Buku Aktiviti Sejarah Tahun 4

©PAN ASIA PUBLICATIONS

KANDUNGAN




TAJUK 1 : MARI BELAJAR SEJARAH


UNIT 1 Mengenali Sejarah
Lembaran 1 – 10


UNIT 2 Saya dan Keluarga
Lembaran 11 – 19

UNIT 3 Sejarah Sekolah
Lembaran 20 – 29


UNIT 4 Sejarah Tempat Tinggal
Lembaran 30 – 37

TAJUK 2 : ZAMAN AIR BATU


UNIT 5 Zaman Air Batu
Lembaran 38 – 44

TAJUK 3 : ZAMAN PRASEJARAH

UNIT 6 Zaman Prasejarah
Lembaran 45 – 50
©PAN ASIA PUBLICATIONS
TAJUK 4 : KERAJAAN MELAYU AWAL

UNIT 7 Kerajaan Melayu Awal
Lembaran 51 – 55

TAJUK 5 : TOKOH TERBILANG KESULTANAN MELAYU MELAKA

UNIT 8 Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka
Lembaran 56 – 63

UNIT 9 Pengasas Kesultanan Melayu Melaka
Lembaran 64 – 71

UNIT 10 Tun Perak Bendahara Terbilang
Lembaran 72 – 76

UNIT 11 Hang Tuah Laksamana Terbilang
Lembaran 77 – 81

Jawapan J1 – J9

Unit 1 Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah

Buku Teks m.s. 2 – 12

Nota Ringkas

1.1 Pengertian Sejarah
1. Sejarah merupakan peristiwa yang benar-benar berlaku pada masa
lampau.
©PAN ASIA PUBLICATIONS
2. Pengertian sejarah oleh sejarawan.
Bil. Sejarawan Pengertian Sejarah

(a) Herodotus Penceritaan tentang tindakan manusia
dan sebab-sebab mereka melakukannya.
(b) Ibn Khaldun Perbincangan tentang peradaban
manusia dan perubahan yang berlaku.
(c) E.H. Carr Satu proses interaksi antara masa kini
dengan masa lampau.
(d) Profesor Emeritus Peristiwa yang pernah atau sudah
Tan Sri Dr. Khoo berlaku.
Kay Kim

(e) Dr. Muhd Yusof bin Catatan atau rekod sesuatu peristiwa
Ibrahim yang berlaku pada masa dahulu.
3. Sejarah memberikan iktibar dan pengajaran kepada kehidupan
manusia.
1.2 Sumber Sejarah
1. Sumber sejarah penting sebagai bukti untuk memahami peristiwa
sejarah.
2. Sumber sejarah terbahagi kepada dua:
(a) Sumber pertama / Sumber primer
• Sumber berada dalam bentuk asal.
• Belum diolah
• Contoh: fosil, artifak, manuskrip, dokumen rasmi kerajaan
(b) Sumber kedua / Sumber sekunder
• Penulisan daripada sumber asal.
• Sudah diolah
• Contoh: buku, majalah, ensiklopedia, surat khabar, risalah

1.3 Kaedah Penyelidikan Sejarah
1. Terdapat tiga kaedah penyelidikan sejarah:
(a) Kaedah arkeologi
• Mendapat maklumat melalui proses cari gali (ekskavasi).
• Contoh: Fosil, tembikar, kulit siput


1

(b) Kaedah arkeologi maritim / bawah air
• Mendapat maklumat tinggalan kebudayaan manusia yang
terdapat di dasar laut, sungai atau tasik.
• Contoh: tapak kapal karam, struktur purba, artifak
(c) Kaedah lisan
• Mendapat maklumat melalui temu bual dengan orang sumber.
• Orang sumber terdiri daripada mereka yang terlibat, melihat,
©PAN ASIA PUBLICATIONS
mendengar atau mengalami peristiwa sejarah tersebut.
(d) Kaedah bertulis
• Mendapat maklumat daripada tulisan dan lakaran.
• Contoh: lakaran pada dinding gua, kayu, batu

1.4 Ruang dan Masa
1. Konsep ini digunakan oleh sejarawan untuk mengkaji peristiwa
sejarah.
2. Ruang dan masa memudahkan kita memahami peristiwa sejarah yang
berlaku.
3. Peristiwa sejarah dapat ditulis dengan lengkap dan tersusun.
4. Kronologi: rentetan peristiwa yang berlaku mengikut urutan masa.
5. Konsep ruang:
(a) Dekad: 10 tahun
(b) Abad: 100 tahun
(c) Alaf: 1000 tahun
6. Konsep masa:
(a) Zaman Sebelum Masihi (SM): zaman sebelum kelahiran Nabi Isa
(b) Zaman Masihi (M): zaman selepas kelahiran Nabi Isa

1.5 Sebab dan Akibat dalam Peristiwa Sejarah

1. Konsep ini memudahkan kita memahami peristiwa sejarah.
2. Kebaikan konsep sebab dan akibat:
(a) Menimbulkan rasa ingin tahu murid tentang peristiwa sejarah.
(b) Mengambil iktibar dan pengajaran daripada peristiwa sejarah.





















2

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 1 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah



Buku Teks m.s. 4 – 5


1.1.1 Menyatakan pengertian sejarah.

1. Susun semula perkataan-perkataan di bawah untuk menjelaskan pengertian
sejarah secara umum. TP 1

©PAN ASIA PUBLICATIONS
lampau peristiwa berlaku benar-benar



yang masa yang pada









2. Padankan dengan betul antara sejarawan dan pengertian yang dikemukakan oleh
mereka. TP 1

(a)
Sejarah merujuk peristiwa yang
Herodotus pernah atau sudah berlaku.



(b) Sejarah merupakan proses interaksi
Dr. Muhd Yusof antara masa kini dengan masa yang
bin Ibrahim
lalu.

(c) Profesor Emeritus Sejarah ialah rekod atau catatan

Tan Sri Dr. Khoo bagi peristiwa yang berlaku pada
Kay Kim masa lampau.


(d) Sejarah membicarakan peradaban

Ibn Khaldun manusia dan perubahan yang
berlaku.


(e) Sejarah ialah penceritaan tentang
E.H. Carr tindakan manusia dan sebab-sebab
mereka bertindak.




Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
3

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 2 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah



Buku Teks m.s. 6 – 7

1.1.2 Mengenal pasti sumber dalam sejarah. Tahukah Anda?
Untuk mengkaji sejarah, kita
memerlukan sumber sejarah.
1. Lengkapkan rajah di bawah. TP 2,3

Sumber Sejarah



(a) i. Sumber pertama atau (b) i. Sumber





ii. Ciri-ciri ii. Ciri-ciri
• •

• •


iii. Contoh iii. Contoh
• •

• •


•
•
©PAN ASIA PUBLICATIONS
2. Isi tempat kosong dengan jawapan yang diberikan. TP 2

Fosil Manuskrip Dokumen rasmi Artifak

diari Hikayat Hang Tuah tembikar rangka manusia


(a) __________________ ialah tinggalan haiwan atau tumbuhan pada zaman

lampau. Contohnya, _______________.
(b) __________________ ialah naskhah tulisan tangan pada zaman lampau.

Contohnya, ________________.
(c) __________________ ialah barang tinggalan yang dicipta oleh manusia.

Contohnya, ______________.
(d) __________________ ialah rekod yang mencatatkan peristiwa sejarah yang

berlaku pada masa dahulu. Contohnya, ____________________.

Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
4

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 3 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah



Buku Teks m.s. 8 – 9

1.1.3 Menjelaskan kaedah penyelidikan sejarah. Tahukah Anda?
Terdapat tiga kaedah utama
yang digunakan untuk
1. Lengkapkan rajah di bawah. TP 1 mendapatkan maklumat sejarah.

i. Memperoleh maklumat daripada
©PAN ASIA PUBLICATIONS
(a)

ii. Contoh:


i. Memperoleh maklumat daripada

(b)



Kaedah ii. Contoh:
Mendapat
Maklumat i. Memperoleh maklumat daripada
Sejarah
(c)


ii. Contoh:


i. Memperoleh maklumat daripada

(d)

ii. Contoh:


2. Tandakan (✓) pada pernyataan yang betul dan tandakan (✗) pada pernyataan

yang salah. TP 2
(a) Tujuan penyelidikan sejarah dijalankan adalah untuk mengesahkan kebenaran
maklumat sejarah yang diperoleh.
(b) Cari gali merupakan teknik yang digunakan dalam kaedah arkeologi.

(c) Lukisan pada dinding gua merupakan maklumat sejarah yang diperoleh
melalui kaedah arkeologi.
(d) Orang yang memberi maklumat sejarah dikenali sebagai orang maklumat.
(e) Karya sejarah berkualiti yang dihasilkan amat bergantung pada kaedah
penyelidikan sejarah yang diamalkan oleh pengkaji sejarah.

Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
5

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 4 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah



Buku Teks m.s. 10

1.1.4 Membezakan konsep ruang dan masa dalam sejarah. Tahukah Anda?
Konsep masa juga penting
dalam memahami sejarah
kerana setiap peristiwa dikaji
1. Lengkapkan rajah di bawah. TP 1, 2 mengikut urutan masa.


©PAN ASIA PUBLICATIONS
Konsep Ruang dan Masa










Konsep ruang Konsep masa



(a) (10 tahun) (d) (sebelum

kelahiran Nabi Isa a.s)
(b) (100 tahun)
(e) (selepas
(c) (1000 tahun )
kelahiran Nabi Isa a.s)



2. Berikut merupakan peristiwa-peristiwa penting ke arah Kemerdekaan Persekutuan
Tanah Melayu.

Nomborkan 1, 2 atau 3 peristiwa tersebut mengikut kronologi masa dalam sejarah.
TP 2


Bil. Peristiwa-peristiwa penting Susunan ikut kronologi



(a) Persetujuan Kemerdekaan – 8 Februari 1956



(b) Pengisytiharan Kemerdekaan – 31 Ogos 1957


(c) Rombongan Kemerdekaan – 18 Januari 1956




Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
6

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 5 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah



Buku Teks m.s. 10

1.1.4 Membezakan konsep ruang dan masa dalam sejarah.


Nyatakan beberapa peristiwa penting yang berlaku di sekolah anda berdasarkan
kronologi. TP 2 KBAT


Bil. Peristiwa Tarikh

1.









2.









3. ©PAN ASIA PUBLICATIONS









4.










5.












Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
7

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 6 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah



Buku Teks m.s. 11 – 12

1.1.5 Menghuraikan sebab dan akibat dalam peristiwa sejarah.


1. Lengkapkan rajah berikut berkaitan dengan peristiwa sejarah yang berlaku di
negara kita. TP 2 KBAT

©PAN ASIA PUBLICATIONS
Peristiwa Pembentukan Masyarakat
Berbilang Kaum di Negara Kita



Sebab Akibat

(a) (b)












2. Nyatakan sebab dan akibat yang membawa kepada peristiwa yang berlaku dalam
kehidupan harian kita. TP 3 KBAT


Peristiwa Sebab Akibat

(a) Sambutan Hari
Kebangsaan


(b) Kejadian
kemalangan jalan
raya

(c) Peningkatan
dalam kes salah
laku murid

(d) Hari Anugerah
Kecemerlangan
Sekolah


Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
8

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 7 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah






K1.1.6 Menyatakan kepentingan mempelajari sejarah.


Lengkapkan peta pemikiran di bawah. KBAT



©PAN ASIA PUBLICATIONS
1. 2.


















5. 3.
Kepentingan
Mempelajari
Sejarah









4.























Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
9

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 8 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah






K1.1.7 Menerangkan kepentingan mengambil iktibar daripada peristiwa lalu.


Gambar di bawah menunjukkan sambutan Tahukah Anda?
Hari Guru di sebuah sekolah pada tahun Setiap peristiwa yang berlaku pasti
2019. Sebagai seorang murid, tuliskan empat mempunyai sebab dan akibatnya.
Apabila kita mengetahui sebab dan
©PAN ASIA PUBLICATIONS
iktibar yang kamu peroleh daripada peristiwa akibat sesuatu peristiwa, kita dapat
bersejarah tersebut. KBAT memahami sesuatu peristiwa sejarah.






























1.




2.




3.




4.








Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
10

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 9 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah






K1.1.8 Menjelaskan kepentingan meraikan sesuatu peristiwa sejarah negara.


Gambar di bawah merupakan salah satu perarakan Tahukah Anda?
sempena sambutan Hari Kemerdekaan. Pada Sejarah sangat penting
pendapat anda, mengapakah rakyat Malaysia perlu dalam kehidupan kita. Melalui
©PAN ASIA PUBLICATIONS
sejarah, kita dapat menghargai
meraikan Hari Kemerdekaan pada setiap tahun? jasa pemimpin yang telah
Berikan empat sebab. KBAT menyatupadukan rakyat.































1.




2.




3.




4.







Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
11

Nama: Kelas: Tarikh:
Lembaran 10 UNIT 1: Mengenali Sejarah TAJUK 1: Mari Belajar Sejarah






K1.1.9 Menghurai kepentingan memelihara sumber sejarah untuk generasi akan datang.


Gambar-gambar di bawah merupakan sumber-sumber Tahukah Anda?
sejarah negara kita. Senaraikan tiga kepentingan Tinggalan sejarah
memelihara sumber sejarah tersebut. KBAT boleh dilihat di muzium.
©PAN ASIA PUBLICATIONS






































1.





2.





3.







Standard Prestasi:
Tahap Penguasaan
1 2 3 4 5 6
12

JAWAPAN




Unit 1 Lembaran 3


Lembaran 1 1. (a) Arkeologi
i. bahan tinggalan sejarah melalui proses cari
1. Peristiwa yang benar-benar berlaku pada masa gali (ekskavasi).
yang lampau. ii. Fosil, tembikar, kulit siput dan barangan
2. logam
(a) (b) Arkeologi Maritim / arkeologi bawah air
Sejarah merujuk i. tinggalan kebudayaan manusia yang
©PAN ASIA PUBLICATIONS
Herodotus peristiwa yang pernah terdapat di dasar laut, sungai atau tasik.
atau sudah berlaku.
ii. Tapak kapal karam, artifak dan struktur
purba
(c) Kaedah lisan
(b) Sejarah merupakan i. menemu bual dengan orang sumber.
Dr. Muhd Yusof proses interaksi antara ii. Mereka yang melihat, mendengar peristiwa
bin Ibrahim sejarah dan mengalami peristiwa sejarah
masa kini dengan
masa yang lalu. (d) Kaedah bertulis
i. tulisan dan lakaran.
(c) ii. Lukisan/ tulisan pada dinding gua, kayu,
Profesor Sejarah ialah rekod atau
Emeritus Tan catatan bagi peristiwa batu dan bahan bercetak
Sri Dr. Khoo yang berlaku pada 2. (a) ✓ (b) ✓ (c) ✗ (d) ✗ (e) ✗
Kay Kim masa lampau.
Lembaran 4
(d)
Sejarah membicarakan
peradaban manusia 1. (a) Dekad
Ibn Khaldun dan perubahan yang (b) Abad
berlaku. (c) Alaf
(d) Sebelum Masihi (SM)
(e) Masihi (M)
(e) Sejarah ialah 2. (a) 2
penceritaan tentang (b) 3
E.H. Carr tindakan manusia dan (c) 1
sebab-sebab mereka
bertindak. Lembaran 5

Lembaran 2 Jawapan murid.

1. (a) i. sumber primer Lembaran 6
ii. • Sumber yang berada dalam keadaan asal
• Sumber yang belum diolah 1. (a) Sebab: Kemasukan imigran-imigran dari China
iii. • Fosil dan India.
• Artifak (b) Akibat: Terbentuk masyarakat berbilang kaum
• Dokumen rasmi yang terdiri daripada Melayu, China dan India.
(b) i. kedua atau sumber sekunder 2. (a) Sebab: Memperingati kemerdekaan negara
ii. • Sumber yang dihasilkan daripada sumber kita.
asal/asli Akibat: Rakyat lebih cinta akan negara.
• Sumber yang sudah diolah (b) Sebab: Sikap kecuaian pengguna jalan raya.
iii. • Buku Akibat: Lebih banyak orang akan cedera dan
• Majalah maut.
• Akhbar (c) Sebab: Kelonggaran peraturan sekolah.
2. (a) Fosil, rangka manusia Akibat: Menjejaskan nama baik sekolah.
(b) Manuskrip, Hikayat Hang Tuah (d) Sebab: Untuk mengiktiraf pencapaian murid-
(c) Artifak, tembikar murid yang cemerlang.
(d) Dokumen rasmi, diari Akibat: Murid-murid akan lebih tekun untuk
belajar.



J1

4. Zaiton dan Latifah
Lembaran 7
5. Empat orang
1. Dapat mengambil iktibar dan pengajaran daripada 6. Ahmad, Hanif dan Ati
peristiwa lalu serta tidak mengulangi kesilapan
yang dilakukan pada masa dahulu. Lembaran 14
2. Dapat memupuk semangat perpaduan dalam 1. Bekerja keras untuk menyara kehidupan keluarga.
kalangan rakyat. 2. Memberikan kasih sayang yang sepenuhnya
3. Dapat memupuk semangat cinta akan negara. kepada anak-anak.
4. Mewujudkan jati diri dalam kalangan murid. 3. Menjamin keselamatan anggota keluarga.
5. Dapat mengenali identiti diri, keluarga dan bangsa.
4. Menyediakan keperluan asas kepada keluarga.
©PAN ASIA PUBLICATIONS
5. Menjadi model yang baik kepada anggota keluarga.
Lembaran 8
6. Memberikan pendidikan yang sempurna kepada
1. Kita harus sentiasa menghargai jasa dan anak-anak.
sumbangan guru.
2. Kita harus mengenang jasa yang dicurahkan oleh Lembaran 15
guru. 1. Selalu menjaga imej dan nama baik keluarga.
3. Kita harus menghormati dan mentaati guru. 2. Sentiasa membantu anggota keluarga yang
4. Menyedarkan guru tentang tanggungjawab yang mengalami kesusahan.
dipikul oleh mereka iaitu membentuk modal insan 3. Saling menghormati antara anggota keluarga.
untuk negara. 4. Sentiasa mendengar nasihat dan pandangan
anggota keluarga yang lain.
Lembaran 9
5. Belajar dengan bersungguh-sungguh.
1. Memperingati dan mengenang jasa tokoh-tokoh 6. Sentiasa meluangkan masa bersama anggota
yang terlibat dalam mencapai kemerdekaan untuk keluarga.
negara.
2. Dapat memupuk semangat cinta akan negara Lembaran 16
dalam kalangan rakyat. 1. 20 Oktober 1998.
3. Dapat memupuk semangat perpaduan dalam 2. Hospital Kuala Lumpur.
kalangan rakyat yang berbilang kaum. 3. Kerana bapanya mendapat tawaran kenaikan
4. Dapat meningkatkan imej negara. pangkat di jabatan berkenaan.
Lembaran 10 4. Sekolah Kebangsaan Setiawangsa.
5. Johan dalam acara lompat tinggi dan lari pecut.
1. Merupakan warisan negara atau khazanah negara
yang penting. Lembaran 17
2. Dapat menarik pelancong untuk mengunjungi 1. Makan dengan tertib dan sopan.
negara kita. 2. Menggunakan bahasa yang baik dan bercakap
3. Boleh dijadikan rujukan dan bahan kajian pengkaji dengan lemah lembut.
sejarah.
3. Memaklumkan kepada anggota keluarga tempat
Unit 2 yang ingin dituju.
4. Memberi salam supaya dapat mengeratkan
Lembaran 11 hubungan antara ahli keluarga.
5. Tunduk untuk menunjukkan rasa hormat kepada
Jawapan murid. orang yang lebih tua.
Lembaran 12 Lembaran 18
1. Keluarga asas ialah keluarga yang terdiri daripada 1. Dapat mengeratkan hubungan antara anggota
ibu bapa dan anak-anak. keluarga.
2. Keluarga kembangan ialah keluarga yang terdiri 2. Dapat mengelakkan perselisihan faham antara
daripada keluarga asas, datuk dan nenek. anggota keluarga.
3. Jawapan murid. 3. Dapat membentuk keluarga yang bahagia dan
Lembaran 13 harmoni.
4. Memupuk sifat penyayang dalam kalangan
1. Hishamuddin anggota keluarga.
2. Zakir 5. Dapat mewujudkan suasana yang harmoni.
3. Juliani


J2

©PAN ASIA PUBLICATIONS