สื่อการสอนหน่วยที่ 1 - ศิรินยา

รหัสวิชา 2302 – 2007
วิชา การเขยี นแบบเพอื่ งานออกแบบ

ประเภทวชิ า ศิลปกรรม สาขาวชิ า การออกแบบ

ระดบั ช้นั ปวช.1

ครูผสู้ อน นางสาวศริ ินยา กกึ ก้อง

Section Bre(aครkอู อย)

Insert the Subtitle of Your Presentation

หนว่ ยท่ี 1 - การเขยี นแบบและการใช้เครื่องมอื ในการเขยี นแบบ

01 ความเปน็ มาของการเขยี นแบบ

- ประวัตแิ ละความเปน็ มาของการเขียนแบบ

02 ความหมายของการเขยี นแบบ

03 ลกั ษณะของงานเขียนแบบ

- ความพร้อมด้านตวั บคุ คล
- ความพรอ้ มดา้ นสถานท่ี เครอ่ื งมือในการเขียนแบบ

04 เคร่อื งมอื วสั ดุ อปุ กรณเ์ ขียนแบบ

- เครื่องมือหลักในการเขยี นแบบ
- วธิ ีใชง้ าน และการบารุงรักษา

ให้นกั เรียนทา

แบบทดสอบกอ่ นเรียน

SCAN
QR Code

Link : https://forms.gle/AcCWimt2tnXvSUEG9

1. ความเปน็ มาของการ 4,000 ปี กอ่ นครสิ ตศ์ กั ราช
เขียนแบบ
ชาวเมโสโปเตเมียเป็นชาติแรกท่ีรู้จักการเขียนแบบ โดยการพบ
หลักฐานช้ินสาคัญในทางโบราณคดีซ่ึงแสดงให้เห็นถึงจินตนาการ
ความคิดสร้างสรรค์งานทางด้านสถาปัตยกรรมโดยพบแผ่นหิน
เขยี นเปน็ ภาพแปลนของป้อมปราการซึ่งเขียนโดยซาลเดนกู

ยคุ สมยั โบราณ Timeline

นักโบราณคดีได้สารวจดินแดนอียิปต์โบราณได้พบบันทึกเป็นภาษา
รูปภาพมีอายุประมาณ 4,500 ปีก่อนคริสต์ศักราชในบันทึกนั้นจะใช้วิธี
ขีดเขียนเป็นสญั ลักษณร์ ูปภาพบนก้อนหินผนังถ้าพ้ืนดินและผิวหนังเพ่ือ
ใชใ้ นการบนั ทึกความจาบอกเล่าและสือ่ สารเหตกุ ารณ์ต่างๆ

50,000 ปแี ล้ว ยคุ สมยั โบราณ

การขีดเขียนได้เกิดขึ้นบนโลกมาเป็นเวลานานกว่า 50,000 ปีแล้ว
โดยมนุษย์ในยุคสมัยโบราณซ่ึงอาศัยอยู่ในถ้าได้ใช้วิธีการเขียน
รูปภาพและเครื่องหมายลักษณะต่างๆไว้บนพ้ืนดิน แผ่นหิน ผนังถ้า
ฯลฯ เพอ่ื บันทกึ ความคิดและการส่อื สารต่างๆ

2. ความหมายของการเขียนแบบ

ก า ร เ ขี ย น แ บ บ เ ป็ น ก า ร ถ่ า ย ท อ ด ค ว า ม คิ ด ข อ ง
ผู้ออกแบบลงบนกระดาษอย่างเป็นระเบียบแบบแผน ท่ีใช้กันในงาน
ช่างหรืองานอุตสาหกรรม เป็นภาษาท่ีถ่ายทอดความคิดหรือ
ความตอ้ งการของผ้อู อกแบบไปใหผ้ อู้ น่ื ได้ทราบโดยแบบท่เี ขยี นขน้ึ จะ
เป็นส่ือกลางที่จะนาความคิดไปสร้างได้อย่างถูกต้อง ซ่ึงจะเป็นการ
ประหยัดและได้งานที่มีคุณภาพตรงตามความต้องการ การเขียน
แบบจะต้องเป็นภาษาสากลโดยเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ และ
รูปแบบต่าง ๆ จะต้องเข้าใจได้ง่าย แม้แต่ผู้ท่ีไม่ได้ศึกษาวิชาเขียน
แบบกส็ ามารถเข้าใจได้พอสมควร

3. ลกั ษณะของงานเขียนแบบ

เรือ่ งความพรอ้ มในการปฏบิ ตั งิ านเขยี นแบบ ประกอบดว้ ย 2 สว่ น หลักๆดว้ ยกันคือ ดา้ นสถานทแ่ี ละร่างกาย ซ่งึ มรี ายละเอยี ดดงั น้ี

1. สภาพหอ้ งควรสะอาดโปร่ง ไดร้ ับรมและมอี ากาศถ่ายเทสะดวกไม่ทบึ หรือมีกล่ินอับ ซง่ึ รบกวนการทางาน

แสงสวา่ งต้องเพียงพอ โดยใหแ้ สงสวา่ งสอ่ งเข้ามาทางด้านซา้ ยมือไปทางขวามือของผ้ปู ฏบิ ัตงิ าน เมือ่

2. ผูเ้ ขียนถนดั มอื ขวาและควรมีโคมไฟชนดิ ทีม่ คี ุณภาพขนาด 60-100 วตั ต์ ตัง้ อยู่ทมี่ มุ บนด้านซ้ายมืออยู่สูง
จากโต๊ะเขยี นแบบไม่เกิน 1.00 เมตร

3. โต๊ะเขียนแบบตลอดจนอปุ กรณเ์ คร่ืองมือเขียนแบบตา่ งๆ ตอ้ งจดั วางต้องจดั วางให้สัมพันธ์กันเพอื่ การ
ทางานอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพและสะดวกต่อการใช้

เกา้ อ้เี ขียนแบบโดยทวั่ ไปใช้เกา้ อส้ี งู กวา่ โต๊ะทางาน 10 เซนติเมตร เพราะโตะ๊ เขียนแบบจะสงู กว่าโตะ๊

4. ทางาน 10-15 เซนตเิ มตร เกา้ อ้ีควรปรับระดบั และเคล่อื นท่ไี ดม้ เี บาะรองน่งั นุ่มๆ

3. ลกั ษณะของงานเขียนแบบ

5. การวางเท้ากันเมอื่ ยเก้าอี้เขยี นแบบควรมสี ว่ นทีร่ องรับเท้า เพราะเทา้ จะลอยไมต่ ดิ พน้ื ดังนน้ั ถา้ นง่ั นานๆจะเมื่อย
ดังน้นั ควรหาทีร่ องรบั เทา้ ไว้

การวางตัวตรงเนอ่ื งจากตอ้ งน่ังเขียนแบบเป็นเวลานานหลายชั่วโมงจึงตอ้ งน่งั ให้พอดีตั้งตัวให้ตรงเทา้ ขอ้ ศอกกับ

6. โตะ๊ ได้ สามารถใช้มอื จับไม้ทเี ลอ่ื นไปมาหรือเครอ่ื งมืออื่นๆไดส้ ะดวกวางเกา้ อ้อี ยู่ส่วนกลางของความยาวโตะ๊ เมื่อ
น่งั นานๆ รู้สึกเมือ่ ยหลังเมอื่ ยตาหรอื คดิ งานทจ่ี ะเขยี นไม่ออกควรลกุ เดนิ เปลีย่ นอิริยาบถใหห้ ายเมื่อย

7. การทาใจให้สบาย การเขยี นแบบตอ้ งการสมาธิในการเขยี น ลกั ษณะงานมเี ส้นตัดกนั ต่อกันควรพจิ ารณาอยา่ ง
รอบคอบหากทาใจใหส้ งบ สตอิ ยู่ท่งี านความผิดพลาดกจ็ ะเกดิ นอ้ ยการเขียนก็ราบรน่ื ถา้ ตอ้ งแกไ้ ขเส้นท่ีเขยี น
มากงานจะไมส่ วยและไม่สะอาด

8. การรับประทานอาหาร กอ่ นลงมอื เขยี นแบบควรรับประทานอาหารให้อ่มิ พอดี ไม่ควรปล่อยใหห้ ิวเพราะจะขาด
สมาธิและความสามารถปฏิบตั งิ านจะลดลง

01 สัญลักษณ์ท่ีใช้ในการเขียนแบบถูกต้อง เช่น เส้น ตัวหนังสือ ตัวเลข ตัวย่อ การบอกระยะมิติ
เสน้ ลูกศร หนว่ ยวัดระยะทีใ่ ช้ เครือ่ งหมายแสดงทศิ เหนือ วัสดุอปุ กรณ์กอ่ สร้าง พืน้

1.3 วธิ ีการเขยี นแบบ 02 ผนงั รปู ด้าน รูปตดั แบบขยาย รปู 2 มติ ิ รูป 3 มติ ิ มาตราสว่ น การอ้างอิง สารบญั แบบรายการ
03 ประกอบแบบการเขียนกรอบช่อื แบบและรูปแบบตอ้ งเปน็ ระบบเดยี วกันท้งั โครงการ

ขนาดของงานเขียนแบบต้องมีความเหมาะสมกับขนาดกระดาษเขียนแบบมาตรฐานรวมทั้งการ
เรียงลาดบั แผน่ งานเขยี นแบบและการเข้ารูปเลม่

04 กาหนดมาตราส่วน (Scale) ที่ใช้เขียนแบบไม่เล็กกว่ากฎหมายควบคุมอาคารท่ีกาหนด ได้แก่
พระราชบญั ญตั ิควบคมุ อาคาร พ.ศ.2525

05 เขียนแบบสมบูรณ์ ถกู ตอ้ ง ครบถ้วน ทัง้ รปู แบบและรายการประกอบแบบมคี วามสะอาดประณีต
ขอ้ ความและรปู แบบตอ้ งมคี วามชัดเจนไม่ขัดแย้งกัน

06 รายละเอยี ดแบบขยายทางสถาปัตยกรรมและวศิ วกรรม มีความละเอยี ดครบถ้วนสมบูรณ์และพงึ
07 ระลกึ อย่เู สมอวา่ งานเขียนแบบยิ่งมีความละเอียดมาเทา่ ใด ปัญหาท่ีจะเกิดข้ึนในขณะดาเนินการ
ก่อสรา้ งก็จะลดน้อยลงเทา่ นน้ั

แบบทุกแผ่นต้องมีรายช่ือผู้รับผิดชอบท่ีเก่ียวข้อง เช่น สถาปนิก วิศวกร ผู้เขียนแบบเขียนด้วย
ตัวหนังสือบรรจงพร้อมบอกหมายเลขทะเบียนใบอนุญาตกากับ และลงนามรับรองแบบไว้เป็น
หลกั ฐานในกรอบชือ่ แบบให้ครบทุกแผ่น

คณุ ลกั ษณะของชา่ งเขียนแบบที่ดี

สนใจใฝ่รใู้ นงานเขียนแบบ พัฒนาและปรบั ปรงุ การเขยี นแบบของ

01 ตนเองอย่ตู ลอดเวลา

ศึกษาตดิ ตามขอ้ มูลของวสั ดุ อุปกรณ์กอ่ สร้าง เทคนิคกอ่ สร้าง

02 และวิทยาการสมัยใหมอ่ ยเู่ สมอ

เตรียมเคร่ืองมอื อุปกรณ์การเขยี นแบบใหค้ รบ พร้อมใชง้ านมกี าร

03 จัดเกบ็ และบารุงรักษาทด่ี ี

มคี วามสขุ ุม รอบคอบ รักความสะอาด มีสมาธิดี ละเอียดถถี่ ว้ น

04 มีความอดทนสูง

4. เครอื่ งมือ วัสดุ อปุ กรณเ์ ขียนแบบ

01 โต๊ะเขยี นแบบ 06 ไมบ้ รรทัดมาตราส่วน (Scale)
02 กระดาษเขียนแบบ 07 ยางลบ
03 ไม้ที (T-Square) 08 แผ่นฉลุ
04 ไมฉ้ าก (Set-Square) 09 กระดาษกาว/เทปใส
05 ดินสอ 10 โต๊ะเขียนแบบ

01 โตะ๊ เขียนแบบ

วธิ ใี ชง้ าน การบารงุ รกั ษา

1. วางโตะ๊ ให้ตรง ทาความสะอาดพ้ืนโต๊ะที่จะตดิ กระดาษ 1. ห้ามขูด ขดี เขยี น ทีไ่ ม่ใช่เพ่อื การใชง้ านเขียนแบบ
2. ปรบั ความเอียงของพื้นโตะ๊ ตามต้องการ 2. ความสะอาดโตะ๊ ทกุ คร้งั หลังการใช้งาน

02 กระดาษเขียนแบบ ชอื่ ขนาด ขนาด (มิลลิเมตร)
A0 841 x 1189
วธิ ีใชง้ าน A1 549 x 841
A2 420 x 594
1. เลือกขนาดท่ตี รงกับความตอ้ งการใช้ A3 297 x 420
2. กรณโี ต๊ะเขียนแบบหรือกระดานเขียนแบบไม่เรียบตอ้ งใช้ A4 210 x 297
กระดาษรองก่อน 1 แผน่
3. ยดึ มุมกระดาษเขียนแบบท้งั 4 มมุ ใหก้ ระดาษเรยี บตงึ การบารุงรักษา

1. ไม่ใหเ้ ปียกนา้
2. ห้ามขดู ขีด เขยี น ที่ไมใ่ ชเ่ พ่ือการใชง้ านเขยี นแบบ
3. หา้ มพับ

03 ไม้ที (T-Square)

(ก) ไมท้ ีชนดิ ไม้

(ข) ไม้ทชี นดิ พลาสตกิ (ค) ไมท้ ีสไลด์

วธิ ใี ช้งาน การบารุงรกั ษา

1. ใชป้ ระกอบกบั โตะ๊ เขยี นแบบโดยให้หัวไม้ทอี ยูซ่ า้ ยมอื ของผู้เขยี นโดยเกาะตดิ กบั ขอบโต๊ะ 1. ไม่ใช้วางแนวเพ่ือตัดกระดาษเพราะคมมีดจะเฉือนตดั ทาใหข้ อบไม้ทชี ารดุ เสยี หาย
และไมท้ วี างแนบอยบู่ นโตะ๊ 2. ระวังไม่ใหต้ กเพราะอาจทาให้หวั ไมท้ ีหลวม
2. ใช้ขีดเสน้ แนวนอนหรอื แนวระนาบเทา่ นัน้ 3. เม่อื เลกิ ใช้ต้องเชด็ ทาความสะอาด
3. ใช้เป็นเคร่ืองมือร่วมกับเครอ่ื งมืออืน่ 4. เก็บให้แนบกบั โต๊ะเชน่ เดียวกบั ขณะปฏบิ ตั งิ าน

04 ไม้ฉาก (Set-Square)

ฉาก 30 60 องศา ฉาก 45 องศา ไม้ฉากปรับมุม (Adjustable Set Square)

วิธใี ชง้ าน การบารุงรักษา

1. ใช้ประกอบการเขียนแบบโดยวางให้แนบสนิทบนไม้ที 1. หา้ มขูด ขดี เขียน ทไ่ี ม่ใช่เพ่อื การใชง้ านเขยี นแบบ
2. ใชข้ ีดเสน้ แนวดิ่งและแนวเฉียงตามองศาท่ตี ้องการ 2. หา้ มหัก

05 ดินสอ

(ก) ดนิ สอไม้

(ข) ดนิ สอเปล่ยี นไส้ (ค)ลกั ษณะไส้ดนิ สอแบบเปล่ยี นไสแ้ บง่ เกรดได้เชน่ เดียวกบั ดินสอไม้

วธิ ีใช้งาน ลกั ษณะไส้ดนิ สอ

1. ดนิ สอไสอ้ อ่ นใชใ้ นการเขียนตวั อกั ษรและเสน้ ท่ีแสดงการตัด ลกั ษณะไส้ดินสอท่ีใช้แบง่ เกรดต่างๆ ดังนี้
2. ดนิ สอที่ใช้ในการเขียนแบบต้องเหลาใหแ้ หลม 1.) ดินสอไสแ้ ขง็ แบ่งเกรดได้ 4H 5H 6H 7H 8H 9H
2.) ดินสอไสแ้ ขง็ ปานกลาง แบ่งเกรดได้ B HB F H 2H 3H
3.) ดนิ สอไสอ้ อ่ น แบ่งเกรดได้ 2B 3B 4B 5B 6B 7B

06 ไม้บรรทดั มาตราส่วน (Scale)

วธิ ใี ชง้ าน การบารุงรักษา

1. การใช้ไมม้ าตราส่วน ใช้วัดเพอ่ื กาหนดขนาดช้นิ งาน 1. ไมใ่ หเ้ ปยี กน้า
ทจ่ี ะเขียนโดยดนิ สอทาเครื่องหมายเพยี งเบาๆบน 2. หา้ มขดู ขดี เขียน ท่ไี ม่ใช่เพ่อื การใชง้ านเขยี นแบบ
กระดาษ 3. หา้ มหัก

07 วงเวยี น

(ก) วงเวียน (ข) การใชง้ านวงเวยี น

วิธใี ชง้ าน การบารงุ รักษา

1. ใชด้ ้านที่เป็นปลายโลหะแหลมวางกดลงในตาแหน่งทเี่ ป็นจุด 1. เหลาใสด้ นิ สอให้แหลมคมก่อนใช้งานทกุ คร้ัง
ศูนยก์ ลางของสว่ นโค้ง หรอื วงกลม 2. ไมใ่ ห้เปยี กนา้
2. ใช้ด้านท่เี ป็นดนิ สอกดหมนุ เขยี นลงบนกระดาษ โดยยึดปลาย 3. ห้ามขดู ขดี เขียน ทไี่ มใ่ ชเ่ พื่อการใชง้ านเขียนแบบ
แหลมอย่าใหเ้ คลื่อน 4. เก็บใสก่ ลอ่ งวงเวียนหลงั การใช้งานทุกครง้ั

08 ยางลบ

วิธีใช้งาน การบารงุ รักษา

1. ใช้ลบเส้นดนิ สอหรอื เสน้ หมกึ หมกึ ท่เี ขียนผิดหรอื ไมใ่ ช้ 1. ไม่ให้เปียกน้า
2. ใช้ลบรอยเปอื้ นอื่นบนกระดาษ 2. ห้ามขูด ขีด เขยี น ที่ไมใ่ ช่เพอื่ การใช้งานเขยี นแบบ

09 แผน่ ฉลุ

แผ่นฉลุ

วิธีใช้งาน การบารงุ รักษา

1. เลือกรปู แบบและขนาดท่จี ะใช้ นาแผน่ ทีพ่ รอ้ มใชง้ านมาวาง 1. ห้ามหัก
ทาบบนกระดาษตามตาแหน่งทต่ี อ้ งการ ใชด้ นิ สอเขียนตามแนว 2. หา้ มขดู ขดี เขยี น ทไี่ มใ่ ช่เพ่อื การใชง้ านเขยี นแบบ
ขอบที่ฉลไุ ว้ 3. เกบ็ ใสซ่ องหลงั การใชง้ านทกุ ครง้ั

10 กระดาษกาว/เทปใส

วธิ ีใช้งาน การบารงุ รักษา

1. วางขอบกระดาษเขียนแบบด้านบนใหข้ นานกบั ไมท้ ี นา 1. ไม่ใหเ้ ปยี กน้า
กระดาษกาว/เทปใส ติดท่ีมุมกระดาษท้ัง 4 มมุ โดยตอ้ งกด 2. ห้ามขูด ขดี เขยี น ที่ไม่ใชเ่ พ่ือการใชง้ านเขียนแบบ
กระดาษให้แนน่ ติดกบั โต๊ะ

สรุป

วัสดุเครอ่ื งมืออปุ กรณเ์ ขียนแบบเปน็ เครือ่ งชว่ ยในการทางานของช่าง
เขยี นแบบเพือ่ ใหไ้ ดง้ านแบบท่มี ีขนาดถูกตอ้ ง ได้แนว ได้ระดบั ชัดเจน

สามารถสือ่ ความหมายได้ตรงกัน

สอบถาม

ให้นกั เรยี นทา

แบบทดสอบหลังเรยี น

SCAN
QR Code

Link : https://forms.gle/iqx6oZzgwhdEzUgP9

ขอบคณุ ค่ะ | THANK YOU

ครผู สู้ อน นางสาวศริ ินยา กึกก้อง
(ครูออย)

Section Break

Insert the Subtitle of Your Presentation