รายงานโครงงานการงานอาชีพ เดีย

รายงานโครงงานการงานอาชีพ
เร่ือง ท่รี องหวดนึงข้าว

โดย
น.ส.จฬุ ารัตน์ ทองดี เลขท่ี 29 ชัน้ ม. 6/15

ครูท่ปี รึกษา
คุณครูวนิดา บุญพเิ ชฐวงศ์

โรงเรียนสตรีราชนิ ูทศิ สานักงานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษามัธยมศกึ ษาเขตท่ี 20
รายงานฉบับนีเ้ ป็ นส่วนประกอบของโครงงานการงานอาชีพ
บทท่ี 1
บทนา

ท่มี าและความสาคัญของงาน
ความเป็นมา:เจ้าของภมู ิปัญญาท้องถิ่น หวดนง่ึ ข้าวเหนียวคณุ ตา สภุ าพ ติ

นานพ มีอาชีพทานาทาสวน ซง่ึ คณุ ตาได้เรียนรู้การทาหวดนงึ่ ข้าวเหนียวนีม้ าจากป่ ู
ยา่ ตา ยาย ญาตพิ ่ีน้อง ซง่ึ คณุ ตาจะทาตอนที่วา่ งจากการทานาและทาสวน เป็นการ
ใช้เวลาวา่ งให้เกิดประโยชน์ และทาเพ่อื ไว้ใช้ในครัวเรือนและนาไปจาหน่ายเพ่ือหา
รายได้และที่สาคญั คณุ ตาบอกวา่ จะทาตอ่ ไปเพราะเป็นภมู ปิ ัญญาท่ีสบื ทอดตอ่ กนั มา
เป็ นรุ่นๆ

ท่ีรองก้นหวด เป็นที่ทราบดีแล้ววา่ คนอีสานรับประทานข้าวเหนียวเป็นสว่ น
ใหญ่ของภาคอีสาน ในการนงึ่ ข้าวเหนียว ต้องประกอบไปด้วย ข้าวเหนียว,หม้อนึง่
,หวดใสข่ ้าว, และสว่ นประกอบท่ีสาคญั ของหวดกค็ ือ"ท่ีรองก้นหวด"ถ้าไมม่ ีก้นหวด
แล้ว นงึ่ ข้าวเหนียวไมไ่ ด้ เพราะวา่ เม็ดข้าวจะไหลลงในหม้อนง่ึ ข้าว

ลกั ษณะที่รองก้นหวด :จกั ตอกสานสลบั กนั ไปมา ให้เทา่ กนั กบั ก้นหวด สาน
เป็นวงกลมและขอบของก้นหวดใช้ผ้าเศษเย็บขอบก้นหวดล้อมรอบก้นหวดป้ องกนั
ตอกไม้ไผห่ ลดุ ออกจากกนั
จุดมุ่งหมายของโครงงาน

1.สามารถทาเป็นอาชีพเสริมหารายได้เสริมได้ สามารถตอ่ ยอดเป็ นธรุ กิจได้
2.เพ่ือทาให้คนปัจจบุ นั รู้จกั วธิ ีการทาที่รองหวดนง่ึ ข้าว

สมมตฐิ าน

ที่รองหวดน่งึ ข้าวสามารถทาได้งา่ ยๆท่ีบ้าน ไมต่ ้องใช้อปุ กรณ์เยอะ และ
สามารถหาอปุ กรณ์ได้ตามท้องถิ่นนนั้ ๆ
ขอบเขตการศกึ ษาค้นคว้า

สามารถทาที่รองหวดนงึ่ ข้าวได้ด้วยตนเอง
ประโยชน์และคุณค่าของงาน

1.ได้รับรู้เกี่ยวกบั วธิ ีทาท่ีรองหวดนง่ึ ข้าว
ระยะเวลาในการดาเนินงาน

ระหวา่ งวนั ที่ 27 สงิ หาคม – 30 กนั ยายน 2563

บทท่ี 2

เอกสารท่เี ก่ียวข้อง
1.อปุ กรณ์ที่ใช้ในการประดิษฐ์
2.ไม้ไผ่
1.อุปกรณ์ท่ใี ช้ในการประดษิ ฐ์

1.จกั ตอกไม้ไผใ่ ห้บาง
2.ผ้าเศษใช้สาหรับเย็บล้อมรอบก้นหวด
3.เข็มและด้าย
2.ไม้ไผ่
ไม้ไผ่ คือ เป็นไม้ท่ีขนึ ้ งา่ ยและเติบโตเร็ว ขนึ ้ ได้ดีในทกุ สภาวะอากาศดารงอยไู่ ด้
ในพนื ้ ดินทกุ ชนิด ท่ีสาคญั คือ ไผเ่ ป็นพนั ธ์ไุ ม้ท่ีอานวยประโยชน์หลายประการ ทงั้
ประโยชน์ทางตรงและทางอ้อม และเป็นพืชท่ีลาต้นก่ิงมีลกั ษณะแปลกสวยงาม ไผ่
เป็นไม้ที่ตายยาก ถ้าไผอ่ อกดอกเมื่อใดจงึ จะตาย แตก่ ็ยากมากและนานมากท่ีไผจ่ ะ
ออกดอก ไม้ไผม่ ีประโยชน์มากกบั คนเราคนเราสามารถนาไม้ไผม่ าสร้างบ้านที่อยู่
อาศยั และทาเคร่ืองจกั สานอ่ืนๆอีกมากมายสาหรับไมไ่ ผน่ นั้ ใช้ได้ทกุ สว่ นตงั้ แต่ หน่อ
ลาต้น ใบ ราก เย่ือไผ่ ขยุ ไผ่ มีประโยชน์ใช้สอยในชีวิตประจาวนั ในปัจจบุ นั เรา
สามารถนาไม้ไผม่ าจกั รสานทาเป็นอาชีพหารายได้ให้แกค่ รอบครัว และยงั เป็นงานที่
เราสง่ ออกไปขายอยนู่ อกประเทศสาหรับคนไทยเราแล้ว งานท่ีใช้ฝี มือถือวา่ เป็นงานท่ี
ประณีตระเอียดและสวยงามมาก

สรรพคุณของไผ่

1. ด้านการอนรุ ักษ์ธรรมชาติ ป้ องกนั การพงั ทลายของดนิ ตามริมฝ่ัง ชว่ ยเป็น
แนวป้ องกนั ลมพายุ ชะลอความเร็วของกระแสนา้ ป่ าเม่ือฤดนู า้ หลากกนั ภาวะนา้ ทว่ ม
ฉบั พลนั ให้ความร่มรื่น ใช้ประดบั สวน จดั แตง่ เป็นมมุ พกั ผ่อนหยอ่ นใจในบ้านเรือน

2. ประโยชน์จากลกั ษณะทางฟิสกิ ส์

จาก ความแข็งแรง ความเหนียว การยืดหด ความโค้งงอ และการสปริงตวั ซง่ึ เป็น
คณุ ลกั ษณะประจาตวั ของไม้ไผ่ เราสามารถนามนั มาใช้เป็นวสั ดเุ สริมในงานคอนกรีต
และเป็นสว่ นตา่ งๆ ของการสร้างท่ีอยอู่ าศยั แบบประหยดั ได้เป็นอย่างดีอีกด้วย

3. ประโยชน์จากลกั ษณะทางเคมีของไม้ไผ่ เนือ้ ไผใ่ ช้บดเป็นเยื่อกระดาษ เส้น
ไยใช้ทาไหมเทียม เนือ้ ไผบ่ างชนิดสามารถสกดั ทายารักษาโรคได้ ใช้ในงาน
อตุ สาหกรรมนานาชนิด

4. การใช้ไม้ไผใ่ นผลติ ภณั ฑ์หตั ถกรรม และอสุ าหกรรม แบง่ ออกได้ ดงั นี ้
ผลติ ภณั ฑ์เคร่ืองจกั สานจากเส้นตอก ได้แก่ กระจาด กระบงุ กระด้ง กระเช้าผลไม้
ตะกร้าจา่ ยตลาด ชะลอม ตะกร้าใสข่ ยะ กระเป๋ าถือสตรี เขง่ ใสข่ ยะ เครื่องมือจบั
สตั ว์นา้ เชน่ ข้องใสป่ ลา ลอบ ไซ ฯลฯ

ผลติ ภณั ฑ์จากลาต้น และก่ิงของไม้ไผ่ ได้แก่ เก้าอี ้ โต๊ะ ชนั้ วางหนงั สอื ทาด้ามไม้
กวาด ไม้เท้า คนั เบด็ ราวตากผ้า โครงสร้างบ้านสว่ นตา่ งๆ ทาแคร่ นงั่ ร้านก่อสร้าง
ทอ่ สง่ นา้ รางนา้

ผลติ ภณั ฑ์จากเนือ้ ไม้ไผ่ ได้แก่ ถาดใสข่ นม ทพั พีไม้ ตะเกียบ ไม้เสียบอาหาร

กรอบรูป ไม้ก้านธปู ไม้พาย ไม้เกาหลงั เคร่ืองดนตรี พืน้ บ้าน ไม้บรรทดั

ผลติ ภณั ฑ์ท่ีได้จากไผซ่ ีกได้แก่ โครงโคมกระดาษ โครงพดั โครงร่ม ลกู ระนาด

คนั ธนู พืน้ ม้านง่ั แผงตากปลา สมุ่ ปลา สมุ่ ไก่

5. ประโยชน์ทางด้านการบริโภค เชน่ การนาหน่อไม้ไผม่ าทาเป็นอาหาร ไมว่ า่
จะเป็นซบุ แกง ต้ม หรือนามาดองจิม้ นา้ พริก

โทษของต้นไผ่

ข้อเสยี หรือจดุ ด้อยของไม้ไผ่ ไม้ไผ่ถือเป็นวสั ดทุ ่ีคนสว่ นใหญ่ใช้เป็นเคร่ืองมือ เคร่ืองใช้
กนั มานาน แตใ่ นทางสถาปัตยกรรมสมยั ใหมแ่ ล้ว ถือวา่ มีการพฒั นาไปช้ามาก ไม่
คอ่ ยมี การใช้และพฒั นาอยา่ งตอ่ เน่ืองเท่าใด เน่ืองจากมกั จะใช้กบั การกอ่ สร้าง หรือ
ผลติ ภณั ฑ์ชว่ั คราว และ ราคาถกู จงึ เป็นภาพพจน์ที่ไมด่ เี ป็นภาพท่ีอยอู่ าศยั ของคนจน
ไป

บทท่ี 3
อุปกรณ์ และ วิธีการดาเนินการ
1.อุปกรณ์
1.จกั ตอกไม้ไผใ่ ห้บาง
2.ผ้าเศษใช้สาหรับเยบ็ ล้อมรอบก้นหวด
3.เขม็ และด้าย
2.วธิ ีการดาเนินการ
1.ประชมุ วางแผนการดาเนินงาน
2.ออกแบบอปุ กรณ์
3.การประดิษฐ์อปุ กรณ์

ขัน้ ตอนการประดษิ ฐ์
1.จกั ตอกไม้ไผให้บาง

ภาพท่1ี แสดงการจกั ตอกไม้ไผ่ให้บาง

2.การสานท่ีรองข้าวก้นหวดสานเป็นลายขดั หรือลายสองก็ได้ตามถนดั
จากนนั้ ก็นาก้นหวดมาทาบลงบนที่สานไว้ แล้ววาดตามขนาดของก้นหวดจากนนั้ ก็ใช้
กรรไกรตดั

ภาพท่ี 2 แสดงการสานไม้ไผ่

3.แล้วนาผ้ามาเยบ็ เป็นขอบเพ่ือป้ องกนั การหลดุ ลยุ่ ของไม้ไผ่

บทท่ี 4
ผลการดาเนินงาน
จากการทดลองงานประดษิ ฐ์ ท่ีรองหวดนงึ่ ข้าว โดยการนาไปทดลองหารนงึ่
ข้าวเหนียว ผลที่ได้จากการสงั เกตลกั ษณะของก้นหม้อคือไมม่ ีข้าวหลน่ ลงก้นหม้อ

และจาการสงั เกตลกั ษณะของข้าวคือข้าวเหนียวสกุ พอดี เน่ืองจากการสานของไม้ไผ่
ไมถ่ ี่และไมห่ า่ งกนั เกินไป

บทท่ี 5
สรุป อภปิ รายผลการดาเนินการ
สรุปผลการดาเนินการ
จากการทดลองประดิษฐ์ท่ีรองหวดนงึ่ ข้าว สรุปผลการทดลองตามจดุ มงุ่ หมาย
ของโครงงานดงั นี ้

1.ได้ที่รองหวดนงึ่ ข้าว ท่ีสามารถรองข้าวไมใ่ ห้หลน่ ลงก้นหม้อได้

2.ได้ข้าวทีส่ กุ พอดี เน่ืองจากการสานหวดไมถ่ ่ีเกินไป

3.เป็นแนวทางในการประกอบอาชีพหลกั และอาชีพเสริมได้ในอนาคต และให้
ผ้อู ื่นสามารถศกึ ษาและพฒั ณาตอ่ ไปในอนาคตได้

อภปิ รายผลการดาเนินการ
จากโครงงานการงานอาชีพ ท่ีรองหวดนง่ึ ข้าว สามารถใช้งานจากสง่ิ ประดษิ ฐ์

ได้จริง และผลจากการใช้งานที่รองหวดนงึ่ ข้าว โดยการนาไปรองหวดนง่ึ ข้าว เพ่ือน่ึง
ข้าว ทาให้ข้าวไมห่ ลน่ ลงก้นหม้อ และข้าวสกุ พอดีกิน

ข้อเสนอแนะ
1.การสานตอกไมค่ วรสานถี่เกินไปเพราะอาจทาให้ข้าวไมส่ กุ ได้ และไมค่ วร

สานหา่ งเกินไป เพราะอาจทาให้ข้าวหลน่ ลงก้นหม้อ

2.ตอกที่นามาสานควรจกั ตอกให้บาง ไมบ่ างเกินหรือหนาเกินไป

3.ผ้าขาวท่ีนามาเยบ็ เก็บขอบไม้ไผค่ วรเป็นผ้าท่ีสะอาด

ประโยชน์ท่ไี ด้รับ
1.ได้รับความรู้เกี่ยวกบั การทาท่ีรองหวดนง่ึ ข้าว
2.ได้รับข้าวท่ีสกุ พอดีกิน และ ข้าวไมห่ ลน่ ลงก้นหม้อ
3.ผ้อู ่ืนสามารถนาความรู้ที่ได้ไปทาที่รองหวดนงึ่ ข้าวได้จริง และสามารถใช้งาน

ได้เอง หรือเสริมสร้างรายได้เสริมหรือทาเป็ นอาชีพหลกั ได้