การประมวลผลสารสนเทศด้วยภาษาไพทอน

1 ครจู นิ ตช์ ญั ญา อทิ ธปิ ระเวศน์

สารบญั หนา้
3
การติดต้ังโมดลู pandas 5
โครงสร้างข้อมูล pandas 5
6
 ข้อมลู ท่เี ก็บเป็น Series 8
 ข้อมูลทเ่ี ก็บเปน็ DataFrame 12
ไฟลข์ ้อมูลในรปู แบบซเี อสวี 14
การเชื่อมโยงขอ้ มลู
การทาขอ้ มูลให้เปน็ ภาพ

2 ครูจนิ ตช์ ัญญา อิทธิประเวศน์

1. การประมวลผลสารสนเทศ

ไพทอนมีโมดูลจำนวนมำก เพื่อใช้จัดกำร
ข้อมูล ในบทเรียนน้ีขอแนะนำโมดูล pandas
ท่ชี ่วยทำงำนด้ำนกำรประมวลผล โดยผู้ใช้ต้อง
ติดตง้ั โมดลู Pandas และ Numpy

1. การตดิ ต้ังโมดูล Pandas ในโปรแกรม PyCharm

1

2

3 ครูจนิ ตช์ ัญญา อิทธิประเวศน์

4
3

5

6

ดคู ลปิ การตดิ ตงั้ โมดลู pandas ในโปรแกรม pycharm
https://youtu.be/aTspc95lTVU

4 ครูจนิ ตช์ ัญญา อทิ ธิประเวศน์

2. โครงสรา้ งข้อมลู ของโมดลู pandas

ข้อมูลที่เกบ็ ใน pandas จะอยูใ่ นรปู แบบชดุ ขอ้ มลู ท่ีเป็น

Series DataFrame
(ซรี สี )์ (ดาตา้ เฟรม)

2.1 ขอ้ มูลที่เกบ็ เป็น Series

ขอ้ มลู ที่เก็บเปน็ series จะมีลักษณะคล้ำยลสิ ต์ของขอ้ มูลหนึง่ มติ ิ
ตวั อย่ำง กำรใช้ series ในกำรเกบ็ คะแนนสอบวชิ ำวิทยำกำร
คำนวณของนักเรยี นชั้น ม.3/1 จำนวน 20 คน

1 import pandas as pd
2
3 s=pd.Series([18,20,15,6,9,10,20,19,17,13,16,7,14,15,20,4,12,17,19,18])
4 print(s)

5 ครูจนิ ต์ชัญญา อทิ ธิประเวศน์

ผลลัพธ์ท่ีได้
ชื่อไฟล์ series.py

2.2 ขอ้ มลู ท่เี กบ็ เป็น DataFrame

ขอ้ มลู ท่เี กบ็ เป็น DataFrame จะมีลกั ษณะคล้ำยตำรำง (2 มติ ิขึ้นไป)
ตวั อยำ่ ง กำรใชง้ ำน DataFrame

import pandas as pd
df=pd.DataFrame([[1,’a’], [2,’b’], [3,’c’]])
print(df)

6 ครจู นิ ตช์ ญั ญา อิทธิประเวศน์

ผลลพั ธท์ ไี่ ด้
ช่อื ไฟล์ DataFrame.py

7 ครจู นิ ตช์ ัญญา อิทธปิ ระเวศน์

3. ไฟลข์ อ้ มลู ในรปู แบบซเี อสวี

ไฟลร์ ูปแบบซีเอสวี หรือ CSV (comma separated values)
คอื ไฟลข์ อ้ มลู ทแี่ ต่ละตัวในแถวเดียวกัน ถกู คน่ั ดว้ ยเคร่อื งหมำยจลุ ภำค (,)

โดยอำจมแี ถวแรกสดุ เป็นช่อื ของคอลมั น์ หรอื หวั ตำรำง

ตัวอยำ่ ง ขอ้ มลู ของ
นกั เรียนชนั้ ม.3/1 จำนวน
20 คน ประกอบดว้ ย เลข
ประจำตัวนกั เรยี น เพศ (1
แทนเพศชำย และ 2 แทน
เพศหญิง) คะแนนสอบวชิ ำ
วิทยำกำรคำนวณ และ
สว่ นสูง

8 ครูจนิ ตช์ ญั ญา อทิ ธปิ ระเวศน์

ผลลพั ธท์ ่ีได้
ชื่อไฟล์ DataCSV.py

กรณีท่ีไฟล์ CSV ไม่มีแถวที่เปน็ ชอื่ คอลัมนห์ รือหวั ตำรำง
ผู้ใชส้ ำมำรถระบหุ ัวตำรำงในกำรแสดงผลได้

ผลลพั ธ์ท่ีได้
ช่ือไฟล์ stdentNoheader.py

9 ครจู นิ ต์ชญั ญา อทิ ธปิ ระเวศน์

print(stdData) print(stdData.head(2))

print(stdData[[‘ID’, ‘CsScore’]]) print(stdData[[‘ID’, ‘CsScore’]].head(2))

print(stdData[‘CsScore’]) print(stdData[stdData.Gender==2])

print(stdData[stdData.CsScore>=16])

10 ครจู นิ ต์ชัญญา อทิ ธิประเวศน์

กำรนบั จำนวนข้อมูล print(stdData.count())

ใชฟ้ งั กช์ นั count( )

กำรหำคำ่ เฉล่ีย

ใช้ฟงั ก์ชัน mean( ) print(stdData.CsScore.mean())

กำรหำค่ำเฉลี่ยแยกกลุ่ม

ใช้ฟงั กช์ ัน groupby( ) print(stdData.groupby(‘Gender’).mean())

กำรจัดเรยี งข้อมูล
ใช้ฟงั กช์ นั sort_values( ) print(stdData.sort_values(by=[‘Height’]))

11 ครจู นิ ตช์ ญั ญา อิทธิประเวศน์

4. การเชอื่ มโยงข้อมูล
การเชอื่ มโยงข้อมูล 2 ไฟล์

12 ครูจนิ ต์ชญั ญา อทิ ธปิ ระเวศน์

ผลลัพธ์ท่ีได้
ชื่อไฟล์ connect2file.py

กำรเชือ่ มโยงขอ้ มลู กรณีทช่ี ่อื คอลัมนห์ ลักไมต่ รงกนั
ผลลัพธ์ที่ได้

ชอื่ ไฟล์ connect2file-1.py

13 ครจู นิ ตช์ ัญญา อิทธปิ ระเวศน์

5. การทาข้อมลู ใหเ้ ป็นภาพ

ตอ้ งติดต้ังโมดลู matplotlib กอ่ น
วิธีตดิ ตั้งเหมือนกันกบั กำรติดตง้ั โมดูล pandas

กำรนำเสนอผลคะแนนดว้ ยฮสิ โทแกรม
กำรนำเสนอผลคะแนนดว้ ยแผนภำพกำรกระจำย

กำรนำเสนอผลคะแนนด้วยฮิสโทแกรม

ผลลัพธ์
ไฟล์ histrogram.py

14 ครูจนิ ต์ชญั ญา อทิ ธิประเวศน์

กำรนำเสนอผลคะแนน
ดว้ ยแผนภำพกำรกระจำย

ผลลพั ธ์
ไฟล์ star.py

15 ครจู นิ ต์ชญั ญา อิทธปิ ระเวศน์

กจิ กรรมทา้ ยบทที่ 2

คำชแี้ จง : เขยี นโปรแกรมอำ่ นไฟล์นำ้ หนัก สว่ นสงู แลว้ คำนวณหำค่ำดชั นมี วลกำย
(Body Mass Index : BMI)
1. สร้ำงไฟล์ bmi.csv เพ่ือเกบ็ คำ่ น้ำหนกั และส่วนสงู โดยมีรำยละเอยี ด ดงั นี้
(ไฟล์อยู่ในโฟลเดอรไ์ ฟล์ Python)

2. อำ่ นไฟล์ bmi.csv เพอื่ คำนวณหำคำ่ ดัชนมี วลกำยของนกั เรยี นแต่ละคน แล้วเพ่ิม
ผลกำรคำนวณไวใ้ นคอลมั น์สุดทำ้ ยช่ือ “BMI”

3. ใหส้ รำ้ งแผนภำพกำรกระจำยควำมสัมพันธ์ระหว่ำงควำมสูง และน้ำหนกั ของทกุ
คน พร้อมกบั แสดงคำ่ BMI ของแต่ละคนบนแผนภมู ิ

16 ครจู นิ ตช์ ัญญา อทิ ธิประเวศน์

แบบฝึกหดั ทา้ ยบท

ชอ่ื -นำมสกลุ …………………….………………………….………..ชนั้ ............................เลขท.ี่ ...............

1.เขยี นกำรทำงำนหรือคำส่ังทีเ่ รียกใช้ ลงชอ่ งวำ่ งในตำรำงต่อไปนี้

การทางาน คาส่ังท่เี รียกใช้

1.1 นาเขา้ โมดูล tkinter

1.2 w.mainloop( )

1.3 m.title(‘Main window’)

1.4 button.pack( )

1.5 สรา้ งปุม่ ข้อความ Start ขนาดความกวา้ ง 20

ตัวอักษร

1.6 command=lambda: m.destroy( )

1.7 แปลงคา่ ในตัวแปร count ให้เป็นสตรงิ แล้วนาไป

เก็บใน lable1Text โดยใช้เมทอ็ ด set()

1.8 กาหนดให้ลาเบลมลี กั ษณะขอบเป็นแบบ ridge

1.9 label1Text=tk.StringVar()

1.10 lable1Text.set()

2.สรปุ กำรทำงำนของเมทอ็ ดและฟังก์ชันตอ่ ไปน้ี
pack ( )
…………………………………………………………………………………………………………………
sort_value ( )
…………………………………………………………………………………………………………………
Button ( )
…………………………………………………………………………………………………………………
grid ( )
…………………………………………………………………………………………………………………
Label ( )
…………………………………………………………………………………………………………………

17 ครูจนิ ต์ชญั ญา อทิ ธิประเวศน์

18 ครจู นิ ตช์ ญั ญา อทิ ธปิ ระเวศน์