โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการpptx

โคลงสภุ าษติ นฤทมุ นาการ

กจิ ๑๐ ประการ ท่ผี ู้ประพฤตยิ ังไมเ่ คยเสียใจ

นฤทมุ นาการ ( นฤ + ทุ + มน + อาการ )
แปลว่า ไมม่ ีอาการเสยี ใจ

ทมุ น = ทุ + มน ทุ แปลวา่ ไมด่ ี
มน แปลวา่ ใจ
อาการ คอื สภาพกิริยา

บทนากล่าวว่า ผู้รู้ได้ไตร่ตรองแล้วจึงกล่าวคาสอน
เป็นแนวทางที่ควรประพฤติ ๑๐ ประการ ช่ือว่า

บทนำกล่ำววท่ำ ศผนู้รฤู้ไทดุม้ไตนรา่ตกราอรงแหลม้วาจยึงถกึงล่ำวกคิจำส๑อ๐นเป็ รนะแกนาวรททำี่ผงู้
ท่ีควรประพปฤระตพิ ๑ฤต๐ิยปังไรมะ่เกคำยรเสียชใจื่ อวส่ ำ่วนทบศทนสฤรุปทแุมนนะำนกาวำ่รา
หมำยถึง กิจแน๑ว๐ทปางร๑ะ๐กำปรรทะี่กผาู้ปรรนะี้ พทุกฤคตนิยคังวไรมรูจ้่เคกั พยจิเสาีรยณใจา ถสึง่ วแนม้
บทสรุปแนะจนะปำรวะ่ำพแฤนตติ วาทมำไมงไ่ ด๑้ค๐รบปถร้วะนกแำตร่ทนาี้ ไทดบุ้ก้าคงนก็ยคงั วดรี รู้จัก
พจิ ำรณำ ถึงแม้จะประพฤติตำมไม่ได้ครบถ้วน แต่ทำได้บ้ำงกย็ งั
ดี

กจิ ๑๐ ประกำรทผี่ ู้ประพฤตยิ งั ไม่เคยเสียใจ

๏ บณั ฑติ วนิ ิจแลว้ แถลงสาร สอนเอย
ทศนฤทมุ นาการ ชอ่ื ชี้
เหตผุ ปู้ ระพฤติปาน ดังกลา่ ว น้นั นอ
โทมนสั เพราะกิจนี้ หอ่ นได้เคยมี

ผู้รู้กล่าวถึง ๑๐ ประการ ท่ีผู้ประพฤติยัง
ไม่เคยเสียใจ เพราะเป็นความประพฤติดีใน
ไตรทวาร (กาย วาจา ใจ) อันจะยังให้เกิด
ผลดีแก่ผู้ประพฤติเองและต่อสังคมส่วนรวม
อนั ไดแ้ ก่

๑. เพราะความดที ัว่ ไป ผู้ใด ใดเฮย
รอบขา้ ง
๏ ทาดไี ปเ่ ลือกเว้น การชอบ ธรรมนา
แตผ่ กู ไมตรีไป กลับซอ้ ง สรรเสรญิ
ทาคุณอดุ หนนุ ใน
ไรศ้ ัตรปู องมลา้ ง

การทาความดีนั้นไม่ควรเลือกกระทากับ
ผู้ใดผู้หน่ึง ควรทากับคนท่ัวๆ ไป และทา
ความดีเพ่ิมข้ึนด้วยความชอบธรรม จะได้
ไม่มีศัตรูคิดรา้ ย จะมีกแ็ ต่ผูย้ กย่องเชดิ ชู

๒. เพราะไม่พูดรา้ ยตอ่ ใครเลย

๏ เหินห่างโมหะรอ้ น ริษยา

สละส่อเสียดมารษา ใสร่ ้าย

คาหยาบจาบจ้วงอา- ฆาตขู่ เข็ญเฮย

ไปหมิน่ นนิ ทาบ้าย โทษให้ผใู้ ด

ก า ร อ ยู่ ห่ า ง ไ ก ล ค ว า ม ห ล ง แ ล ะ
ความริษยาไม่พูดจากล่าวเท็จให้ร้าย
ผอู้ ื่น ไมพ่ ูดอาฆาตใคร และไมพ่ ูดนินทา
กล่าวโทษผ้ใู ด

๓. เพราะถามฟังความก่อนตัดสนิ

๏ ยินคดีมีเรอื่ งนอ้ ย ใหญไ่ ฉน ก็ดี
ยงั บล่ งเหน็ ไป เดด็ ดว้ น
ฟงั ตอบสอบคาไข คดิ ใคร่ ครวญนา

ห่อนตัดสนิ หว้ นหว้ น เหตุดว้ ยเบาความ

การได้ยิน ได้ฟังเรื่องราวใด ๆ มา
ไม่ควรจะเช่ือในทันที ต้องสอบสวน
ทวนความ คิดใคร่ครวญให้ดีก่อนท่ี
จะตัดสินใจเช่ือ

๔. เพราะคดิ เสียก่อนจงึ พูด

พาทมี สี ตริ ้งั รอคิด

รอบคอบชอบแลผิด กอ่ นพรอ้ ง

คาพูดพ่างลิขติ เขยี นรา่ ง เรยี งแฮ

ฟงั เพราะเสนาะตอ้ ง โสตทง้ั ห่างภยั

ก่อนจะพูดสิ่งใดให้ต้ังสติให้รอบคอบ
ก่อน เพราะการพูดดีก็เหมือนกับการ
เขียนท่ีมีการเรียบเรียงไว้แล้ว ทาให้เวลา
ฟังเกิดความไพเราะเสนาะหู และไม่เป็น
ภยั ตัวผู้พดู ด้วย

๕. เพราะอดพูดในเวลาโกรธ วาจา ตนเฮย
ขนุ่ แคน้
๏ สามารถอาจหา้ มงด แพ้ชนะ กอ่ นนา
ปางเมอ่ื ยงั โกรธา ไม่ยง้ั เสียความ
หยุดคดิ พิจารณา
ชอบผิดคิดเหน็ แม้น

การรู้จักหักห้ามตนเองไม่ให้พูดใน
ขณะ ที่ยัง โก รธอยู่ โดยใ ห้หยุดคิด
พิจารณาว่าพูดแล้วจะเป็นฝ่ายแพ้หรือ
ชนะ หรือพูดไปแล้วจะเป็นฝ่ายถูกหรือ
ฝ่ายผิด หากไม่รู้จักยับย้ัง อาจทาให้
เสียหายได้

๖. เพราะได้กรณุ าต่อคนท่ถี งึ อับจน

๏ กรณุ านรชาตผิ ู้ พ้องภยั พบิ ตั เิ ฮย

ชว่ ยรอดปลอดความกษัย สว่างรอ้ น

ผลจักเพมิ่ พนู ใน อนาคต กาลแฮ
ชนจกั ชชู อื่ ช้อน ปา่ งเบ้ืองปัจจบุ นั

ก า ร มี ค ว า ม เ ม ต ต า ก รุ ณ า แ ล ะ ใ ห้
ความช่วยเหลือแก่ผู้ที่ประสบภัย ทาให้
เขารอดพ้นจากความทุกข์ยาก ผลที่
ได้รับคือผู้คนจะพากันสรรเสริญทั้งใน
ปจั จุบันและอนาคต

๗. เพราะขอโทษบรรดาท่ไี ดผ้ ดิ

๏ ใดกิจผิดพลาดแล้ว ไปล่ ะ ลมื เลย

หยอ่ นทฐิ มิ านะ อ่อนน้อม

ขอโทษเพอ่ื คารวะ วายบาด หมางแฮ

ดกี วา่ ปดอ้อมค้อม คดิ แก้โดยโกง

เม่ือกระทาการสิ่งใดผิดพลาดแล้ว
ก็ควรลดความอวดดีลง และรู้จัก
กล่าวโทษเพ่ือลดความบาดหมางลง
ดีกว่าคิดหาทางแก้ด้วยความคดโกง

๘. เพราะอดกล้ันตอ่ ผู้อ่นื สนั ดาน
อดกลั้น
๏ ขันตมี ีมากหม้ัน พาเดือด ร้อนพอ่
ใครเกะกะระราน จกั ไดใ้ จเย็น
ไปฉ่ ุนเฉยี วเฉกพาล
ผู้ประพฤตดิ ่งั น้นั

ก า ร มี ค ว า ม อ ด ท น อ ด ก ล้ั น ต่ อ
ผู้ท่ีมาข่มเหงรงั แก ไมฉ่ นุ เฉียวเหมือน
คนพาล น่ีแหละจักได้ช่ือว่าเป็นคน
ใจเย็น

๙. เพราะไมฟ่ ังคาคนพูดเพศนนิ ทา

๏ ไปฟ่ งั คนพดู ฟ้งุ ฟั่นเฝอื
เท็จและจริงจานเจอื คละเคล้า
คอื มดี เทีย่ วกรีดเถอื ทา่ นท่วั ไปนา
ฟังจะพาพลอยเขา้ พวกเพอ้ รังควาน

การไม่ควรฟังคนที่ชอบพูดเพ้อเจ้อ
มีข้อเท็จจริงบ้าง ไม่มีข้อเท็จจริงบ้าง
เพราะเปรียบเสมือนมีดท่ีกรีดหรือระราน
คนท่ัวไป แล้วจะพาเราเข้าไปอยู่ในพวก
พดู จาเหลวไหลไปด้วย

๑๐.เพราะไม่หลงเชือ่ ขา่ วรา้ ย

๏ อกี หนง่ึ ไปเ่ ชื่อถอ้ ย คาคน ลอื แฮ

บอกเล่าขา่ วเหตุผล เรอ่ื งรา้ ย

สืบสอบประกอบจน แจม่ เท็จ จริงนา

ยังบ่ด่วนยักย้าย ตน่ื เตน้ ก่อนกาล

การไม่ควรด่วนหลงหรือต่ืนเต้น
กับข่าวร้ายท่ีมีผู้นามาบอก ควร
สืบสาวเรอื่ งราวทีแ่ ทจ้ รงิ ก่อน

๏ ข้อความตามกล่าวแก้ สิบประการ นน้ี อ
ควรแกค่ วามพจิ ารณ์ ทว่ั ผู้
แมล้ ะไปข่ าดปาน โคลงกลา่ ว กด็ ี
ควรระงับดบั สู้ สงบบา้ งยงั ดี

ท่ีกล่าวมาทั้ง ๑๐ ประการ
นี้ แมจ้ ะกระทาตามได้ไมห่ มด
ทุกข้อ กระทาได้เป็นบางข้อ
ก็ยงั ดี

สรปุ ข้อคดิ

กายกรรม

๑. ทาความดที ั่วไป
๒. ไม่ฟงั คาพูดเพศนนิ ทา
๔. ถามฟงั ความกอ่ นตัดสนิ
๘. ได้กรณุ าตอ่ คนท่ถี ึงอบั จน

วจีกรรม

๓. ไมไ่ ดพ้ ูดรา้ ยตอ่ ใครเลย
๕. งดพูดในเวลาโกรธ
๖. ขอโทษบรรดาที่ไดผ้ ดิ

มโนกรรม

๗. คิดเสยี ก่อนจงึ พดู
๙. ความอดกลัน้ ต่อผูอ้ น่ื
๑๐. ไมห่ ลงเชือ่ ข่าวรา้ ย