กรณีเกิดเหตุฉุกเฉินที่รุนแรง ทำ ให้อุปกรณ์เสียหาย มีผู้บาดเจ็บ หรือเสียชีวิต จนเป็นเหตุให้ บริษัทฯ ต้องหยุดงาน หรือส่งผลกระทบต่อการดำ เนินธุรกิจของบริษัทฯ กรรมการผู้จัดการอาจพิจารณา เสนอแต่งตั้งคณะกรรมการ หรือคณะทำ งานตามความเหมาะสม เพื่อฟื้นฟูสภาพความเสียหายของ บริษัทฯ ได้แก่ การฟื้นฟูสภาพอุปกรณ์ เครื่องมือในการปฏิบัติงาน การฟื้นฟูสภาพแวดล้อม การฟื้นฟู สภาพจิตใจของพนักงาน และผู้ที่เกี่ยวข้อง ในช่วงที่บริษัทฯ ไม่สามารถดำ เนินการได้ตามปกติ ทั้งนี้ให้ รวมถึงการจัดการขยะที่เกิดขึ้นหลังจากการระงับเหตุ แผนฟื้นฟูหลังเกิดภาวะฉุกเฉิน 4.1 การพิจารณาใช้แผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ 49 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน 4.2 การบรรเทาทุกข์และฟื้นฟู กรณีที่ไม่สามารถระงับเหตุได้ และภาวะฉุกเฉินส่งผลกระทบต่อการดำ เนินธุรกิจของสถาน ประกอบกิจการ ซึ่งทำ ให้กิจกรรมการให้บริการ หรือการผลิตหยุดชะงัก ให้พิจารณาประกาศใช้แผน บริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Plan: BCP) หรือเข้าสู่แผนฟื้นฟู (Recovery) โดยต้องจัดหาทรัพยากรที่จำ เป็นต้องใช้ในการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ ซึ่งได้รับผลกระทบจาก การเกิดภาวะฉุกเฉิน ได้แก่ อาคาร/สถานที่ปฏิบัติงานสำ รอง, วัสดุอุปกรณ์ที่สาคัญ/การจัดหาจัดส่งวัสดุ อุปกรณ์ที่สำ คัญ, เทคโนโลยีสารสนเทศและข้อมูลที่สำ คัญ, บุคลากรหลัก และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง/ผู้ให้ บริการที่สำ คัญ/ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย แผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจเป็นสิ่งสำ คัญที่จะช่วยให้สามารถ ดำ เนินการต่อเนื่องได้อย่างปกติหรือตามระดับการให้บริการ/การผลิตที่กำ หนดไว้
50 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน การเริ่มต้นการปฏิบัติงานใหม่หลังภาวะฉุกเฉิน จะขึ้นอยู่กับความเสียหายของสถานที่เกิดเหตุ การทำ ความสะอาด การนำ สิ่งของต่าง ๆ ออกจากบริษัทฯ การซ่อมแซมอาคาร สถานที่หรือเปลี่ยน อุปกรณ์หรือความต้องการที่จะสอบสวนพิสูจน์หลักฐานเป็นอำ นาจของกรรมการผู้จัดการ เมื่อได้รับ ข้อมูลและความเห็นจาก Management Team 4.3 การเริ่มการปฏิบัติงานหลังภาวะฉุกเฉิน
ภาคผนวก
1. อุปกรณ์ปกป้องระบบหายใจ 52 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน ประเภทของอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE) อุปกรณ์ปกป้องระบบหายใจ สามารถแบ่งออกเป็น 3 ชนิด ดังนี้ 1) อุปกรณ์กำ จัดแอโรซอล (Aerosol-removing respirators) อุปกรณ์กำ จัดแอโรซอล จะปกป้องระบบทางเดินหายใจจากอนุภาคที่แขวนลอยในอากาศแบบ ต่าง ๆ ได้แก่ ฝุ่น ละออง และฟูม ไม่สามารถใช้ป้องกันก๊าซ หรือไอ หรือบรรยากาศที่ขาดออกซิเจนได้ อุปกรณ์จะมีแผ่นกรองซึ่งสามารถถอดเปลี่ยนได้ หรือบางชนิดแผ่นกรองจะเป็นส่วนประกอบของอุปกรณ์ โดยแผ่นกรองทำ หน้าที่กำ จัดอนุภาคบางชนิด หรือหลายชนิดรวมกันขณะที่อากาศถูกหายใจผ่านแผ่นกรอง เข้ามา อุปกรณ์กำ จัดแอโรซอลประกอบด้วยหน้ากาก (Face piece) อาจเป็นหน้ากากแบบควอเตอร์ (Quarter-mask) ซึ่งอยู่เหนือคาง หน้ากากแบบครึ่งหน้า (Half-mask) หน้ากากจะคลุมจมูกปาก และ คาง หรือหน้ากากแบบเต็มหน้า (Full-face mask) 1.1 อุปกรณ์ทำ ให้อากาศบริสุทธิ์ (Air purifying devices) อุปกรณ์ทำ ให้อากาศบริสุทธิ์จะกำ จัดสารมลพิษออกจากอากาศที่ปนเปื้อน โดยกำ จัดก๊าซไอแอโรซอล หรือของผสมสารต่าง ๆ เหล่านี้ อุปกรณ์นี้สามารถใช้ได้ในสิ่งแวดล้อมที่มีออกซิเจนเพียงพอสำ หรับการ หายใจ และระดับสารมลพิษอยู่ในช่วงที่อุปกรณ์นี้สามารถกำ จัดได้ อายุการใช้งานของอุปกรณ์ทำ ให้ อากาศบริสุทธิ์ขึ้นกับความเข้มข้นของสารมลพิษในอากาศ อัตราการหายใจของผู้สวมใส่ อุณหภูมิและ ระดับความชื้นของสถานที่ทำ งาน และปริมาณของสารดูดซับที่ใช้ในอุปกรณ์ทำ ให้อากาศบริสุทธิ์
53 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน 1) Air-line respirators Air-line respirators จะให้อากาศสำ หรับหายใจผ่านท่อส่งอากาศ (Hose) ที่ต่อกับหน้ากาก หรือ Enclosure อากาศที่ให้เข้าไปต้องเป็นอากาศที่ไม่มีสารเจือปนหรือเป็นอากาศที่สะอาด อากาศที่ส่ง เข้าไปผ่านท่อส่งอากาศ เพื่อใช้สำ หรับหายใจอาจมาจากเครื่องผลิตอากาศ หรือถังอากาศอัด ถ้าเป็น เครื่องผลิตอากาศต้องมีระบบความปลอดภัยสำ หรับอุปกรณ์นั้นตามมาตรฐาน โดยที่เครื่องผลิตอากาศต้อง มีสัญญาณเสียงแสดงว่าเครื่องผลิตอากาศร้อนมากเกินไป หรือเมื่อทำ งานล้มเหลว อุปกรณ์ชนิดนี้ใช้ใน กรณีที่เป็น Non IDLH เท่านั้น หรือบรรยากาศที่สามารถหนีออกมาได้โดยไม่ต้องใช้อุปกรณ์ ผู้สวมใส่ อาจต้องถอดอุปกรณ์แล้วหนีออกมา นอกจากนี้ Air-line respirators จำ กัดระยะทางที่ผู้สวมใส่จะเดินไป ได้ เท่ากับความยาวของท่อส่งอากาศเท่านั้น ซึ่งหน้ากากที่ใช้อาจเป็นหน้ากากแบบครึ่งหน้า เต็มหน้าและ หน้ากากแบบ Helmet หรือ Hood หรือ Loose fitting ถ้าจำ เป็นต้องป้องกันดวงตา ควรใช้หน้ากาก แบบเต็มหน้า 1.2 อุปกรณ์ส่งอากาศสำ หรับหายใจ (Atmosphere supplying respirator) อุปกรณ์ชนิดนี้จะให้อากาศบริสุทธิ์กับผู้สวมใส่โดยไม่เกี่ยวข้องกับอากาศภายนอก แบ่งออกเป็น 3 รูป แบบ ดังนี้
54 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน 2) Self-contained breathing apparatus (SCBA) อุปกรณ์ชนิดนี้กล่าวไว้ในบทที่ 2 อุปกรณ์สำ หรับการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน 3) Combination-SCBA and air-line respirators Air-line respirators และ auxiliary SCBA ซึ่ง auxiliary SCBA จะจ่ายอากาศ ทำ ให้ผู้สวม ใส่สามารถหนีออกมาจากบริเวณที่มีสารมลพิษ หรือเข้าไปในพื้นที่นั้นได้ ขณะที่อากาศที่ใช้หายใจได้รับ จากท่อส่งอากาศ (Hose) สามารถใช้ในที่มีก๊าซพิษสูงกว่าที่ใช้กับ Air-line respirators ทำ ให้อุปกรณ์นี้ ใช้กับบรรยากาศที่เป็น IDLH ได้ ส่วน auxiliary air supply สามารถนำ มาใช้ได้ทันทีเมื่อ Primary air supply ล้มเหลวทำ ให้ผู้สวมใส่สามารถหนีออกมาจากบรรยากาศ IDLH ได้ สำ หรับ Auxiliary SCBA ที่ รับรองโดย NIOSH-MSHA มีอายุการใช้งาน 3, 5, 10, 15 นาทีหรือมากกว่า ถ้าใช้ SCBA 3, 5, 10 นาที ผู้สวมใส่ต้องใช้ Air-line respirators สำ หรับเข้าไปในที่อันตราย และใช้ Auxiliary SCBA ไว้สำ หรับ หลบหนีเท่านั้น ถ้าใช้ SCBA ที่มีเวลา 15 นาทีหรือมากกว่า อาจใช้ SCBA สำ หรับเข้าไปในที่อันตรายได้ (เชื่อมกับ Air-line respirators) 1.3 อุปกรณ์ทำ ให้อากาศบริสุทธิ์ใช้ร่วมกับอุปกรณ์ส่งอากาศสำ หรับหายใจ (Combination of air purifying devices and atmosphere - supplying devices) เป็นวิธีที่นิยมใช้เนื่องจากประกอบด้วย Air-line respirator ที่มี Air purifying device อยู่ด้วยจะ สามารถใช้ได้แม้ Air supply ล้มเหลว NIOSH-MSHA ได้รับรอง Combination of air purifying devices and atmosphere - supplying devices ที่เป็น Continuous flow และ Pressure demand flow สามารถใช้ Air purifying mode หรือ Air – line mode ซึ่งรุ่นที่นิยมใช้จะเป็น Air – purifying ที่เป็น High – efficiency filter ที่ใช้กับฝุ่น ฟูม ละอองที่มีค่า PEL น้อยกว่า 0.05 mg/m3 และสารรังสี
2. ชุดป้องกันสารเคมี (Chemical Protective Clothing : CPC) 55 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน ชุดป้องกันสารเคมี สามารถแบ่งออกเป็น 4 ระดับ ดังนี้ 2.1 ระดับ A อุปกรณ์ชนิดนี้กล่าวไว้ในบทที่ 2 อุปกรณ์สำ หรับการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน 2.2 ระดับ B อุปกรณ์ชนิดนี้กล่าวไว้ในบทที่ 2 อุปกรณ์สำ หรับการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน 2.3 ระดับ C ชุดสำ หรับใช้ป้องกันอันตรายต่าง ๆ จากสารเคมีได้เช่นเดียวกับระดับ B เพียงแต่ชุดป้องกันประกอบ ด้วยอุปกรณ์ที่ต่างกัน
56 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน องค์ประกอบหลัก (Principle) เสื้อผ้าสนับสนุนการป้องกัน (Support Function Protective Garment) ที่มีคุณสมบัติตรง ตามมาตรฐาน NFPA 1993 หน้ากากป้องกันเต็มหน้าที่ติดไส้กรองอากาศ (Full-facepiece, air-purifying, canisterequipped respirator) ถุงมือป้องกันสารเคมีและรองเท้าบูทนิรภัย (Chemical resistant gloves and safety boots) วิทยุสื่อสารที่รับและส่งได้ในตัว (Twoway communications system) หมวกแข็ง (Hard hat) องค์ประกอบเสริม (Optional) กระบังหน้า (Faceshield) เครื่องช่วยหายใจ SCBA สำ หรับการหนี (Escape SCBA) การป้องกัน (Protection Provide) ป้องกันผิวหนังได้ในระดับเดียวกับชุด ป้องกันระดับ B ป้องกันระบบหายใจได้ในระดับที่น้อยกว่า ชุดป้องกันระดับ B ป้องกันการกระเซ็นของสารเคมีที่เป็น ของเหลวแต่ไม่ป้องกันไอสารหรือก๊าซ ใช้งานเมื่อ (Use When) เมื่อมีการสัมผัสกับสารเคมีที่ไม่มีผลกระทบต่อผิวหนัง มีการตรวจวัดชนิดและปริมาณของสารปนเปื้อนแล้ว ไส้กรองที่ใช้กับหน้าสามารถขจัดการปนเปื้อนได้ มีการระบุลักษณะพิเศษของสารและอันตรายที่มีอยู่ได้
57 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน ข้อจำ กัด (Limitation) เนื้อผ้าที่ใช้ป้องกันต้องมีคุณสมบัติต่อต้านการซึมผ่าน (Resist permeation) ของสารเคมีหรือ ส่วนผสมที่มีอยู่ ปริมาณส่วนผสมสารเคมีที่ลอยอยู่ในอากาศจะต้องต่ำ กว่าระดับที่เป็นอันตรายต่อชีวิตและ สุขภาพอย่างเฉียบพลัน (IDLH) ในบรรยากาศจะต้องมีผสมของก๊าซออกซิเจนไม่น้อยกว่า 19.5% ไม่ยอมรับให้ใช้ในปฏิบัติการตอบโต้เหตุฉุกเฉินสารเคมี (Not Acceptable for Chemical Emergency Response) 10.2.4 ระดับ D ชุดสำ หรับใช้ป้องกันอันตรายต่าง ๆ จากสารเคมีได้ในระดับต่ำ ที่สุด คือ ไม่สามารถป้องกันอันตรายที่ เกิดกับระบบทางเดินหายใจได้ และป้องกันความระคายเคืองต่อผิวหนังได้ในระดับต่ำ เท่านั้น องค์ประกอบหลัก (Principle) ชุดหมี (Coveralls) บูทนิรภัย/รองเท้านิรภัย (Safety boots/shoes) แว่นตานิรภัย หรือที่ครอบตากันการ กระเซ็น (Safety glasses or chemical splash goggles) องค์ประกอบเสริม (Optional) ถุงมือ เครื่องช่วยหายใจ SCBA สำ หรับการหนี (Escape SCBA) กระบังหน้า (Faceshield) การป้องกัน (Protection Provide) ไม่ป้องกันระบบหายใจ ป้องกันผิวหนังในระดับต่ำ
58 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน ใช้งานเมื่อ (Use When) ในบรรยากาศไม่มีอันตราย ในพื้นที่มีการปฏิบัติงานได้มีการป้องกันอันตรายต่าง ๆ ไว้แล้ว เช่น การกระเซ็น การจุ่ม หรือมี แนวโน้มที่จะเป็นอันตรายต่อระบบหายใจหรือการสัมผัสสารเคมีอันตรายโดยตรง ข้อจำ กัด (Limitation) ไม่สามารถใช้ในพื้นที่ที่มีความร้อน ในบรรยากาศจะต้องมีส่วนผสมของก๊าซออกซิเจน ไม่น้อยกว่า 19.5% ไม่ยอมรับให้ใช้ในปฏิบัติการตอบโต้เหตุฉุกเฉินสารเคมี (Not Acceptable for Chemical Emergency Response)
59 คู่มือระบบการจัดการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน บรรณานุกรม ชัยวุฒิ กองมงคล. (2566). ระเบียบการปฏิบัติงาน การเตรียมการเพื่อตอบรับภาวะฉุกเฉิน กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. (2564). การเตรียมความพร้อมและตอบโต้ ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขกรณีอุบัติภัยสารเคมี. สืบค้น 10 กุมภาพันธ์ 2567. จาก 1171220210826082606.pdf (moph.go.th) แทน นาสมบูรณ์. (2563). วิธีการปฏิบัติงานกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน แทน นาสมบูรณ์. (2563). วิธีการปฏิบัติงานการตรวจสอบอุปกรณ์ความปลอดภัย Safety Genius. (2565). ชุดป้องกันสารเคมี. สืบค้น 5 มีนาคม 2567. จาก https://shorturl.asia/ba6Dd Santo Fire Group.(2565). ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้. สืบค้น 5 มีนาคม 2567. จาก https://santofire.co.th/fire-alarm-system/ Jorportoday. (2565). ระบบหัวกระจายน้ำ ดับเพลิงอัตโนมัติ. สืบค้น 5 มีนาคม 2567. จาก https://shorturl.asia/ba6Dd