กาพย์ยานี ๑๑ อนุสรา ผาสลัด
คำ นำ E-book เรื่อง “กาพย์ยานี ๑๑” ฉบับนี้จัดทำ ขึ้นเพื่อใช้ประกอบการเรียน การสอนวิชาภาษาไทย ระดับชั้นปนะถมศึกษาปีที่ ๕ ซึ่งมีเนื้อหาตรงตาม หลักสูตรแกนกลางแกนกลางขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ (ฉบับปรับปรุง ๒๕๖๐) มาตรฐานการเรียนรู้ ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษา ไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลังของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และ รักษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ ตัวชี้วัด ท.๔.๑ ป.๕/๖ บอกลักษณะของ บทร้อยกรองประเภทกาพย์ยานี ๑๑ ได้ ผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า E-Book ฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่กำ ลัง ศึกษาเรื่อง “กาพย์ยานี ๑๑” และสามารถช่วยให้ผู้เรียนบรรลตามวัตถุประสงค์ การเรียนรู้และมาตรฐานการเรียนรู้ อนุสรา ผาสลัด ผู้จัดทำ ก
สารบัญ ความหมายของกาพย์ยานี ๑๑…………………………………..๑ เรื่อง หน้า ผังกาพย์ยานี ๑๑…………………………………….………..…๔ ลักษณะกาพย์ยานี ๑๑……………………………………………๒ การอ่านกาพย์ยานี ๑๑……………………………………….….๕ Mind map เรื่องกาพย์ยานี ๑๑……………………….……..๘ ตัวอย่างกาพย์ยานี ๑๑…………………………………………..๖ คำ นำ ………………………………………………………….…..ก สารบัญ…………………………………………………………...ข แบบฝึกหัด……………………………………………………..…๙ เฉลยแบบฝึกหัด……………………………………….…………๑๐ อ้างอิง…………………………………………………………….๑๑ ประวัติผู้จัดทำ ………………………………………….………..๑๒ ข
กาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ยานี ๑๑ คือ กาพย์ชนิดหนึ่ง มี ๑๑ คำ ในหนึ่งบาท นิยมใช้ในการเล่าเรื่องในหนังสือ ประเภทคำ กาพย์ร่วมกับกาพย์ชนิดอื่น ๆ หรือ ในหนังสือประเภทคำ ฉันท์ร่วมกับกาพย์และฉันท์ ชนิดอื่น ๆ แผนผังกาพย์ยานี ๑๑ ๑
ลักษณะของกาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ยานี ได้ชื่อว่ายานี ๑๑ เพราะจำ นวนพยางค์ ใน ๒ วรรค หรือ ๑ บรรทัดรวมได้ ๑๑ พยางค์ ๑ บท มี ๔ วรรค วรรคหน้า ๕ คำ วรรคหลัง ๖ คำ - สัมผัสระหว่างวรรค ใน ๑ บท มีสัมผัส ๒ คู่ สังเกตจากแผนผังและตัวอย่าง - สัมผัสระหว่างบท พยางค์สุดท้ายของบทแรก สัมผัสกับพยางค์สุดท้ายของวรรคที่ ๒ ของบทถัดไป คณะ ๒
ลักษณะของกาพย์ยานี ๑๑ พยางค์หรือคำ วรรคแรกมี 5 คำ วรรคหลังมี 6 คำ รวมเป็น 11 คำ จึงเรียกว่า “กาพย์ยานี 11” ทั้ง บาทเอกและบาทโทมีจำ นวนคำ เหมือนกัน พยางค์ สัมผัส ๑. คำ สุดท้ายของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำ ที่ ๑ , ๒ และคำ ที่ ๓ ของวรรคที่ ๒ ๒. คำ สุดท้ายของวรรคที่ ๒ สัมผัสกับคำ สุดท้าย ของวรรคที่ ๓ ๓. คำ สุดท้ายของวรรคที่ ๔ สัมผัสกับคำ สุดท้าย ของวรรคที่ ๒ ของบทต่อไป (สัมผัสระหว่างบท) ๓
แผนผังกาพย์ยานี ๑๑ ผังกาพย์ยานี ๑๑ ๔
การอ่านกาพย์ยานี ๑๑ จะต้องแบ่ง จังหวะการอ่านคำ ในแต่ละวรรคดังนี้ วรรคแรกมี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ การอ่านจึงเว้นเป็นจังหวะตามวรรค คือ - วรรคหน้าเว้นจังหวะ ๒/๓ คำ - วรรคหลังเว้นจังหวะ ๓/๓ คำ การอ่านกาพย์ยานี ๑๑ ๕
เรื่อง หน้าที่เริ่มจากตน ชีวิตจะมีค่า เมื่อเกิดมาทำ หน้าที่ สร้างสุขประโยชน์มี เป็นศักดิ์ศรีทุกเวลา หน้าที่ต่อตนเอง ต้องรีบเร่งการศึกษา นักเรียนเพียรค้นคว้า สร้างปัญญาวิชาชาญ จากหนังสือเรียนภาษาไทยชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ ชุดพื้นฐานภาษา เล่ม ๒ ตัวอย่างกาพย์ยานี ๑๑ ๖
มวลผู้ชูปรีชา ผิดชอบกอบไม่เกิน ชื่อว่าปรีชาดี ผู้นั้นจักพลันดล เสาะวิทยาไม่ห่างเหิน รู้ดําเนินตามเหตุผล ผิดชอบมีพิจารณ์ยล พิพัฒน์พ้นจักพรรณนา ประพันธ์โดย พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ) ตัวอย่างกาพย์ยานี ๑๑ ๗
Mind map กาพย์ยานี ๑๑ ๘
แบบฝึกหัด คำ ชี้แจง ให้นักเรียนนำ คำ ที่กำ หนดให้ไปเติมลงในช่องว่างให้สมบูรณ์ ชาน พา หน้า เคียง พาน ๑. อยู่บ้านใกล้เรือน…….. เรามอง……กันไปมา ทุกวันต่างพบ……… ร่วมนำ ……ความรื่นรมย์ ……………………….. เจ้ามาพรากจากเราไป แห่งหนตำ บลไหน …………………………. เหมียวเอ๋ยเจ้าเพื่อนยาก เราจะตามจนพบตัว ไปเที่ยวป่าเดินเขา ธรรมชาติสวยไม่เบา แม่พ่อหนูชอบพา …………………………. …………………………. ทั้งอากาศก็แสนดี สนุก ใจ ทุกข์ ปลุก ใด เมื่อไร ๒. ภาษาจรรโลง…….. อ่านครัว……มีความสุข เพลินใจไร้ความ……… แสน.……ทุกเวลา ๙
คำ ชี้แจง ให้นักเรียนนำ คำ ที่กำ หนดให้ไปเติมลงในช่องว่างให้สมบูรณ์ ชาน พา หน้า เคียง เมียง ๑. อยู่บ้านใกล้เรือน…….. เรามอง……….กันไปมา ทุกวันต่างพบ……… ร่วมนำ …….…ความรื่นรมย์ ………………………….. เจ้ามาพรากจากเราไป แห่งหนตำ บลไหน …………………………. เหมียวเอ๋ยเจ้าเพื่อนยาก เราจะตามจนพบตัว ไปเที่ยวป่าเดินดูเขา ธรรมชาติสวยไม่เบา แม่พ่อหนูชอบพา …………………………. …………………………. ทั้งอากาศก็แสนดี สนุก ใจ ทุกข์ ปลุก ใด เมื่อไร ๒. ภาษาจรรโลง…….. อ่านครัว……มีความสุข เพลินใจไร้ความ……… แสน.……ทุกเวลา เฉลยแบบฝึกหัด เคียง เมียง หน้า พา ใจ ใด ทุกข์ สนุก แมวเอ๋ยเจ้าเพื่อนยาก เราจะตามจนพบตัว ไปเที่ยวป่าเดินดูเขา ธรรมชาติสวยไม่เบา ๑๐
อ้างอิง กาพย์ยานี ๑๑. สืบค้นเมื่อ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖, จาก https://dltv.ac.th/teachplan/episode/39786 ตัวอย่างกาพย์ยานี ๑๑.สืบค้นเมื่อ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖, จาก https://dltv.ac.th/utils/files/download/73378 ๑๑
ผู้จัดทำ ประวัติผู้จัดทำ ชื่อ : นางสาวอนุสรา ผาสลัด ชื่อเล่น : น้ำ เกิดวันที่ : ๓๐ มีนาคม ๒๕๔๕ อายุ : ๒๐ ปี รหัสนักศึกษา ๖๔๐๔๐๑๐๑๒๒๒ สาขาวิชาภาษาไทย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ๑๒
Thank you