16. ภูมิศาสตร์กับการเปลี่ยนแปลง

แอง่ ลมหอบ (blowout)

เป็นแอง่ ต่า้ ทเ่ี กิดจากการกรอ่ นโดยลมพดั พาเม็ดทรายออกไป มกั เกิด
กับเนนิ ทรายและแหลง่ ทรายอืน่ ๆ

เขาโดดในทะเลทราย (Inselberg)

เปน็ มวลหินท่เี หลือจากกระบวน
การกษยั การโดยลม โดยมวล
หนิ ทเ่ี หลือจะโดดเดน่ ทา่ มกลาง
ทะเลทราย
มีลักษณะยอดกลมมนหรอื ยอด
แหลม บางสว่ นเกิดเป็นลกั ษณะ
ของที่ราบสูง

Uluru / Australia

แอง่ ในทะเลทราย (Deflation
Hollows)

เกดิ จากการพัดพาเอามวลสารจากพื้นดนิ ออกไปจนทา้ ให้เกดิ
ลกั ษณะของแอ่งขน้ึ และเมื่อถกู ลมพดั กราดเปน็ ระยะเวลานานเขา้ แอ่ง
ดังกล่าวจะมีขนาดกว้างใหญ่ข้นึ

แอ่งเหล่าน้ีเม่ือมีฝนตกลงมามีน้าซึมเข้ามาแช่ขังก็จะกลายเป็น โอเอซิส
(Oasis)













ภมู ปิ ระเทศท่เี กิดจากการทับถมโดยลม

พลายา (Playa)
พ้นื ทป่ี ลายลาดเชิงเขา เกดิ จากการทับถมของตะกอนทน่ี ้าและลมทบั ถมกนั ไม่
มที างให้น้าไหลออกจึงท้าให้มีน้าขังซึมลงใต้ดนิ และระเหยจงึ มคี ราบเกลอื สะสม
หากมนี า้ ใต้ดนิ มาสะสม จะเรียกว่า โอเอซสิ หรอื ทะเลสาบทีม่ ีน้าขงั



เนินทรายหรอื สันทราย
(Sand dune)

• คอื กองทรายมลี ักษณะนูนสงู และเปน็ แนวยาวเกิดจากการกระท้าของลม
ท่ีพัดพาทรายละเอียดมาทับถมจนกลายเป็นเนนิ ทรายขนาดใหญ่

• เนนิ ทรายจะเปลยี่ นรูปร่างไดเ้ สมอตามการพดั พาของลม

Badain Jaran Dunes, มองโกเลียและจนี – เป็นเนินทรายท่ีสูงทส่ี ุดในเอเชียท่ี
ตงั้ อยใู่ นทะเลทรายมองโกเลียและทะเลทรายโกบ,ี จีน



อนุสาวรีย์ไวท์แซนดแ์ ห่งชาต,ิ สหรฐั อเมรกิ า
เนนิ ทรายสขี าวประกอบด้วยผลึกยปิ ซ่มั เนนิ ทรายเปลี่ยนรูปรา่ ง

อย่างต่อเนื่อง

ดนิ เลสิ ส์ (Loess) หรอื ดินลมหอบ

เป็นฝนุ่ ขนาดเล็กที่ถกู ลมพดั พามาทับถมในบรเิ วณใกลเ้ คียง มีสีดินเปน็
สีเหลือง เนอื้ ละเอยี ดและค่อนขา้ งอดุ มสมบรู ณ์ ดนิ ลมหอบโดยทัว่ ไปจะเป็น
ดินร่วนละเอียดอดุ มไปด้วยแคลเซียมจับเกาะกนั แนน่ มาก และน้าซึมผ่านได้
อย่างรวดเร็ว

ทางตอนเหนอื ของประเทศจีน ลุ่มแมน่ ้าฮวงโห(หวางเหอ)



ท่รี าบล่มุ แมน่ ้ามสิ ซสิ ซิปปี อเมรกิ าเหนอื

ภมู ปิ ระเทศท่เี กิดจากการกระท้าของน้าใตด้ นิ

ภมู ปิ ระเทศที่เกดิ จากการกดั กร่อนของน้าใตด้ นิ

หลุมยุบ (Sinkhole)

หลุมหรือแอง่ บนแผน่ ดนิ ท่ีปากหลุมเกอื บกลม เกดิ จากน้าละลายเอาหินเกลือ
หินยปิ ซัม หรอื หนิ ปูนท่ีอยู่ขา้ งใตอ้ อกไป ทา้ ให้ดนิ ตอนบนยุบลงเปน็ หลมุ ใหญ่

ถา้ (cave)

พบมากในภูเขาหนิ ปนู การกระทา้ ของนา้ ฝนและน้าใต้ดนิ ดงั นน้ั
เม่อื น้าฝนและน้าใต้ดินกดั กรอ่ นกลายเปน็ ชอ่ งหรอื โพลงขนาดใหญข่ นึ้
ตามล้าดับ

ภายในถ้า มีการตกตะกอนลักษณะตา่ งๆ ไดแ้ ก่ หนิ งอก หินย้อย เสาหิน
หินนา้ ไหล รอยริ้วน้าไหล



ถา้ เชยี งดาว
จ.เชียงใหม่

ถ้าเลเขากอบ ตรงั

ถ้าพระยานคร เขตอุทยานแหง่ ชาตเิ ขาสามร้อยยอด

ถ้าโพสทอยนา่ (Postojna Cave) ประเทศสโลวีเนยี

ถา้ นา้ แขง็ (Ice Cave) ประเทศไอซแ์ ลนด์ (Iceland)



Son Doong Cave



ปา่ ช้าหินปนู หรือ สุสานหิน (Lapies)

คือ ทร่ี าบดนิ สแี ดงท่มี หี นิ ปูนโผล่พน้ ผิวดนิ ขนึ้ มาเปน็ หยอ่ มๆ แตส่ งู
ไมม่ าก มีรูปรา่ งต่างกนั เกิดจากการผกุ ร่อนของน้าใตด้ ิน

เขาลอมฟาง (Karst tower, Haystack)

คอื ยอดเขาหินปูนทถ่ี ูกน้ากร่อนละลายจนเหลอื เปน็ เขาโดดที่มยี อดเขาหา่ งกนั
คลา้ ยกองฟางข้าว ใต้ดินอาจมธี ารน้าไหล หรอื ถ้า

ภมู ปิ ระเทศท่เี กิดจากการทบั ถมของน้าใตด้ นิ

ที่ราบคาสต์ (Karst Plain)
เปน็ หินปนู ที่ถูกน้าละลายจนเกอื บเปน็ ที่ราบ

หนิ งอก (Stalagmite)

เป็นคราบหนิ ปนู ทีง่ อกจากพน้ื ถ้าข้นึ ไปหาเพดานถา้ น้าที่หยดจากเพดานหรอื
ปลายล่างของหนิ ย้อย หินงอกและหนิ ยอ้ ยมาบรรจบกับกลายเป็น เสาหนิ
(column)

กีเซอร์ (Geyser)

• นา้ พุร้อนปล่อยกระแสนา้ รว่ มกับไอน้าออกมาเปน็ ระยะ
• เกดิ บรเิ วณร่วมกับภูเขาไฟ
• ในน้าเดือดแรงดันท้าใหด้ ันน้าข้ึนมาตามทอ่ นา้ สง่ นา้ พรุ อ้ น

ขน้ึ มาตามแนวดิ่งสผู่ ิวโลก

geyser Yellowstone

geyser Yellowstone

Geysir Hot Springs | Iceland

ภมู ิประเทศท่ีเกดิ จากการกระท้าของคล่นื
และกระแสนา้ ชายฝัง่

ภมู ปิ ระเทศเกิดจากการกัดกร่อนของคล่นื
และกระแสน้าชายฝั่ง

หนา้ ผาสูงชนั (Sea Cliff)

Chalk Cliffs ประเทศอังกฤษ
• เกดิ บรเิ วณหนา้ ผาสงู ชนั รมิ ฝ่ังที่หนั หน้าออกไปในทะเล เกิดจากการกดั เซาะ

ของคลื่นท้าให้เกดิ ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศเป็นหนา้ ผาสูงชนั บริเวณชายฝง่ั

Chalk Cliffs ประเทศองั กฤษ