวิธีดักฝนุ

ใชแดมเปอร ใช axial flow ของ variable blade ใช inlet vane ใชอ นิ เวอรเตอร
สูง
ประสิทธิผล ต่าํ Δ ปานกลาง ○ ตา่ํ Δ
การลงทนุ ปานกลาง ○
การซอมบํารงุ ตํา่ ปานกลาง ○ ปานกลาง ○ สะดวก ○
ชว งการควบคมุ กวาง
สะดวก ○ สะดวก ○ สะดวก ○

แคบ Δ ปานกลาง ○ ปานกลาง ○

ตารางที่ 1.9 ปญ หาในการใชอ นิ เวอรเ ตอรแ ละวธิ แี กไ ข

ปญหา สาเหตุ วธิ แี กไ ข
การสน่ั สะเทือน
เสียงรบกวน การเรโซแนนซกบั ระบบเชงิ กล ตดิ ตั้งแทนกันสัน่
สญั ญาณรบกวน
การแผค วามรอน เสียงรบกวนจากสาเหตุขา งตน ตดิ ต้งั หองเกบ็ เสียง

การเกดิ คล่ืนฮารโมนกิ ตดิ ต้ังฟล เตอรกรองคล่ืน (ยังไมไ ดท ํา)

การแผความรอ นจากพัดลม ระบายอากาศ-ความรอนในหอ งเก็บเสยี ง

(4) ประสทิ ธผิ ล
ลดกาํ ลังไฟฟา ได 903 [MWh/ป]
(อตั รากาํ ลังไฟฟา ระบายอากาศเฉพาะท่ที ล่ี ดได 32 [%])
ลดตนทุนได 5,683,200 [ บาท/ป]

กรณีศกึ ษาที่ 5 การอนรุ กั ษพลังงานไฟฟา ดวยการปรับความเร็วของพัดลม <ที่มา : FE95064>

ผลติ ภัณฑ : poval (กาว สารจดั การผวิ กระดาษฟล ม )

จํานวนพนักงาน : 190 คน

ปรมิ าณพลังงานท่ใี ชตอป : นา้ํ มันเตา C 7,300 [kL/y]

Oil coke (เทียบเปน นา้ํ มันเตา) 12,500 [kL/y]

กําลงั ไฟฟา 36,000 [kWh/y]

(1) กอนดําเนินการ

ในระบบจายเชื้อเพลิงใหห มอไอน้ําจะใชเครื่องมิลลบ ด Oil coke แลวใชพัดลมระบายอากาศดูดมาดักดวย

Bag filter ในจํานวนนนั้ ไดพ จิ ารณาสนใจท่รี ะบบพัดลมระบายอากาศที่ มีขนาดใหญเ กินไป ผลคอื ไดวธิ ีอนุรักษพ ลัง

งานดว ยการเปลยี่ นอัตรา สว นของ Pulley เพ่ือลดความเร็ว กระบวนการของระบบเปาหมายแสดงไวใ นรปู ที่ 1.73

(2) รายละเอยี ด

1) สภาพปจ จุบนั และการวเิ คราะห

- ขอกําหนดจาํ เพาะของพัดลม ปริมาณลม Q = 320 [m3/min]

ความดนั P = 700 [mmAq] ความเรว็ รอบ N = 2,260 [rpm]

- ขอ กําหนดจาํ เพาะของมอเตอร พิกดั กาํ ลงั ขาออก L = 75 [kW] A = 123 [Amp] N = 1,770 [rpm]

- มอเตอรม พี ิกัด 123 [Amp] แตม ีกระแสภาระเพยี งประมาณ 80 [Amp]

- ออกแบบปริมาณลมไว 320 [m3/min] แตม ีภาระเพียง 170 [m3/min]

1-62

ตอนท่ี 4 บทที่ 1 ระบบอดั อากาศ ปมนํ้าและพดั ลม ตําราฝก อบรมผรู ับผิดชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

- ระดับการเปด แดมเปอร  ควบคุมพัดลมระบายอากาศมีคาเพียงประมาณ 15 องศายิ่งกวานั้นเมื่อ
เดนิ เครอื่ งดว ยภาระต่ํา ยงั เกดิ ปรากฏการณ Surging อีกดว ย (มีการส่ันรุนแรง)

2) การพิจารณา
เมอื่ ชัดเจนวาเครือ่ งจักรมขี นาดใหญเกนิ ไป จึงไดพ ิจารณาวาสามารถลดความเร็วรอบไดถ ึงเทา ใดจึงจะยังมี
ความดนั สถิตตามที่ตอ งการ
การสาํ รวจความดันสญู เสียของระบบปจจบุ ัน (ดูรปู ที่ 1.74)
- ความดันสูญเสียของแดมเปอร = 700 - (360 + 50 + 30) = 260 [mmAq]
- คาดการความดนั สูญเสียทย่ี อมรบั ไดข องแดมเปอร
- ทําการสาํ รวจและกําหนดไวที่ 50 [mmAq]
- มาตรการรองรบั การเปลี่ยนความเรว็ รอบ
- สามารถลดความเร็วรอบไดดว ยอนิ เวอรเตอร แตจากเรื่องคาใชจา ย จึงเปล่ยี น Pulley ของมอเตอรใ หม ี
เสน ผา นศนู ยก ลางเล็กลง
- เสนผา นศูนยก ลาง Pulley ของมอเตอร 0.309 [m] → 0.257 [m]

mill feed hopper bag filter

ไซโลเก็บ chin feeder bin เก็บ oil coke ปน แดมเปอรควบคมุ
oil coke bin เก็บ-ชัง่ oil coke ปน พัดลมระบาย
300 m3 beld conveyer เครอื่ งมิลล อากาศ
เคร่ืองปอ นปริมาตรคงที่
beld conveyer หมอ ไอน้าํ โบลวเวอรลาํ เลยี ง

รปู ที่ 1.73 กระบวนการของระบบเปา หมาย ปลอ ยออก
สูภายนอก
แดมเปอรค วบคมุ

bag filter พัดลมระบายอากาศ

ลมรอ น เครื่องมิลล

รปู ที่ 1.74 ภาพโครงสรางของสวนทเ่ี กิดความดัน

1-63

ตอนที่ 4 บทท่ี 1 ระบบอดั อากาศ ปม นํา้ และพดั ลม ตําราฝกอบรมผูรับผิดชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

(3) ประสิทธผิ ล

ตารางท่ี 1.10 ประสิทธผิ ลของการปรับปรุงดว ยการปรบั ความเรว็ พัดลม

No. หัวขอ กอน หลัง หมายเหตุ

ปรบั ปรงุ ปรับปรุง

1 เสนผานศูนยกลาง Pulley ของมอเตอร 30.9 25.7 คากอสรา ง = 31,820 บาท
[cm]

2 ความเรว็ สายพาน [m/s] 28.6 23.8

3 ความเร็วรอบของพดั ลม [rpm] 2,260 1,880

4 ความดนั สถิต [mm-Hg] 700 484

5 กําลงั ขบั [kW] 49 34 อนุรักษพ ลังงานไฟฟา ประมาณ 592,000 [บาท/ป]

6 กระแสไฟฟา [Amp] 80 55

7 ปรมิ าณลมสงู สุด [m3/h] 19,200 15,900

8 ระดับการเปด แดมเปอร [°] 15 35

กรณศี กึ ษาที่ 6 การอนรุ กั ษพลังงานดวยการปรับ Capacity ของปมนํา้ ใหเหมาะสม

<ทม่ี า : พน้ื ฐานการใชพ ลังงานไฟฟาอยางมปี ระสทิ ธผิ ล และตัวอยางเชิงปฏิบัติ ECCJ 25 No.13>

ประเภทกจิ การ : กิจการผลติ ผลติ ภัณฑยาง

ผลติ ภัณฑ : ยางรถยนต

ปริมาณพลงั งานที่ใชตอ ป : กําลงั ไฟฟา 33,750 [MWh]

กาซ (เทยี บเปน นาํ้ มันดิบ) 6,120 [kL]

(1) กอนดําเนนิ การ

แตเ ดิมเคยดําเนินการลดตนทุนกําลังขับโดยเนนระบบการผลิตเปน หลักมาแลว ในครั้งน้ีไดพิจารณาระบบ

Utility เพื่ออนรุ ักษพ ลังงานไฟฟา ของระบบนํ้า

(2) สภาพปจจุบนั

นาํ สภาพการใชไ ฟฟาในปจจุบนั มาวาดเปน Pareto diagram ซึ่งยืนยันไดว า กําลังไฟฟา สําหรับนํ้ามีสัดสวน

11 [%] ของท้ังหมด จัดทาํ System flow ของทอ นํา้ ทัง้ หมด เพ่ือพิจารณาความเหมาะสมของระบบนี้

(3) วิธดี ําเนนิ การ

1) ใชปม สําหรับเครื่องทํานํ้าออนสําหรับหมอไอน้ําในการทํา Backwash และ Wash โดยเฉพาะโดย

ตดิ ตงั้ ปมขนาดเลก็ เพิม่ เขา มาสําหรับสง น้าํ ตามธรรมดา เพอ่ื ลดพลงั งานไฟฟาลง (ดรู ูปที่ 1.75)

2) น้ํารอ นท่ีนํากลับมาใชจากเคร่ืองแลกเปลี่ยนความรอ นตางๆ ในกระบวนการผลิต เปลี่ยนจากการ

นําไปผา นถังพัก เปนปอนใหถ ังน้ําเลยี้ งหมอไอนาํ้ โดยตรง (ดูรูปท่ี 1.76)

3) ติดต้ังเครื่องดักฝุนในระบบนํานํ้ารอนของถัง Vulcanization กลับมาใช โดยเปลี่ยนเปนปม ประสิทธิ

ภาพสูง

4) ปรับ Capacity ของปมนํ้าระบายความรอ นสําหรับรองรับภาระตามฤดูกาลใหสอดคลอ งกับสภาพ

ภาระ

1-64

ตอนที่ 4 บทที่ 1 ระบบอัดอากาศ ปม น้ําและพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผรู บั ผิดชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

เครอ่ื งทาํ น้ําออน เคร่ืองแลกเปลย่ี น
ความรอน

กอนปรับปรง กอนปรับปรุง ถงั นา้ํ เลีย้ ง
ถงั นํ้าเลีย้ ง
ปรมิ าณขาออก ถงั นาํ้ รอน

เครอื่ งทาํ นาํ้ ออน เครื่องแลกเปลย่ี น
ความรอน
ห ัลงปรับปรง ห ัลงปรับปรง
ถังนํา้ รอน

ปรมิ าณขาออก

รูปที่ 1.75 การลดกําลงั ไฟฟาสําหรับปม นาํ ความรอน รปู ที่ 1.76 การลดกาํ ลังไฟฟา ของปม น้ําออ น
ทิ้งกลับมาใช สาํ หรับหมอ ไอน้าํ

(4) ประสิทธผิ ล

ลดกําลงั ไฟฟาได 570 [MWh/ป]

อตั ราท่ลี ดไดเ ทียบกบั กําลงั ไฟฟารวม 1.7 [%]

ลดตนทุนได 1,567,500 [บาท/ป]

ระยะเวลาคุมทนุ 0.8 [ป]

กรณศี กึ ษาที่ 7 การอนรุ ักษพลังงานไฟฟา ของปม สง นํ้าดว ยการเจียรใบพดั <ท่มี า : FE96048>

ประเภทกจิ การ : กจิ การผลิตเครือ่ งไฟฟา

ผลิตภณั ฑ : วงจรรวมสารกง่ึ ตวั นาํ

ปริมาณพลังงานทใ่ี ชตอป : กาํ ลงั ไฟฟา 416,300 [MWh]

กา ซ (เทยี บเปนนํ้ามนั ดบิ ) 12,700 [kL]

(1) กอ นดําเนินการ

กระบวนการลา งดวยนํ้าบริสุทธ์ิจะใชน ํ้าเปน จํานวนมาก โครงการนี้จะลดการใชก ําลัง ไฟฟา สําหรับ

ลําเลียงของไหล

1-65

ตอนท่ี 4 บทที่ 1 ระบบอัดอากาศ ปมนํ้าและพดั ลม ตําราฝกอบรมผรู บั ผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

(2) สภาพปจ จบุ ัน
ผลจากการสํารวจเฮดทีจ่ าํ เปน ของปมสําหรับสงน้าํ ผาน Activated carbon สําหรับผลิตนา้ํ บริสุทธิ์ พบวาเฮด

ทีจ่ าํ เปน จรงิ ๆ มี คา เพียงประมาณ 50 [%] ของขอกาํ หนดจําเพาะในปจ จุบนั เทานน้ั
ผลการสํารวจแสดงไวในตารางที่ 1.11

ตารางที่ 1.11 ประมาณการกาํ ลงั ไฟฟาหลงั ปรบั ปรุงปม

Activated ปริมาณขา สภาพปจ จุบนั ปริมาณขา หลังปรบั ปรงุ เปาหมายการ
carbon ออก ออก อนุรักษ
No. [m3/h] เฮดรวม กําลังไฟฟา ของ [m3/h] เฮดรวม กําลงั ไฟฟาของ พลังงาน
120 [m] ปม [m] ปม [kW]
No.1 [kW] 120 [kW] 8.5
No.2 118 33.5 19.1 18.5 8.5
No.3 7.7
No.4 125 33.5 17.3 118 18.5 7.7
No.5 7.2
No.6 115 32.5 16.6 125 18.5 7.2
No.7 7.4
No.8 100 33.5 16.6 115 18.5 7.4
รวม 6.4
100 31.5 15.6 100 18.5 6.4
6.5
100 32.5 15.2 100 18.5 6.5
6.4
100 31.5 15.6 100 18.5 6.4
6.7
32.5 15.6 100 18.5 6.7
56.8
131.6 74.8

(3) วธิ ีการดําเนินการ
ผลจากการพิจารณาตารางท่ี 1.12 และตารางที่ 1.13 เพ่ือพิจารณากําหนดขอ กําหนดจําเพาะที่ สูงเกินไป

ของปม ใหเ หมาะสม ไดเ ลอื กวิธีเจียรใบพัดของปม นํามาปฏิบตั ิ

ขอเสนอปรับปรุง ตารางที่ 1.12 วธิ ีปรบั ปรงุ ปม
ใชอนิ เวอรเตอร
เจยี รใบพัด เนื้อหาการปรับปรุง
เปล่ียนปม ควบคุมความเร็วรอบของมอเตอรเ พอ่ื ปรับจุดเดนิ เคร่ืองใหเ หมาะสมทสี่ ุด
นาํ ใบพัดของปมไปเจียรใหมเี สน ผานศูนยก ลางเหมาะสมทส่ี ุดเพ่อื ลดเฮดรวมลง
เปลีย่ นไปใชป ม ท่มี ีคณุ สมบัตใิ กลเคียงกบั จุดสมรรถนะทตี่ องการ

ตารางที่ 1.13 ผลการพจิ ารณาวธิ ปี รับปรุงปม

ขอเสนอปรบั ปรุง มูลคา ประสิทธิผล มูลคา ลงทุน ระยะคุม ทนุ ระยะเวลา การประเมนิ
โดยภาพรวม
ใชอินเวอรเ ตอร [บาท/ป] [ บาท ] [ป] กอสรา ง
เจียรใบพัด ×
เปลยี่ นปม ○ (995,300) × (8,140,000) × (8.2) × ○
Δ (556,480) ○ (444,000) ○ (0.8) ○ ○
○ (1,259,850) Δ (5,291,000) ○ (4.7) ○

1-66

ตอนท่ี 4 บทท่ี 1 ระบบอดั อากาศ ปมนํ้าและพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผูรับผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

(4) ประสทิ ธิภาพ 118 [MWh/ป]
ลดกาํ ลงั ไฟฟา ได 20.8 [%]
อัตราทลี่ ดกาํ ลงั ไฟฟา ของปม ลงได 324,500 [บาท/ป]
ลดตน ทนุ ได 0.8 [ป]
ระยะเวลาคมุ ทนุ

กรณศี ึกษที่ 8 การอนุรกั ษพลังงานดว ยการปอ งกนั ปมดูดอากาศเขาไป <ที่มา : FE94051>

ประเภทกจิ การ : กจิ การเหลก็ กลา

ผลิตภัณฑ : วัสดเุ หลก็ เหลก็ เสน

ปรมิ าณพลังงานทีใ่ ชตอป : 5,883 × 109 [kcal]

(1) กอนดําเนนิ การ

ผลจากการพิจารณาทบทวนจุดเร่ิมตนของกิจกรรมอนุรักษพ ลังงานโดยมี เง่ือนไขอยูบ นการทํางานอยา ง

ปลอดภัยในฐานะที่เปน กลุม ซอ มบํารุงอุปกรณ ไดนําเรื่องนี้ข้ึนมาเปน หัวขอ หนึ่งในการขยายผลกิจกรรมอนุรักษ

พลังงานดว ยระบบใหม

(2) สภาพปจจุบนั

ขดผลิตภัณฑของไลนม ว นเหล็กเสนจะถูกระบายความรอ นดว ยการพรมน้ําระหวางทางไปเคร่ือง Buncher

แตข ณะที่ไมมีชิ้นงานอยู นํ้าพรมจะถูกบายพาสไปยังถังน้ําดิบและปมระบายความรอนจะเดินเคร่ืองตลอดเวลา

สาเหตทุ ่ีตอ งบายพาสคอื เพือ่ ปอ งกันปญ หาจากการดูดอากาศเขามาขณะทีห่ ยดุ ปม

(3) วิธีดาํ เนนิ การ

ตดิ ต้ังเฮดแทง กเ พอ่ื ปองกันการดูดอากาศเขา มายังดานขาเขาของปม นํ้าระบายความรอ น แลวติดตั้งอินเตอร

ล็อคลําเลียงช้ินงานเพื่อใหส ามารถเดินเครื่อง-หยุดเคร่ืองปมไดโดยอัตโนมัติ นอกจากนั้นยังตัด Pump suction foot

valve ออก เพ่อื ใหซ อ มบํารุงไดสะดวก

ภาพหลักการกอนและหลังการปรบั ปรุงแสดงไวในรปู ที่ 1.77 และรปู ท่ี 1.78

(4) ประสิทธผิ ล

ลดกําลังไฟฟา ได 44 [MWh/ป] (อัตราคา ไฟฟา สาํ หรบั ปม ทีล่ ดได 60 [%])

ลดตน ทนุ ได 121,000 [บาท/ป]

1-67

ตอนที่ 4 บทท่ี 1 ระบบอดั อากาศ ปมน้ําและพดั ลม ตําราฝกอบรมผูรับผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

วาลวสามทาง พน น้ําระบาย วาลวสามทาง พนนา้ํ ระบาย
ความรอ น ระบบเฮดแทง ก ความรอ น

กลับ

กลบั

ปม ปม

Pit ระบายความรอ น ตดั Foot value ออก Pit ระบายความรอ น
ดวยนา้ํ ดว ยนํ้า
Foot value ตะกรนั

ตะกรัน

รปู ที่ 1.77 รูปโครงสรางระบบปมระบายความรอน รูปที่ 1.78 สถาพการปรบั ปรงุ ระบบเฮดแทง ก

1.5 กิจกรรม (Activity)
1. จงเปรียบเทียบขอด-ี ขอ เสยี ของเครอื่ งอดั อากาศแบบลูกสูบและแบบโรตารี่สกรู
2. จงอธิบายวธิ ีการควบคุมเพื่อใหเกดิ การอนรุ กั ษพ ลงั งาน ของเครอ่ื งอดั อากาศ ปม และพัดลม อธบิ ายพอสังเขป
3. จงอธิบายวิธีการทําใหเกดิ ประสทิ ธิภาพสูงสดุ ในระบบอากาศอัด
4. จงบอกมาตรการหรอื วธิ ีการทท่ี ําใหเกดิ การอนรุ ักษพ ลังงานในระบบอากาศอดั ปม และพดั ลม

เฉลยกิจกรรม
1. จงเปรยี บเทียบขอ ด-ี ขอ เสียของเครือ่ งอดั อากาศแบบลูกสูบและแบบโรตาร่ีสกูร

ตอบ เครื่องอัดอากาศแบบลูกสูบและแบบสกรูใชว ิธีอัดแบบปริมาตร แบง เปนแบบใช น้ํามันกับแบบ
ไมใชน้ํามัน (Oil free) เครื่องอัดอากาศแบบลูกสูบจะมีการสั่นสะเทือนและเสียงดังมากกวาแบบสกรู รวมท้ังมี
อากาศขาออกจะมกี ารกระเพือ่ มสูงกวา แบบสกรจู ะมีระยะเวลาบํารุงรักษา 12,000-20,000 ชั่วโมง แตแบบลูกสูบจะ
มรี ะยะเวลาสนั้ เพยี ง 1 ใน 4 เทานั้น

2. จงอธบิ ายวิธกี ารควบคมุ เพือ่ ใหเ กดิ การอนุรกั ษพ ลังงาน ของเครอ่ื งอดั อากาศ ปม และพัดลม อธิบายพอสังเขป
ตอบ เคร่ืองอัดอากาศแบบลูกสูบ ถาควบคุมดว ยวิธี unloader และปริมาณอากาศขาออกลดลงจนความ

ดันของไลนข าออก (Discharge line) ต่ํากวาคา ที่กําหนดไวแ ลว วาลวลูกสูบ Unloader จะเปดวาลว ดูดเขา คางไว ทํา
ใหเ กิดการเดินเคร่ืองโดยไมม ีการอัดอากาศ ซ่ึงแมว า จะทําใหค วามดันขาออกกระเพื่อม แตจ ะมีประสิทธิผลมากใน
การอนรุ ักษพลังงาน

ในเครื่องอัดอากาศแบบสกรูท่ีใชน้ํามัน จะมีการจา ยอากาศอัดความดันออกมาโดยปดวาลวดูดเขา พรอ มๆ
กบั เปดวาลว ปรบั ความดนั ขาออก เนือ่ งจากเครือ่ งจะจา ยอากาศอดั ความดัน การทภ่ี าระไมเต็มพิกัดจึงมีผลนอ ยตอกา
รอนุรักษพลังงาน ตัวอยาง เชน หากปริมาณอากาศที่ จายออกลดลง 50 [%] กําลังขับเพลาจะลดลงเพียงประมาณ 15
[%] เทาน้ันในการควบคุมดว ยอินเวอรเตอร จะเดินเคร่ืองอัดอากาศดวยความเร็วรอบสูงสุด โดยคํานวณความเร็ว
รอบใหสอดคลอ งกับภาระตามสัญญาณจากเซ็นเซอร ความดันที่ไลน ขาออก จึงสามารถรองรับการเปลี่ยนแปลง
ความตอ งการปริมาณอากาศไดอยา งยืดหยุน ความดันขาออกมีการกระเพื่อมนอ ย และมีประสิทธิผลสูงในการอนุ
รักษพลังงาน

1-68

ตอนที่ 4 บทที่ 1 ระบบอดั อากาศ ปมนํา้ และพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผรู ับผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

การควบคุมการทํางานเคร่ืองปมและพัดลม ระบบปรับอัตราไหลของปมใหเ หมาะสมกับภาระการใชง าน
เรยี กวา ระบบปรมิ าตรนาํ้ แปรผนั (VWV: Variable Water Volume) ระบบปรับอัตราไหลของพัดลมใหเหมาะสมกับ
ภาระการใชง าน เรียกวา ระบบปริมาตรอากาศแปรผัน (VAV: Variable Air Volume) สว นระบบท่ีรักษาอัตราไหล
ใหคงที่ โดยการเปล่ียนอุณหภูมิหรือบายพาส (Bypass) เล่ียงไป เรียกวา ระบบอัตราไหลคงที่ (CWV: Constant
Water Volume, CAV:Constant Air Volume)

3. จงอธิบายวิธกี ารทาํ ใหเ กิดประสิทธภิ าพสงู สุดในระบบอากาศอดั

ตอบ ประสิทธภิ าพของเครอ่ื งอัดอากาศ

กําลงั ขาออกทีใ่ ชใ นเคร่ืองมอเตอร จะหาคาไดจากสตู รตอ ไปน้ี

Pm = κ ⋅ p1Q ⎢⎢⎢⎣⎡⎝⎛⎜⎜ p2 κ−1 − ⎤ ⋅ 100 (1 + α) [kW]
κ −1 60000 p1 1⎥⎥ η
⎟⎠⎞⎟ κ ⎦⎥

4. จงบอกมาตรการหรอื วธิ กี ารทที่ าํ ใหเ กิดการอนรุ กั ษพ ลงั งานในระบบอากาศอัด ปม และพัดลมมาพอเขาใจ

ตอบ

1. แนวทางการอนุรักษพลังงานในระบบอากาศอดั

(1) การเลอื กเครื่องอัดอากาศ
(1) เครื่องอัดอากาศแบบลูกสูบ เปนเคร่ืองอัดอากาศท่ีมีประสิทธิภาพสูง เหมาะสมกับการรับโหลดที่ไม

สมํ่าเสมอ
(2) เครอื่ งอัดอากาศแบบโรตาร่สี กรู การอัดอากาศมีประสิทธิภาพพอสมควรแตมีความดันคงท่ี เหมาะกับ

การรับโหลดเต็มพกิ ัดและสมํ่าเสมอ จงึ จะใหประสทิ ธภิ าพทีด่ ไี ด
(3) เครื่องอัดอากาศแบบหอยโขง เปนเคร่ืองอัดอากาศที่มีประสิทธิภาพสูงพอควรเหมาะกับระบบท่ีความ

ตองการอากาศมาก
(2) ทอดูดอากาศ

การออกแบบทอดูดอากาศควรใหทอดูดอากาศจากภายนอก โดยอากาศตองเย็น,แหงและสะอาด อากาศท่ี
มีอุณหภูมิต่ําลง 3 °C จะทําใหใชพลังงานลดลง และ หากมีฝุนมากจะทําใหฟลเตอรอุดตัน ทีผลใหอากาศไหลเขา
นอ ย อตั ราสวนความดันจะสงู ขนึ้ ทําใหใชพลังงานเพิ่มขึ้น
(3) After cooler การตดิ ตั้ง After cooler จะชวยลดปญ หาการเกิดคอนเดนเสทไดมาก
(4) Air dryer ชว ยแยกความชนื้ และทําใหอ ากาศมีความแหง มาก
(5) ถังเก็บอากาศ จะชวยใหลมในระบบมีความสมํ่าเสมอ ชวยลดอุณหภูมิอากาศ ทําใหคอนเดนเสทแยกจาก
อากาศอัดไดบ างสว น
(6) ทอเมน ตองมีขนาดใหญพอที่จะไมใหความเร็วของอากาศภายในสูง ระบบทอเมนตองดูแลใหมีการรั่วของ
อากาศไมเกนิ 5 %
(7) ความดันของอากาศอัด

(1) การใชค วามดันของอากาศอัด การออกแบบดา นการใชพลังงานไมดีตองลดความดันอกี มากที่จุดใชง าน
(2) ในกรณที ี่ความดนั ของอากาศ แบง ออกเปน 2 ระดับ เชน โรงงานสวนใหญมักจะผลิตอากาศท่ีความดัน
7 บาร แลวลดความดันลงใหเหมาะกับจุดท่ีใชงาน ซ่ึงกลุมท่ีใชความดัน 3 บาร จะส้ินเปลืองพลังงานอยางมาก การ
ใชงานลักษณะนี้ควรผลิตอากาศแยกระบบ โดยระบบแรกผลิตท่ีความดัน 7 บาร เพื่อความตองการความดัน 6 บาร
และอีกระบบผลติ ที่ความดัน 3.5 – 4 บาร เพือ่ ใชกบั ความตองการ 3 บาร จะทาํ ใหล ดพลงั งานลง 33%

1-69

ตอนท่ี 4 บทที่ 1 ระบบอัดอากาศ ปมนา้ํ และพดั ลม ตําราฝก อบรมผรู ับผดิ ชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดานความรอ น

(3) ในกรณีท่คี วามดันของอากาศ แบงเปน 2 ระดับ แตในระดับสูงมีจํานวนใชท่ีนอยกวา เชน โรงงานแหง
หน่ึงใชความดันท่ี 6 บาร และ 10 บาร แตความดันท่ี 10 บาร มีความตองการใชอยูระหวาง 10-15% ของการใช
ท้ังหมด ลักษณะน้ีอาจจะผลิตอากาศท่ีความดัน 7 บาร แลวติดตั้ง Booster เพื่ออัดอากาศจากความดัน 7 บาร เปน 11
บาร เพอ่ื ปอ นใหก ลับความดนั 10 บาร การจดั การลกั ษณะน้จี ะชวยลดการใชพลงั งานไดอยา งมาก

2. แนวทางการอนุรักษพ ลงั งานในระบบปม
จากการตรวจสอบระบบปมและวิเคราะหจุดที่มีปญหาประกอบจนแนวทางการแกที่เกิดข้ึนสามารถนํามา

จดั กลุมไดดังนี้

(1) การบํารุงรักษา
การที่จะทาํ ใหปมน้ําที่สกึ หรอกลบั มาสมบูรณม ปี ระสทิ ธภิ าพใกลเ คียงกับตอนเริ่มตนตองซอมใหญ เปลี่ยน

ชิน้ สวนหมนุ (ใบพดั และแหวน) แบร่ิงและประเก็น การซอมใหญ ควรพิจารณาเปนกรณีๆ ไป คาใชจายของปมน้ํา
สวนใหญแลวเปนคาใชจายในการเดินเครื่องโดยรวมตลอดการใชงาน ดังน้ันการที่ ประสิทธิภาพสูงขึ้นเพียง
เลก็ นอ ยกถ็ อื วาคุม คา ในการ

การบาํ รงุ รักษาที่ชวยสงเสริมการประหยัด
- การทาํ ความสะอาดตัวกรองทบี่ ริเวณทอทางเขา ของปม อยา งสม่ําเสมอ
- การตรวจสอบวาลวกันการไหลยอนกลบั (Check valve) อยางสม่าํ เสมอ
- การซอ มแซมรอยรวั่ ตา งๆ

(2) การปรับปรงุ อุปกรณ
1. การเคลอื บผวิ ภายใน
เพื่อลดการกัดกรอน/การกัดเซาะ เพ่ือลดการเสียดทาน การเคลือบผิวเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพปมนํ้ามักจะ

เคลอื บเฉพาะโครงปมนํา้ และดา นนอกของใบพดั เพอื่ ลดความสญู เสยี จากการเสียดทานหลกั
สรปุ ประโยชนทีไ่ ดรบั เพ่ิมอยางมปี ระสิทธภิ าพจากการเคลือบผิว ไดแ ก
- ปรับปรุงประสิทธิภาพของปม น้ําทําใหต นทนุ ของการเดนิ เคร่ืองลดลง
- มีความคงทนตอการกดั กรอนบนชนิ้ สวนทไี่ ดเ คลอื บพน้ื ผวิ ไว
- ยืดอายุการทํางานใหมีประสิทธิภาพสูงและทําใหอายุการใชงานยาวข้ึนเม่ือเปรียบเทียบกับปมน้ําท่ีไมได

เคลือบพน้ื ผวิ
2. การเปล่ยี นขนาดของใบพดั
การเปลย่ี นขนาดของใบพัดจะชว ยประหยดั พลงั งานจากการสูบนํา้ ได เชน ถา ปมนํ้าหร่วี าลว ควบคุมการ

ไหลอยเู สมอ จะทาํ ใหไมส ามารถทาํ งานไดที่ประสิทธิภาพสงู สุด จงึ อาจนําใบพดั ขนาดเลก็ มาใชเพอื่ ทาํ ใหมีอัตรา
การไหลเทาเดิมในระดบั ของความดนั ต่ํา ทําใหมกี ารใชพลังงานลดลง

3. การใชปม น้ําท่ีมีขนาดเลก็ ลง
การใชปมน้าํ ทม่ี ีขนาดเล็กลงจะคุมคา ถา
- ปม นา้ํ มขี นาดใหญเ กนิ กวา ภาระสูงสดุ ของปม นา้ํ มาก
- ปมนํ้ามปี ระสทิ ธภิ าพนอยกวา 80% ณ ระดบั ของภาระโหลดสูงสุด
- มีการใชพลังงานสงู นั่นคือ เมื่อปมน้าํ ขนาดใหญเดนิ เคร่อื งเปนระยะเวลานาน
4. การใชม อเตอรไ ฟฟา ประสิทธิภาพสูง

1-70

ตอนท่ี 4 บทที่ 1 ระบบอัดอากาศ ปม น้ําและพดั ลม ตําราฝก อบรมผรู บั ผดิ ชอบดา นพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

(3) การจัดการตรวจสอบ
- การตรวจวัดประสิทธิภาพของปมน้ําเปนเร่ืองที่มีความยุงยากและขอจํากัดมากมาย จึงมีการพัฒนา

เทคนิคทางเทอรโ มไดนามิคสมาคาํ นวณหาคาประสิทธิภาพไดโ ดยตรงเพยี งวัดอุณหภูมิและความดันตกคลอมปมนํ้า
ผลทไี ดส ามารนาํ ไปเปรียบเทียบกบั คณุ ลกั ษณะสมบตั ิปม น้าํ ตามทผี่ ูผลติ ใหร ายละเอยี ดไว

- การติดตามตรวจวัดการทํางานของปมนํ้าจะเปนประโยชนอยางมากถาติดตั้งมาตรวัดความดันที่ทอดูด
และทอสงของปมน้ําทุกเคร่ืองและติดตั้งแอมปมิเตอรสําหรับมอเตอรไฟฟา เพื่อใหแนใจวาทอดูดไมอุดตัน
ความสามารถในการทํางานของปมน้ําเมื่อเปรียบเทียบกับคุณลักษณะสมบัติของปมนํ้า การคํานวณคาใชจายในการ
เดินปม น้าํ

- การติดตามตรวจวัดการทํางานของระบบ สําหรับปมน้ําขนาดใหญจะมีความคุมคาที่จะใชระบบ
ติดตามบันทึกคาการใชงานดวยคอมพิวเตอร ซ่ึงมีความสามารถในการควบคุมการเดินปมน้ําไดอีกดวย ทําใหเห็น
ศกั ยภาพในการปรับการเดนิ ปม น้าํ ใหสอดคลองกับความตองการการใชนํา้ การสบู น้าํ เกินความตองการ การรั่วของ
นา้ํ

3. แนวทางการอนุรักษพลงั งานในระบบพัดลม
ประเด็นท่ีสําคญั ในการอนรุ ักษพลังงานของพดั ลม

1. การลดปรมิ าณลม – ความดนั เหมาะสมกบั ทภ่ี าระตองการ
2. การควบคุมการเดินเครื่องใหเหมาะสมกบั การเปลย่ี นแปลงปริมาณทภ่ี าระตอ งการ
ปญ หาเฉพาะตวั พัดลม ไดแก
1. การเลอื กใชพ ดั ลมทมี่ ปี ระสทิ ธิภาพสูงและมคี ณุ ลกั ษณะเหมาะกับการใชง านของภาระ
2. ไมม ฝี ุนละอองสะสมทต่ี ัวถังและใบพดั ทําใหเ สน ทางของกระแสอากาศลดลง
3. ลดการรัว่ ไหลจาก Labyrinth seal ของ Shaft seal และ Balance disk

1-71

ตอนที่ 4 บทท่ี 1 ระบบอัดอากาศ ปม นา้ํ และพดั ลม ตาํ ราฝกอบรมผรู บั ผดิ ชอบดานพลงั งาน(ผชพ) ดา นความรอ น

เอกสารอา งอิง

[1] MOTOKI MAYSUO. เทคนิคการประหยัดพลังงานไฟฟาในอุตสาหกรรม. แปลโดย ดร.บัณฑิต

โรจนอ ารยานนท และคณะ. กรุงเทพฯ. สํานักพิมพ ส.ส.ท. สมาคมสง เสรมิ เทคโนโลยี (ไทย-ญ่ปี ุน), 2543

[2] วัชระ มั่งวิทิตกุล. กระบวนการและเทคนิคการลดคาใชจายพลังงาน สําหรับอาคารและโรงงานอุตสาหกรรม.

กรงุ เทพฯ. ศนู ยอนรุ กั ษพ ลงั งานแหง ประเทศไทย, 2544

[3] ศิริพรรณ ธงชัย และ พิชัย อัษฎมงคล. การอนุรักษพลังงานไฟฟา. : สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลาพระนคร

เหนอื , 2548.

[4] กองทุนเพื่อสงเสริมการอนุรักษพลังงาน สํานักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแหงชาติ.

การบาํ รุงรักษาระบบอากาศอดั . กรุงเทพฯ.,2545

[5] กองทุนเพื่อสงเสริมการอนุรักษพลังงาน สํานักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแหงชาติ. การอนุรักษ

พลังงานในระบบอากาศอดั . กรงุ เทพฯ.,2545

[6] เอกสารเผยแพร คูมอื การใชเ ชื่อเพลงิ อยางมปี ระสทิ ธภิ าพ หมายเลข 7. การใชพลังงานในเคร่ืองอัดอากาศ. ศูนย

ทรพั ยากรการฝก อบรมเพ่ือการอนรุ ักษพลังงาน. กรุงเทพฯ 2545

[7] คูมือการฝกอบรมการอนุรักษพลังงานภาคปฏิบัติดานไฟฟา, กองฝกอบรม กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและ

อ นุ รั ก ษ พ ลั ง ง า น ก ร ะ ท ร ว ง พ ลั ง ง า น , อ ง ค ก ร ค ว า ม ร ว ม มื อ ร ะ ห ว า ง ป ร ะ เ ท ศ ญ่ี ปุ น , (JICA),

ศูนยพ ลังงานแหงประเทศไทย

[8] อนุตร จําลองกุล. เคร่ืองสูบ เครื่องอัด พัดลม.. กรุงเทพฯ. คณะวิศวกรรมและเทคโนโลยีการเกษตร สถาบัน

เทคโนโลยีราชมงคล, 2541

[9] เอกสารการอนรุ กั ษพ ลงั งานของญปี่ นุ

1-72