Manual Pelaksanaan Pelan Tindakan Kecemasan

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 1

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN
Edisi 1

BAHAGIAN PENGURUSAN RISIKO DAN INSPEKTORAT MARA
Tingkat 8, Ibu Pejabat MARA
No. 21, Jalan MARA
50609 Kuala Lumpur
Tel: 03-261 32555/32552/32562
Faks: 03-2698 6140
Emel: [email protected]

2 MANUAL PELAKSANAAN PELANTINDAKAN KECEMASAN

Diterbitkan oleh
MAJLIS AMANAH RAKYAT (MARA)
No. 21, Jalan MARA, 50609 Kuala Lumpur.
Tel: 03-261 32555/32552/32562
Faks: 03-26986140
Website: http//www.mara.gov.my

@ MAJLIS AMANAH RAKYAT (MARA)

Hak cipta terpelihara. Tiada mana-mana bahagian daripada penerbitan
ini boleh diterbit semula atau disimpan dalam bentuk yang boleh diperoleh
semula atau disiar dalam sebarang bentuk dengan apa cara sekalipun
sama ada secara elektronik, mekanikal, fotokopi, penggambaran semula,
rakaman dan sebagainya tanpa mendapat izin bertulis daripada MAJLIS
AMANAH RAKYAT (MARA).

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

Dicetak oleh:
LR FOTOSTAT
LOT 2R JALAN GOMBAK
BATU 8 1/4
68100 SELANGOR.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 3

PELAKSANAAN PELAN TINDAKANKECEMASAN

KANDUNGAN M/SURAT
KATA ALUAN KETUA PENGARAH MARA 5
BAB 1 PENGENALAN 7
BAB 2 FASA PENCEGAHAN 17
BAB 3 FASA PERSEDIAAN 25
BAB 4 FASA TINDAKAN 35
BAB 5 FASA PEMULIHAN 59
BAB 6 PENUTUP 63
BAB 7 LAMPIRAN 67
69
LAMPIRAN 1 76
LAMPIRAN 2 77
LAMPIRAN 3

4 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

KATA ALU-ALUAN KETUA PENGARAH MARA
PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

Assalamualaikum W.B.T
Kewujudan pelbagai peraturan daripada pihak berkuasa untuk
mengawal situasi kecemasan di tempat kerja tidak akan menjamin
kejayaan sekiranya tiada kesedaran dan kepatuhan dalam kalangan
warga kerja MARA untuk mengikuti prosedur dan peraturan yang
berkaitan.

Justeru, pendekatan kesedaran pelaksanaan tindakan kecemasan
yang teratur dan berstruktur amatlah perlu bagi memastikan
kelancaran sesuatu tugasan dapat dilaksanakan dengan jayanya.
Dalam usaha mencapai tujuan ini, maklumat dan prosedur lengkap
berkaitan pelaksanaan pelan tindakan kecemasan telah dibukukan
sebagai Manual Pelaksanaan Pelan Tindakan Kecemasan MARA.
Manual ini merangkumi fasa pencegahan, persediaan, tindakan dan
pemulihan yang telah dirangka bersesuaian dengan persekitaran
pekerjaan semasa.

Manual ini diharapkan dapat menjadi panduan kepada semua pihak
untuk bersedia dan menangani sebarang situasi kecemasan di Pusat
masing-masing bagi meminimakan kadar kerosakan, mengawal punca
dan memastikan pemulihan operasi yang pantas.

Sekalung tahniah diucapkan atas kejayaan menghasilkan Manual ini
dan semoga semua pihak dapat mematuhi pelan tindakan kecemasan
ini ke arah mewujudkan persekitaran kerja yang selamat, sihat dan
harmoni.
Selamat Maju Jaya,
Terima kasih.

DATO’ AZHAR BIN ABDUL MANAF
Ketua Pengarah
MARA

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 5

DEFINISI

Beberapa singkatan yang penting dalam manual ini ialah seperti berikut:

Bil. Singkatan Maksud Singkatan

1. APA Alat Pemadam Api

2. BKW Bahagian Kewangan

3. BPIN Bahagian Pengurusan Risiko Dan Inspektorat

4. IKM Institut Kemahiran MARA

5. IPMa Institut Pendidikan MARA

6. JBPM Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia

7. JKKP Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan

8. KEKAM Kesatuan Kebangsaan Kakitangan MARA

9. KIM Kawasan Industri MARA

10. KIMAR Kompleks Industri Makanan MARA

11. KKTM Kolej Kemahiran Tinggi MARA

12. KM Kolej MARA

13. KPM Kolej Profesional MARA

14. KPPM Kesatuan Pegawai-Pegawai MARA

15. MARA Majlis Amanah Rakyat

16. MERT MARA Emergency Response Team

17. MFAP Main Fire Alarm Panel

18. MRSM Maktab Rendah Sains MARA

19. PDRM Polis Diraja Malaysia

20. PMD Pegawai MARA Daerah

21. PMD Pejabat MARA Daerah

22. PMN Pejabat MARA Negeri

23. PMN Pengarah MARA Negeri

24. PMP Pegawai Mengawal Pusat

25. PMP Penyelaras MERT Pusat

26. SDS Safety Data Sheet

27. SFAP Sub Fire Alarm Panel

28. TKP Timbalan Ketua Pengarah

6 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 7

8 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

1.0 PENGENALAN

Objektif

i. Mengurangkan kadar kerosakan harta benda MARA.
ii. Mengawal,mengurangkanataumenghentikanpuncakemalangan.
iii. Meneruskan operasi dan pulih dengan cepat.

Skop Prosedur

Prosedur ini terpakai kepada semua Pusat Pentadbiran MARA
yang terlibat di dalam situasi kecemasan. Hanya lima (5) situasi
kecemasan yang disenaraikan iaitu kebakaran, gempa bumi,
kebocoran gas, ancaman bom dan bencana banjir.

Akta

i. Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 dan Peraturan-
Peraturannya;

ii. Akta Kilang dan Jentera 1967 dan Peraturan-Peraturannya;
iii. Akta Petroleum (Langkah-Langkah Keselamatan) 1984;
iv. Akta Perkhidmatan Bomba 1988;
v. Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam 1984; dan
vi. Arahan 20 Majlis Keselamatan Negara.

Bencana

Menurut Arahan 20 Majlis Keselamatan Negara, kejadian ‘bencana’
ditakrifkan sebagai sebarang insiden samada semulajadi atau kerana
faktor manusia, yang berlaku secara tiba-tiba dan menyebabkan
kecederaan / kematian dan kerosakan terhadap harta benda
atau persekitaran dan menyebabkan gangguan terhadap aktiviti
kehidupan seharian.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 9

Bencana Disebabkan Oleh Aktiviti Manusia bermaksud
kebakaran, kemalangan jalanraya, kemalangan kapal terbang,
bangunan runtuh, kemalangan industri, kemalangan nuklear,
rusuhan awam, serangan pengganas dan lain-lain lagi.

Bencana Bersifat Semulajadi bermaksud banjir, ribut
taufan, tanah runtuh, tsunami dan lain-lain lagi.

Bencana Hybrid merangkumi kedua-dua elemen di atas
bangunan runtuh semasa banjir. Kemalangan jalan raya
yang melibatkan mangsa yang ramai semasa ribut taufan
dan lain-lain lagi.

Kemalangan Besar bermaksud suatu kejadian termasuk,
terutamanya, suatu pengeluaran besar, kebakaran atau
letupan, akibat daripada pembangunan yang tidak terkawal
dalam perjalanan suatu aktiviti industri yang menyebabkan
bahaya serius kepada orang, sama ada serta merta atau
kemudiannya atau dalam atau luar suatu pepasangan, atau
kepada alam sekitar, dan melibatkan satu atau lebih bahan
berbahaya.

10 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

PENGUNGSIAN BANGUNAN

Pengungsian bangunan bermaksud langkah-langkah
dan tindakan untuk mengosongkan penghuni bangunan
yang boleh berlaku dalam keadaan kebakaran, gempa
bumi, kebocoran gas dan ancaman bom. Pelaksanaannya
menjadi mudah dengan melaksanakan perkara-perkara di bawah;

(a) Pelan Pengungsian Bangunan atau Pelan Laluan
Kecemasan disediakan;

(b) Tempat Berkumpul bermaksud tempat berkumpul
yang telah ditetapkan oleh pihak pengurusan pada
satu lokasi yang jauh dari lokasi kecemasan dan
merupakan kawasan yang selamat dan terlindung
dari bahaya kecemasan;

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 11

(c) Panduan Menyelamatkan Diri disediakan;

(d)Pembentukan MARA Emergency Response Team (MERT).
Pasukan bertindak waktu kecemasan yang dibentuk
di premis. Bertanggungjawab bertindak di peringkat
awal insiden kecemasan sebelum ketibaan pihak
berkuasa seperti Jabatan Bomba dan Penyelamat
Malaysia, Polis Diraja Malaysia, Angkatan Pertahanan
Awam dan Perkhidmatan.

12 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

ALAT-ALAT MENENTANG KEBAKARAN

Sistem Penggera bermaksud
satu sistem yang disediakan
untuk memberi isyarat awal
apabila berlakunya kecemasan
atau kebakaran dalam bangunan.

SistemPecahKaca(Break Glass)
bermaksud satu alat yang

disediakan (mengikut Jadual
Kesepuluh Undang-Undang
Kecil Bangunan Seragam) di setiap
aras untuk dipecahkan ketika
kecemasan bagi memberi isyarat
kepada penghuni bangunan.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 13

ALAT-ALAT MENENTANG KEBAKARAN
Contoh Alat Melawan Kebakaran Manual :
Alat Pemadam Api

Salur Bantu Mula (Hose Reel)

Pancur Basah (Wet Riser)

Pili Bomba

14 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

ALAT-ALAT MENENTANG KEBAKARAN
Contoh Alat Melawan Kebakaran Automatik :

Sistem Semburan Automatik
(Sprinkler)

Sistem Wet Chemical

Sistem Pemasangan Tetap
seperti Sistem Karbon Dioksida,
FM 200, Nitrogen, Argonite
dan lain-lain.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 15

Pengurusan Kecemasan

PENCEGAHAN

1 Fasa ini melibatkan aktiviti-aktiviti bertujuan
untuk mencegah kecemasan dan insiden berlaku
di tempat kerja.

2 PERSEDIAAN
Fasa persediaan berlaku sebelum kecemasan
atau bencana.Termasuk pemakluman,
melaksanakan perancangan dan membina
bekalan kit kecemasan / bencana.
TINDAKAN

3 Fasa tindak balas bermula semasa situasi
kecemasan dilaporkan berlaku.

4 PEMULIHAN
Selepas kecemasan berlaku dengan memberi
tumpuan kepada aspek penyediaan makanan,
air minuman, tempat tinggal dan keselamatan
mereka yang terlibat. Ia termasuk menentukan
rancangan jangka panjang untuk membantu
mangsa kembali kepada kehidupan harian
mereka di samping menghadapi kerugian
daripada kecemasan atau bencana yang telah
berlaku.

16 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 17

18 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

2.0 FASA PENCEGAHAN
Fasa ini merupakan langkah permulaan bagi melaksanakan Pelan
Tindakan Kecemasan MARA. Fasa ini melibatkan beberapa elemen
yang penting :

i. Carta Organisasi Tindakan Kecemasan dan Lantikan

ii. Jawatankuasa Pengurusan Bencana Ibu Pejabat

iii. Jawatankuasa Pengurusan Bencana Negeri

iv. MARA Emergency Response Team (MERT)

v. Pemeriksaan Hazad dan Risiko

2.1 Carta Organisasi Tindakan Kecemasan dan Lantikan
Setiap Pegawai Mengawal Pusat (PMP) hendaklah
mewujudkan Organisasi Tindakan Kecemasan yang
bertanggung jawab di dalam menangani situasi
semasa kecemasan berlaku di Pusat Pentadbiran
MARA.

Terdapat tiga (3) jenis Organisasi Tindakan Kecemasan
ini sebagaimana di bawah:

Bil. Nama Organisasi Situasi Kecemasan Tindakan
Tindakan Kecemasan Penubuhan

(a) Jawatankuasa Bencana banjir; Ibu Pejabat
Pengurusan Bencana dan MARA
Ibu Pejabat Gempa bumi

(b) Jawatankuasa Bencana banjir; Pejabat MARA
Pengurusan Bencana dan Negeri
Negeri Gempa bumi

(c) MARA Emergency Kebakaran; PMP di Pusat
Response Team
(MERT) Kebocoran gas; dan Pentadbiran

Ancaman bom MARA

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 19

2.2 Jawatankuasa Pengurusan Bencana Ibu Pejabat

Keahlian Jawatankuasa Pengurusan Bencana Ibu Pejabat
(i) Pengerusi :

Timbalan Ketua Pengarah (Khidmat Pengurusan)
(ii) Pengerusi Silih Ganti :

(a) Timbalan Ketua Pengarah (Pendidikan)
(b) Timbalan Ketua Pengarah (Keusahawanan)
(iii) Setiausaha : Bahagian Pengurusan Risiko dan

Inspektorat
(iv)Bendahari : Pengarah Bahagian Kewangan
(v) Ahli :

(a) Pengarah Bahagian Sumber Manusia
(b) Pengarah Bahagian Pengurusan Risiko & Inspektorat
(c) Pengarah Bahagian Pengurusan Aset & Perolehan
(d) Pengarah Bahagian Industri Pengangkutan
(e) Pengarah Bahagian Komunikasi Korporat
(f) Ketua Unit Keselamatan MARA (Polis Bantuan)
(g) Presiden Kesatuan (KEKAM / KPPM)

20 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

1 Fungsi dan Tanggungjawab Jawatankuasa Pengurusan

Bencana Ibu Pejabat

(i) Sebagai satu platform untuk menyalurkan maklumat,
bantuan kemanusiaan dan kewangan kepada warga kerja,
pelajar IPMa dan Pusat Pentadbiran MARA yang terjejas.

(ii) Menyalurkan maklumat semasa bencana dan pasca-
banjir yang dialami oleh Pusat Pentadbiran MARA
kepada Kementerian.

(iii) Bilik Gerakan Bencana akan diwujudkan di bangunan Ibu
Pejabat MARA untuk menyelaras bantuan dan tindakan
sewajarnya kepada Pusat Pentadbiran MARA yang
terjejas. Bilik Gerakan ini beroperasi sepraktik yang
mungkin.

(iv) Bahagian Pengurusan Risiko dan Inspektorat hendaklah
memohon sejumlah peruntukan kewangan untuk
digunakan semasa menguruskan bencana di MARA.
Permohonan peruntukan hendaklah dilaksanakan
mengikut Surat Pekeliling Kewangan yang sedang
berkuatkuasa.

(v) Jawatankuasa Pengurusan Bencana Ibu Pejabat ini
juga meluluskan kertas kerja permohonan peruntukan
kewanganyangberkaitandenganpra-bencana,semasa
bencana dan pasca bencana yang dihadapi oleh Pusat
Pentadbiran MARA yang terlibat.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 21

2.3 Jawatankuasa Pengurusan Bencana Negeri

Keahlian Jawatankuasa Pengurusan Bencana Negeri

(i) Pengerusi : Pengarah MARA Negeri

(ii) Pengerusi Silih Ganti : Timbalan Pengarah

(Khidmat Pengurusan)

(iii) Setiausaha : Jurutera Negeri

(iv) Bendahari : Unit Kewangan Negeri

(v) Ahli :

(a) Timbalan Pengarah (Pembangunan)

(b) Pengarah IKM

(c) Pengarah KKTM

(d) Pengarah KPM

(e) Pengarah KM

(f) Pengetua MRSM

(g) Pengurus GiatMARA Negeri

22 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

2.3.1 Fungsi danTanggungjawab Pusat Bantuan Bencana Negeri

(i) Jawatankuas a Pengurus an Bencana Negeri ini
berfungsi sebagai satu platform untuk menyalurkan
maklumat, bantuan kemanusiaan dan kewangan kepada
warga kerja, pelajar IPMA dan Pusat Pentadbiran MARA
yang terjejas.

(ii) Jawatankuasa Pengurusan Bencana Negeri ini juga
menyalurkan maklumat semasa bencana dan pasca-
banjir yang dialami oleh Pusat Pentadbiran MARA
kepada Jawatankuasa Penyelarasan Persediaan
Bencana Banjir, Kementerian Pembangunan Luar
Bandar (KPLB).

(iii) Bilik Gerakan Bencana akan diwujudkan di PMN untuk
menyelaras bantuan dan tindakan sewajarnya kepada
Pusat Pentadbiran MARA yang terjejas. Bilik Gerakan ini
beroperasi sepraktik yang mungkin.

(iv) J a w a t a n k u a s a P e n g u r u s a n B e n c a n a N e g e r i
hendaklah memohon peruntukan kewangan dengan
laporan berkenaan dengan Pusat Pentadbiran MARA
yang terjejas kepada Bahagian Pengurusan Risiko dan
Inspektorat.

(v) J a w a t a n k u as a Pen g u r us a n B e n c a n a N e g e r i
akan mengagihkan peruntukan kewangan yang telah
diluluskan oleh Jawatankuasa Pengurusan Bencana
Ibu Pejabat untuk kegunaan Pusat Pentadbiran MARA
semasa bencana dan pasca bencana.

(vi) Setiap Pusat Pentadbiran MARA yang terjejas
hendaklah mengemaskini status dan melaporkannya
kepada Jawatankuasa Pengurusan Bencana Negeri
masing-masing sehingga pembaikan dilaksanakan
dengan sempurna.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 23

2.4. MARA EMERGENCY RESPONSE TEAM (MERT)
Carta Organisasi MERT Ibu Pejabat

Carta Organisasi MERT Pusat

* Senarai tugas MERT secara terperinci hendaklah dirujuk di dalam Garis
Panduan Pelaksanaan MERT.

24 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 25

26 MANUAL PELAKSANAAN PELANTINDAKAN KECEMASAN

3.0 FASA PERSEDIAAN

Fasa ini merupakan langkah seterusnya bagi melaksanakan
kesinambungan Pelan Tindakan Kecemasan MARA. Fasa ini
melibatkan beberapa elemen yang penting sebagaimana
senarai di bawah:

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 27

3.1 Kesiapsiagaan Latihan Kecemasan

Setiap PMP hendaklah menetapkan tarikh untuk melaksanakan
latihan kecemasan di pusat seliaan masing-masing.

(i) Kekerapan latihan Kekerapan Latihan
Bil. Jenis Pusat Pentadbiran MARA Kecemasan

a. IPMa di kawasan blok akademik Minimum 1 x setahun
dan pejabat
Minimum 1 x setiap semester
b. IPMa di kawasan asrama sahaja. Minimum 2 x setahun
Minimum 1 x setahun
c. Ibu Pejabat/ PMN/ PMD/ KIM/
KIMAR

(ii) Digalakkan agar latihan kecemasan ini dilaksanakan dengan
kerjasama Agensi Bertanggungjawab seperti PDRM, JBPM dan
Hospital berdekatan

(iii) Latihan kecemasan ini hendaklah direkodkan dan dilaporkan
di dalam Laporan Tahunan Aktiviti JKKP MARA.

(iv) Satu laporan post-moterm hendaklah disediakan setelah latihan
kecemasan ini selesai supaya teguran Pihak Bertanggungjawab
dan cadangan penambahbaikan ke atas Pelan Tindakan
Kecemasan dapat dilaksanakan.

28 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

3.2 Kursus MERT

(i) Setiap PMP hendaklah menyediakan
dan memberikan latihan kepada
anggota MERT mengikut Garis
Panduan dan Pelaksanaan MERT.

(ii) Kursus MERT ini hendaklah dilaksanakan
dengan bantuan Jabatan Bomba dan
Penyelamat Malaysia, Polis Diraja
Malaysia, Angkatan Pertahanan Awam
dan Perkhidmatan Perubatan dan
agensi-agensi lain yang berdekatan.

(iii) Kursus ini hendaklah direkodkan
dan diselenggara dengan baik.

(iv) Bagi memastikan semua ahli MERT
mempunyai kemahiran dalam kerja
menyelamat dan berkebolehan
menggunakan peralatan melawan
kebakaran, latihan kecemasan
seperti pengungsian bangunan
hendaklah dilaksanakan sekurang-
kurangnya sekali setiap tahun.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 29

3.3 Penyediaan Kit Kecemasan

Kit kecemasan merupakan bekalan asas yang penting dan
diperlukan jika berlaku kecemasan atau bencana. Setiap Pegawai
Mengawal Pusat adalah dicadangkan untuk menyimpan kit
kecemasan ini di Pusat Pentadbiran MARA.

Cadangan bekalan - bekalan asas yang perlu disediakan
(bergantung kepada situasi semasa pusat).

Antara cadangan adalah:

Khemah Bekalan air bersih untuk
kemudahan tiga (3) hari

Lampu Suluh Bekalan makanan untuk
kemudahan tiga (3) hari

Wisel Peti Pertolongan Cemas

30 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

Peralatan sanitasi peribadi Selimut

Peta Kawasan Setempat Mancis / Pemetik Api

Penyembur Serangga Kain Tuala
Perosak

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 31

3.4 Penyelenggaraan Peralatan Keselamatan Kebakaran

Setiap tiga (3) bulan. Peralatan Melawan Kebakaran
hendaklah diperiksa dan diuji secara berkala untuk
memastikan alatan tersebut dalam keadaan sedia dan
boleh digunakan dalam situasi kecemasan.

Pemeriksaan Peralatan Keselamatan Kebakaran di
premis MARA perlu dilakukan bagi pencegahan awal oleh
Penolong Jurutera dan Penjaga Jentera Elektrik yang
bertugas di pusat atau orang kompeten yang dilantik
seperti senarai semak di Lampiran 1.

Laporan Pemeriksaan dan Penyelenggaraan perlu
dikemaskini dalam buku log dan disahkan oleh pengawal
pusat. Softcopy ringkasan laporan perlu dihantar ke
minggu pertama bulan berikutnya ke:

a. Unit teknikal, Pejabat MARA Negeri (setiap 3 bulan)
b. Bahagian Binaan dan Selenggaraan (setiap 3 bulan)
c. Pengawal Program (setiap 6 bulan) seperti di Lampiran 2.

Laporan kerosakan atau masalah yang dikenalpasti perlu
direkod dan dilaporkan kepada pengawal pusat serta
pengawal program bersama-sama kertas cadangan
pembaikan seperti di Lampiran 3.

Lantikan boleh dibuat kepada pusat yang tidak mempunyai
orang k om pe ten supa ya pe merik saa n dan
penyelenggaraan terhadap P era la ta n Ke sela ma ta n
K e b a k a r a n d a p a t dilaksanakan.

32 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

3.5 Penjagaan Kawasan Bangunan

(i) Penjagaan kawasan yag bersih, kemas dan teratur akan
membantu mencegah berlakunya kebakaran dan tindakan
menyelamatkan diri ketika kecemasan. Tindakan berikut
hendaklah diambil:

01 Bersihkan dan buang sampah;
02 Musnahkan bahan-bahan mudah terbakar; dan
03 Menyimpan bahan-bahan kimia dengan betul

(ii) Penyimpanan khusushendaklah
dilaksanakan bagi bahan-bahan
mudah terbakar berdasarkan
kepada Helaian Data Keselamatan
(SDS) bahan tersebut berpandukan
buku Garis Panduan Pengurusan
Bahan Kimia Berbahaya Kepada
Kesihatan.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 33

34 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 35

36 MANUAL PELAKSANAAN PELANTINDAKAN KECEMASAN

4.0 FASA TINDAKAN

Fasa ini merupakan langkah yang penting diambil semasa
menghadapi kecemasan di MARA. Dengan ini, Pelan Tindakan
Kecemasan MARA hendaklah diaktifkan.

Prosedur Pengungsian Bangunan semasa kecemasan ini
terpakai di semua pusat pentadbiran MARA. Situasi kecemasan
yang diambil kira di dalam prosedur ini adalah:

Kebakaran Ancaman Bom

Gempa Bumi Kebocoran Gas

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 37

4.1 Prosedur Pengungsian Bangunan
4.1.1 Kebakaran

38 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

4.1.2 Ancaman Bom

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 39

4.1.3 Gempa Bumi

40 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

4.1.4 Kebocoran Gas

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 41

4.2 Prosedur Tindakan Awalan Dan Pelaporan Kecemasan

Sistem arahan kecemasan ini adalah sebagai panduan untuk

membantu melancarkan proses memaklumkan kes kecemasan

supaya lebih efektif.

4.2.1 Tindakan Awalan dan Pelaporan Kecemasan

(i) Apabila sesuatu kes kecemasan mula dikesan, saksi
kejadian kecemasan perlu menghubungi PMP untuk
memaklumkan kes kecemasan berkenaan.

(ii) PMP hendaklah berkomunikasi dengan Pasukan
Penyelenggaraan supaya mengesahkan kejadian.
Sekiranya kejadian disahkan, Pelan Pengungsian
Bangunan hendaklah diaktifkan berdasarkan kepada
tiga (3) keadaan seperti di bawah:
(a) Pengungsian aras / tingkat yang terlibat;
(b) Pengungsian keseluruhan bangunan yang terlibat
sahaja; dan
(c) P e n g u n g s i a n k e s e l u r u h a n b a n g u n a n
d a n bangunanberhampiran.

(iii) Sa k s i k e j a d i a n j u g a p e r l u m e n g e s a h k a n
kes kecemasan dan melaporkan kembali situasi
kejadian kepada PMP dan Floor Warden dengan
segera.

(iv) PMP h e n da kl a h m e n ge sa h ka n ke j a di a n dan
mengambil tindakan dengan menghubungi
Agensi Penguatkuasa seperti JBPM, PDRM dan
Hospital berdekatan untuk mendapatkan bantuan
kecemasan. Nombor kecemasan umum adalah 999.

(v) Sekiranya kecemasan tidak dapat dikawal dan
pengungsian bangunan diperlukan, Floor Warden
hendaklah mengaktifkan loceng penggera dengan
memecahkan penggera keselamatan (break glass).

(vi) Nada bunyi penggera terbahagi kepada 2 jenis
seperti berikut:
(a) Bunyi loceng putus-putus
• Bersedia untuk Operasi Pengungsian Bangunan.
• Semua warga kerja, pelajar IPMa dan pekerja
kontraktor hendaklah menutup suis lampu,
peralatan elektrik, pintu dan tingkap.
(b) Bunyi loceng berpanjangan
• Operasi Pengungsian Bangunan telah diaktifkan.
• Tindakan pengosongan kawasan hendaklah
dilaksanakan dengan segera.

42 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

4.2.2 Piawai Pengumuman

Situasi kecemasan hendaklah diumumkan
dengan segera tanpa meninggalkan situasi panik
dan resah kepada warga kerja, pelajar IPMa, pekerja
kontraktor dan pelanggan yang terlibat di dalam situasi ini.
Teks Pengumuman Situasi Kecemasan yang biasa digunakan
adalah seperti di bawah;

(i) Situasi: Sekiranya Pengaktifan Penggera Kebakaran Di
Bangunan
“Tuan-Tuan dan Puan-puan, sila ambil perhatian. Penggera
kebakaran telah diaktifkan di dalam bangunan ini. Kami
sedang menyiasat keadaan ini. Sila bertenang dan siap
sedia untuk arahan selanjutnya. Terima kasih.”

(ii) Situasi: Sekiranya Terdapat Keperluan Untuk Berpindah
Dari Bangunan
“Tuan-Tuan dan Puan-puan, sila ambil perhatian anda.
Situasi kecemasan di kesan di dalam bangunan ini. Sila
keluar dari bangunan ini melalui laluan kecemasan yang
terdekat dan patuhi semua arahan yang diberikan oleh
Floor Warden. Dilarang menggunakan Lif.”

(iii) Situasi: Mod Berjaga-Jaga
(Mesej yang akan diumumkan untuk tingkat kekal dalam
mod berjaga-jaga apabila fasa pemindahan daripada
tingkat lain sedang berjalan)
“Tuan-Tuan dan Puan-puan, sila ambil perhatian. Situasi
kecemasan di kesan di dalam bangunan. Pasukan MERT
sedang berhadapan dengan situasi kebakaran kini. Sila
bertenang dan siap sedia untuk arahan lanjut. “

(iv) Situasi: Dalam Hal Di Mana Pemindahan Ini Tidak Perlu
“Tuan-Tuan dan Puan-puan, sila ambil perhatian. Situasi
kecemasan telah berjaya dikawal. Kami kesal atas
sebarang kesulitan yang timbul. Terima kasih.”

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 43

(v) Situasi: Jika Penggera Kebakaran Adalah Palsu
“Tuan-Tuan dan Puan-puan, sila ambil perhatian. Kami
telah menyiasat keadaan dan mendapati ia menjadi hanya
amaran palsu. Kami kesal atas sebarang ketidakselesaan
yang timbul. Terima kasih.”

*Nota Penting: Pengumuman perlu dibuat sebanyak dua kali.

44 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

4.3 Tindakan Semasa Latihan Pengungsian Bangunan

Bil. Tindakan Tanggung jawab

i. Membunyikan penggera Floor Warden yang berada
kecemasan / kebakaran di kawasan terjejas.
(Penggera akan berbunyi
secara berterusan)

ii. Menghubungi Pusat Kawalan Floor Warden / Pasukan

/ Pondok Pengawal / Penyelenggaraan / Sekuriti

Pejabat Pentadbiran untuk

memaklumkan situasi

kecemasan.

iii. Menghubungi Pengurus Pasukan Penyelenggaraan
Kecemasan untuk / Pengawal Keselamatan /
memaklumkan situasi Polis Bantuan
kecemasan.

iv. Membuat pengumuman Pasukan Penyelenggaraan
melalui sistem siar raya / PMP
dalam bangunan untuk
meminta penghuni
mengosongkan bangunan.

v. Pasukan MERT bersiap sedia. Semua ahli Pasukan MERT

vi. Mengaturkan proses Pasukan MERT

pengungsian bangunan dari Floor Warden

setiap aras/ kawasan yang

terlibat.

vii. Aktifkan semua pintu keluar Pengawal Keselamatan /
dan laluan kecemasan Polis Bantuan
supaya warga kerja, pelajar
IPMa, pekerja kontraktor
dan pelanggan bergerak ke
Tempat Berkumpul.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 45

Bil. Tindakan Tanggung jawab

viii. Keluar dari ruang kerja Warga kerja / pelajar IPMa
ke Tempat Berkumpul / pekerja kontraktor /
dengan menggunakan pelanggan
tangga mengikut arah
laluan kecemasan. Dilarang
menggunakan lif dan jangan

panik.

ix. Pastikan perkara di bawah Warga kerja / pelajar IPMa

diberikan perhatian sebelum / pekerja kontraktor /

bergerak ke tempat pelanggan

berkumpul:

• Barang peribadi penting

dibawa bersama;

• Dokumen penting

dimasukkan ke dalam

kabinet besi dan dikunci;dan

• Tutup semua komputer dan

peralatan elektrik.

x. Memeriksa dan menyemak Floor Warden
semua ruang yang ada di
aras / kawasan itu bagi
memastikan tiada warga
kerja, pelajar IPMa, pekerja
kontraktor dan pelanggan
dalam aras / kawasan
tersebut.

xi. Membuat tinjauan ke lokasi Pasukan MERT
kebakaran untuk mengawal
kebakaran sekiranya berlaku.

xii. Membuat tinjauan ke Pasukan MERT
kawasan terjejas untuk
operasi mencari dan
menyelamat.

46 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

Bil. Tindakan Tanggung jawab

xiii. Berkumpul di Tempat Warga kerja / pelajar IPMa

Berkumpul mengikut aras / / pekerja kontraktor /

kawasan tempat kerja dan pelanggan

maklumkan kehadiran kepada

Floor Warden.

xiv. Aturkan kedudukan warga Pasukan MERT / Floor
kerja, pelajar IPMa, pekerja Warden
kontraktor dan pelanggan
mengikut aras atau kawasan
tempat kerja. Rekodkan

kehadiran.

xv. Mengesahkan dan menyemak Floor Warden
kehadiran warga kerja, pelajar
IPMa, pekerja kontraktor dan
pelanggan mengikut aras /

kawasan tempat kerja.

xvi. Menyemak dan mengumpul Pasukan MERT
maklumat senarai kehadiran
warga kerja, pelajar IPMa,
pekerja kontraktor dan
pelanggan yang berkumpul di

Tempat Berkumpul.

xvii. Melaporkan jumlah warga Pasukan MERT
kerja, pelajar IPMa, pekerja
kontraktor dan pelanggan
yang hadir di Tempat

Berkumpul kepada PMP.

xviii. Memastikan tiada warga Pengawal Keselamatan /

kerja, pelajar IPMa, pekerja Polis Bantuan

kontraktor dan pelanggan

masuk ke dalam bangunan.

Memastikan tiada kenderaan

masuk dan keluar daripada

kawasan Pusat Pentadbiran

MARA.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 47

Bil. Tindakan Tanggung jawab

xix. Mengarahkan pemeriksaan PMP / Pasukan MERT
aras dan kawasan
dilaksanakan sekiranya
terdapat warga kerja, pelajar
IPMa, pekerja kontraktor dan
pelanggan yang tidak dapat

dikesan di Tempat Berkumpul.

xx. Membuat pemeriksaan Pasukan MERT

semula aras dan kawasan

tertentu bagi mengenalpasti

warga kerja, pelajar IPMa,

pekerja kontraktor dan

pelanggan yang tiada.

xxi. Menyemak keadaan warga Pasukan MERT
kerja, pelajar IPMa, pekerja
kontraktor dan pelanggan
yang memerlukan rawatan
perubatan semasa berada di

Tempat Berkumpul.

xxii. Memberikan taklimat ringkas PMP / Pasukan MERT
kepada warga kerja, pelajar
IPMa, pekerja kontraktor dan
pelanggan berkenaan latihan

pengungsian ini.

xxiii. Aktifkan semula lif dan Pasukan Penyelenggaraan

eskalator setelah mendapat

arahan dan disahkan selamat

(jika berkenaan).

xxiv. Memberikan kebenaran PMP
memasuki bangunan dan
arahan bersurai kepada
warga kerja, pelajar IPMa,
pekerja kontraktor dan

pelanggan.

Nota :
• Semua operasi hendaklah diserahkan kepada Pihak Berkuasa setelah

mereka tiba dilokasi.

48 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN

4.4 Tindakan Semasa Situasi Kecemasan Sebenar Berlaku

Bil. Tindakan Tanggung jawab

i. Memastikan loceng Warga kerja / pelajar IPMa /
penggera kecemasan pekerja kontraktor / pelanggan
/ penggera kebakaran
automatik berbunyi
secara berterusan.

ii. Pecahkan kaca pada Floor Warden

panel (break glass
berwarna merah) yang
paling berhampiran
sekiranya penggera
kebakaran tidak
berbunyi secara
automatik.

iii. Tiupkan wisel Floor Warden

kecemasan berulang-

ulang sekiranya alat

penggera kebakaran

gagal berfungsi.

iv. Bertindak melawan Warga kerja / Pelajar IPMa /
kebakaran / situasi pekerja kontraktor / pelanggan
kecemasan dengan
menggunakan
peralatan bantuan
kebakaran yang
tersedia.

v. Menghubungi Pusat Floor Warden / Pasukan

Kawalan / Pondok Penyelenggaraan / Polis Bantuan

Pengawal / Pejabat / Pengawal Keselamatan

Pentadbiran untuk

memaklumkan situasi

kecemasan.

MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN 49

Bil. Tindakan Tanggung jawab

vi. Menghubungi Pengurus Pasukan Penyelenggaraan / Polis
Kecemasan, PMP dan Bantuan / Pengawal Keselamatan
Pengarah BPIN untuk
memaklumkan situasi
kecemasan.

vii. Menghubungi talian Pasukan Penyelenggaraan / Polis

kecemasan 999 / Bantuan / Pengawal Keselamatan

Balai Bomba dan Balai

Polis yang berdekatan

untuk memaklumkan

maklumat

sebagaimana di

bawah:

• Maklumat ringkas

pengadu;

• Tempat dan alamat

Pusat Pentadbiran

MARA;

• Peringkat

kecemasan;

• Maklumat ringkas

kecemasan;

• Mengikuti arahan

selanjutnya

daripada JBPM

sehingga pasukan

Bomba tiba di

lokasi.

viii. Membuat Pasukan Penyelenggaraan / Polis

pengumuman melalui Bantuan / Pengawal Keselamatan

sistem siar raya dalam

bangunan untuk

meminta penghuni

mengosongkan

bangunan.

50 MANUAL PELAKSANAAN PELAN TINDAKAN KECEMASAN