หน่วยที่ 4 ซ่อมบำรุงเครื่องใช้ไฟฟ้า

ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๖ กลุม่ สาระการเรยี นรกู้ ารงานอาชีพ

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี ๑ หน่วยการเรียนร้ทู ่ี ๒ หนว่ ยการเรียนรูท้ ่ี ๓ หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี ๔ หนว่ ยการเรียนรูท้ ี่ ๕ หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี ๖ หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี ๗ หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี ๘

ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี ๖

๔หนว่ ยการเรียนรู้ที่

การซ่อมบารุงเคร่ืองใช้ไฟฟา้

ตวั ชี้วดั

๑. อธบิ ายวิธกี ารทางานเพอื่ การดารงชีวิต (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๑)
๒. สรา้ งผลงานอยา่ งมคี วามคิดสร้างสรรค์ และมที ักษะการทางานรว่ มกนั (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๒)
๓. มที กั ษะการจดั การในการทางาน (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๓)
๔. มที ักษะกระบวนการแก้ปญั หาในการทางาน (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๔)
๕. มที ักษะในการแสวงหาความรเู้ พือ่ การดารงชวี ติ (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๕)
๖. มคี ณุ ธรรมและลักษณะนิสัยในการทางาน (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๖)
๗. ใชพ้ ลังงาน ทรัพยากร ในการทางานอยา่ งคมุ้ ค่าและยง่ั ยนื เพ่ือการอนุรกั ษ์สิง่ แวดล้อม (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๗)

ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ ๖

แผนผงั สาระการเรียนรู้

ความร้เู กีย่ วกบั กระตกิ นา้ ร้อนไฟฟา้

การซ่อมแซมกระตกิ นา้ รอ้ นไฟฟา้

ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๖

ความรูเ้ ก่ียวกับกระตกิ น้าร้อนไฟฟา้

กระตกิ น้ารอ้ นไฟฟา้ เป็นเครือ่ งใชไ้ ฟฟ้าที่มปี ระโยชนใ์ นการตม้ น้ารอ้ น
เพ่ือใชด้ ่ืมหรือชงเครือ่ งดืม่ และใช้ใส่ในอาหารกง่ึ สาเรจ็ รปู
เช่น โจ๊ก ซุป บะหมี่ก่ึงสาเรจ็ รูป

ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๖

ความรู้เกี่ยวกบั กระตกิ นา้ รอ้ นไฟฟ้า (ตอ่ )

๑ กระติกนา้ รอ้ นไฟฟา้ ธรรมดา ๒ กระตกิ น้าร้อนไฟฟา้ อตั โนมัติ

๓ กระติกนา้ รอ้ นไฟฟา้ ระบบดิจิทลั

ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี ๖

๑. ส่วนประกอบของกระติกน้าร้อนไฟฟา้

๒. หลักการทางานของกระติกน้าร้อนไฟฟ้า
เมือ่ กระแสไฟฟา้ ไหลผ่านขดลวดความร้อน จะเกิด
ความรอ้ น ความรอ้ นจะถ่ายโอนไปยังน้าภายในกระติก
ซง่ึ จะทาให้มอี ณุ หภมู สิ งู ขึน้ จนถงึ จุดเดอื ด
อปุ กรณ์ควบคุมอณุ หภมู จิ ะตัดกระแสไฟฟา้
ในวงจรหลกั ออกไป

ชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี ๖

๓. วธิ ีการใช้กระติกนา้ ร้อนไฟฟ้า

๓.๑ กอ่ นใชง้ านควรตรวจสอบให้แน่ใจวา่ แรงดนั ไฟฟา้ ทใี่ ชค้ อื ๒๒๐ โวลต์ เทา่ นัน้
โดยดูจากข้างกลอ่ งบรรจุกระตกิ นํ้าร้อนไฟฟา้ และใชโ้ วลต์มิเตอร์ตรวจสอบ
๓.๒ เมือ่ เร่มิ ใชก้ ระติกนา้ ร้อนไฟฟา้ เปน็ ครงั้ แรก ให้ตม้ น้ารอ้ นในครั้งแรกทง้ิ ก่อน
โดยกดทกี่ ดน้ําบนฝากระติกนํา้ รอ้ นหลาย ๆ ครั้ง เพื่อใหน้ ํา้ รอ้ นไหลออกจากชอ่ งรนิ น้ํา
และเทนาํ้ ทเ่ี หลอื อยู่ออกจากกระติกน้ําร้อนใหห้ มด จากนน้ั ทําความสะอาดกระตกิ
นาํ้ รอ้ นด้านในและฝาด้วยความระมัดระวัง

ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๖

๑ ๒ ๓.๓ การเติมนา้ ในกระติกน้ารอ้ นให้ทาตาม

ขัน้ ตอนต่อไปน้ี ๑

เลอ่ื นปุ่มลอ็ กทกี่ ดนา้ ไปที่ STOP กอ่ น

๒
๔ ๓ ๓เปิดฝาโดยการกดปุ่ม และดึงปุ่มล็อกฝาขึน้

เตมิ นา้ ลงไป อยา่ ให้เกินระดับเติมน้าสูงสุด

และควรระวังไมใ่ ห้น้าหกเลอะตวั กระตกิ

๔

ปิดฝาใหส้ นทิ จนมีเสยี งดงั “คลิก”

ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ ๖

๓.๔ การตม้ และการอ่นุ นา้ ในกระตกิ น้ารอ้ นไฟฟา้ ใหท้ าตามข้ันตอนต่อไปน้ี

เสียบปลกั๊ แมเ่ หล็กเข้ากบั เตา้ รบั ๑ เสียบปลัก๊ ไฟเขา้ กับ
ของตัวกระติกน้ารอ้ นไฟฟา้ กอ่ น เต้ารับ

(ปลกั๊ แบบแม่เหลก็ งา่ ยตอ่ การเสยี บปลัก๊ และ ๒
ดึงออก)

ไฟ Boil บนหนา้ ปดั จะติด และ เมือ่ กระตกิ นา้ ร้อน
กระตกิ น้าร้อนจะทาการต้มนา้ ตม้ น้าเสร็จแล้ว ไฟ Boil
จะดบั และไฟ Warm จะตดิ
๓ แทนโดยอตั โนมตั ิ

๔

ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี ๖

๓.๕ การรินน้าออกจากกระตกิ นา้ ร้อนไฟฟา้ ให้ทาตามขัน้ ตอนตอ่ ไปน้ี

เลือ่ นป่มุ ล็อกท่ีกดนา้ ไปท่ี POUR และกดท่ี หลังจากรินน้ารอ้ นแล้วให้เลือ่ นปุ่มล็อกที่กดนา้
กดนา้ เพ่อื รินน้าออกจากกระติกน้ารอ้ น ไปที่ STOP

๔.๑ เม่ือไม่ได้ใช้กระติกน้าร้อนไฟฟ้า ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ ๖
เป็นเวลานานควรลา้ งกระติกดา้ นใน
ให้สะอาด แล้วคว่ากระติกลง เพื่อให้น้า ๔. วิธีการทาความสะอาดและบารุงรกั ษา
ไหลออกจากตวั กระตกิ น้าร้อนไฟฟ้า กระติกน้าร้อนไฟฟา้
ให้หมด
๔.๓ เมื่อด้านในของกระติกน้าร้อนไฟฟ้าเป็นคราบให้
๔.๒ ทาความสะอาดดา้ นนอกและ ใช้น้าสม้ สายชผู สมกับน้า ในอตั ราสว่ น ๑ : ๑ เทลงใน
ดา้ นในกระตกิ นา้ ร้อนไฟฟ้าทุกสัปดาห์ กระติกจนถึงระดับเติมน้าสูงสุด แล้วจึงเสียบปล๊ักไฟ
โดยถอดปลัก๊ ไฟออกกอ่ นทกุ ครั้ง ต้มน้าจนเดือดประมาณ ๑ ช่ัวโมง ถอดปล๊ักไฟออก
เทน้าท่ีเหลือออกและปล่อยให้กระติก แลว้ เทน้าท้ิงใหห้ มด จากน้ันใช้ฟองนา้ ถูดา้ นในกระติก
เย็นลงกอ่ น แลว้ ลา้ งออกดว้ ยน้าเปลา่

ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี ๖

๕. ข้อแนะนาในการใชก้ ระตกิ นา้ ร้อนไฟฟา้ อย่างปลอดภยั

๕.๑ อา่ นคู่มือการใช้กระติกน้ารอ้ นไฟฟา้ แตล่ ะรุ่นให้เขา้ ใจกอ่ นใช้งาน
๕.๒ ก่อนเสยี บปลกั๊ แมเ่ หลก็ เข้ากับเตา้ เสยี บของตัวกระตกิ นา้ รอ้ นไฟฟ้า
ให้ตรวจดูว่า มเี ศษวตั ถแุ ปลกปลอมตดิ อยทู่ ่ีปลัก๊ ไฟหรอื ไม่ ถ้ามใี หเ้ อาออกกอ่ น
๕.๓ การเสียบหรือถอดปลกั๊ ไฟทุกคร้งั ควรจบั ทหี่ ัวปลกั๊ ไฟ
ห้ามดึงหรอื กระชากสายไฟฟ้า เพราะอาจทาใหส้ ายไฟฟ้าชารดุ และถกู ไฟฟ้าดดู ได้
๕.๔ หา้ มนากระติกน้ารอ้ นไฟฟ้าแชล่ งในนา้ หรอื ราดนา้ ลงไปอยา่ งเดด็ ขาด
เพราะอาจเปน็ สาเหตทุ าใหก้ ระแสไฟฟา้ ลัดวงจรหรอื อปุ กรณภ์ ายในเสยี หายได้
๕.๕ ห้ามใสน่ ้าแข็ง นม เหล้า นา้ ชา หรือของเหลวอย่างอน่ื นอกจากน้าเปล่าลงในกระตกิ น้าร้อนไฟฟ้า
๕.๖ ควรวางกระติกน้ารอ้ นไฟฟ้าในท่ที ่ีเด็กเอื้อมจบั ไม่ถงึ เพ่อื ป้องกนั กระติกน้ารอ้ นไฟฟา้ ลม้ หรือเด็กกดน้าเล่น

ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ ๖

๕. ข้อแนะนาในการใช้กระติกน้าร้อนไฟฟา้ อย่างปลอดภยั (ตอ่ )

๕.๗ หา้ มตง้ั กระติกน้าร้อนไฟฟ้าไว้รมิ โต๊ะ เพราะกระตกิ น้ารอ้ นไฟฟ้าอาจตกจากโตะ๊
ทาใหไ้ ดร้ ับความเสียหายและเป็นอันตรายตอ่ ร่างกาย

๕.๘ ไมค่ วรเติมนา้ ในกระตกิ สูงกวา่ ระดับเตมิ นา้ สูงสดุ เพราะเมือ่ นา้ เดือดน้าจะลน้ ออกมา
๕.๙ ห้ามวางกระตกิ น้ารอ้ นไฟฟ้าบนพ้ืนท่ีเปียก ในทอี่ บั ชื้น หรือใกลเ้ ตาไฟเพอ่ื ความปลอดภัย
๕.๑๐ ขณะทต่ี ้มน้า ไม่ควรใหน้ า้ เหลืออยตู่ า่ กว่าระดับต่าสดุ เพราะอาจทาใหก้ ระติกน้าร้อนไฟฟา้ เกิดความเสียหายได้
๕.๑๑ ปิดฝากระตกิ นา้ รอ้ นไฟฟา้ ใหแ้ นน่ ในขณะใช้งาน มิฉะน้นั อาจทาให้กระติกน้าร้อนไฟฟา้ ทางานผดิ ปกติและ

เกิดความเสียหายกับกระติกน้ารอ้ นไฟฟ้าได้
๕.๑๒ หา้ มนาผ้ามาปิดช่องระบายไอนา้ ร้อน เพราะจะทาใหน้ า้ ร้อนไหลออกมาเองหรอื ทาใหฝ้ าเสียรูปได้

ช้นั มัธยมศึกษาปีท่ี ๖

๕. ขอ้ แนะนาในการใชก้ ระติกน้าร้อนไฟฟ้าอย่างปลอดภยั (ตอ่ )

๕.๑๓ ในขณะทเี่ ปดิ ฝากระติกน้าร้อนไฟฟา้ ข้ึน ควรระวงั ไอนา้ ร้อน โดยเฉพาะเวลาน้าเดือดใหม่ๆ
เพราะอาจลวกผิวหนังได้

๕.๑๔ หากกระติกน้ารอ้ นไฟฟ้าทางานผิดปกตจิ นไม่สามารถซ่อมแซมได้เอง ควรติดต่อศนู ยบ์ ริการใกล้บ้าน
เพื่อแจ้งซ่อม

๕.๑๕ หา้ มเสยี บปล๊ักไฟในขณะทีม่ อื เปียก เพราะอาจทาใหไ้ ดร้ บั อนั ตรายจากไฟฟา้ รั่วได้
๕.๑๖ ควรตรวจสอบสายไฟฟา้ อยา่ งสมา่ เสมอ หากใชส้ ายไฟฟา้ หรือปลัก๊ ไฟทชี่ ารุด อาจทาใหเ้ กิดไฟฟา้ ลดั วงจร

และไฟลกุ ไหมไ้ ด้
๕.๑๗ หากสายไฟฟา้ หรือปลกั๊ ไฟชารดุ ควรซื้อสายไฟฟา้ ท่ไี ดม้ าตรฐานมาเปลย่ี น
๕.๑๘ เคลือ่ นยา้ ยกระติกนา้ รอ้ นไฟฟา้ โดยการห้ิวท่หี หู ้วิ เทา่ นั้น

ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ ๖

การซ่อมแซมกระตกิ นา้ รอ้ นไฟฟา้

๑. ลักษณะการชารุดและสาเหตกุ ารชารุดของกระตกิ น้าร้อนไฟฟ้า
ลกั ษณะการชํารดุ ของกระตกิ นาํ้ รอ้ นไฟฟา้ ที่พบเป็นประจาํ และสาเหตกุ ารชํารุด มีดังน้ี

การชารดุ สาเหตุ
๑.๑ ขอบยางที่ฝาในกระตกิ นาํ้ รอ้ นไฟฟ้าหลดุ ออกมา
๑.๒ กระติกนํ้ารอ้ นไฟฟ้าไมท่ ํางาน ขอบยางเสือ่ มสภาพ

๑.๓ นํ้าไมร่ ้อน ฮีตเตอรข์ ดลวดความรอ้ นเสีย อปุ กรณ์ควบคมุ อณุ หภมู ิเสยี
๑.๔ กระตกิ นาํ้ รอ้ นไฟฟา้ ไมต่ ัดไฟ ชอ่ งต่อปลัก๊ แมเ่ หลก็ หลวม

ฮีตเตอรล์ วดความร้อนไม่ทาํ งาน

ตั้งอปุ กรณ์ควบคุมอุณหภูมิให้ทาํ งานทอี่ ุณหภมู สิ งู เกนิ ไป
อุปกรณค์ วบคุมอณุ หภมู ิเสยี

ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี ๖

๒. วสั ดุ อุปกรณ์ เคร่ืองมอื และขัน้ ตอนการซ่อมแซมกระตกิ นา้ ร้อนไฟฟ้า

มัลติมเิ ตอร์ ไขควงปากแบน ไขควงปากแฉก หัวแร้ง

ตะกั่วบดั กรี คีมปอกสายไฟฟ้า คีมตัดปากเฉียง คีมจบั ปากแหลม

ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ี่ ๖

วัสดทุ ี่จะใช้เปลีย่ นใหม่

ขอบยาง ฮตี เตอร์ขดลวดความร้อน สายไฟฟา้ อปุ กรณ์ควบคมุ อุณหภูมิ

ขน้ั ตอนการซ่อมแซม ๒. ถอดวัสดุ อปุ กรณ์ท่ีชารดุ ออก
๑. ตรวจลักษณะการชารดุ ของกระติกน้าร้อนไฟฟ้าทลี ะส่วน ๔. ทดลองใช้กระตกิ นา้ ร้อนไฟฟ้าทซ่ี ่อมแซมแล้ว
๓. เปลยี่ นอุปกรณใ์ หมเ่ ขา้ ไปแทนที่

ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๖

๔หน่วยการเรยี นรู้ท่ี

การซ่อมบารุงเครื่องใช้ไฟฟ้า