ค ำน ำ รายงานเล่มนี้จัดท าขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของวิชานวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่องาน อุตสาหกรรมเพื่อให้ได้ศึกษาหาความรู้ ผู้จัดท าหวังว่า รายงานเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อยกับผู้อ่าน หรือ นักเรียน นักศึกษา ที่ก าลังหาข้อมูลเรื่องนี้อยู่ หากมีข้อแนะน าหรือยังผิดพลาดประการใด ผู้จัดท าขอน้อมรับไว้และขอ อภัย ณ ที่นี้ด้วย อดิศร อ่อนโสม เนติพงศ์ สงวนรัตน์ ผู้จัดท ำ
สำรบัญ หน้า สารบัญ ก บทที่ 1 กฎของโอห์ม 1 1.1 กฎของโอห์ม 1 1.2 ก าลังไฟฟ้า 6 1.3 พนักงานไฟฟ้า 9
กฎของโอห์ม วัตถุประสงค์ 1. อธิบำยควำมสัมพันธ์ระหว่ำงกระแสไฟฟ้ำ แรงดันไฟฟ้ำและควำมต้ำนทำน ในวงจรไฟฟ้ำ 2. เข้ำใจควำมสัมพันธ์ระหว่ำงก ำลังไฟฟ้ำ พลังงำนไฟฟ้ำ และกฎของโอห์ม 3. ค ำนวณวงจรไฟฟ้ำเบื้องต้นและก ำลังไฟฟ้ำได้ ด้วยกฎของโอห์ม 1.1 กฎของโอห์ม จอร์จ ไซมอน โอห์ม(George Simon Ohm) นักฟิสิกส์ ชำวเยอรมันได้ค้นพบควำมสัมพันธ์ ระหว่ำงปริมำณของ ไฟฟ้ำทั้ง 3 ตัว คือ ระหว่ำงกระแสไฟฟ้ำ ( I ) แรงดันไฟฟ้ำ ( E ) และตัวต้ำนทำน ( R ) และได้สรุปค่ำ ควำมสัมพันธ์ ดังกล่ำวไว้ว่ำ “กระแสไฟฟ้ำนั่น วงจรไฟฟ้ำนั้น จะแปรผัน ตรงกับ แรงดันของ แหล่งจ่ำยไฟฟ้ำแต่จะแปรผกผันกับค่ำ ควำม ต้ำนทำนในวงจรไฟฟ้ำ” ดังสมกำร I = กระแสไฟฟ้ำมีหน่วยเป็น แอมป์แปร์ (A) E = แรงดันไฟฟ้ำมีหน่วยเป็นโวลต์ (V) R = ควำมต้ำนทำนมีหน่วยเป็น โอห์ม (Ω) เมื่อ
จำกกฎของโอห์มอธิบำยได้ว่ำกระแสไฟฟ้ำในวงจรจะมีค่ำเพิ่มขึ้นถ้ำแรงดันที่แหล่งจ่ำย มีค่ำ เพิ่มขึ้น และในทำงกลับกันถ้ำแหล่งจ่ำยไฟฟ้ำมีค่ำคงที่ กระแสไฟฟ้ำจะมีค่ำลดลง เมื่อค่ำ ควำมต้ำนทำนในวงจรไฟฟ้ำมีค่ำมำกขึ้น ควำมสัมพันธ์ตำมกฎของโอห์มอำจเขียน ในรูป สำมเหลี่ยม ดังรูปที่ 1.1 รูปที่ 1.1 สำมเหลี่ยมหำค่ำควำมสัมพันธ์ตำมกฎของโอห์ม ในกำรหำค่ำควำมสัมพันธ์จำกรูปที่ 1.1 ถ้ำต้องกำรทรำบค่ำแรงดันไฟฟ้ำ ท ำได้โดยใช้ นิ้วมือปิดที่ตัวอักษร E จะได้ค ำตอบคือ E เท่ำกับ I คูณ R ท ำนองเดียวกัน จะหำ ค่ำ ควำมต้ำนทำน จะได้ R เท่ำกับ I หำร E เป็นต้น รูปที่ 1.2 กรำฟควำมสัมพันธ์ตำมกฎของโอห์ม
ตอบ ควำมสัมพันธ์ตำมกฎของโอห์มเป็นแบบเชิงเส้นดังแสดงในกรำฟรูปที่ 1.2 คือ ถ้ำควำมต้ำนทำนคงที่ ควำมสัมพันธ์ระหว่ำงกระแสและแรงดันไฟฟ้ำ เป็นสัดส่วนโดยตรง กล่ำวคือ กระแสไฟฟ้ำจะเพิ่มขึ้น เป็นสัดส่วนโดยตรงกับแรงดันที่เพิ่มขึ้น ตัวอย่ำงที่ 1.1 จำกวงจรไฟฟ้ำรูปที่ 1.3 จงใช้กฎของโอห์มค ำนวณหำค่ำกระแสไฟฟ้ำ รูปที่ 1.3 วิธีท ำ ตัวอย่ำงที่ 1.2 หลอดไฟฟ้ำหลอดหนึ่งมีควำมต้ำนทำน 96 Ω ต่อกับแหล่งจ่ำยไฟฟ้ำ 220 V จะมี กระแสไฟฟ้ำไหลผ่ำนหลอดไฟฟ้ำนี้เท่ำไร วิธีท ำ จำกโจทย์เมื่อ E = 220V , R = 200 Ω ตอบ กระแสไฟฟ้ำที่ไหลผ่ำนหลอดไฟฟ้ำเท่ำกับ 1.10 A
ตัวอย่ำงที่ 1.3 หลอดไฟฟ้ำหลอดหนึ่งเมื่อใช้กับแรงดันไฟฟ้ำ 12 V จะเกิดกระแสไฟฟ้ำ ไหลผ่ำน หลอดเท่ำกับ 0.8 A จงหำค่ำควำมต้ำนทำนของหลอดไฟฟ้ำนี้ วิธีท ำ จำกโจทย์เมื่อ E =12V และ I = 0.8A ตอบ ควำมต้ำนทำนของหลอดไฟฟ้ำคือ 15 Ω 1.2 ก ำลังไฟฟ้ำ ก ำลังไฟฟ้ำ ( Electrical Power ) หมำยถึง พลังงำนไฟฟ้ำที่เครื่องใช้ไฟฟ้ำ ได้ใช้ไปในเวลำ 1 วินำที เครื่องใช้ไฟฟ้ำแต่ละชนิด เช่น หม้อหุงข้ำว เตำรีด เครื่องซักผ้ำ พัดลม ฯลฯ จะมีป้ำยบอก ตัวเลขก ำกับไว้ที่เครื่องใช้ไฟฟ้ำ เช่น พัดลม มีตัวเลขก ำกับว่ำ 220V 100W มีควำมหมำยดังนี้ พัดลม เครื่องนี้ ใช้กับแรงดันไฟฟ้ำ 220 V พัดลมเครื่องนี้ ใช้ก ำลังไฟฟ้ำ 100 วัตต์ หรือ หมำยควำมว่ำ พัดลมเครื่องนี้ จะใช้พลังงำนไฟฟ้ำจ ำนวน 1000 J ( Joule, จูล ) ในเวลำ 1 S( Second,วินำที)
ก ำลังไฟฟ้ำ ค ำนวณได้จำก พลังงำนไฟฟ้ำที่เครื่องใช้ไฟฟ้ำใช้ไปในเวลำ 1 วินำที ก ำลังไฟฟ้ำ x เวลำ = พลังงำนไฟฟ้ำ ก ำลังไฟฟ้ำ ค ำนวณได้จำกปริมำณกระแสไฟฟ้ำที่ไหลผ่ำนเครื่องใช้ไฟฟ้ำ ถ้ำมีกระแส ไฟฟ้ำ ไหล ผ่ำนมำก แสดงว่ำ เครื่องใช้ไฟฟ้ำนั้นใช้พลังงำนไฟฟ้ำมำก นั่นคือได้ใช้ก ำลังไฟฟ้ำมำก ไปด้วย ก ำลังไฟฟ้ำ จะแปรผันตรงกับค่ำของกระแสไฟฟ้ำ ซึ่งจะเปลี่ยนไปตำมควำมสัมพันธ์ จำกกฎของ โอห์มด้วย เมื่อสมกำรก ำลังไฟฟ้ำแสดงดังสมกำรที่ 2
บรรณานุกรม นาย มานพ เอื้อเฟื้อ. อาจารย์ประจ าแผนกอิเล็กทรอนิกส์ : วิทยาลัยเทคโนโลยีชื่นชมไทย-เยอรมัน สระบุรี ,2566 ttps://www.g-tech.ac.th/vdo/moterdoc/วงจรไฟฟ้ากระแสตรง/บทที่%202%20กฏของโอห์ม.pdf