“Miss Siam” was Thailand’s first private airplane owned by Group Captain Luen Phongsobhon who, in the late 1920s, was granted a scholarship from the royal purse of King Prajadhipok (King Rama VII) to study aviation science at Parks Air College (P.A.C.) of St. Louis College in the United States of America. Owing to his mastery of flying, after graduation he was hired to perform aerobatics and earned much admiration from his audiences. His show toured more than 30 states in the USA from which he made enough money to afford a personal airplane at the cost of 6,000 baht. He called his plane, “Miss Siam”. “นางสาวสยาม” เครื่องบินพลเรือน ลำ�แรกของประเทศไทยที่เต็มเปี่ยมไปด้วย เรื่องราวแห่งการผจญภัย เป็นเครื่องบินส่วนตัว ของ น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ นักเรียนทุน ส่วนพระองค์ของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้า เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ที่เดินทางไปศึกษา ด้านการบิน ณ Parks Air College (P.A.C.) แห่งวิทยาลัยเซนต์หลุยส์ สหรัฐอเมริกา ภายหลังจบการศึกษาและมีความเชี่ยวชาญด้านการบิน น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ ได้รับจ้างแสดง เครื่องบินผาดโผนจนกลายเป็นที่ชื่นชอบของผู้ชม และได้เดินสายไปแสดงในรัฐต่าง ๆ ไม่ต่ำ�กว่า 30 รัฐทั่วสหรัฐอเมริกา จนสามารถเก็บเงินซื้อเครื่องบินส่วนตัวได้ 1 ลำ� ในราคา 6,000 บาท พร้อมตั้งชื่อให้กับเครื่องบินลำ�นี้ว่า“MISS SIAM” หรือ “นางสาวสยาม” นางสาวสยาม เครื่องบินพลเรือนลำ�แรกของไทย น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ Group Captain Luen Phongsobhon Thailand’s First Civil Aircraft Miss Siam 2
“Miss Siam” was a Travel Air 2000 two-seated biplane that featured: • A 100 horsepower Curtiss OX-5 engine • A maximum speed of 75 miles per hour • A steel tube fuselage covered with fabric • Wooden wings, also covered with fabric It was the first aircraft model and among the only three airplanes that were approved by the US Aeronautics Bureau to carry passengers. Group Captain Luen Phongsobhon planned to fly “Miss Siam” across the Pacific Ocean to Thailand but his plan was not approved by King Rama VII. The plane was thus transferred to Thailand on an ocean liner. “Miss Siam” thus became Thailand’s first civil aircraft to turn a new chapter of civil aviation history in the Asian region. “นางสาวสยาม” เป็นเครื่องบินรุ่น OX-5 Travel Air 2000 • เครื่องยนต์เคอติส 100 แรงม้า • ความเร็วเต็มที่ 75 ไมล์ต่อชั่วโมง • ปีก 2 ชั้น 2 ที่นั่ง • โครงเหล็กห่อหุ้มด้วยผ้า • ปีกโครงสร้างภายในเป็นไม้ หุ้มด้วยผ้าแฟบริค ถือเป็นเครื่องบินรุ่นแรกที่ได้รับการรับรอง จากกรมการบินของสหรัฐอเมริกาให้สามารถ ใช้รับส่งผู้โดยสาร และมีเพียง 3 ลำ ในโลก น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ ตั้งใจจะนำ�เครื่องบิน “นางสาวสยาม” ข้ามมหาสมุทรแปซิฟิกกลับ สู่ประเทศไทย แต่ความตั้งใจครั้งนั้นไม่ได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้า เจ้าอยู่หัว จึงต้องนำ�นางสาวสยามขึ้นเรือเดินสมุทรเดินทางกลับสู่ประเทศไทย นางสาวสยามจึงถือ เป็นเครื่องบินพลเรือนลำ�แรกของประเทศไทยและได้สร้างประวัติศาสตร์เปิดโลกการบินพลเรือนให้ กับภูมิภาคเอเชีย “เครื่องบินลำ�แรกของผม” น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ “My first own airplane.” Group Captain Luen Phongsobhon 3
ปี กแห่งมิตรภาพ In June 1932, Group Captain Luen Phongsobhon received royal permission from King Rama VII to fly “Miss Siam” to China to forge ties between the two countries. With generous support from friends, 2,000 baht was raised for his travel expenses. ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2475 น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ ได้รับพระบรมราชานุญาตจาก พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ให้นำ�เครื่องบิน “นางสาวสยาม” ไปสร้าง สัมพันธไมตรีอันดีกับสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยได้รับความช่วยเหลือจากเพื่อนฝูงช่วยกัน เรี่ยไรเงินให้เป็นค่าใช้จ่ายในการเดินทาง 2,000 บาท วันออกเดินทางของ น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ กับเครื่องบิน “นางสาวสยาม” Group Captain Luen Phongsobhon and “Miss Siam” on his departure for China The Wings of Friendship เชื่อมสัมพันธไมตรี เครื่องบิน “นางสาวสยาม” ที่ทุ่งดอนเมือง “Miss Siam” at Don Mueang 4
การเดินทางไปสาธารณรัฐประชาชนจีนพบอุปสรรคมากมาย เช่น เครื่องบินเสียต้อง ร่อนลงซ่อมเครื่องเอง แวะลงที่ไหนก็ถูกทหารเมืองนั้นจับกุม บางแห่งไม่มีสนามบินต้องร่อนลง ที่โล่งกว้าง ในช่วงที่บินผ่านมณฑลกวางตุ้งถูกเรือรบใช้ปืนยิงเครื่องบินทะลุ เพราะเข้าใจว่าเป็น เครื่องบินของฝ่ายตรงข้ามที่กำ�ลังทำ�สงครามแย่งอำ�นาจกันอยู่ในขณะนั้น จึงต้องร่อนลงที่ ชายหาด จนบินไปถึงซัวเถา แวะพัก 2 คืน ไม่สามารถบินต่อไปจนถึงเซี่ยงไฮ้ได้ เนื่องจากมีการ สู้รบระหว่างจีนกับญี่ปุ่นที่เซี่ยงไฮ้ He encountered many obstacles during his flight to China. Whenever the engine malfunctioned, he had to make emergency landings when there was no nearby airfield, and repair it on his own. However, he was always arrested by local soldiers whenever he did so. While flying over Guangdong where a battle was underway, the plane’s wing was damaged by shots from a battleship that mistook him for an enemy plane. He was forced to land on a beach. Finally, he managed to fly to Shantou where he stayed for two nights before deciding to stop his goodwill trip to Shanghai owing to the ongoing war between China and Japan. เครื่องบิน “นางสาวสยาม” ขณะบินผ่านจังหวัดนครพนม “Miss Siam” flying over Nakhon Phanom Province หนังสือพิมพ์ศรีกรุง รายงานข่าวการบินของ น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ The Sri Krung newspaper reported the journey of Group Captain Luen Phongsobhon 5
ดอนเมือง Don Mueang นครราชสีมา Nakhon Ratchasima รอยเอ็ด Roi Et ราชอาณาจักรไทย Kingdom of Thailand สาธารณPeople'sนครพนม Nakhon Phanom ฮานHaThe flight to China of “Miss Siam” and her owner, Group Captain Luen Phongsobhon, took 17 days from June 19, 1932 to July 5, 1932. Owing to the difficulties he faced, the journey became famous as the press continuously reported his progress from his telegraphs. It was deemed impossible at the time for a single pilot to successfully fly from Thailand to China. การเดินทางของ น.อ. เลื่อน และนางสาวสยาม ใช้เวลารวม 17 วัน นับตั้งแต่วันที่ 19 มิถุนายน จนถึงวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2475 จากการเดินทาง ที่ย า ก ลำ � บา ก นี้ เ อ ง ทำ � ใ ห้ ภาร กิ จ ข อ ง “นางสาวสยาม” กลายเป็นข่าวที่โด่งดัง ในขณะนั้น เพราะหนังสือพิมพ์นำ�เสนอข้อความ โทรเลขที่แจ้งความคืบหน้าการเดินทางของ น.อ. เลื่อน อย่างต่อเนื่อง การปฏิบัติภารกิจ บินเดี่ยวจากประเทศไทยไปยังสาธารณรัฐ ประชาชนจีนสำ�เร็จเป็นครั้งแรก จึงเป็นเรื่อง ที่หลายคนแทบจะไม่เชื่อว่าเป็นไปได้ 6
สาธารณรัฐสังคมนิยม เว�ยดนาม Socialist Republic of Vietnam ณรัฐประชาชนจ�น s Republic of China เมืองว�ญ (ว�นห) Vinh นอย anoi ไฮฟอง Haiphong มองกาย Mong Cai ไทปง Taiping ไหหลำ Hainan กวางตุง Guangdong มาเกา Macao ฮองกง Hong Kong ซัวเถา Shantou เสนทางขาไป (ดอนเมือง-ซัวเถา) The flight to China (Don Mueang-Shantou) เสนทางขากลับ (ซัวเถา-ดอนเมือง) The return to Thailand (Shantou-Don Mueang) เมืองที่บินผาน City on the air route เส้นทางการบิน สร้างสัมพันธไมตรี พ.ศ. 2475 The Route of the Goodwill Flight in 1932 7
คุณหญิงสุเนตร พงษ์โสภณ มอบเครื่องบิน “นางสาวสยาม” ให้แก่ศูนย์การบินทหารบก Khunying Sunet Phongsobhon presenting the “Miss Siam” airplane to the Army Aviation Center ฟื ้นคืนชีวิต นางสาวสยาม ภารกิจการบินเพื่อสร้างสัมพันธไมตรี กับสาธารณรัฐประชาชนจีนกลายเป็นประวัติศาสตร์ อันทรงคุณค่าของการบินพลเรือนในประเทศไทย และแม้ว่าเวลาจะล่วงเลยมากว่า 91 ปีแล้ว แต่ “นางสาวสยาม” ยังคงอยู่ในความทรงจำ� และเป็นแรงบันดาลใจให้แก่ผู้คนมากมาย หลังจาก น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ เสียชีวิต (พ.ศ. 2519) คุณหญิงสุเนตร พงษ์โสภณ ภริยาของ น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ จึงได้มอบเครื่องบิน “นางสาวสยาม” ให้แก่ ศูนย์การบินทหารบก ทำ�การเก็บรักษาไว้ ในพิพิธภัณฑ์เพื่อให้อนุชนรุ่นหลังมีโอกาส ศึกษาประวัติศาสตร์การบิน Group Captain Luen Phongsobhon’s flight to strengthen relations with China has become a memorable event in Thailand’s civil aviation history. Even though 91 years have elapsed, “Miss Siam” is still remembered and remains an inspiration for many people. After Group Captain Luen Phongsobhon passed away in 1976, Khunying Sunet Phongsobhon, his wife, presented the “Miss Siam” airplane to the Army Aviation Center where it is preserved in a museum for future generations to learn about the history of aviation in Thailand. เครื่องบิน “นางสาวสยาม” คืนชีพอีกครั้ง “Miss Siam” after restoration The Revival of Miss Siam 8
ต่อมาใน พ.ศ. 2537 น.อ. วีระยุทธ ดิษยะศริน ได้ก่อตั้งมูลนิธิอนุรักษ์และพัฒนา อากาศยานไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ เพื่อบูรณะ ฟื้นฟู อนุรักษ์อากาศยานในอดีตและอากาศยาน ที่ปลดประจำ�การให้สามารถนำ�กลับมาทำ�การบิน อีกครั้ง และ “นางสาวสยาม” ได้กลายเป็น แรงบันดาลใจให้ น.อ. วีระยุทธ ดิษยะศริน มีความมุ่งมั่นที่จะฟื้นคืนชีวิตและนำ�ประวัติศาสตร์ อันยิ่งใหญ่ที่ น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ ได้สร้างไว้ กลับมาสู่การรับรู้ของคนไทยอีกครั้ง เมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2537 มูลนิธิฯ จึงติดต่อ ประสานงานไปยังศูนย์การบินทหารบก และขอรับ มอบเครื่องบิน “นางสาวสยาม” มาอยู่ในความดูแล Later in 1994, Group Captain Veerayuth Didyasarin established the Foundation for the Preservation and Development of Thai Aircraft under Royal Patronage to rehabilitate and conserve vintage aircraft and retired aircraft so that they can be flown again. “Miss Siam” inspired him to revive the story of Group Captain Luen Phongsobhon’s epic trip to raise awareness about this significant voyage among the Thai people once again. On January 18, 1994, with collaboration from the Army Aviation Center, the custody of “Miss Siam” was transferred to the foundation. At the time, reviving an 80-year-old aircraft was not an easy task. No one knew how the Travel Air 2000 plane operated. The Foundation for the Preservation and Development of Thai Aircraft under Royal Patronage therefore searched for information and contacted vintage aircraft collectors in the United States. Eventually, a person whose collection had the same engine as “Miss Siam” was found. Even though spare parts could be bought, knowledge on their maintenance remained unknown. Therefore, in 1995 the foundation decided to send the “Miss Siam” airplane, together with its engine, to the United States for restoration. Along with the airplane, 24 aircraft engineers were sent for training in aircraft manufacturing and maintenance technology. The blueprint of “Miss Siam” was finally discovered at the Smithsonian Institution. ในขณะนั้นการฟื้นคืนชีวิตเครื่องบินที่มีอายุกว่า 80 ปี ไม่ใช่เรื่องง่าย ไม่มีใครรู้ว่า เครื่องบินรุ่น Travel Air 2000 บินได้อย่างไร มูลนิธิฯ จึงพยายามค้นหา ข้อมูลและติดต่อไปยัง ผู้ที่สะสมเครื่องบินเก่าในสหรัฐอเมริกา จนพบผู้ที่มีเครื่องยนต์แบบเดียวกับ “นางสาวสยาม” แม้จะหาอะไหล่ได้แต่ความรู้ด้านการซ่อมบำ�รุงยังขาดแคลน ดังนั้น ใน พ.ศ. 2538-2539 มู ลนิ ธิ ฯ จึ ง ส่ง เ ค รื่ อง บิ น “ นาง สาวสยาม” กั บเ ค รื่องย นต์ ไ ปบูร ณ ะ ฟื้นฟู พร้อมกั บ ส่งช่างอากาศยานของมูลนิธิฯ จำ�นวน 24 นาย ไปฝึกอบรมเทคโนโลยีด้านการสร้างและซ่อมบำ�รุง อากาศยานที่สหรัฐอเมริกา และสามารถตามหาพิมพ์เขียวเครื่องบิน “นางสาวสยาม” ได้จาก พิพิธภัณฑ์สมิธโซเนียล น.อ. วีระยุทธ ดิษยะศริน กับเครื่องบิน “นางสาวสยาม” Group Captain Veerayuth Didyasarin and “Miss Siam” 9
เหินฟ้า ท้าเวหาประกาศศักดา แห่ง การบินพลเรือนไทย กระบวนการฟื้นฟูเครื่องบิน “นางสาวสยาม” จากทีมงานกว่า 30 ชีวิต Repair and restoration of “Miss Siam” by a team of more than 30 engineers ภายหลังอบรมบุคลากรกว่า 1 ปี ช่างของมูลนิธิฯ ที่ส่งไปฝึกงานก็สามารถสร้างโครงสร้าง ของเครื่องบิน ปีกและชิ้นส่วนต่าง ๆ ได้ ในระหว่าง พ.ศ. 2540-2541 และได้จัดส่ง ชิ้นส่วนโครงสร้างอากาศยานที่บูรณะฟื้นฟูและสร้างใหม่มายังประเทศไทย และนำ�เครื่องบิน “นางสาวสยาม” มาบูรณะต่อที่กองบิน 41 จังหวัดเชียงใหม่ โดยใช้เวลาทั้งหมด 2 ปี 6 เดือน ในการซ่อม-สร้างและทดสอบอย่างเข้มงวด เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถบินระยะไกลได้ จนได้รับใบสำ�คัญสมควรเดินอากาศและอนุมัติให้จดทะเบียนอากาศยาน จากกรมการบิน พาณิชย์ ใน พ.ศ. 2544 After one year of training, the foundation’s engineers were able to fabricate aircraft fuselage, wings and other parts. During 1997 and 1998 they sent parts of aircraft structure that had been restored and newly fabricated to Thailand. “Miss Siam” was then brought back for further restoration to the Tango Squadron Wing 41 in Chiang Mai. The repair and restoration took two years and six months, followed by careful testing to ensure the aircraft could fly a long distance. In 2001, the Department of Commercial Aviation approved an airworthiness certificate and authorized aircraft registration for “Miss Siam”. Developing the Power of Thai Civil Aviation 10
เที่ยวบินแรกหลังจากฟื้นคืนชีวิตนางสาวสยามคือเที่ยวบินจากจังหวัดเชียงใหม่ถึง กรุงเทพมหานคร เพื่อมาร่วมงาน “วันการบินแห่งชาติ” ที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2545 ณ สนามบินดอนเมือง นางสาวสยามเริ่มเดินทางจากจังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2544 และแวะพักตามจังหวัดต่าง ๆ ได้แก่ ลำ�ปาง พิษณุโลก ศูนย์การบินทหารบกลพบุรี ก่อนเข้าถึงกรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2544 ซึ่งทุกที่ที่นางสาวสยามเดินทางไปถึง ล้วนได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่นจากประชาชน ชาวไทย หลังสิ้นสุดงานการบินแห่งชาตินางสาวสยามเดินทางกลับสู่จังหวัดเชียงใหม่อีกครั้ง The first flight by “Miss Siam” after its restoration was made from Chiang Mai to Bangkok to participate in the “National Aviation Day” event held at Don Mueang Airport on January 13, 2002. The plane departed Chiang Mai on December 18, 2001 and stopped in Lampang, Phitsanulok and at the Lop Buri Army Aviation Center before arriving in Bangkok on December 20, 2001. It was warmly welcomed wherever it landed. After the event, “Miss Siam” was flown back to Chiang Mai. 11
ต่อมาแผนการบินครั้งที่ 2 ถูกกำ�หนดขึ้น โดยมีเป้าหมายเพื่อบินตามรอยเส้นทาง ประวัติศาสตร์ภายในประเทศที่ น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ เคยทำ�ไว้ ตามเส้นทาง ได้แก่ กรุงเทพฯ-นครราชสีมา-ขอนแก่น-นครพนม-อุบลราชธานี และกลับสู่กรุงเทพฯ ภายใต้ การควบคุมของ น.อ. วีระยุทร ดิษยะศริน โดยจะมีการจัดกิจกรรมย้อนรอยเส้นทางบินของ เครื่องบิน “นางสาวสยาม” ภายในประเทศร่วมกับทุกจังหวัดที่บินผ่าน แต่แผนตามรอยครั้งนี้ ไม่เป็นไปตามคาด เพราะระหว่างทำ�การบินอยู่ในเขตอำ�เภอท่าเรือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เกิดลมกระโชกแรง น.อ. วีระยุทธ ดิษยะศริน จึงนำ� “นางสาวสยาม” บินอ้อมทวนลมข้ามคลอง เข้ามาเขตจังหวัดสระบุรี และตัดสินใจร่อนลงฉุกเฉินในทุ่งนา น.อ. วีระยุทธ ดิษยะศริน ไม่ได้รับบาดเจ็บและสามารถคลานออกจากตัวเครื่องได้อย่างปลอดภัย A second flight was subsequently planned with the aim of tracing the historic route that Group Captain Luen Phongsobhon had flown, that is, Bangkok-Nakhon Ratchasima-Khon KaenNakhon Phanom-Ubon Ratchathani-Bangkok, under the control of Group Captain Veerayuth Didyasarin. Activities to commemorate the past flights of “Miss Siam” were also held in each of these provinces. However, the plan did not succeed owing to strong winds while Group Captain Veerayuth Didyasarin was flying in Tha Ruea District of Phra Nakhon Si Ayutthaya Province. He thus flew “Miss Siam” upwind to Saraburi Province and made an emergency landing on a paddy field. Fortunately, he crawled out of the airplane safely and without injury. 12
และเที่ยวบินครั้งที่ 3 ของ “นางสาวสยาม” กับ น.อ. วีระยุทธ ดิษยะศริน คือเที่ยวบิน ที่นำ�ไปรษณียบัตรที่ระลึกสำ�หรับการบินย้อนรอยเส้นทางประวัติศาสตร์ไปประทับตราตาม จังหวัดต่าง ๆ ที่เดินทางผ่าน โดยใช้เวลาเดินทางทั้งหมด 6 วัน ตั้งแต่วันที่ 27 กันยายน ถึงวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2546 ในการบินระยะไกลครั้งที่ 3 นี้ เป็นช่วงเวลาเดียวกับ วันครบ 100 ปี การบินโลก นับตั้งแต่การบินครั้งประวัติศาสตร์ของพี่น้องตระกูลไรท์ The third flight of “Miss Siam,” again made by Group Captain Veerayuth Didyasarin, lasted for six days from September 27, 2003 to October 2, 2003. Commemorative postage stamps were produced for the flight that stopped in each province along the historic route. This long-distance flight coincided with the 100th anniversary of the first flight ever made by the Wright Brothers in 1903. 13
18-20 ธันวาคม พ.ศ. 2544 นางสาวสยามบินจาก เชียงใหม่-ดอนเมือง เที่ยวบินแรกในรอบ 70 ปี ของนางสาวสยาม โดย น.อ. วีระยุทธ ดิษยะศริน December 18–20, 2001, piloted by Group Captain Veerayuth Didyasarin from Chiang Mai to Don Mueang. It was the plane’s first flight after 70 years on display in a museum. 6-7 ธันวาคม พ.ศ. 2545 นางสาวสยามบินตาม แผนการบินย้อนรอย เส้นทางประวัติศาสตร์ ภายในประเทศ ของ น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ แต่ต้องทำ�การจอดฉุกเฉิน ก่อนถึงที่หมาย December 6–7, 2002, tracing the domestic flight route of Group Captain Luen Phongsobhon. An emergency landing disrupted completion of the plan. 27 กันยายน-2 ตุลาคม พ.ศ. 2546 นางสาวสยามบินจาก ดอนเมือง-บุรีรัมย์ เที่ยวบินย้อนรอยเส้นทาง ประวัติศาสตร์ภายในประเทศ ของ น.อ. เลื่อน พงษ์โสภณ September 27–October 2, 2003, tracing the domestic flight route of Group Captain Luen Phongsobhon from Bangkok to Buri Ram. ย้อนรอยประวัติศาสตร์นางสาวสยาม The Flight Routes of “Miss Siam” เส้นทางการบิน บินครั้งที่ 1 The first flight บินครั้งที่ 2 The second flight บินครั้งที่ 3 The third flight 14
Recognizing these important events in Thai aviation history, The Civil Aviation Authority of Thailand requested permission from the Foundation for the Preservation and Development of Thai Aircraft under Royal Patronage to create a model of “Miss Siam” as a means to disseminate the story of this first private airplane in Thailand to the public. ด้วยประวัติศาสตร์อันทรงคุณค่านี้ สำ นักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย จึงขออนุญาตมูลนิธิอนุรักษ์และพัฒนาอากาศยานไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ จัดทำ�แบบจำ�ลอง เครื่องบิน “นางสาวสยาม” เพื่อร่วมสื่อสารเรื่องราวของเครื่องบินพลเรือนลำ�แรกของประเทศไทย ให้เป็นที่รู้จักสืบต่อไป 15