วชิ าดนตรี - นาฏศลิ ป์
โดยนางสาวธิราวรรณ รามแกว้ (วีนนา)
ช้ันประถมศกึ ษาปีท่ี 5
ดนตรไี ทยมี 4 ประเภท ตี
ดีด
สี เปา่
เคร่อื งดนตรบี รรเลงประกอบจงั หวะ
เคร่อื งดนตรบี รรเลงประกอบทานอง
วงดนตรไี ทย
วงเครื่องสาย
วงปพ่ี าทย์
วงมโหรี
10.02864
ทบทวนความรู้ แผนผังวงเครือ่ งสายเครื่องเดย่ี ว
ฉิ่ง โทน-รามนา
ขลุ่ยเพยี งออ
ซอด้วง จะเข้ ซออู้
หนา้ วง
เครอื่ งดนตรปี ระเภทเปา่ ป่ี
เครอ่ื งดนตรปี ระเภทตี วงปพี่ าทย์
พาทย์ วงดนตรีทปี่ ระกอบด้วยเคร่ือง
ดนตรปี ระเภทเป่าและประเภทตี
เปน็ หลัก
วงปีพ่ าทย์เคร่อื งหา้
วงดนตรีที่ประกอบไปด้วยเครื่องตีที่ทา
หน้าท่ีหลัก นอกจากน้ียังมเี ครื่องดนตรีประเภท
เครื่องเป่า ประสมเป็นวงลักษณะต่าง ๆ ใช้
บรรเลงประกอบพิธีกรรมและมหรสพมาตั้งแต่
สมัยสโุ ขทยั จนถงึ ปจั จบุ ัน
เครือ่ งดนตรที ีใ่ ชใ้ นการบรรเลง
วงปี่พาทยเ์ คร่อื งห้า ประเภทดาเนินทานอง
ระนาดเอก ปใี่ น ฆ้องวงใหญ่
เครื่องดนตรที ี่ใชใ้ นการบรรเลง ประเภทประกอบจงั หวะ
วงปพี่ าทย์เครอ่ื งห้า
ตะโพน ฉง่ิ กลองทัด
วิวฒั นาการ 3 สมัย
สมยั ที่หน่งึ สมัยสุโขทัย พบว่ามเี ครอื่ งดนตรดี ังน้ี
1.ปใี่ น 2.ฆ้องวงใหญ่ 3.ตะโพน
4.กลองทดั (ลกู เดียว) 5.ฉงิ่
วิวฒั นาการ 3 สมยั
สมยั ทส่ี อง สมยั อยุธยาตอนปลาย พบวา่ มี “ระนาดเอก”
เข้ารว่ มด้วย ดังน้ี
1.ปี่ใน 2.ระนาดเอก 3.ฆ้องวงใหญ่
4.ตะโพน 5.กลองทดั (ลูกเดียว) 6.ฉิ่ง
วิวฒั นาการ 3 สมยั
สมยั ที่สาม สมัยรตั นโกสินทร์ รัชกาลท่ี 1 เพิม่ กลองทดั เปน็ 2 ลูก เปน็ คกู่ นั
ลูกหนึ่งมเี สียงตา่ เรยี กวา่ “ตัวเมยี ” อีกลกู หนง่ึ มเี สยี งสงู เรยี กวา่
“ตัวผ”ู้ ประกอบดว้ ยเครอื่ งดนตรดี งั น้ี
1.ปีใ่ น 2.ระนาดเอก 3.ฆอ้ งวงใหญ่ 4.ตะโพน 5.กลองทดั (2ลูก) 6.ฉ่งิ
แผนผงั วงปี่พาทย์เครอ่ื งห้า
ปี่ใน ฆ้องวงใหญ่ ฉงิ่
ตะโพน
กลองทดั
ระนาดเอก
หน้าวง
เพลงเหาะ
ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=KM7AUdmCNvc
โอกาสในการบรรเลง
นิยมใช้บรรเลงในงานพิธแี ละ
ประกอบการแสดงตา่ ง ๆ เชน่
งานขนึ้ บา้ นใหม่ งานบุญตา่ ง ๆ
งานเทศนม์ หาชาติ
การแสดงโขน – ละคร เป็นตน้
ใบงานที่ 4
เรื่องวงปพ่ี าทยเ์ คร่อื งหา้
Thank you