ทรัพยากรธรรมชาติ

ทรัพยากรธรรมชาติ

วิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ
รหัสรายวิชา ว30103

จุดประสงค์การเรียนรู้

- อธิบายเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์
จ า ก ท รัพ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ ข อ ง ม นุ ษ ย์

ทรัพยากรธรรมชาติ
(natural resources)

คือ สิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นเองตาม
ธรรมชาติและมนุษย์สามารถนำไปใช้
ประโยชน์ได้ เช่น ดิน น้ำ ป่าไม้ ทุ่งหญ้า
สัตว์ป่า แร่ธาตุ พลังงาน ซึ่งอาจแบ่งตาม
ความยาวนานในแง่ของการใช้ประโยชน์ได้
เป็น 3 ประเภท ได้แก่

1. ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วไม่หมดสิ้น

ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วไม่หมดสิ้น เช่น น้ำ อากาศ
แสงอาทิตย์ ซึ่งบางชนิดมนุษย์ไม่สามารถขาดได้แม้จะใน
ระยะเวลาอันสั้นก็ตาม

ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ ที่ ใ ช้ แ ล้ ว
ไ ม่ ห ม ด สิ้ น ส า ม า ร ถ แ บ่ ง ไ ด้ ดั ง นี้

1.1 ประเภทที่คงสภาพเดิม
ไม่เปลี่ยนแปลง (Immutuable)
ได้แก่ พลังงานจากดวงอาทิตย์
ลม อากาศ ฝุ่น แม้กาลเวลาจะผ่าน
ไ ป น า น เ ท่ า ใ ด ก็ ต า ม สิ่ ง เ ห ล่ า นี้ ก็ ยั ง
ค ง มี ไ ม่ เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง

1.2 ประเภทที่มีการเปลี่ยนแปลง
(Mutuable) การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
เนื่ องมาจากการใช้ประโยชน์อย่างผิดวิธี
เช่น การใช้ที่ดิน การใช้นำโดยวิธีการที่
ไม่ถูกต้อง ทำให้เกิดกาiเปลี่ยนแปลงทั้ง
ทางด้านกายภาพ และด้านคุณภาพ

ท รั พ ย า ก ร น้ำ

คือ แหล่ งต้ นตอของน้ำที่ เป็นประโยชน์หรือมีศั กยภาพที่
จะก่อให้เกิดประโยชน์แก่มนุษย์ ทรัพยากรน้ำมีความสำคัญ
เนื่ องจากน้ำเป็นปัจจัยสำคัญต่ อการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิต
ทั้งการอุ ปโภคบริโภค การเกษตร รวมถึงการคมนาคม

ท รั พ ย า ก ร พ ลั ง ง า น

พลังงาน คือ ความสามารถที่จะทำงานได้โดยอาศัยแรงงานที่มี
อยู่แล้วตามธรรมชาติโดยตรง และที่มนุษย์ใช้ความรู้วิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยีดัดแปลงใช้จากพลังงานตามธรรมชาติ

ตามคำนิยามของนักวิทยาศาสตร์ พลังงาน (Energy) คือ
ความสามารถในการทำงาน (Ability to do work) โดยการทำงานนี้
อาจจะอยู่ในรูปของการเคลื่ อนที่หรือเปลี่ยนรูปของวัตถุก็ได้

ถึงแม้ทรัพยากรกลุ่มนี้จะมีมากจนไม่หมดสิ้นไป
แต่บางบริเวณอาจมีปริมาณน้อยจนไม่เพียงพอต่อ
ความต้องการของมนุษย์หรืออาจอยู่ในสภาพที่มนุษย์
ไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้

2. ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วเกิดทดแทนได้

เป็นทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้ไปแล้วสามารถเกิดขึ้นทดแทนได้ เช่น ป่าไม้
ทุ่งหญ้า สัตว์ป่า ดิน ซึ่งแม้มนุษย์จะนำมาใช้ประโยชน์ ก็ยังสามารถเกิดทดแทน
ขึ้นได้ทั้งตามธรรมชาติและโดยมนุษย์แต่การทดแทนนั้นมีทั้งที่ใช้ระยะเวลาสั้น
และยาวนาน

ท รั พ ย า ก ร ป่ า ไ ม้

ป่ า ไ ม้ เ ป็ น ท รัพ ย า ก ร ที่ สำ คั ญ ยิ่ ง ต่ อ ค ว า ม ค ง อ ยู่ ข อ ง ป ร ะ เ ท ศ
เพราะป่าไม้มีอิทธิพลต่อการเพาะปลูก เนื่ องจากป่าไม้จะมีความ
สัมพันธ์กับน้ำ และสภาพอากาศ

ป่าไม้อำนวยประโยชน์ให้แก่มนุษย์ ทั้งทางตรงและทางอ้อม โดย
ทางตรงป่าไม้ เป็นแหล่งอาหารของมนุษย์ โดยทางอ้อมป่าไม้ช่วยรักษา
สภาพแวดล้อม เช่น ทำให้พื้ นดินอุ ดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร

ท รั พ ย า ก ร สั ต ว์ ป่ า

สัตว์ป่า เป็นทรัพยากรธรรมชาติประเภทหนึ่ งที่มีคุณค่ายิ่ง
และอำนวยประโยชน์นานัปการให้แก่มนุษย์ และทรัพยากรธรรม-
ชาติอื่ นๆ

ประโยชน์ที่ได้รับจากสัตว์ป่าโดยตรง เช่น เนื้ อและส่วน
ต่างๆ ของสัตว์ป่าบางชนิดมนุษย์ได้นำมาเป็นอาหาร

ป ร ะ โ ย ช น์ ที่ ไ ด้ รับ จ า ก สั ต ว์ โ ด ย อ้ อ ม สั ต ว์ ป่ า เ ป็ น ส่ ว น ที่ สำ คั ญ
ของห่วงโซ่อาหารและ สายใยอาหารในระบบนิเวศ ซึ่งมีความ
สัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมรอบ ๆ

ทั้งนี้ การใช้ประโยชน์โดยไม่คำนึงถึงความคุ้ม
ค่าและการอนุรักษ์ อาจทำให้การเกิดทดแทนนั้น
ไม่ทัน และไม่เพียงพอต่อความต้องการของมนุษย์

3. ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วหมดสิ้นไป

ทรัพยากรธรรมชาติที่นำมา
ใช้แล้วจะหมดไปหรือสามารถเกิด
ขึ้นทดแทนได้ เช่น น้ำมัน แก๊ส
ธรรมชาติ แร่

ทรัพยากรเชื้ อเพลิง

เ ป็ น แ ห ล่ ง พ ลั ง ง า น ซึ่ ง ม นุ ษ ย์ นำ ม า ใ ช้ ทั้ ง ใ น ชี วิ ต ป ร ะ จำ วั น
และในอุ ตสาหกรรม และเป็นทรัพยากรพลังงานที่สำคัญในการ
พั ฒ น า ป ร ะ เ ท ศ

เชื้ อเพลิงธรรมชาติเกิดจากการทับถมของซากพืชซาก
สัตว์ในความดันและอุ ณหภูมิที่สูงเป็นระยะเวลานาน จนกลาย
เป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอน ได้แก่ ถ่านหิน ปิโตรเลียม

ท รั พ ย า ก ร แ ร่ ธ า ตุ

ค ว า ม สำ คั ญ ข อ ง แ ร่ ธ า ตุ
ด้ า น ค ว า ม มั่ น ค ง แ ล ะ มั่ ง คั่ ง ข อ ง ป ร ะ เ ท ศ
ด้านความเป็นอยู่ของมนุษย์ ได้มีการนำแร่ธาตุต่าง ๆ มาใช้
ประโยชน์และสร้างขึ้นเป็นสิ่งต่าง ๆ
ด้านการสร้างงานแก่ประชาชน ทำให้ประชาชนมีรายได้จากการ
ขุดแร่ ไปจนถึงแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ไปสู่ผู้บริโภค

แ ต่ ท รัพ ย า ก ร เ ห ล่ า นั้น ต้ อ ง ใ ช้เ ว ล า ย า ว น า น
ม า ก ซึ่ ง บ า ง ช นิ ด เ ป็ น ท รัพ ย า ก ร ที่ ใ ช้เ พื่ อ ค ว า ม
ส ะ ด ว ก ส ะ บ า ย ข อ ง ม นุ ษ ย์ ห รือ ช่ว ย ใ ห้ม นุ ษ ย์มี
ค ว า ม เ ป็ น อ ยู่ที่ ดี ขึ้ น

ส ม า ชิ ก ก ลุ่ ม

ชื่อ : นางสาวธิราภัทร โพธิ์ทอง ม.5/13 เลขที่ 2
หน้าที่ : จัดทำสไลด์

ชื่อ : นางสาวสุธิมา สุนา ม.5/13 เลขที่ 17
หน้าที่ : นำเสนอ

ชื่อ : นางสาวนลินรัตน์ ประทุมชัย ม.5/13 เลขที่ 30
หน้าที่ : นำเสนอ

ชื่อ : นางสาวพิชชาพร ประกิระสา ม.5/13 เลขที่ 36
หน้าที่ : นำเสนอ