เรื่อง การร้อยพวงมาลัย

เร่ือง การร้อยพวงมาลัย

ผู้จัดทา
ด.ญ.ชลธิชา แน่นอุดร

มัธยมศกึ ษาท่ี3
ครูท่ีปรึกษา นายอุเทน สมบัตศิ รี
รายงานเล่มนีเ้ ป็ นส่านหน่ึงของรายวชิ าส่ือสารและการนาเสนอ(is2)
โรงเรียนหนั ห้วยทรายพทิ ยาคม อาเภอประทาย จังหวัดนครราชสีมา
สานักงานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต31
ภาคเรียนท่ี1ปี การศึกษา2563

เร่ือง การร้อยพวงมาลัย

ผู้จัดทา
ด.ญ.ชลธิชา แน่นอุดร

มัธยมศกึ ษาท่ี3
ครูท่ีปรึกษา นายอุเทน สมบัตศิ รี
รายงานเล่มนีเ้ ป็ นส่านหน่ึงของรายวชิ าส่ือสารและการนาเสนอ(is2)
โรงเรียนหนั ห้วยทรายพทิ ยาคม อาเภอประทาย จังหวัดนครราชสีมา
สานักงานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต31
ภาคเรียนท่ี1ปี การศึกษา2563

บทคัดย่อ

เมื่อใกลถ้ ึงวันแม่แห่งชาติ เชอ่ื วา่ หลาย ๆ คนคงจะเตรียมหาซอ้ื พวงมาลัยสวย ๆ ทผ่ี ่านการรอ้ ยเรียงอย่าง
ละเมยี ดละไมพร้อมกล่ินหอมละมุนใจไปไหว้คณุ แม่กันเหมอื นทกุ ๆ ปี ซ่งึ เป็นธรรมเนียมแสนอบอนุ่ ทสี่ ืบทอดตอ่ ๆ
กันมาต้งั แตอ่ ดีต ดังนนั้ บทความในเดอื นนจ้ี ะวา่ กันดว้ ยเร่ืองความสาคัญและความแตกตา่ งของมาลัยในอดีต และ
ปจั จุบัน

ประเทศไทยเราได้รับวัฒนธรรมการร้อยมาลัยมาจากอินเดีย ซ่ึงเปน็ ประเทศตน้ กาเนดิ สาคัญของศลิ ปะการ
รอ้ ยมาลัยของหลาย ๆ ประเทศ โดยชาวอนิ เดียท่ีนับถือศาสนาฮินดูจะรอ้ ยพวงมาลัยด้วยวสั ดุจากดอกไมส้ ด เชน่
ดอกมะลิ หรือ ดอกกุหลาบท่ีเราคุ้นเคยกนั ดใี นปจั จุบัน นาไปบชู าปวงเทพต่าง ๆ เพอื่ ความเป็นสริ ิมงคล

การร้อยมาลัยได้รบั ความนิยมอยา่ งมากในชว่ งรัชกาลท่ี 5 ซ่งึ จะมกี ารจัดประกวดการร้อยมาลัยหรือการจดั
ดอกไม้เพือ่ ใชใ้ นงานพิธีต่าง ๆ เรยี กได้วา่ ศลิ ปะการรอ้ ยมาลยั เปน็ สญั ลกั ษณส์ ่อื ถึงระดับรสนยิ มของสังคมในช่วงนั้น
เป็นสงิ่ ทส่ี ามารถนามาใช้ประชันความเหนือชนั้ ระหว่างผู้หญงิ ด้วยกนั ได้ ทั้งน้เี พราะในยุคน้นั ผหู้ ญิงตอ้ งมีฝีมือการ
เป็นแมบ่ ้านแม่เรือนสูงกวา่ ผู้หญิงในยุคปัจจุบนั ทกั ษะการจดั ดอกไม้หรือการรอ้ ยมาลัยทป่ี ราณตี และสวยงามจึง
เปรยี บเสมือนการเพ่ิมคุณค่าให้ผ้หู ญิงในยุคท่สี ังคมยังมกี ารปกครองแบบผู้ชายเป็นใหญ่

ศลิ ปะการร้อยมาลัยได้รับการสืบทอดมาเรอ่ื ย ๆ กลายเปน็ วิชาความรูท้ ่ีมกี ารสอนตามวิทยาลัยในวงั โรงเรียน
การเรือน จนถงึ สถาบนั วชิ าชพี ต่าง ๆ ในปัจจุบนั พวงมาลยั ถกู นามาใช้ตามงานมงคลมากมาย ได้แก่ งานแต่งงาน
งานรบั ขวัญตา่ ง ๆ หรือ งานแสดงการตอ้ นรับบคุ คลสาคัญ สื่อใหเ้ หน็ วา่ พวงมาลัยจัดเปน็ งานประดษิ ฐ์ท่ยี ังคงมี
คุณคา่ เปน็ อย่างมาก เพราะเป็นสิง่ ที่คนไทยใช้ในงานสาคัญ ๆ ทีแ่ สดงออกถึงความเคารพ และ ความยนิ ดี จะเหน็ ได้
ชัดจากการทเ่ี รามอบพวงมาลัยให้บคุ คลท่เี รารัก ไดแ้ ก่ พ่อแม่ ครบู าอาจารย์ และ ผู้ใหญท่ เ่ี ราเคารพนับถอื หรือ
แม้กระท่ังการใช้พวงมาลัยกราบไหว้ส่งิ ศกั ดสิ์ ิทธ์ิ อกี ท้งั ดอกไมท้ ่นี ามาใชใ้ นการร้อยมาลัยนัน้ ยังแฝงไวด้ ้วย
ความหมายอันดี ท่แี สดงถึงความเคารพ ความยินดี และ ความประสงค์ดี ท่ีผใู้ ห้มตี ่อผู้รับ โดยตัวอยา่ งความหมาย
ของดอกไม้ทนี่ ยิ มนามาใช้ในการรอ้ ยมาลัย

คำนำ

บรรพบุรุษของไทยเรามีช่ือเสียงในงานดา้ นศิลปะการประดิษฐอ์ ยา่ งมากมาย โดยเฉพาะ การประดิษฐต์ กแตง่
พวงดอกไม้ ใบไม้ ผลไม้ และวสั ดุอ่ืน ๆ เป็นที่ข้ึนช่ือมานานแต่โบราณกาลแลว้ แต่ไม่ปรากฏแน่ชดั วา่ ไดม้ ีการเร่ิมตน้
มาแต่ในสมยั ใดแน่ คงเน่ืองมาแต่ไมม่ ีการจดบนั ทึกเป็นลายลกั ษณ์อกั ษรไวน้ น่ั เอง จึงไม่มีหลกั ฐานใดๆ ใหอ้ นุชนรุ่น
หลงั ไดส้ ืบคน้ ต่อมาในสมยั สุโขทยั เป็นราชธานี แตค่ ร้ังสมยั พระเจา้ อรุณมหาราช คือพระร่วงเป็ นพระเจา้ แผน่ ดิน
พระสนมเอก คือ ทา้ วศรีจุฬาลกั ษณ์ หรือนางนพมาศ ซ่ึงเป็นผทู้ ี่มีความสามารถในงานดา้ นฝีมือในการประดิษฐ์
ดอกไมส้ ดเป็นเลิศ ในสมยั น้นั ตามหลกั ฐานที่อา้ งถึงในพระราชนิพนธ์เร่ืองพระราชพธิ ี 12 เดือนตอนหน่ึงที่กล่าวถึง
ทา้ วศรีจุฬาลกั ษณ์ไดค้ ิดตกแต่งโคมลอยใหง้ ดงามวจิ ิตรกวา่ โคม ของพระสนมอ่ืนท้งั ปวง โดยการนาเอาดอกไมต้ า่ งๆ
มาประดิษฐต์ กแตง่ และยงั ไดเ้ อาผลไม้ มาทาการแกะสลกั ตกแต่งประกอบไปดว้ ย แตก่ ม็ ิไดม้ ีการ อา้ งถึงวา่ ในการ
ตกแต่งคร้ังน้นั มีการร้อยมาลยั มาประดบั ตกแตง่ ดว้ ย หรือไมแ่ ละในหลกั ฐานที่อา้ งถึงตอนหน่ึงวา่ ในเดือนเมษายนมี
พระราชพิธีสนามใหญ่บรรดาเจา้ เมือง เศรษฐี คหบดีเขา้ เฝ้ าถวายบงั คมสมเด็จพระร่วงเจา้ เพื่อถวายเครื่องราช
บรรณาการ พระสนมกานลั ต่าง ๆ กร็ ้อยกรองดอกไมเ้ ป็ นรูปสตั วต์ า่ ง ๆ ใส่เมี่ยงหมากถวายให้ สมเด็จพระเจา้ อยหู่ วั
พระราชทานแก่ ผมู้ าเฝ้ าและในคร้ังน้นั นางนพมาศ กร็ ้อยดอกไมส้ ีเหลืองเป็ นรูปพานทองสองช้นั รองขนั มีระยา้
ระบายงดงามในขนั ใส่เมี่ยงหมาก แลว้ ร้อยดอกไมเ้ ป็นตาข่ายคลุมขนั อีกทีหน่ึง เป็ นที่เจริญตาและถูก กาลเทศะอีก
สมเด็จพระร่วงเจา้ จึงทรงบญั ญตั ิวา่ ถา้ ชาวไทยทาการรับแขกเป็นการสนามใหญ่ มีการอาวาห์มงคล หรือวิวาห์มงคล
เป็นตน้ ใหร้ ้อยกรองดอกไมเ้ ป็นรูปพานขนั หมากดงั น้ี และใหเ้ รียกวา่ พานขนั หมาก

สารบัญ

เร่อื ง หน้า