những sát thủ hàng loạt

TOM AJAMIE và BRUCE KELLY
Linh Anh (dịch)

NHỮNG SÁT THỦ HÀNG LOẠT

TRONG GIỚI TÀI CHÍNH

Đi sâu vào thế giới của
những kẻ kiếm tiền bất chấp thủ đoạn,
phường lừa đảo và bất lương ở Phố Wall

NHÀ XUẤT BẢN THANH NIÊN

Financial Serial Killers: Inside the World of Wall Street Money Hustlers,
Swindlers, and Con Men © 2014 Skyhorse Publishing Inc. USA
Vietnam translation copyright © by MINHLONG-TDV CO., LTD
Vietnamese translation rights arranged with Skyhorse Publishing Inc. USA
through Beijing Tongzhou Culture Co., Ltd. ([email protected])

“Radix malorum est cupiditas.”
Lòng tham là gốc rễ của mọi tội lỗi.
“Câu chuyện của Người bán phép xá tội”

– Chaucer

“Nguyên tắc thứ nhất: Đừng bao giờ để mất tiền.
Nguyên tắc thứ hai: Đừng bao giờ quên nguyên tắc thứ nhất.”

– Warren Buffett

Mục Lục

CHƯƠNG 1 14
Những sát thủ hàng loạt trong giới tài chính

CHƯƠNG 2

Bà lão bé nhỏ đầu tư vào cổ phiếu của Warren Buffett và trở thành nạn
nhân của những tay môi giới bảo hiểm 26

CHƯƠNG 3 48
Sát thủ hàng loạt trong giới tài chính:
Charles Ponzi và giải mã tâm lí của giới tội phạm cổ cồn trắng

CHƯƠNG 4 78
Vụ lừa đảo khai khoáng Bre-X:
Những mánh lới chế tác và phát hiện vàng giả

CHƯƠNG CHUYỂN TIẾP A 104
Tiếng nói người trong nghề

CHƯƠNG 5 110
Nghề môi giới chứng khoán, lòng tham và bản tính biếng nhác

CHƯƠNG 6 132
Bàn tiếp về nghề môi giới chứng khoán, lòng tham và bản tính
biếng nhác

CHƯƠNG 7 164
Quỹ đầu tư phòng hộ và phát hành chứng khoán riêng lẻ:
Đặc quyền và ngoại lệ có thể là con dao hai lưỡi

CHƯƠNG 8

Đôi điều về các cơ quan điều tiết chứng khoán và thiếu sót của họ:
Nhà đầu tư có thực sự được bảo vệ hay không? 200

CHƯƠNG CHUYỂN TIẾP B 222
Tiếng nói người trong nghề

CHƯƠNG 9

Các chuyên gia tư vấn đầu tư là ai và tại sao quá nhiều người trong 230
số họ sử dụng mô hình Ponzi vậy?

CHƯƠNG 10

Lừa đảo Vay thế chấp:
Cách ngành công nghiệp vay thế chấp và những gã môi giới vay thế
chấp bòn rút tiền của bạn và cách những lời hứa hẹn về sự giàu có
từ đầu tư hủy hoại sự an toàn của ngôi nhà bạn sở hữu 248

CHƯƠNG 11

Lừa đảo người quen hay câu chuyện về tín ngưỡng, lòng mộ đạo và
nghệ thuật lừa đảo 264

CHƯƠNG CHUYỂN TIẾP C 278
Tiếng nói người trong nghề

CHƯƠNG 12 288
Phố Wall: Sân chơi chỉ dành cho người trong cuộc –
và những người trong cuộc, như bạn, sẽ cần một vài lời khuyên

CHƯƠNG 13 312
Kết cục bi thảm đằng sau những vụ án cổ cồn trắng, cách chúng
hủy hoại cuộc đời và làm gia đình tan nát

CHƯƠNG 14

Sàng lọc rắc rối trước khi nó xảy ra bằng công cụ web và hệ thống
cơ sở dữ liệu 330

CHƯƠNG 15 336
Bốn câu chuyện kì quặc trong ngành chứng khoán

CHƯƠNG 16 350
Lạm dụng và lừa đảo người cao tuổi

CHƯƠNG CHUYỂN TIẾP D 362
Tiếng nói người trong nghề

CHƯƠNG 17 370
Đôn Ki-hô-tê đánh nhau với cối xay gió hay cách một nhà đầu tư
chiến đấu đến cùng để lần theo dấu vết kẻ lừa đảo hàng loạt

CHƯƠNG 18 385
Giải mã tâm lí: vì sao chúng ta lại mắc bẫy những trò lừa đảo?



Lời mở đầu

Khoản tiền tiết kiệm của bạn đang gặp rủi ro, và có rất
nhiều người đang tìm cách cướp chúng từ tay bạn. Những người
này bao gồm những kẻ lõi đời và khéo léo, người mà bạn đã đặt
toàn bộ lòng tin về sức khỏe tài chính vào họ: cố vấn tài chính,
người môi giới chứng khoán, người hoạch định tài chính, kế toán,
luật sư và vô số những con người tiềm năng khác của bạn. Họ tự
xem mình là những người bảo hộ tài chính.

Như cuốn sách này sẽ chỉ ra, những người phụ trách tài
chính đáng tin cậy ấy có thể có những kế hoạch để bòn rút tiền
tiết kiệm của bạn, biến chúng thành của họ.

Kể từ hậu quả tức thì của cuộc khủng hoảng tài chính vào
thời điểm chúng tôi lần đầu xuất bản cuốn sách này, sự bảo đảm
tài chính của một người Mĩ bình thường nói chung đã trở nên ảm
đạm hơn.

Sau phi vụ lừa đảo 50 tỉ đô-la của Madoff1, vụ cướp trắng
7 tỉ đô-la của Stanford Financial2 cũng như hàng ngàn mô hình

1. Vụ lừa gạt giới đầu tư của Bernard Madoff (29/4/1938) xảy ra khi Madoff –
nguyên chủ tịch sàn giao dịch chứng khoán NASDAQ – phạm các tội gian lận
chứng khoán, khai man và một số cáo trạng khác. Đây là một trong những vụ án
gian lận tài chính lớn nhất trong lịch sử nước Mĩ.
2. Vụ lừa đảo của tỉ phú Allen Stanford, người đứng đầu tập đoàn tài chính
Stanford Financial Group – trung tâm của vụ gian lận ước tính lên đến 8,5 tỉ đô-la
của hơn 30.000 khách hàng trên 136 quốc gia.

9

Ponzi1, những vụ lừa gạt và trộm cắp trị giá nhiều triệu đô-la khác,
bạn có thể nghĩ rằng những lãnh đạo trong Nghị viện cũng như
Ủy ban Chứng khoán và Ngoại hối Mĩ (SEC) sẽ thắt chặt các lỗ
hổng cho phép những kẻ lừa đảo phát triển mạnh mẽ. Hoặc tiêu
chuẩn để một người được phép quản lí tiền bạc của bạn sẽ được
nâng cao. Chúng ta lẽ ra nên được chứng kiến một áp lực toàn
phần của ngành tài chính để làm sạch phương thức hoạt động của
nó và loại bỏ những quả táo thối.

Nhưng những điều ấy không diễn ra. Hơn năm năm sau vụ
sụp đổ, một người Mĩ bình thường vẫn phải tự mình bảo vệ tiền
bạc và các khoản tiết kiệm của bản thân khỏi những thiên tài xấu
xa, những kẻ không ngừng lập kế hoạch để cướp chúng khỏi tay họ.

Chúng ta vẫn vô cùng lo lắng trước sự thiếu thay đổi của thị
trường và các cấu trúc quản lí cho phép những sát thủ hàng loạt của
giới tài chính phát triển mạnh mẽ.

Bạn nghĩ rằng mình đang an toàn trong vòng tay của một
ngân hàng có tiếng tăm ư?

Hãy xem xét câu chuyện gần đây được đăng trên trang nhất
của tờ The New York Times. Một cố vấn tài chính của ngân hàng
Wells Fargo đã nhận tội trộm tiền từ tài khoản của khách hàng.

1. Là một hình thức lừa đảo, vay tiền của người này để trả nợ cho người khác. Kẻ đi
vay đưa ra cam kết trả lợi tức cao cho người cho vay và quảng cáo với họ về những
người đã từng nhận được lợi tức cao trước đây để hấp dẫn người cho vay. Người
cho vay bị thu hút bởi lợi tức cao tiếp tục giới thiệu những người cho vay mới hơn.
Bằng hình thức này, kẻ đi vay càng ngày càng vay được những khoản tiền lớn hơn từ
nhiều người cho vay mới hơn. Mô hình này được đặt tên theo Charles Ponzi, người
được coi là “ông tổ” của lừa đảo tín dụng đa cấp.

10