ผักชฝี รัง่ สรรพคณุ และประโยชน์ของผักชีฝรัง่
ผกั ชีฝรั่ง สำหรบั คณุ คา่ ทางโภชนาการของผกั ชฝี รั่งนั้นกม็ มี ากมาย เพราะอุดมไปดว้ ย
ผกั ชีฝร่ัง ชือ่ สามญั Culantro, Long coriander, Sawtooth coriander วติ ามนิ และแร่ธาตุตา่ ง ๆ ไมว่ ่าจะเปน็ เบตาแคโรทีน วติ ามินเอ วิตามินบี 1 วิตามนิ บี 2
ผกั ชีฝรั่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ Eryngium foetidum L. จัดอยู่ในวงศผ์ กั ชี วติ ามนิ บี 3 วิตามินซี ธาตแุ คลเซยี ม ธาตเุ หลก็ เป็นต้น (ผกั พื้นบ้าน อาหารพน้ื เมือง,
2550, น.56)
(APIACEAE หรอื UMBELLIFERAE)
ผักชฝี ร่งั มีชื่อทอ้ งถิ่นอื่น ๆ วา่ ผักชดี อย ผักจดี อย ผักจีฝร่ัง หอมป้อมกุลา เนื่องจากผักชฝี ร่ังนั้นมกี รดออกซาลกิ (Oxalic acid) ในปริมาณที่สงู มากเป็น
อนั ดับ 1 ในตระกลู ผกั ท้งั หลาย ซง่ึ กรดออกซาลกิ นเี้ ปน็ ต้นเหตุทที่ ำให้เกิดโรคน่ิวในไต
หอมป้อมกูลวา หอ้ มปอ้ มเป้อ (เชียงใหม่, ภาคเหนือ), มะและเด๊าะ (แม่ฮอ่ งสอน), ผักชีใบ และกระเพาะปสั สาวะ ซ่ึงอาการทพ่ี บตามมาก็ได้แก่ อาการปวดท้อง ปวดเอว ปัสสาวะ
เลื่อย (ขอนแกน่ ,พจิ ติ ร), ผกั หอมเทศ ผกั หอมเป (เลย,ขอนแก่น), หอมป้อม หอมเป ติดขัด เป็นต้น ดงั น้นั คุณไม่ควรที่จะบริโภคผกั ชฝี ร่ังในปริมาณมากเกินไปหรอื รับประทาน
(ชัยภูม)ิ , หอมนอ้ ยฮอ้ (อตุ รดิตถ)์ , หอมป้อมเปอะ (กำแพงเพชร) เป็นต้น ติดต่อกนั เป็นระยะเวลานาน แตค่ วรเปลีย่ นไปรบั ประทานผักชนิดอน่ื บา้ งสลับกันไป
เพราะมนั จะทำใหร้ ่างกายของคณุ ไดร้ ับประโยชนอ์ ยา่ งสูงสุด (ผักแม้จะมีประโยชน์ แต่เรา
ผักชีฝรง่ั เป็นพืชล้มลุก จัดอยู่ในวงศผ์ กั ชี โดยมถี ่ินกำเนิดในทวีปอเมรกิ าใต้และ ก็ตอ้ งฉลาดบริโภคด้วยนะครับ) และสำหรับหญงิ ต้งั ครรภไ์ ม่แนะนำใหร้ ับประทานผกั ชี
ประเทศเม็กซโิ ก แต่ปัจจบุ นั มีการเพาะปลูกทว่ั โลก เปน็ ผักท่มี ีกลิน่ หอมเฉพาะตัว มีใบสี ฝรงั่ !
เขยี วออ่ น ขอบใบมีลักษณะคลา้ ยฟันเลือ่ ย และสำหรับวิธีการเลือกซ้ือผกั ชฝี รง่ั นั้นให้
เลอื กซ้ือเอาใบทเ่ี ขยี วสด ไม่เหลืองและเห่ียว เมื่อซื้อมาแล้วกเ็ กบ็ ใส่ถงุ พลาสตกิ ผูกให้
มดิ ชิดแลว้ นำไปแชต่ ูเ้ ย็นในชอ่ งผักได้เลย
ประโยชน์ของผักชีฝรงั่ • ชว่ ยฆา่ เชอ้ื โรค (ลำตน้ )
• ผกั ชีฝร่ังมีสารตอ่ ต้านอนมุ ลู อิสระสงู ซึ่งชว่ ยชะลอการเสื่อมของเซลลต์ ่าง ๆ ใน
รา่ งกาย (ใบ) • ช่วยแก้พิษงู ด้วยการใชล้ ำตน้ นำมาตำแลว้ นำมาพอกบรเิ วณท่ีโดนกดั (ลำต้น)
• ผกั ชฝี รั่งมีประโยชน์ชว่ ยบำรุงกระดูกและฟนั ให้แข็งแรง (ใบ)
• ชว่ ยยับย้งั และชะลอการขยายตวั ของเซลลม์ ะเรง็ ชว่ ยปอ้ งกันการเกดิ โรคมะเรง็ • ชว่ ยแก้พษิ แมลงสัตวก์ ดั ต่อย (ท้งั ตน้ )
(ใบ)
• ช่วยลดระดับความดนั โลหิต (ลำตน้ ) • ชว่ ยรักษาแผลเร้อื รัง ดว้ ยการใชใ้ บนำมาตำแลว้ พอกบรเิ วณทีเ่ ปน็ (ใบ)
• ชว่ ยทำใหต้ อ่ มไทรอยด์ทำงานได้อยา่ งเปน็ ปกติ (ลำต้น)
• ช่วยบำรุงผวิ พรรณ เสน้ ผม และเลบ็ ให้แข็งแรง (ลำต้น) • มสี ่วนชว่ ยทำใหเ้ ลือดหยดุ ไหลเรว็ ข้นึ (ใบ)
• ชว่ ยรักษาสมดุลในร่างกายได้เปน็ อยา่ งดี (ใบทำเปน็ ชาชงดื่มวันละ 3 ถ้วย)
• ชว่ ยกระตุ้นรา่ งกาย (ใบ, น้ำต้มจากราก) • ชว่ ยแก้อาการปวดเม่ือยตามร่างกาย ด้วยการใชล้ ำตน้ ของผักชีฝร่ังนำมาตำผสม
• ชว่ ยบรรเทาอาการปวดศีรษะ (ท้งั ตน้ ) กับน้ำมนั งาแลว้ นำไปหมกไฟใหส้ กุ จึงค่อยนำมาประคบแก้อาการปวดเม่อื ย (ลำ
• ชว่ ยขับเหงื่อ (นำ้ ต้มจากราก) ตน้ )
• ช่วยแกไ้ ข้ (ใบ, น้ำต้มจากราก)
• ชว่ ยแก้ไขม้ าลาเรีย ดว้ ยการใช้ลำต้นของผกั ชฝี รัง่ นำมาต้มกบั นำ้ แล้วนำมาด่ืม • ชว่ ยแกบ้ วม ด้วยการใชใ้ บนำมาตำแลว้ พอกบริเวณทเี่ ปน็ (ใบ)
(ลำต้น)
• ช่วยแก้อาการหวัด (ใบ) • ชว่ ยทดแทนการเสียธาตุเหล็กสำหรบั หญงิ ใหน้ มบุตร (ใบ)
• ช่วยระบายท้อง ดว้ ยการใชน้ ้ำคั้นหรือนำ้ ต้มจากใบนำมาดื่ม (ใบ)
• ช่วยขบั ลมในกระเพาะอาหาร (ลำตน้ ) • ผักชีฝรงั่ มีสรรพคณุ ช่วยบำรงุ กำหนัด เสรมิ สรา้ งความต้องการทางเพศ (น้ำตม้
• ใชเ้ ป็นยาถา่ ย ดว้ ยการใชล้ ำต้นของผกั ชีฝรงั่ นำมาต้มกบั น้ำแล้วนำมาดม่ื (ลำต้น) จากท้ังต้น)
• ช่วยแกอ้ าการท้องอดื ท้องเฟ้อ (ใบ)
• ชว่ ยแกอ้ าการอาหารเป็นพิษ (ทง้ั ต้น) • ชว่ ยดบั กล่นิ ปากไดเ้ ป็นอย่างดีและทำให้ลมหายใจสดช่นื ขน้ึ (ใบ)
• ช่วยขบั ปัสสาวะ (น้ำต้มจากราก)
• ช่วยรักษาผดผ่นื คนั ตามผวิ หนงั • ช่วยเพม่ิ รสชาติให้อาหาร (ใบ)
• ชว่ ยดบั กลน่ิ คาวอาหาร (ใบ)
• ใบและใบอ่อนของผกั ชีฝร่งั นยิ มนำมารบั ประทานเป็นผกั สด อาจจะเปน็ ผักแกลม้
กบั นำ้ พริก ลาบ ก้อย และยำต่าง ๆ รวมไปถึงสารพัดต้มยำด้วย (ใบ)
แหลง่ อา้ งองิ : วกิ ิพีเดีย สารานุกรมเสรี, ดาราวรรณ ทวีศักดบ์ิ วรกลุ , ผกั พ้นื บา้ น
อาหารพน้ื เมือง, ห้องปฏิบัติการกองโภชนา กรมอนามัย, สำนกั งานกองทนุ สนับสนุน
การสร้างเสรมิ สขุ ภาพ (สสส.)เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซตเ์ มดไทย (Medthai)