อุทกภาค

อทุ กภาค (Hydrosphere)

อุทกภาค หมายถึง น้าท้ังบนพื้นผิวแผ่นดิน ในทะเลมหาสมุทร ใต้
ผิวดิน บรรยากาศ ธารน้าแข็งและพืชกับสัตว์ ตลอดจน
องคป์ ระกอบอ่นื ๆ ท่ีสมั พนั ธ์กบั น้า การใช้น้า และมลภาวะในน้า

แหลง่ นา้ ทใี่ ช้ในการดา้ รงชีวิต มีอยู่ 3 แบบ
1. น้าฟ้า เชน่ ฝน หมิ ะ หมอก
2. น้าผวิ ดนิ
3. น้าใต้ดนิ

ประโยชนข์ องนา้
1. การดา้ รงอยขู่ องสิ่งมชี ีวิต
2. การประกอบอุตสาหกรรมประเภทต่างๆ
3. การเกษตรเพื่อการเพาะปลูกและเลยี้ งสัตว์
4. เปน็ แหล่งของพลังงาน
5. เปน็ เส้นทางคมนาคม
6. เปน็ แหล่งสะสมของแรธ่ าตุ
7. เป็นแหลง่ หาอาหาร
8. เป็นแหล่งพกั ผ่อนหยอ่ นใจ

วฏั จกั รของนา้

คือ การหมุนเวียนเปลี่ยนแปลงสภาวะของน้าในธรรมชาติ ท่ี
ผา่ นข้นั ตอนและกระบวนการทางธรรมชาติตา่ งๆ เชน่ การระเหย การ
กลน่ั โดยพลงั งานแสงอาทติ ยเ์ ป็นปจั จัยส้าคญั

ทะเลและมหาสมุทร

มหาสมุทร คือ เปลือกโลกส่วนท่ีมีลักษณะคล้ายแอ่ง มีน้าปกคลุม
อยูล่ อ้ มรอบทวปี ตา่ งๆ

ทะเล คือ ส่วนขอบของมหาสมทุ ร แบง่ เปน็ 3 ประเภท
1. ทะเลเปิด : เป็นทะเลทตี่ ดิ กบั มหาสมทุ รใดมหาสมทุ รหนงึ่
เช่น ทะเลจีนใต้

2. ทะเลภายใน : เปน็ ทะเลท่ีมีพ้นื ดนิ ลอ้ มเกือบรอบเหลือเพียงช่องแคบ
เช่น ทะเลเมดิเตอรเ์ รเนยี น

3. ทะเลปิด : เป็นทะเลที่อยู่ภายในแผ่นดิน ไม่มีทางติดต่อกับทะเลอื่น
เช่น ทะเลแคสเปียน

บรเิ วณทลี่ ึกมากท่สี ดุ อย่ใู นมหาสมุทรแปซฟิ ิก ระหวา่ งเกาะ Guam กบั
Yap ลึก 11,000 เมตร เรียกวา่ รอ่ งลกึ กน้ สมุทรมาเรียนา







กระแสนา้ ในมหาสมทุ ร

การไหลเวยี นของกระแสนา้ เกดิ จาก

1. เกดิ จากความแตกตา่ งของระดบั น้าทะเล
2. เกดิ จากความหนาแนน่ และอณุ หภมู ทิ ตี่ ่างกันของนา้ แตล่ ะแห่ง
3. เกิดจากแรงผลักดันของลมประจา้ ฤดแู ละลมประจ้าถน่ิ
4. เกิดจากการลดระดับและการเพ่มิ ระดับนา้ ทะเล
5. เกิดจากผลแรงสั่นสะเทือนเนื่องจากการเกดิ แผ่นดนิ ไหว
6. เกิดจากกระบวนการการถ่ายเทความร้อนของโลก

กระแสนา้ ในมหาสมุทร

คือ การเคลื่อนท่ขี องนา้ ในมหาสมุทรในลกั ษณะท่ีเปน็ กระแสธาร
คือ เคล่ือนที่อย่างสม้่าเสมอ และไหลต่อเนื่องไปในทิศทางเดียวกัน มี 2
ชนิด คอื กระแสนา้ อุน่ และกระแสนา้ เย็น

กระแสน้าอ่นุ

เป็นกระแสน้าท่ีมาจากเขตละติจูดต่้า มีอุณหภูมิสูงกว่าน้าท่ีอยู่
โดยรอบ ไหลผา่ นบริเวณใด ทา้ ใหอ้ ากาศบรเิ วณนัน้ อบอ่นุ ชุ่มชน้ื

กระแสน้าเยน็

เป็นกระแสน้าท่ีมาจากเขตละติจูดสูง เข้ามายังเขตอบอุ่นและเขต
ร้อน ไหลผา่ นบรเิ วณใด ท้าใหอ้ ากาศบรเิ วณนั้นหนาวเยน็ แหง้ แล้ง

ปฏสิ ัมพนั ธ์ท่เี กิดจากอิทธพิ ลของกระแสนา้ มหาสมทุ ร

1. กระแสน้าต่างชนิดกันจะก่อให้เกิดความแตกต่างของ
ภูมิอากาศ เช่น แอฟริกากับอเมริกาใต้บริเวณที่กระแสน้าเย็นไหลผ่าน
แผน่ ดินจะมอี ากาศแหง้ แลง้ ส่วนอกี ฝง่ั จะมีอากาศท่ีชมุ่ ชืน่ กว่า

2. บริเวณท่ีมวลน้าเย็นลอยตัวขึนมา เช่น แถบหมู่เกาะคะแนรี
ของแอฟริกาและชายฝ่ังแคลิฟอร์เนีย ส่งผลให้ภายในแผ่นดินมีภูมิอากาศ
แบบทะเลทราย

3. บริเวณท่ีกระแสน้าอุ่นและกระแสน้าเย็นไหลไปปะทะกัน ท้า
ให้เกิดหมอกทะเลแล้วยังเป็นแหล่งที่มีแพลงก์ตอนเป็นอาหารของปลามาก
ท้าให้เปน็ แหลง่ ปลาชุกชมุ

แหลง่ ปลาชกุ ชุม

ดอกเกอร์แบงค์ : กระแสน้าอุ่นแอตแลนตกิ เหนือ + กระแสน้าเย็น
กรนี แลนด์

แกรนแบงค์ : กระแสน้าอนุ่ กลั ฟ์สตรีม + กระแสน้าเยน็
แลบราดอร์

ฮรู นิ แบงค์ : กระแสน้าอ่นุ คโุ รชโิ ว+ กระแสน้าเยน็ โอยาชโิ ว

4. ปฏิสัมพันธ์ของมนุษย์กับแหล่งน้าจืด : เลอื กตง้ั ถิ่นฐานในที่ท่ีมี
น้าจดื ใช้ประโยชนใ์ นดา้ นอปุ โภคบรโิ ภค ท้าระบบชลประทาน

5. ปฏสิ ัมพันธข์ องมนษุ ย์กับทะเลและมหาสมทุ ร
1. การคมนาคมขนสง่
2. เปน็ แหลง่ อาหารตามธรรมชาติ
3. สถานทีเ่ พาะเลี้ยงสัตว์น้าเค็ม
4. การทา้ นาเกลอื สมุทร
5. สถานท่พี ักผ่อนหยอ่ นใจ