ข้อมูลมีคุณค่า

บ ท ที่ 1

ข้อมูลมีคุณค่า

วิชา วิทยาการคำนวณ ม.5

ครูศิริพร แดงตุ้ย

big data
data analytics

วิทยาการข้อมูล
(data science)

1.1 ยุคของข้อมูลและสารสนเทศ

ยุคเอกสาร
เก็บข้อมูลบนกระดาษ
เช่น แฟ้มเอกสาร แผนที่

ยุคดิจิทัล
เก็บข้อมูลในรูปแบบดิจิทัล
สามารถเข้าถึงได้ทุกที่ทุกเวลา

ข้อมูลนั้นมีค่าดั่งน้ำมันดิบ

นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล

ผู้ที่มีความสามารถในการ
ค้นหา วิเคราะห์ ค้นพบสิ่งที่
น่าสนใจ น่าสงสัยเป็ น
ประโยชน์ในโลก ที่เต็มไป
ด้วยข้อมูลขนาดใหญ่จำนวน
มหาศาล (Big data)

กิจกรรมที่ 1.1 ใครๆ ก็สามารถใช้ข้อมูลได้

บทที่ 1 ข้อมูลมีคุณค่า

1.2 วิทยาการข้อมูล

(data science)

วิชา วิทยาการคำนวณ ม.5

วิทยาการข้อมูล วิทยาการข้อมูล เป็นการศึกษาถึง
(data science) กระบวนการ วิธีการ หรือเทคนิค
ในการนำข้อมูลจำนวนมหาศาลมาประมวลผล
- ได้องค์ความรู้
- เข้าใจปรากฎการณ์หรือตีความ
- ทำนายหรือพยากรณ์
- ค้นหารูปแบบหรือแนวโน้มจากข้อมูล
-นำมาวิเคราะห์ต่อยอดเพื่อแนะนำทางเลือกที่เหมาะสม
- ใช้ในการตัดสินใจเพื่อประโยชน์สูงสุด

องค์ความรู้ของ
วิทยาการข้อมูล

ข้อมูลช่วยอธิบาย
ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น

ข้อมูลช่วยเปลี่ยนมุมมอง

ข้อมูลช่วยในการตัดสินใจ

ข้อมูลช่วยเพิ่มมูลค่า

กิจกรรมที่ 1.3 ข้อมูลช่วยชุมชนและโลกอย่างไร

กิจกรรมผ่านลิงค์
https://www.liveworksheets.com/4-gj780260or

บทที่ 1 ข้อมูลมีคุณค่า

1.3 กระบวนการวิทยาการข้อมูล
(data science process)

วิชา วิทยาการคำนวณ ม.5

บทที่ 1 ข้อมูลมีคุณค่า

นักเรียนทำแบบฝึกหัด
ผ่านเว็บไซต์ wordwall

https://wordwall.net/play/21178/054/269

กระบวนการวิทยาการข้อมูล

5 ขั้นตอน

กระบวนการวิทยาการข้อมูล
ขั้นตอนที่ 1

ตั้งคำถามที่ตนเองสนใจ

กระบวนการวิทยาการข้อมูล

ขั้นตอนที่ 2

การเก็บรวบรวมข้อมูลต้องสอดคล้องกับปั ญหา
หรือคำถาม คำนึงถึงการเก็บข้อมูลเรื่องอะไร
จากที่ไหน จำนวนเท่าใด และความน่าเชื่อถือ
ของแหล่งข้อมูล ต้องมีการตรวจสอบข้อมูล
ขจัดข้อมูลที่ผิด เพื่อให้ได้ข้อมูลนำเข้าที่ดีไปสู่
ผลลัพธ์ที่ดี (เรียนรู้เพิ่มเติมในบทที่ 2)

กระบวนการวิทยาการข้อมูล

ขั้นตอนที่ 3

นำข้อมูลที่ได้จากการรวบรวมข้อมูลมาพล็อต
(plot) ทำให้เป็นภาพ (visualizations) หรือ
แผนภูมิ (charts) (เรียนรู้เพิ่มเติมในบทที่ 2)

กระบวนการวิทยาการข้อมูล
ขั้นตอนที่ 4

อธิบายความหมาย ความสัมพันธ์ของข้อมูล
และทำนายเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
(เรียนรู้เพิ่มเติมในบทที่ 3)

กระบวนการวิทยาการข้อมูล

ขั้นตอนที่ 5

เป็นการสื่อสารผลลัพธ์ของข้อมูล โดยการ
ถ่ายทอดเป็ นเรื่ องราวหรือเป็ นภาพให้ผู้อื่ น
เข้าใจว่าเราได้เรียนรู้อะไรจากข้อมูล
(เรียนรู้เพิ่มเติมในบทที่ 4)

คลิปกระบวนการวิทยาการข้อมูล

กิจกรรมที่ 1.4 แนวคิดของวิทยาการข้อมูล

สร้างโมเดลของคำตอบ โดยใช้กระบวนการวิทยาการ
ข้อมูลจากกิจกรรมต่อไปนี้ ผ่านลิงค์โปรแกรม liveworksheets

กลุ่มที่ 1 กลุ่มที่ 2 กลุ่มที่ 3 กลุ่มที่ 4

บทที่ 1 ข้อมูลมีคุณค่า

1.4 การคิดเชิงออกแบบ
(design thinking) สำหรับ

วิทยาการข้อมูล

วิชา วิทยาการคำนวณ ม.5

การนำข้อมูลมาใช้เพื่อสื่อสารแม้จะทำให้เข้าใจปัญหาหรือ
สถานการณ์มากขึ้น แต่ถ้าไม่เข้าใจถึงความต้องการที่แท้จริง
ของผู้ใช้ จะทำให้การนำเสนอข้อมูลผลลัพธ์ไม่ประสบผลสำเร็จ
เนื่องจากผู้ใช้ไม่สามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลที่นำเสนอนั้นได้
เช่น



ข้อมูลที่นำเสนอมีปริมาณมากหรือละเอียดเกินความต้องการ ทำให้ผู้ใช้คิดว่าไม่จำเป็น
ข้อบกพร่องนี้อาจทำให้การพัฒนาสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ไม่สามารถเข้าถึงความต้องการ
ของผู้ใช้อย่างแท้จริง

กระบวนการคิดเชิงออกแบบ ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน
ดังนี้

1. การค้นหา (Discovery)
2. การตีความ (Interpretation)
3. การระดมความคิด เพื่อการแก้ไขปัญหา
(Ideation)
4. สร้างต้นแบบ และทดลอง (Experimentation)
5. การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และยั่งยืน (Evolution)
ได้มีการนำการคิดเชิงออกแบบไปใช้เพื่อแก้ไขปัญหาต่างๆ

















ประโยชน์ของระบบการคิดเชิงออกแบบ




ฝึกกระบวนการแก้ไขปัญหาตลอดจนหาทางออกที่เป็นลำดับขั้นตอน :
ปกติเราอาจจะมีการหาทางแก้ปัญหาแบบสะเปะสะปะ ไม่มีการหา
สาเหตุ หรือไม่มีการมองรอบด้าน กระบวนการนี้จะทำให้เรามองอย่าง
รอบคอบและละเอียดมากขึ้น ทำให้เราเข้าใจปัญหาได้อย่างถ่องแท้
และแก้ไขได้ตรงจุด

ประโยชน์ของระบบการคิดเชิงออกแบบ (ต่อ)


มีทางเลือกที่หลากหลาย : การคิดบนพื้นฐานข้อมูลที่มีหลากหลาย

ตลอดจนพยายามคิดหาวิถีทางหรือแชร์ไอเดียที่ดีออกมาหลากหลายรูป
แบบ ทำให้เรามองเห็นอะไรรอบด้าน และมีตัวเลือกที่ดีที่สุด ก่อนนำไป
ใช้แก้ปัญหาจริง หรือนำไปปฎิบัติจริง

มีตัวเลือกที่ดีที่สุด เหมาะสมที่สุด : เมื่อเรามีตัวเลือกหลากหลายเรา
ก็จะรู้จักคิดวิเคราะห์ และการคิดวิเคราะห์นี้เองจะทำให้เราสามารถ
เลือกทางเลือกที่ดีและเหมาะสมที่สุดได้ มีประสิทธิภาพมากกว่า

ประโยชน์ของระบบการคิดเชิงออกแบบ (ต่อ)


ฝึ กความคิดสร้างสรรค์ : การแชร์ไอเดีย ตลอดจนระดมความคิดนั้น

จะทำให้สมองเราฝึกคิดหลากหลายรูปแบบ หลากหลายวิธีการ หลาก
หลายมุมมอง และทำให้เรารู้จักหาวิธีแปลกๆ ใหม่ๆ ซึ่งเป็นพื้นฐานใน
การฝึกความคิดสร้างสรรค์ที่ดี ที่เป็นพื้นฐานที่ดีในการแก้ปัญหา ตลอด
จนการบริหารจัดการเช่นกัน
เกิดกระบวนการใหม่ตลอดจนนวัตกรรมใหม่ : มีการคิดมากมาย
หลากหลายรูปแบบ ตลอดจนแชร์ไอเดียดีๆ มากมาย การที่เราได้
พยายามฝึกคิดจะทำให้เรามักค้นพบวิธีใหม่ๆ เสมอ หรือเกิดนวัตกรรม
ใหม่ๆ ขึ้นมาได้เช่นกัน

ประโยชน์ของระบบการคิดเชิงออกแบบ (ต่อ)


มีแผนสำรองในการแก้ปั ญหา : การคิดที่หลากหลายวิธีนอกจากจะ

ทำให้เราสามารถวิเคราะห์เลือกวิธีที่ดีที่สุดได้แล้วนั้นก็ยังทำให้เรามีตัว
เลือกสำรองไปในตัวโดยผ่านกระบวนการลำดับความสำคัญมาเรียบร้อย
แล้ว ทำให้เราสามารถเลือกใช้แก้ปัญหาได้ทันท่วงทีหากวิธีการที่เลือก
ไม่ประสบความสำเร็จ

องค์กรมีการทำงานอย่างเป็ นระบบ : เมื่อบุคลากรถูกฝึกให้คิดอย่าง
เป็นระบบแบบแผนแล้วจะปลูกฝังระบบการทำงานที่ดี นั่นย่อมส่งผลให้
องค์กรมีการทำงานอย่างเป็นระบบ และทำงานได้มีประสิทธิภาพมาก
ขึ้นด้วย เพิ่มศักยภาพให้กับบุคลากรและองค์กรไปในตัว

ศึกษาจากคลิปวิดีโอ






อ้างอิง สาขาคอมพิวเตอร์ สสวท.