คำภาษาบาลีสันสกฤต

ภาษาบาลีและสนั สกฤต เป็นภาษาอินเดียโบราณ ซึ่งใช้ใน
ศาสนาพุทธและศาสนาพราหมณ์ คาบาลีและสันสกฤตที่

นามาใช้ในภาษาไทยส่วนมากจึงนามาใช้ในทางศาสนา
วัฒนธรรม ขนบธรรมเนยี มประเพณี วรรณคดี

๑๒๓๔๕

วรรค กะ ก ข ค ฆ ง
วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ
วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ท ณ
วรรค ตะ ต ถ ท ธ น
วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม
เศษวรรค ย ร ล ว ส ห ฬ ํ

วรรค กะ ไก่ ไข่ ควาย ฆ่า งู
วรรค จะ โจ โฉ ชอบ เฌอ หญงิ
วรรค ฏะ
วรรค ตะ ฏัก ฐาน โฑ เฒา่ เณร
วรรค ปะ เต่า ถึง ท่า ธาร น้า
เศษวรรค ปลา เผา พ้น ภัย มา
ยาย เรา เล่า ว่า เสือ หาย เฬอะ ํ

อะ อา อิ อี

อุ อู เอ โอ

๑๒๓๔๕

วรรค กะ ก ข ค ฆ ง
วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ
วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ท ณ
วรรค ตะ ต ถ ท ธ น
วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม
เศษวรรค ย ร ล ว ส ห ฬ ํ

ปั จจัย

ตัวสะกด ตัวตาม

วรรค จะ แถวที่ ๑ วรรค จะ แถวที่ ๑

ปั จฉิม

ตัวสะกด ตัวตาม

วรรค จะ แถวที่ ๑ วรรค จะ แถวที่ ๒

เมตตา มจั จุราช
ทุกข์ อิจฉา
บปุ ผา สัจจะ

๑๒๓๔๕

วรรค กะ ก ข ค ฆ ง
วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ
วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ท ณ
วรรค ตะ ต ถ ท ธ น
วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม
เศษวรรค ย ร ล ว ส ห ฬ ํ

บุคคล

ตัวสะกด ตัวตาม

วรรค กะ แถวท่ี ๓ วรรค กะ แถวที่ ๓

พุทธ

ตัวสะกด ตัวตาม

วรรค ตะ แถวท่ี ๓ วรรค ตะ แถวที่ ๔

อัคคี วชิ ชา
อัชฌาสัย นิพพาน

๑๒๓๔๕

วรรค กะ ก ข ค ฆ ง
วรรค จะ จ ฉ ช ฌ ญ
วรรค ฏะ ฏ ฐ ฑ ท ณ
วรรค ตะ ต ถ ท ธ น
วรรค ปะ ป ผ พ ภ ม
เศษวรรค ย ร ล ว ส ห ฬ ํ

สั ง ข์

ตัวสะกด ตัวตาม

วรรค กะ แถวที่ ๕ วรรค กะ แถวท่ี ๒

องค์

ตัวสะกด ตัวตาม

วรรค กะ แถวท่ี ๕ วรรค กะ แถวท่ี ๓

สงฆ์

ตัวสะกด ตัวตาม

วรรค กะ แถวท่ี ๕ วรรค กะ แถวท่ี ๔

สัญชาติ สัณฐาน

สัมผสั สัมพันธ์
คมั ภีร์ อัมพร

มลั ลิกา อัยยิกา

ศษ

อะ อา อิ อี ฤ ฤา ฦ
อุ อู เอ โอ ฦา ไอ เอา

ภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต

๑. ภาษาบาลีมีสระ ๘ ตัว คือ อะ อา อุ อู อิ อี ๑. สระมี ๑๔ ตัว เพ่ิมจากภาษาบาลี ๖ ตัว คือ ฤ

เอ โอ ฤา ฦ ฦา ไอ เอา (แสดงว่าคาที่มีสระ ๖ ตัวนี้ จะ
เป็นบาลีไมไ่ ดเ้ ด็ดขาด)

๒. ภาษาบาลีมีพยัญชนะ ๓๓ ตัว คือ แบ่งตามฐาน ๒. มีพยัญชนะ ๓๕ ตัว เพิ่มจากภาษาบาลี ๒ ตัว

ท่ีเกดิ (พยัญชนะวรรค) คือ ศ ษ (แสดงว่าคาที่มี ศ ษ เป็นภาษาสันสกฤต

ยกเว้น ศอก ศึก เศกิ โศก เศรา้ เปน็ ภาษาไทยแท)้

๓. มีตวั สะกดตัวตามท่แี นน่ อน ๓. มีตัวสะกดและตัวตามไม่แน่นอน เช่น จักษุ
ทักษณิ วิทยุ อัธยาศัย เป็นต้น
แถวที่ ๑ ได้ ๑, ๒
แถวที่ ๓ ได้ ๓, ๔
แถวท่ี ๕ ได้ ๑-๕
เชน่ กญั ญา จกั ขุ ทักขณิ ะ ปุจฉา อัณณพ เปน็ ตน้

ภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต

๔. นยิ มใช้ ฬ เช่น กีฬา จฬุ า ครฬุ เป็นต้น (จาว่า ๔. นิยมใช้ ฑ เชน่ กรีฑา จฑุ า ครุฑ (จาว่า กรีฑา

กฬี า บาล)ี สันสกฤต)

๕. ไม่นิยมคาควบกล้าและอักษรนา เช่น ปฐม ๕. นิยมใช้คาควบกล้าและอักษรนา เช่น ประถม

มจั ฉา มิต ฐาน ปทมุ ถาวร เปม กริ ยิ า มัตสยา มิตร สถาน ประทุม สถาวร เปรม กริยา

เปน็ ตน้

๖. นยิ มใช้ ริ เชน่ ภริยา จริยา อจั ฉริยะ เป็นต้น ๖. นิยมใช้ รร (รอหัน) เช่น ภรรยา จรรยา
อศั จรรย์ เปน็ ต้น ***ยกเว้น บรร เปน็ คาเขมร

ภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต

๗. นิยมใช้ ณ นาหน้าวรรค ฏะ (ฏ ฐ ฑ ฒ ณ) ๗. นิยมใช้ ส นาหน้าวรรค ตะ (ต ถ ท ธ น)

เช่น มณฑล ภัณฑ์ หรือ ณ นาหน้า ห เช่น เชน่ สถาพร สถาน สถิต เปน็ ตน้
กัณหา ตัณหา เปน็ ต้น

- ๘. นิยม เคราะห์ เช่น วิเคราะห์ สังเคราะห์
อนเุ คราะห์ เป็นต้น

THANK YOU