ผ้าและเครื่องแต่งกายป 5

การซ่อมแซมเสอื้ ผ้า

1.การเนาเป็ นวิธีการเบือ้ งต้นของการเยบ็ ผ้าก่อนท่จี ะสอย หรือเยบ็ ตะเข็บอ่นื ๆ เพ่อื ยึดผ้าให้
ตดิ กันช่ัวคราว และเป็ นเคร่ืองหมาย สาหรับการเยบ็ ในขัน้ ตอนต่อไป ทาให้เยบ็ ได้ง่าย เม่ือเยบ็ ผ้า
เสร็จแล้ว ก็จะเลาะด้ายท่เี นาออก

วธิ ีการเนาให้แทงเข็มขัน้ ลงธรรมดาตามแนวผ้าท่ตี ้องการเยบ็ ซ่งึ มี 2 ลักษณะ คือ
1.1 ตะเข็บเนาเท่า ลกั ษณะฝี เขม็ จะเท่ากันตลอดทงั้ ด้านหน้าและด้านหลัง โดย

แต่ละฝี เข็มจะถ่ีและห่างสลับกนั ประมาณ ¼ นิว้ หรือ ½ นิว้

1.2 ตะเขบ็ เนาไม่เท่า ลักษณะฝี เขม็ จะถ่ีและห่างสลับกัน โดยฝี เขม็ ห่างอยู่
ด้านหน้าและมีความยาวประมาณ ¼ นิว้ ฝี เขม็ ถ่ีอย่ดู ้านหลัง ซ่งึ มีความยาว
ประมาณ ½ นิว้ ฝี เข็มห่างช่วยให้เหน็ แนวยาวท่งี ่ายต่อการเยบ็ ส่วนฝี เข็ม
ถ่จี ะช่วยตรึงผ้าให้แน่น

การซ่อมแซมเสือ้ ผ้า

2.การด้นการด้นเป็ นตะเข็บท่ีคงทนมรี ะยะฝี เข็มถี่สามารถใช้แทนตะเขบ็ ที่เยบ็ ได้ มี 2 แบบ คือ
ด้นตะลยุ เรียก อีกอยา่ งหนง่ึ ว่า ด้นปลอ่ ย มีลกั ษณะฝี เขม็ เหมอื น กบั ตะเขบ็ เนาเท่าแตม่ ีระยะถ่ีกวา่

ประมาณ 5 ฝี เขม็ ตอ่ 1 นิว้ สาหรับ ผ้าบางหรือผ้าท่ีคอ่ นข้างน่ิมสามารถแทงเขม็ ขนึ ้ ลง 3 – 4 ครัง้ ตดิ ตอ่ กนั ถึงคอ่ ย
ดงึ เข็มขนึ ้ ครัง้ หนงึ่ เหมาะสาหรับการเย็บตกแตง่ หรือทาจีบรูด การด้นอกี แบบหนงึ่ เรียกว่า ด้นถอยหลงั ลกั ษณะฝี
เข็มเหมอื น ตะเขบ็ ที่เย็บด้วยจกั ร มกั จะใช้เย็บตะเข็บข้างเน่ืองจากมีความทนทาน ในการเย็บ เม่ือแทงเขม็ ลงบน
ผ้าแล้วให้เขม็ แทงขนึ ้ ด้านตรงข้าม กบั มือที่จบั เขม็ ดงึ ด้ายให้ตงึ แล้วแทงเขม็ ย้อนกลบั มาท่ีจดุ ก่ึงกลาง ระหวา่ งฝี เข็ม
เดิม หรือตรงรอยฝี เข็มเดิม

3.การสอย
การสอยจะทาใหม้ องไม่เห็นดา้ ยปรากฏภายนอกเด่นชดั จึงมกั ใช้ ในการเยบ็ ปกเส้ือ สาบเส้ือ

ขอบกระโปรงและกางเกง หรือสอยริมผา้ เพ่อื กนั ลุ่ย เช่น ชายกระโปรง ชายเส้ือ ขากางเกง เป็นตน้
การสอยมีท้งั สอยซ่อนดา้ ย ซ่ึงนิยมใชเ้ ยบ็ ผา้ พบั ริมเช่น ชายเส้ือ ชายกระโปรง ขากางเกง ก่อนจึงลงมือ
เยบ็ จะตอ้ งพบั ริมผา้ ใหเ้ รียบแลว้ เนาตรึงไว้ อาจนาไปรีดทบั เพือ่ ใหผ้ า้ คงรูปยง่ิ ข้ึน จากน้นั จึงลงมือ
เยบ็ โดยแทงเขม็ สอดเขา้ ไป ในรอยพบั ของผา้ ประมาณ ¼ หรือ 1/8 นิ้ว แลว้ แทงเขม็ ออกมา จากรอย
พบั ใหป้ ลายเขม็ เก่ียวท่ีผา้ ดา้ นนอกประมาณ 2 เส้นใยของผา้ ดึงดา้ ยใหต้ ึงพอประมาณ แลว้ แทงสอด
เขา้ ไปใหร้ อยพบั ของผา้ ใหม่ ทาเช่นน้ีจนสุดริมผา้ ขอ้ ควรระวงั คือ ในขณะท่ีเยบ็ ไม่ควรดึงดา้ ยตึง
จนเกินไป เพราะจะทาใหข้ อบผา้ ยน่ และหมนั่ ดึงขอบผา้ ท่ีเยบ็ แลว้ ใหต้ ึงอยเู่ สมอ

การซ่อมแซมเสอื้ ผ้า,,,

3.1 สอยพันริม ให้สอยเพ่อื ยดึ ขอบผ้าท่พี บั ให้ตดิ กับ
ผืนผ้าด้านหลังเป็ นการสอยท่ไี ม่ซ่อนด้ายด้านหลัง ใน
การเยบ็ เม่ือพับริมผ้าเรียบร้อยแล้ว ใช้เข็มแทงขึน้
เหนือขอบผ้าเลก็ น้อย ดงึ ด้ายให้ตงึ แล้ว แทงเขม็ ลง
ใต้ขอบผ้าประมาณ 2 เส้นด้าย ให้อยู่ในแนวเฉียง
เล็กน้อย ต่อด้วยแทงเขม็ เฉียงขึน้ ท่เี หนือขอบผ้าให้
เท่ากบั รอยเดมิ เยบ็ เช่นนีต้ ่อไปจนเสร็จ

การซ่อมแซมเสอื้ ผ้า,,,

3.2 สอยสลบั ฟันปลา นิยมใช้เยบ็ ตะเข็บท่ีขอบแขน
เสอื ้ เป็นการสอยอยา่ งหลวม ๆ แตส่ ามารถยดึ ผ้าได้ดี
ด้านนอกจะเหน็ เป็นจดุ ด้ายเลก็ ๆ เรียงกนั สว่ นด้านใน
จะเป็นเส้นด้ายเย็บไขว้กนั ด้านลา่ งของรอยพบั จะเยบ็
ไขว้แบบซ้ายทบั ขวาสว่ นด้านที่อยบู่ นขอบผ้าจะไขว้
แบบขวาทบั ซ้าย

การซ่อมแซมเสือ้ ผ้า

1.ประโยชน์และความสาคญั ของการซ่อมแซม ดดั แปลง
เสือ้ ผ้า เคร่ืองแต่งกาย
1.1ประหยดั รายจ่ายและทรัพยากรของตนเองและครอบครัว
1.2ยดื อายุการใช้เสือ้ ผ้าเคร่ืองแต่งกาย
1.3ใช้เวลาว่างให้เกดิ ประโยชน์
1.4ส่งเสริมความมนี า้ ใจและช่วยเหลือซ่งึ กนั และกนั ระหว่าง
สมาชกิ ในครอบครัวให้เกดิ ความภาคภมู ใิ จร่วมกัน
1.5สร้างเสริมความอดทนความมีระเบยี บวนิ ัยในการทางาน
ให้กบั สมาชิกในครอบครัว

การซ่อมแซมเสอื้ ผ้า,,,

2.หลักการซ่อมแซมและดัดแปลงเสือ้ ผ้าเคร่ืองแต่งกาย
2.1เลอื กวธิ ีให้เหมาะสมกบั รอยชารุดและรูปแบบท่ีต้องการ

ดดั แปลง
2.2ออกแบบดดั แปลงให้เหมาะสมกบั วยั ของผ้ใู ช้
2.3เลอื กใช้วสั ดุ อปุ กรณ์ให้เหมาะสมกบั รอยชารุดและแบบ

ท่ีต้องการดดั แปลง
2.4เตรียมอปุ กรณ์เคร่ืองมือเครื่องใช้ให้พร้อมก่อนปฏบิ ตั ิ
2.5คานงึ ถึงความค้มุ คา่ ของเวลาแรงงานและทรัพยากรท่ี

เสียไปกบั การซอ่ มแซมและดดั แปลง

การรีดผ้า,,,

เทคนิคการรีดผ้ าทุกชนิดให้ เหมือนร้ านซักอบรีด
มีเสอื ้ สวยกอ็ ยากจะทะนถุ นอมกบั เค้าบ้าง แตจ่ ะสง่ ร้านซกั ทกุ ครัง้
กร็ ู้สกึ สนิ ้ เปลอื ง ร้านซกั อบรีดเค้ามีเทคนิคอยา่ งไร ในการรีดผ้าให้เรียบสวย มาชมกนั คะ่
1. ผ้าลูกไม้ ควรใช้ไฟอ่อน และนาผ้าหนามาวางทบั ด้านบนลูกไม้อีกชัน้ เพ่ือป้ องกนั การเกดิ รอยไหม้และรอย
ย่นบนผ้าลูกไม้

2. ผ้าอัดกลีบ จดั วางผ้าอดั กลบี ให้เข้าที่ พรมนา้ แล้วเอาผ้าขาวที่บางและแห้งมา
วางทบั ใช้เตารีดไฟร้อนรีดกลบั ไปกลบั มาหลายครัง้ จนผ้าแห้ง

3. ผ้าไหม
ถ้าผ้ายบั มาก ควรพรมนา้ หรือฉีดนา้ ยารีดผ้า
พบั ใสถ่ งุ พลาสติกและใสต่ ้เู ยน็ ในช่องแชแ่ ขง็ ประมาณ 10 นาที จากนนั้ จงึ นาออกมารีด จะทาให้รีดได้เรียบและง่ายขนึ ้
ควรรีดจากด้านในเนือ้ ผ้า เพ่ือป้ องกนั ไมใ่ ห้เกิดรอยดา่ งในเนือ้ ผ้า

4. กระโปรงจีบรอบตวั ใช้กิ๊บดาหนีบรอยจีบแตล่ ะรอยไว้ แล้วจงึ รีดผ้า
5. กางเกงท่มี ีรอยยบั ท่ขี อบกางเกง ใช้สบถู่ ทู ่ีรอยพบั ด้านในเลก็ น้อยกอ่ นทาการรีด จะทาให้
กางเกงเรียบและอยทู่ นไมเ่ ป็นรอยงา่ ย

ขอขอบคุณ

และสวัสดคี ะ่