5. แบบฟอรม์ คาขออนุญาต
-
6. เอกสารประกอบการพิ จารณา
6.1 หนังสือแสดงความประสงค์ขอเช่าท่ีดินของส่วนราชการ โดยระบุรายละเอียด
ตา่ ง ๆ เชน่ วตั ถปุ ระสงค์การเชา่ เน้อื ที่ทีข่ อเช่า ระยะเวลาการเชา่ เป็นตน้
6.2 เอกสารสิทธิทด่ี นิ แปลงทข่ี อเชา่ โดยมขี นาดเทา่ ตน้ ฉบบั
6.3 หนังสือรับรองราคาประเมนิ ท่ีดนิ ปัจจบุ นั ออกโดยส่วนราชการ
6.4 แผนท่สี ังเขปแสดงตาแหนง่ ท่ตี ้ังของท่ดี นิ ท่ีขอเชา่ โดยระบุใกล้สถานท่สี าคญั
ใดบา้ ง
46 คู่มอื การอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
6.5 แผนผังแสดงสิ่งปลูกสร้างในที่ดินท่ีขอเช่า โดยระบุจานวนสิ่งปลูกสร้าง
ความกวา้ ง ยาว จานวนชั้น ระบมุ าตราส่วนใหช้ ดั เจน (สาเนามขี นาดเท่าต้นฉบับจริง)
6.6 ภาพถา่ ยสถานทีข่ อเช่าสภาพปัจจุบนั
6.7 สาเนาบัตรข้าราชการ หรือสาเนาบัตรประจาตัวประชาชนผู้ย่ืนหนังสือขอเช่า
และหนงั สอื มอบอานาจจากผมู้ ีอานาจ หรอื หนว่ ยงานต้นสังกดั
ค่มู อื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565) 47
5.
พื้ น ที่ ป่ า ช า ย เ ล น
ก ร ม ท รั พ ย า ก ร
ท า ง ท ะ เ ล แ ล ะ ช า ย ฝั่ ง
พ้ื นทปี่ ่าชายเลน
กรมทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง
ป่าชายเลน (mangroves) คือ ระบบนิเวศท่ีประกอบไปด้วยพั นธ์ุพื ช พั นธุ์สัตว์
หลายชนิด ดารงชีวิตร่วมกันในสภาพแวดล้อมท่ีเป็นดินเลน น้ากร่อย และมีน้าทะเลท่วมถึง
อย่างสม่าเสมอ (อ้างอิงจากhttp://km.dmcr.go.th/th/c_11/d_661 ข้อมูลท่ัวไปของ
ป่าชายเลน ระบบฐานข้อมูลกลางและมาตรฐานข้อมูลทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง
กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง)
มติคณะรัฐมนตรีวันท่ี 15 ธันวาคม 2530 เหน็ ชอบการจาแนกเขตการใช้ประโยชน์
ท่ีดินในพื้ นท่ีป่าชายเลน ประเทศไทย โดยจาแนกเขตการใช้ประโยชน์ท่ีดินป่าชายเลน
เป็น (1) เขตอนุรกั ษ์ หมายถงึ พ้ืนที่ป่าชายเลนทห่ี วงห้ามไมใ่ ห้มีการเปลี่ยนแปลงใด ๆ นอกจาก
จ ะ ป ล่ อ ย ใ ห้ เ ป็ น ไ ป ต า ม ธ ร ร ม ช า ติ เ พ่ื อ รั ก ษ า ไ ว้ ซ่ึ ง ส ภ า พ แ ว ด ล้ อ ม แ ล ะ ร ะ บ บ นิ เ ว ศ
(2) เขตเศรษฐกิจ แบ่งเป็น (2.1) เศรษฐกิจ ก หมายถึง พื้ นท่ีป่าชายเลนที่ยอมให้มี
การใช้ประโยชน์เฉพาะในกิจการด้านป่าไม้เพ่ื อผลผลิตท่ีสม่าเสมอตามหลักวิชาการป่าไม้
(2.2) เศรษฐกิจ ข หมายถึง พ้ื นท่ีป่าชายเลนท่ียอมให้มีการใช้ประโยชน์ท่ีดินและการพั ฒนา
ดา้ นอื่น ๆ
มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 23 กรกฎาคม 2534 ให้ระงับการใช้ประโยชน์พ้ื นที่
ป่าชายเลนโดยเด็ดขาดเพื่ อหยุดย้ังการบุกรุกที่ดินในเขตป่าไม้ชายเลน และระงับการพิ จารณา
ขออนญุ าตใชป้ ระโยชนใ์ นพื้นทปี่ ่าชายเลนของทางราชการ
มตคิ ณะรฐั มนตรีวันที่ 22 สงิ หาคม 2543 เหน็ ชอบกรอบแนวทางการแก้ไขปญั หา
การจัดการพื้ นที่ป่าชายเลน เพื่ อแก้ไขปัญหาข้อขัดแย้งของราษฎรที่ได้เข้าครอบครองอาศัย
พื้ นที่ทากินในเขตป่าชายเลนและแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนในกรณีการใช้ประโยชน์พ้ื นที่ป่า
ชายเลนโดยถูกต้องตามกฎหมาย อาทิ (1) ผู้ได้รับสัมปทานทาไม้ป่าชายเลนและประสงค์
จะดาเนินการต่อคงมีสิทธ์ิทาไม้ต่อไปจนสิ้นอายุสัมปทาน (2) ผู้ได้รับสัมปทานบัตรเหมืองแร่
ให้พ้ื นท่ีป่าชายเลนดาเนินการต่อไปจนสิ้นอายุสัมปทาน (3) มอบหมายให้กระทรวงเกษตรและ
สหกรณ์ดาเนินการกาหน ดอัตราและเรียกเก็บค่าใช้ประโยชน์พ้ื นที่ในเขตป่าชายเล น
(4) พื้ นที่ท่ีมีการเพาะเลี้ยงสัตว์น้าหลังแนวเขตป่าชายเลนที่ราษฎรบุกรุกและพ้ื นท่ีกรรมสิทธิ์
ของเอกชนให้กรมประมง กรมป่าไม้ และกรมควบคุมมลพิ ษร่วมกันดูแลและจัดให้มีระบบน้า
ระบบบาบัด และระบบกาจัดของเสีย เพื่ อรักษาสภาพป่าชายเลนและคุณภาพสิ่งแวดล้อม
(5) ให้นาพ้ื นท่ีป่าชายเลนที่จาแนกออกเป็นเขตการใช้ประโยชน์ที่ดินในพ้ื นท่ีป่าชายเลนตามนัย
มติคณะรัฐมนตรีเม่ือวันท่ี 15 ธันวาคม 2530 พื้ นท่ีงอกชายฝ่ ังทะเลที่เกิดขึ้นใหม่ให้กรมป่าไม้
กันไว้เป็นพื้ นที่อนุรักษ์และพ้ื นท่ีฟ้ นื ฟู มารวมกันเป็นพ้ื นที่ฟ้ นื ฟู ทั้งหมด และห้ามอนุญาตให้
ใช้ประโยชน์พ้ื นที่ป่าชายเลนทุกกรณีท้ังภาครัฐและเอกชน ยกเว้นบริเวณพื้ นที่ที่ได้รับอนุญาต
ให้มีการใชป้ ระโยชน์
คมู่ ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใชพ้ ้ืนทจ่ี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 51
มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 17 ตุลาคม 2543 เห็นชอบพิ จารณาทบทวนการแก้ไข
ปญั หาการจัดการพ้ื นที่ปา่ ชายเลน อาทิ (1) อนุญาตให้ราษฎรทเี่ ข้าไปอยอู่ าศัยในเขตปา่ ชายเลน
ก่อนมติคณะรัฐมนตรี วันท่ี 23 กรกฎาคม 2534 โดยมิได้มีเอกสารสิทธิ์ยังคงอยู่ต่อไปได้
แต่ไม่อนุญาตให้ทากิน (ต้องขออนุญาตกรมป่าไม้ทุกปี และห้ามไม่ให้ออกเอกสารสิทธ์ิใด ๆ)
(2) ท่าเทียบเรือประมง ที่ดาเนินการก่อนวันท่ี 23 กรกฎาคม 2534 ให้กรมป่าไม้พิ จารณา
อนุญาตให้ใช้พื้ นที่ในเขตป่าชายเลนคราวละไม่เกิน 2 ปี รวมกันแล้วต้องไม่เกิน 15 ปี
(3) การจัดสรรงบประมาณในการจัดการระบบน้าเสียให้ผู้ประกอบการออกค่าใช้จ่ายทั้งหมด
หรอื ส่วนหนง่ึ แล้วแต่กรณตี ามความเหมาะสมเนือ่ งจากเปน็ ผ้กู ่อผลกระทบต่อสิง่ แวดล้อม (4)
ในเขตอนรุ ักษห์ า้ มมใิ ห้อนญุ าตการใช้ประโยชน์พ้ืนทปี่ ่ายเลนในทุกรณี โดยรวมถงึ พื้นทีก่ ่อสร้าง
สาธารณูปโภค สาธารณปู การเพื่อกอ่ สร้างระบบบาบัดตา่ ง ๆ
ทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง หมายความวา่ ส่ิงท่ีมีอยู่หรอื เกิดข้นึ ตามธรรมชาติ
ในบริเวณทะเลและชายฝ่ ัง รวมถึงพรุชายฝ่ ัง พ้ื นท่ีชุ่มน้าชายฝ่ ัง คลอง คูแพรก ทะเลสาบ
และบริเวณพ้ื นที่ปากแม่น้าที่มีพื้ นที่ติดต่อกับทะเลหรืออิทธิพลของน้าทะเลเข้าถึง เช่น
ป่าชายเลน ป่าชายหาด หาด ท่ีชายทะเล เกาะ หญ้าทะเล ปะการัง ดอนหอย พื ช และสัตว์ทะเล
หรือสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น เพื่ อประโยชน์แก่ระบบนิเวศทางทะเลและชายฝ่ ัง เช่น ปะการังเทียม
แนวลดแรงคลื่น และการป้องกันการกัดเซาะชายฝ่ ัง (พระราชบัญญัติส่งเสริมการบริหาร
จัดการทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง พ.ศ. 2558)
ป่าชายเลนอนุรักษ์ หมายถึง เป็นพ้ื นท่ีป่าชายเลนบริเวณใดบริเวณหน่ึงที่ได้
ถูกกาหนดให้เป็นพื้ นท่ีเพ่ื อประโยชน์ในการสงวน การอนุรักษ์ และการฟ้ นื ฟู พื้ นที่ให้คงสภาพ
ธรรมชาตแิ ละมีสภาพแวดลอ้ มและระบบนิเวศนท์ ม่ี ีความสมบูรณ์ โดยที่พื้นที่ปา่ ชายเลนน้ันตอ้ ง
ไม่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพั นธุ์สัตว์ป่าหรือเขตห้ามล่าสัตว์ป่า หรือไม่อยู่ใน
กรรมสิทธ์ิหรือสิทธิครอบครองตามประมวลกฎหมายที่ดิน (รัฐมนตรีว่าการกระทรวง
ทรั พยากรธรรมชาติ และส่ิ งแวดล้ อมโดยความเห็ นชอบของคณะกรรมการนโยบาย
และแผนการบริหารจดั การทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ังแห่งชาติเปน็ ผ้กู าหนดพ้ื นทีป่ ่าชายเลน
อนุรักษ์ ตามมาตรา 18 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเล
และชายฝ่ งั พ.ศ. 2558)
พื้ นท่ีคุ้มครองทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง หมายถึง พ้ื นท่ีท่ี (1) มีทรัพยากร
ทางทะเลและชายฝ่ ังอยใู่ นสภาพสมบรู ณ์อันสมควรสงวนไว้ใหค้ งอยู่ในสภาพตามธรรมชาติเดมิ
(2) เป็นถ่ินที่อยู่ของสัตว์และพื ชตามสภาพทางธรรมชาติท่ีสมบูรณ์ (3) มีความสาคัญ
ด้านระบบนิเวศทางทะเลและชายฝ่ ังอันควรแก่การอนุรักษ์ และไม่เป็นพ้ื นที่ป่าชายเลนอนุรักษ์
หรือเขตที ได้รับอนุญาตให้ท าการเพาะเลี้ยงสัตว์น้าตามกฎหมายว่าด้วยการประม ง
( รั ฐ ม น ต รี ว่ า ก า ร ก ร ะ ท ร ว ง ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ แ ล ะ ส่ิ ง แ ว ด ล้ อ ม โ ด ย ค ว า ม เ ห็ น ช อ บ ข อ ง
คณะกรรมการนโยบายและแผนการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ังแห่งชาติ
เป็นผู้กาหนดพ้ื นท่ีคุ้มครองทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง ตามมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติ
สง่ เสรมิ การบรหิ ารจัดการทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ งั พ.ศ. 2558)
52 คูม่ อื การอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
พ้ื นท่ีท่จี ะใช้มาตรการในการป้องกันการกัดเซาะชายฝ่ ัง เป็นพ้ื นที่ท่ีถกู กาหนดเพื่ อ
การป้องกันปัญหาการกัดเซาะชายฝ่ ัง และป้องกันความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินของ
ประชาชน (รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมโดยความเห็นชอบ
ของคณะกรรมการนโยบายและแผนการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ังแห่งชาติ
เปน็ ผู้กาหนดพ้ืนท่ีคุ้มครองทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง ตามมาตรา 21 แห่งพระราชบญั ญตั ิ
สง่ เสรมิ การบริหารจัดการทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ งั พ.ศ. 2558)
มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 29 พฤศจิกายน 2559 กรณีการใช้ประโยชน์ท่ีดินของรัฐ
ที่มีผลกระทบโดยตรงต่อทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมของประเทศ เช่น การใช้พื้ นที่
อุทยานแห่งชาติ พื้ นท่ีป่าสงวนแห่งชาติ พ้ื นที่ลุ่มน้า พื้ นที่ป่าชายเลน พื้ นท่ีป่าไม้ถาวร เป็นต้น
ส่วน ราชการเจ้า ของ เร่ือ งต้อ งขอ ความเห็นชอ บจากกระทรวงท รัพยากรธรรมชา ติ
แ ล ะ ส่ิ ง แ ว ด ล้ อ ม ก่ อ น แ ล ะ ใ ห้ น า ค ว า ม เ ห็ น ช อ บ ข อ ง ก ร ะ ท ร ว ง ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ
และส่ิงแวดล้อมดังกล่าวเสนอไปยังสานักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีพร้อมกับเร่ืองท่ีจะเสนอ
คณะรัฐมนตรี
1. กฎหมายที่เกยี่ วข้อง
1.1 พระราชบัญญัติส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง
พ.ศ. 2558
1.2 พระราชบัญญตั ิปา่ ไม้ พุ ทธศกั ราช 2484
1.2.1 กฎกระทรวง การขออนุญาตและการอนญุ าตทาประโยชน์ในเขตป่า พ.ศ.2558
1.2.2 ประกาศกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง เรื่อง กาหนดสถานที่ยื่น
คาขอ กาหนดแบบคาขอ แบบใบอนุญาตและแบบอื่น ๆ ในการขออนุญาตและการอนุญาต
ทาประโยชน์ในเขตป่าชายเลนหรือป่าชายเลนอนุรักษ์ ตามกฎกระทรวงการขออนุญาตและ
การอนญุ าตทาประโยชน์ในเขตปา่ พ.ศ. 2558
1.3 พระราชบญั ญัตปิ ่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507
1.3.1 ระเบียบกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง ว่าด้วยการอนุญาตให้เข้าไป
ศึกษาหรือวิจัยทางวิชาการในพ้ืนทป่ี ่าชายเลนที่อย่ใู นเขตปา่ สงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2560
1.3.2 ระเบียบคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
วา่ ด้วยหลักเกณฑ์ วธิ ีการ และเง่ือนไขในการใช้พื้ นท่ีเป็นสถานท่ีปฏิบัติงาน หรือเพื่ อประโยชน์
อย่างอื่นของส่วนราชการหรอื หนว่ ยงานของรัฐภายในเขตป่าสงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2565
1.3.3 ระเบียบคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเง่ือนไขการขออนุญาตและการอนุญาตให้เข้าทาประโยชน์
หรอื อยอู่ าศยั ในเขตปา่ สงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2565
1.34 ระเบียบคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการอนุญาตและการอนุญาตใหท้ าการปลูกสรา้ งสวนป่า
หรอื ปลูกไมย้ นื ต้นภายในเขตป่าสงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2565
คู่มอื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนทจ่ี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 53
1.4 มติคณะรฐั มนตรี
1.4.1 วนั ที่ 15 ธันวาคม 2530
1.4.2 วนั ท่ี 23 กรกฎาคม 2534
1.4.3 วนั ที่ 22 สงิ หาคม 2543
1.4.4 วันที่ 17 ตลุ าคม 2543
1.4.5 วนั ท่ี 29 มกราคม 2556
1.4.6 วนั ที่ 29 พฤศจิกายน 2559
กฎหมายทีเ่ กีย่ วขอ้ ง
2. ผมู้ อี ำนำจอนมุ ัติ
2.1 พระราชบัญญัติป่าไม้ พุ ทธศักราช 2484 อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเล
และชายฝ่ ัง
2.2 พระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเล
และชายฝ่ ังโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวน
แหง่ ชาติ
3. สถำนท่ยี ืน่ คำขอ
3.1 พระรำชบัญญตั ิปำ่ ไม้ พุ ทธศกั รำช 2484
ผู้ขอใช้พ้ื นท่ีสามารถย่ืนคาขอตามประกาศกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง
เรื่อง กาหนดสถานท่ียื่นคาขอ กาหนดแบบคาขอ แบบใบอนุญาตและแบบอ่ืน ๆ ในการขอ
อนุญาตและการอนุญาตทาประโยชน์ในเขตป่าชายเลนหรอื ป่าชายเลนอนรุ กั ษ์ ตามกฎกระทรวง
การขออนุญาตและการอนุญาตทาประโยชน์ในเขตปา่ พ.ศ. 2558
3.2 พระรำชบัญญัตปิ ำ่ สงวนแห่งชำติ พ.ศ. 2507
ผู้ขอใช้พ้ื นท่ีสามารถย่ืนคาขอตามแบบท้ายระเบียบต่อจังหวัดท้องท่ีท่ีป่าน้ัน
ตัง้ อยู่หรอื หน่วยงานทีอ่ ธบิ ดกี าหนด
4. แบบฟอรม์ คำขออนญุ ำต
-
5. เอกสำรหลักฐำน
5.1 แบบคาขออนุญาต
5.2 รายละเอียดของโครงการและแผนผงั แสดงบรเิ วณทข่ี อใชพ้ ้ืนที่
5.3 แผนทส่ี งั เขปและแผนทีม่ าตราสว่ น 1 : 50,000 แสดงบรเิ วณขอใชพ้ ้ืนที่
54 ค่มู อื การอนุมัติ อนุญาต ขอใชพ้ ื้นที่จากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
5.4 หนงั สอื มอบอานาจใหด้ าเนินการแทน
5.5 สาเนาทะเบยี นบ้านและสาเนาบตั รประชาชน (กรณมี อบอานาจ)
5.6 หนังสือแสดงการได้รับความเห็นชอบจากสภาองค์การบริหารส่วนตาบลหรือ
องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
5.7 บันทึกยนิ ยอมแก้ไขปัญหาราษฎร
5.8 อนื่ ๆ ทีเ่ กยี่ วข้อง (รายละเอียดปรากฏตามขอ้ 6. ข้นั ตอนขออนุมตั ิ/อนุญาต)
6. ข้นั ตอนขออนมุ ัติ/อนุญาต
คมู่ อื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใชพ้ ้ืนทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565) 55
56 คมู่ อื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใชพ้ ้ืนทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
ค่มู ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 57
6.
พื้ น ที่ ป่ า
( ป่ า ส ง ว น แ ห่ ง ช า ติ แ ล ะ ป่ า
ต า ม พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ ป่ า ไ ม้ )
ก ร ม ป่ า ไ ม้
พื้ นทป่ี า่ (ปา่ สงวนแหง่ ชาตแิ ละปา่ ตามพระราชบญั ญัติป่าไม)้
กรมปา่ ไม้
นยิ ามความหมาย
การขอใชพ้ ื้นที่ปา่ นัน้ สามารถแบ่งไดเ้ ปน็ 2 กรณี คอื
1. การขอใช้พื้นท่ีป่าสงวนแห่งชาติ
2. การขอใช้พ้ื นที่ป่าตามมาตรา 4 (1) แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ พุ ทธศักราช 2484
และเขตป่าทค่ี ณะรฐั มนตรีมมี ตใิ หร้ ักษาไวเ้ ป็นสมบัติของชาติ (ป่ามติฯ)
กรณปี า่ สงวนแห่งชาติ
“ป่า” ตามพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 และที่แก้ไขเพิ่ มเติม
หมายถึง ที่ดิน รวมตลอดถึง ภูเขา ห้วย หนอง คลอง บึง บาง ลาน้า ทะเลสาบ เกาะ และ
ทชี่ ายทะเลทยี่ งั มิได้มบี คุ คลได้มาตามกฎหมาย
“ป่ า ส ง ว น แ ห่ ง ช า ติ ” ห ม า ย ถึ ง ป่ า ท่ี ไ ด้ ก า ห น ด ใ ห้ เ ป็ น ป่ า ส ง ว น แ ห่ ง ช า ติ
ตามพระราชบัญญตั ปิ า่ สงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2507 และที่แก้ไขเพ่ิมเติม ได้แก่
1. ป่าท่ีเป็นป่าสงวนตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองและสงวนป่าก่อนวันที่
พระราชบัญญัตปิ า่ สงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2507 ใช้บังคบั
2. พ้ืนที่ปา่ ทรี่ ฐั มนตรเี หน็ สมควรกาหนดเปน็ ปา่ สงวนแหง่ ชาติเพื่ อรักษาสภาพปา่ ไม้
ของป่าหรือทรัพยากรธรรมชาติอ่ืน (ออกเป็นกฎกระทรวงต้องมีแผนที่แสดงแนวเขตป่า
ทกี่ าหนดเป็นป่าสงวนแห่งชาตินั้นแนบท้ายกฎกระทรวงดว้ ย)
1. กฎหมาย และมติคณะรัฐมนตรที ี่เกีย่ วข้อง
1.1 พระราชบญั ญตั ปิ ่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 และทแ่ี กไ้ ขเพ่ิ มเตมิ มาตรา 13/1
มาตรา 16 และมาตรา 20
1.2 ระเบียบคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ว่ า ด้ว ย หลั ก เ ก ณ ฑ์ วิธี ก า ร แ ล ะเ งื่ อ น ไข ใน ก าร ใช้ พ้ื น ที่ เ ป็น สถ า น ท่ี ป ฏิบั ติง า น ห รื อ
เพ่ื อประโยชน์อย่างอื่นของส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐ ภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
พ.ศ. 2565 (มาตรา 13/1)
1.3 ระเบียบคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข การขออนุญาตและการอนุญาตให้เข้าทาประโยชน์
หรืออยู่อาศัยในเขตป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2565 (มาตรา 16)
1.4 ระเบียบคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข การขออนุญาตและการอนุญาตให้ทาการปลูก
สรา้ งสวนปา่ หรือปลกู ไมย้ ืนตน้ ภายในเขตปา่ สงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2565 (มาตรา 20)
คู่มอื การอนุมัติ อนุญาต ขอใชพ้ ้ืนทจี่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565) 61
1.5 มติคณะรัฐมนตรี เ มื่อวันที่ 29 มกราคม 2556 ให้จัดสรรงบประมาณ
เพ่ื อเป็นค่าใช้จ่ายในการปลูกป่าทดแทนเพื่ อการอนุรักษ์หรือรักษาสภาพแวดล้อมของ
พ้ื นท่ี (ไร่ละ 10,960 บาท)
1.6 กรณีพื้นที่ขอใช้ประโยชน์อยู่ในเขตจาแนกการใช้ประโยชน์ทรัพยากรและท่ีดนิ ป่า
ไม้ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันท่ี 10 และ 17 มีนาคม 2535 เขตป่าเพื่ อการอนุรักษ์เพิ่ มเติม
(Zone C) ต้องดาเนินการตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 26 มกราคม 2554 เร่ือง ทบทวน
การกาหนดประเภทและขนาดโครงการของหน่วยงานของรัฐที่ต้องเสนอรายงานการวิเคราะห์
ผล ก ระ ท บสิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม ต า ม ม ติค ณ ะ รั ฐ ม น ต รีเ ก่ีย ว กับ ป่า เ พ่ื อ กา รอ นุรั กษ์เ พ่ิ ม เ ติ ม
(วนั ท่ี 13 กนั ยายน 2537)
1.7 มติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันที่ 13 กันยายน 2537 เร่ือง ขออนุมัติในหลักการ
เกีย่ วกบั การอนญุ าตให้เขา้ ทาประโยชนห์ รืออยูอ่ าศัยภายในเขตปา่ สงวนแห่งชาติ
1.8 มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันท่ี 12 ธันวาคม 2532 “จะไม่อนุมัติให้ส่วนราชการ
หรือหนว่ ยงานใช้พื้ นทลี่ ุม่ น้าชั้นท่ี 1A อีกไมว่ ่ากรณใี ด”
1.9 มติคณะรัฐมนตรี เมอ่ื วนั ที่ 28 มกราคม 2563 เรื่อง ขอทบทวนและยกเลิกมติ
คณะรฐั มนตรีเกย่ี วกับการใช้พ้ืนทีล่ มุ่ นา้ ชั้นท่ี 1
1.10 มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2563 เรื่อง การเข้าทาประโยชน์ใน
พ้ื นที่ป่าไม้ และขอผ่อนผันมติคณะรัฐมนตรีเม่ือวันที่ 8 กรกฎาคม 2523 ในกรณีที่ปรากฏ
ว่ายังมสี ว่ นราชการใดเขา้ ทาประโยชน์ในพ้ืนที่ป่าไมก้ ่อนได้รับอนุญาต
1.11 มติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี 11 พฤษภาคม 2564 เรื่อง ขอขยายเวลาในการยื่นคา
ขออนุญาตเข้าทาประโยชนใ์ นพื้นทปี่ ่าไม้ ตามมติคณะรัฐมนตรี เมอื่ วนั ท่ี 23 มถิ นุ ายน 2563
1.12 ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรอ่ื ง กาหนดโครงการ
กิจการ หรือการดาเนินการ ซึ่งต้องจัดทารายงานการประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อม และ
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการจัดทารายงานการประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อม
พ.ศ. 2561 และ (ฉบับท่ี 2) พ.ศ. 2562
กฎหมายท่ีเกย่ี วข้อง
62 คมู่ อื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใชพ้ ้ืนท่ีจากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565)
2. ผ้มู อี านาจอนมุ ัติ
อธิบดีกรมป่าไม้ หรอื กรมทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แลว้ แต่กรณี โดยความเหน็ ชอบ
ของคณะกรรมการพิจารณาการใช้ประโยชนใ์ นเขตปา่ สงวนแห่งชาติ
3. สถานท่ยี ืน่ คาขอ
สานักงานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดล้อมจงั หวัด หรอื หนว่ ยงานท่อี ธิบดีกาหนด
4. ข้นั ตอนขออนมุ ัติ/อนญุ าต
การขอใช้พ้ื นที่ป่าภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติตามพระราชบัญญัติป่าสงวน
แห่งชาติ พ.ศ. 2507 สามารถแบ่งได้ 4 กรณี ประกอบด้วย (1) การขอใช้พ้ื นท่ีเป็นสถานท่ี
ปฏิบัติงาน หรือเพ่ื อประโยชน์อย่างอ่ืนของส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐ ภายในเขต
ป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 13/1 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507
(2) การขอเข้าทาประโยชน์หรืออยู่อาศัยภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 16
แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 สาหรับส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐ
(3) การขออนุญาตทาการปลูกสร้างสวนป่าหรือปลูกไม้ยืนต้นภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ตามมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 กรณี เกิน 1,000 ไร่
(4) การขออนุญาตทาการปลูกสร้างสวนป่าหรือปลูกไม้ยืนต้นภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ตามมาตรา 20 แห่งพระราชบญั ญตั ิปา่ สงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2507 กรณี ไมเ่ กนิ 1,000 ไร่
4.1 การขอใช้พื้ นท่ีเป็นสถานท่ีปฏิบัติงาน หรือเพ่ื อประโยชน์อย่างอ่ืนของ
ส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐ ภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 13/1
แหง่ พระราชบญั ญัติปา่ สงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 มีขน้ั ตอน ดงั นี้
4.1.1 ผู้ขออนุญาตย่ืนคาขออนุญาต (ป.ส. 17) พร้อมเอกสารแนบท้ายคาขอ
ให้ครบถ้วนถูกต้อง ณ สานักงานทรัพยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อมจังหวัด หรือหน่วยงาน
ทอี่ ธิบดีกาหนด
4.1.2 กรณีท่ีคาขอและเอกสารหลักฐานครบถ้วนถูกต้อง ให้สานักงาน
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมจังหวัด หรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด นาเสนอพร้อม
ความเห็นตอ่ ผวู้ า่ ราชการจังหวัด
4.1.3 ผู้ว่าราชการจังหวัดส่ังเจ้าหน้าท่ีออกไปตรวจสอบสภาพป่าร่วมกับ
เจ้าหน้าที่สานักท้องท่ีหรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด โดยมีผู้ขออนุญาตร่วมออกตรวจสอบ
พื้ นท่ที ่ขี ออนญุ าตดว้ ย
4.1.3.1 เจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบสภาพป่ารายงานผลการตรวจสภาพป่า
พรอ้ มทัง้ ใหค้ วามเหน็ ต่อจังหวัดและสานักท้องทหี่ รือหน่วยงานทีอ่ ธิบดกี าหนด แล้วแต่กรณี
4.1.3.2 ผู้อานวยการสานักท้องที่รายงานความเห็นเสนอต่อผู้ว่าราชการ
จังหวัด
4.1.4 ผวู้ ่าราชการจังหวดั ตรวจสอบพิจารณาและทาความเห็น พร้อมรวบรวม
เอกสารหรือหลักฐานเสนอไปยงั กรมปา่ ไม้หรอื กรมทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี
คู่มือการอนุมัติ อนุญาต ขอใชพ้ ื้นทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 63
4.1.5 กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี พิ จารณา/
ประมวลเรื่องเสนอคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
หากคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติมีมติให้กลับไปทบทวน /
ขอข้อมูลเพิ่ มเติม ให้กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง ทวงข้อมูลเพ่ิ มเติมตาม
มตคิ ณะกรรมการพิจารณาการใช้ประโยชนใ์ นเขตปา่ สงวนแห่งชาตไิ ปยงั ผ้วู า่ ราชการจงั หวดั
4.1.6 เมื่อคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
เห็นชอบแล้ว
4.1.6.1 กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี
ดาเนินการออกประกาศตามแบบ ป.ส. 19 – 1 หรือ ป.ส. 19 – 2 และแจ้งผู้ว่าราชการจังหวัด
เพ่ื อดาเนินการตรวจสอบควบคุม (ให้จังหวัดแจ้งสานักท้องท่ีหรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด
ตรวจสอบควบคมุ )
4.1.6.2 กรณีป่าโซน C กรมป่าไม้เสนอเร่ืองต่อไปยังรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมเพ่ื ออนุมัติก่อน เม่ือรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมอนุมัติแล้วจึงดาเนินการออกประกาศกรมป่าไม้ตามแบบ
ป.ส. 19 - 1 และแจ้งผู้ว่าราชการจังหวัดเพ่ื อดาเนินการตรวจสอบควบคุม (ให้จังหวัดแจ้ง
สานักทอ้ งทหี่ รอื หนว่ ยงานที่อธิบดกี าหนดตรวจสอบควบคุม)
4.1.7 ผู้ว่าราชการจังหวัดแจ้งผู้ขออนุญาต/จัดทาบันทึกรับรองไว้เป็น
หลักฐานด้วยว่าจะปฏิบัติเงื่อนไขที่แนบท้ายประกาศ ก่อนส่งมอบประกาศดังกล่าวให้แก่
ส่วนราชการหรือองค์การของรฐั ผ้ไู ดร้ ับอนญุ าต
**ขอ้ มลู เพิ่มเตมิ **
1. กรณีกิจกรรมหรือโครงการใดต้องได้รับอนุญาตหรือปฏิบัติการให้เป็นไปตามกฎหมายอ่ืน ให้ผู้ย่ืนคาขอปฏิบัติตาม
กฎหมายอื่นใหแ้ ล้วเสร็จก่อนย่นื คาขอ เวน้ แตก่ รณที ีก่ ฎหมายอื่นกาหนดไว้ว่าผู้ยื่นคาขอจะต้องไดร้ บั อนุญาตให้ใชพ้ ้ืนท่กี อ่ น
2. ส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐต้องใช้พื้ นท่ีตามวัตถุประสงค์และโครงการท่ีปรากฏตามประกาศเท่านั้น
หากมีความจาเปน็ จะดาเนนิ การอ่นื ใดนอกเหนอื วตั ถุประสงคแ์ ละโครงการทีร่ ะบุไว้ในประกาศ ส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐ
ต้องแจง้ ให้จงั หวัดทอ้ งทท่ี ่ปี ่านั้นต้งั อยูห่ รือหนว่ ยงานทีอ่ ธบิ ดกี าหนด เพื่อทราบและใหจ้ งั หวัดพิจารณาเสนอกรมต่อไป
3. ส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐท่ีได้รับการผ่อนผันตามมติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี 23 มิถุนายน 2563 และ
วันท่ี 11 พฤษภาคม 2564 ให้ย่ืนเอกสารและหลักฐาน ตามข้อ 6 วรรคท้าย ของระเบียบคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์
ในเขตป่าสงวนแห่งชาติว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการใช้พ้ืนท่ีเป็นสถานท่ีปฏิบัติงานหรือเพื่อประโยชน์อย่างอื่น
ของสว่ นราชการหรอื หน่วยงานของรัฐ ภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2565
4. กรณีโครงการที่ไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ตามข้อ 10 ของระเบียบฯ แต่มีวัตถุประสงค์อันก่อให้เกิดประโยชน์ต่อ
ประเทศชาติและประชาชนโดยส่วนรวมในด้านเศรษฐกิจ สังคม ความมั่นคง และการพัฒนาประเทศอย่างแทจ้ ริง ซ่ึงมีความจาเป็น
และไม่อาจหลีกเล่ียงไปใช้พื้ นท่ีอื่นได้ และเป็นกิจกรรมท่ีสามารถควบคุมผลกระทบต่อระบบนิเวศได้ ให้ดาเนินการตาม
หลกั เกณฑ์ วิธีการ และเงือ่ นไข และมตคิ ณะรัฐมนตรที ก่ี าหนด
5. เง่ือนไขท่ีแนบท้ายประกาศให้ใช้ตามแบบที่กาหนดไว้ท้ายระเบียบฯ น้ี ในกรณีที่คณะกรรมการเห็นสมควรกาหนด
เงือ่ นไขและการจดั ทากิจกรรมเพ่ือรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดลอ้ มให้ผู้ใช้พื้นท่ปี ฏิบตั เิ พิ่มเติม ให้ระบุไว้ในเงือ่ นไขแนบท้าย
ประกาศ
6. ในการดาเนินการขอหรือพิจารณาอนุญาตใช้พ้ื นท่ี สามารถดาเนินการในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ ท้ังน้ี ตามท่ี
ระเบยี บฯ กาหนด
64 คมู่ อื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พื้นทจ่ี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565)
ค่มู ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 65
4.2 ก า ร ข อ เ ข้ า ท า ป ร ะ โ ย ช น์ ห รื อ อ ยู่ อ า ศั ย ภ า ย ใ น เ ข ต ป่ า ส ง ว น แ ห่ ง ช า ติ
ตามมาตรา 16 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 สาหรับส่วนราชการ
หรอื หนว่ ยงานของรัฐ มีขัน้ ตอน ดงั น้ี
4.2.1 ผู้ขออนุญาตยื่นคาขออนุญาต (ป.ส. 20) พร้อมเอกสารแนบท้าย
คาขอให้ครบถ้วนถูกต้อง ณ สานักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด หรือ
หน่วยงานทอ่ี ธิบดกี าหนด
4.2.2 กรณีที่คาขอและเอกสารหลักฐานครบถ้วนถูกต้อง ให้สานักงาน
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมจังหวัด หรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด นาเสนอพร้อม
ความเห็นตอ่ ผู้ว่าราชการจงั หวดั
4.2.3 ผู้ว่าราชการจังหวัดส่ังเจ้าหน้าท่ีออกไปตรวจสอบสภาพป่าร่วมกับ
เจ้าหน้าท่ีสานักท้องที่หรือหน่วยงานที่อธิบดีกาหนด โดยมีผู้ขออนุญาตร่วมออกตรวจสอบ
พื้ นทท่ี ข่ี ออนญุ าตดว้ ย
4.2.3.1 เจ้าหน้าท่ีผู้ตรวจสอบสภาพป่ารายงานผลการตรวจสภาพป่า
พรอ้ มทั้งให้ความเห็นต่อจงั หวัดและสานกั ทอ้ งท่ีหรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด แล้วแต่กรณี
4.2.3.2 ผู้อานวยการสานักท้องท่ีรายงานความเห็นเสนอต่อผู้ว่าราชการ
จงั หวัด
4.2.4 ผู้วา่ ราชการจังหวัดตรวจสอบพิจารณาและทาความเห็น พร้อมรวบรวม
เอกสารหรือหลักฐานเสนอไปยงั กรมป่าไม้หรอื กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ งั แล้วแตก่ รณี
4.2.5 กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี พิ จารณา/
ประมวลเร่ืองเสนอคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
หากคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติมีมติให้กลับไปทบทวน /
ขอข้อมูลเพิ่มเติม ใหก้ รมปา่ ไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ งั ทวงข้อมลู เพ่ิ มเติมตามมติ
คณะกรรมการพิจารณาการใชป้ ระโยชนใ์ นเขตป่าสงวนแห่งชาตไิ ปยังผวู้ า่ ราชการจังหวดั
4.2.6 เมื่อคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
เหน็ ชอบแล้ว
4.2.6.1 กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี
มีหนังสือแจ้งจังหวัดดาเนินการออกหนังสืออนุญาตตามแบบ ป.ส. 23 - 1 หรือ ป.ส. 23 - 2
ให้กับผู้รับอนุญาต และจัดทาบันทึกรับรองไว้เป็นหลักฐานว่าจะปฏิบัติตามเงื่อนไขท่ีแนบท้าย
หนังสืออนุญาต พร้อมทั้งดาเนินการตรวจสอบควบคุม (ให้จังหวัดแจ้งสานักท้องที่หรือ
หนว่ ยงานที่อธบิ ดกี าหนดตรวจสอบควบคมุ )
4.2.6.2 กรณีป่าโซน C กรมป่าไม้เสนอเร่ืองต่อไปยังรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมเพื่ ออนุมัติก่อน เม่ือรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมอนุมตั แิ ลว้ กรมปา่ ไมม้ ีหนังสือแจ้งจังหวดั ดาเนนิ การออก
หนังสืออนุญาตตามแบบ ป.ส. 23 - 1 ให้กับผู้รับอนุญาต และจัดทาบันทึกรับรองไว้เป็น
หลักฐานว่าจะปฏิบัติตามเงื่อนไขที่แนบท้ายหนังสืออนุญาต พร้อมทั้งดาเนินการตรวจสอบ
ควบคมุ (ใหจ้ ังหวดั แจง้ สานกั ท้องที่หรือหน่วยงานที่อธบิ ดีกาหนดตรวจสอบควบคมุ )
**ขอ้ มูลเพ่ิมเตมิ **
1. การขออนุญาตให้เข้าทาประโยชน์หรืออยอู่ าศยั ภายในเขตป่าสงวนแห่งชาตติ ้องมีวัตถุประสงค์ตามข้อ 6 ของระเบียบ
คณะกรรมการพิจารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาตวิ ่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเง่ือนไขการขออนุญาตและการอนุญาต
ใหเ้ ขา้ ทาประโยชนห์ รืออยู่อาศัยในเขตป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2565
2. ผู้ขออนุญาตเพื่ อดาเนินกิจกรรมต่าง ๆ ตามท่ีกาหนด ให้เป็นไปตามข้อ 7 ของระเบียบฯ และการอนุญาต
เพ่ือดาเนนิ กิจกรรมต่าง ๆ ตามท่กี าหนด ใหเ้ ปน็ ไปตามขอ้ 15 - 35 ของระเบยี บฯ
3. การขออนุญาตเพื่อการทาเหมืองแร่ในพื้ นที่ท่ีคณะรัฐมนตรีได้มีมติกาหนดช้ันคุณภาพลุ่มน้าชั้นท่ีหน่ึงและชั้นท่ีสอง
หรือในพ้ืนทีท่ ม่ี คี วามลาดชนั เกนิ สามสบิ หนา้ เปอร์เซน็ ต์ ใหด้ าเนินการเพ่ิมเติมตามขอ้ 10 ของระเบียบฯ
66 คู่มือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใชพ้ ้ืนที่จากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
ค่มู ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 67
4.3 การขออนุญาตทาการปลูกสร้างสวนป่าหรือปลูกไม้ยืนต้นภายในเขต
ป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507
กรณีเกิน 1,000 ไร่ มขี น้ั ตอน ดงั น้ี (ต้องขออนมุ ัตคิ ณะรัฐมนตรี)
4.3.1 ผู้ขออนุญาตยื่นคาขออนุญาต (ป.ส. 29) พร้อมเอกสารแนบท้ายคาขอ
ให้ครบถ้วนถูกต้อง ณ สานักงานทรัพยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดล้อมจังหวัด หรือหน่วยงาน
ที่อธบิ ดกี าหนด
4.3.2 กรณีท่ีคาขอและเอกสารหลักฐานครบถ้วน ถูกต้อง ให้สานักงาน
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด หรือหน่วยงานที่อธิบดีกาหนด นาเสนอพร้อม
ความเห็นตอ่ ผวู้ ่าราชการจงั หวัด
4.3.3 ผู้ว่าราชการจังหวัดส่ังเจ้าหน้าท่ีออกไปตรวจสอบสภาพป่าร่วมกับ
เจ้าหน้าที่สานักท้องท่ีหรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด โดยมีผู้ขออนุญาตร่วมออกตรวจสอบ
พ้ื นทที่ ่ขี ออนญุ าตดว้ ย
4.3.3.1 เจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบสภาพป่ารายงานผลการตรวจสภาพป่า
พรอ้ มท้ังใหค้ วามเห็นต่อจงั หวัดและสานักทอ้ งท่ีหรือหนว่ ยงานทอ่ี ธบิ ดีกาหนด แลว้ แต่กรณี
4.3.3.2 ผู้อานวยการสานักท้องท่ีรายงานความเห็นเสนอต่อผู้ว่าราชการ
จังหวัด
4.3.4 ผวู้ ่าราชการจงั หวัดตรวจสอบพิจารณาและทาความเห็น พร้อมรวบรวม
เอกสารหรือหลกั ฐานเสนอไปยังกรมปา่ ไม้หรอื กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ งั แล้วแตก่ รณี
4.3.5 กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี พิ จารณา/
ประมวลเร่ืองเสนอคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
หากคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติมีมติให้กลับไปทบทวน /
ขอข้อมลู เพ่ิ มเตมิ ให้กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง ทวงข้อมูลเพ่ิมเติมตามมติ
คณะกรรมการพิจารณาการใชป้ ระโยชนใ์ นเขตป่าสงวนแหง่ ชาติไปยังผูว้ า่ ราชการจงั หวดั
4.3.6 เม่ือคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
เห็นชอบแล้ว กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี นาเสนอคาขอไปยัง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม เพื่ อนาเสนอคณะรัฐมนตรี
พิ จารณาอนุมัติ และเมอ่ื คณะรัฐมนตรพี ิ จารณาอนุมัตแิ ลว้ กรมปา่ ไม้หรือกรมทรพั ยากรทางทะเล
และชายฝ่ ัง ดาเนินการออกหนังสืออนุญาตตามแบบ ป.ส. 31 - 1 หรือ ป.ส. 31 - 2 และ
แจ้งผู้ว่าราชการจังหวัดเพ่ื อดาเนินการตรวจสอบควบคุม (ให้จังหวัดแจ้งสานักท้องที่หรือ
หนว่ ยงานท่ีอธบิ ดีกาหนดตรวจสอบควบคุม)
4.3.7 กรณีป่าโซน C กรมป่าไม้เสนอเรื่องต่อไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมเพ่ื ออนุมัติใช้พ้ื นท่ีป่าโซน C ก่อน เม่ือรัฐมนตรีว่าการ
กระท รวง ทรัพยากรธรรม ชาติและส่ิ งแว ดล้อ มอนุมัติแล้วจึงน าเสนอคณ ะรัฐ มนต รี
พิ จารณาอนุมัติ และเม่ือคณะรัฐมนตรีพิ จารณาอนุมัติแล้ว กรมป่าไม้ดาเนินการออกหนังสือ
อนุญาตตามแบบ ป.ส. 31 - 1 และแจ้งผู้ว่าราชการจังหวัดเพ่ื อดาเนินการตรวจสอบควบคุม
(ให้จงั หวดั แจ้งสานักท้องที่หรือหนว่ ยงานท่ีอธิบดกี าหนดตรวจสอบควบคมุ )
4.3.8 ผู้ว่าราชการจังหวัดแจ้งผู้ขออนุญาตและจัดทาบันทึกรับรองไว้เป็น
หลักฐานด้วยว่าจะปฏิบัติเงื่อนไขที่แนบท้ายหนังสืออนุญาต ก่อนส่งมอบหนังสืออนุญาต
ดงั กล่าวให้แก่สว่ นราชการหรอื องคก์ ารของรัฐผู้ได้รับอนญุ าต
68 ค่มู ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
ค่มู ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 69
4.4 การขออนุญาตทาการปลูกสร้างสวนป่าหรือปลูกไม้ยืนต้นภายในเขต
ป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507
กรณี ไม่เกิน 1,000 ไร่ มีขน้ั ตอน ดงั น้ี (ไมต่ ้องขออนุมัตคิ ณะรฐั มนตร)ี
4.4.1 ผู้ขออนุญาตย่ืนคาขออนุญาต (ป.ส. 29) พร้อมเอกสารแนบท้ายคาขอ
ให้ครบถ้วนถูกต้อง ณ สานักงานทรัพยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อมจังหวัด หรือหน่วยงาน
ท่อี ธบิ ดีกาหนด
4.4.2 กรณีที่คาขอและเอกสารหลักฐานครบถ้วนถูกต้อง ให้ สานักงาน
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมจังหวัด หรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด นาเสนอพร้อม
ความเห็นตอ่ ผู้ว่าราชการจังหวดั
4.4.3 ผู้ว่าราชการจังหวัดส่ังเจ้าหน้าท่ีออกไปตรวจสอบสภาพป่าร่วมกับ
เจ้าหน้าที่สานักท้องท่ีหรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด โดยมีผู้ขออนุญาตร่วมออกตรวจสอบ
พื้ นทที่ ีข่ ออนญุ าตด้วย
4.4.3.1 เจ้าหน้าท่ีผู้ตรวจสอบสภาพป่ารายงานผลการตรวจสภาพป่า
พร้อมทงั้ ให้ความเห็นตอ่ จังหวดั และสานกั ท้องที่หรือหนว่ ยงานท่อี ธบิ ดีกาหนด แล้วแต่กรณี
4.4.3.2 ผ้อู านวยการสานกั ทอ้ งท่ีรายงานความเหน็ เสนอต่อผวู้ า่ ราชการ
จงั หวดั
4.4.4 ผวู้ ่าราชการจงั หวัดตรวจสอบพิจารณาและทาความเห็น พรอ้ มรวบรวม
เอกสารหรอื หลักฐานเสนอไปยังกรมปา่ ไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี
4.4.5 กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี พิ จารณา/
ประมวลเรื่องเสนอคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
หากคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติมีมติให้กลับไปทบทวน /
ขอข้อมูลเพ่ิมเติม ให้กรมปา่ ไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง ทวงข้อมลู เพ่ิ มเตมิ ตามมติ
คณะกรรมการพิจารณาการใช้ประโยชน์ในเขตปา่ สงวนแห่งชาติไปยงั ผู้วา่ ราชการจงั หวัด
4.4.6 คณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
พิ จารณาให้ความเห็นชอบแลว้
4.4.6.1 กรมป่าไม้หรือกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ ัง แล้วแต่กรณี
ดาเนินการออกหนังสืออนุญาตตามแบบ ป.ส. 31 - 1 หรือ ป.ส. 31 - 2 และแจ้งผู้ว่าราชการจังหวัด
เพื่ อดาเนินการตรวจสอบควบคุม (ให้จังหวัดแจ้งสานักท้องท่ีหรือหน่วยงานท่ีอธิบดีกาหนด
ตรวจสอบควบคุม)
4.4.6.2 กรณีป่าโซน C กรมป่าไม้เสนอเร่ืองต่อไปยังรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมเพ่ื ออนุมัติก่อน เม่ือรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมอนุมัติแล้วจึงดาเนินการออกหนังสืออนุญาตตามแบบ
ป.ส. 31 - 1 และแจ้งผู้ว่าราชการจังหวัดเพ่ื อดาเนินการตรวจสอบควบคุม (ให้จังหวัดแจ้ง
สานักทอ้ งทหี่ รอื หน่วยงานทีอ่ ธบิ ดีกาหนดตรวจสอบควบคุม)
4.4.7 ผู้ว่าราชการจังหวัดแจ้งผู้ขออนุญาตและจัดทาบันทึกรับรองไว้เป็น
หลักฐานด้วยว่าจะปฏิบัติเงื่อนไขท่ีแนบท้ายหนังสืออนุญาต ก่อนส่งมอบหนังสืออนุญาต
ดังกล่าวใหแ้ ก่สว่ นราชการหรอื องค์การของรฐั ผ้ไู ด้รบั อนญุ าต
**ข้อมูลเพิ่มเตมิ **
1. การอนุญาต ให้เป็นไปตามข้อ 13 - 19 ของระเบียบคณะกรรมการพิ จารณาการใช้ประโยชน์ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
วา่ ดว้ ยหลกั เกณฑ์ วิธีการ และเง่อื นไข การขออนุญาตและการอนุญาตให้ทาการปลูกสรา้ งสงวนป่าหรอื ปลูกไม้ยนื ต้นภายในเขตป่า
สงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2565
70 คมู่ อื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนที่จากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
ค่มู ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 71
5. แบบฟอร์มคาขออนญุ าต
5.1 กรณีขออนุญาตใช้พ้ื นท่ีตามมาตรา 13/1 ให้ยืน่ คาขอตามแบบ ป.ส. 17
5.2 กรณีขออนุญาตใช้พ้ื นท่ีตามมาตรา 16 สาหรับส่วนราชการหรือหน่วยงาน
ของรฐั ใหย้ นื่ คาขอตามแบบ ป.ส. 20
5.3 กรณีขออนุญาตใช้พื้ นที่ตามมาตรา 20 กรณีเกินและไม่เกิน 1,000 ไร่ ให้ย่ืน
คาขอตามแบบ ป.ส. 29
6. เอกสารหลกั ฐาน
6.1 การขอใช้พื้ นท่ีเป็นสถานท่ีปฏิบัติงาน หรือเพื่ อประโยชน์อย่างอื่นของ
ส่วนราชการหรือหน่วยงานของรัฐ ภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 13/1
แหง่ พระราชบัญญตั ิปา่ สงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 มีเอกสารหลกั ฐาน ดงั น้ี
6.1.1 ยื่นคาขอตามแบบ ป.ส. 17
6.1.2 รายละเอียดโครงการท่ีขอเข้าทาประโยชน์ วัตถุประสงค์ ลักษณะการ
ดาเนินงานของโครงการ ผู้ได้รับประโยชน์จากโครงการ แนวทางการบริหารและการจัดการ
โครงการ รายละเอยี ดงบประมาณ พร้อมแบบแปลนแผนผัง และแผนการใชป้ ระโยชนท์ ด่ี นิ
6.1.3 แผนท่ีแสดงภูมิประเทศ มาตราส่วน 1 : 50,000 และแผนที่ภาพถ่าย
ทางอากาศ มาตราส่วนตามความเหมาะสม พร้อมแผนท่ีสังเขปแสดงบริเวณพ้ื นท่ีท่ีขอใช้
ประโยชน์และพื้ นท่ขี ้างเคียงทตี่ ดิ ต่อกบั พื้นที่ทข่ี อ
6.1.4 หนังสือแสดงว่าเป็นผู้ท่ีได้รับมอบอานาจให้ดาเนินการแทนส่วนราชการ
หรือหน่วยงานของรัฐ
6.1.5 หลักฐานการแจง้ ใหส้ ภาองคก์ รปกครองสว่ นท้องถิ่นทีป่ ่านัน้ ตงั้ อยู่ทราบ
6.1.6 กรณีโครงการหรือกิจการท่ีเข้าข่ายจะต้องจัดทารายงานการประเมินผล
กระทบส่ิงแวดล้อม ให้แนบสาเนาหนังสือแจ้งผลการพิ จารณารายงานการประเมินผลกระทบ
สิ่งแวดล้อมที่คณะกรรมการผู้ชานาญการมีมติให้ความเห็นชอบ แต่สาหรับโครงการหรือ
กิ จ ก า ร ท่ี เ ข้ า ข่ า ย จ ะ ต้ อ ง จั ด ท า ร า ย ก า ร ข้ อ มู ล ด้ า น สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม ห รื อ ร า ย ง า น ข้ อ มู ล ด้ า น
ส่งิ แวดลอ้ ม ให้แนบรายงานขอ้ มูลดงั กลา่ วด้วย
6.1.7 กรณีพ้ื นท่ีขออนุญาตต้องปฏิบัติตามมาตรการที่คณะรัฐมนตรีกาหนด
ให้แนบผลการพิ จารณาจากคณะรัฐมนตรี
6.1.8 หากเป็นพ้ื นท่ีตามประกาศหรือหนังสืออนุญาตเดิมของรายอ่ืนที่ยัง
ไมส่ นิ้ อายุ ต้องมีหนังสอื ยินยอมให้ใช้พ้ืนทีข่ องผใู้ ช้พื้ นที่หรือผรู้ บั อนุญาตเดิม
6.1.9 กรณีการขอใช้พื้ นที่ตามประกาศเดิมส้ินอายุ ให้แนบหลักฐานแสดงว่า
ท่ีผ่านมาผู้ใช้พื้ นที่ได้ปฏิบัติตามเง่ือนไขแนบท้ายประกาศหรือไม่ และได้ปฏิบัติตามมาตรการ
ป้องกันและแกไ้ ขผลกระทบสิง่ แวดลอ้ ม และมาตรการตดิ ตามตรวจสอบผลกระทบสงิ่ แวดลอ้ ม
(ถา้ ม)ี
6.1.10 บันทึกยนิ ยอมแกไ้ ขปญั หาราษฎร
6.1.11 เอกสารหรอื หลักฐานอ่ืน ๆ (ถา้ มี)
72 คู่มอื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใชพ้ ื้นทจี่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
6.2 การขอเข้าทาประโยชน์หรืออยู่อาศัยภายในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 16
แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 สาหรับส่วนราชการหรือหน่วยงาน
ของรฐั มีเอกสารหลกั ฐาน ดงั น้ี
6.2.1 ยืน่ คาขอ ตามแบบ ป.ส. 20
6.2.2 รายละเอียดโครงการท่ีขอเข้าทาประโยชน์ วัตถุประสงค์ ลักษณะ
การดาเนินงานของโครงการ ผไู้ ด้รับประโยชนจ์ ากโครงการ แนวทางการบรหิ ารและการจัดการ
โครงการ รายละเอียดงบประมาณ พร้อมแบบแปลนแผนผัง และแผนการใช้ประโยชน์ท่ีดิน
สาหรับการขออนุญาตตามข้อ 6 (10) โครงการท่ีเสนอต้องเป็นโครงการท่ีพั ฒนาพ้ื นที่
ใหส้ อดคล้องกบั วถิ ขี องชมุ ชน มุ่งเน้นให้เกิดการอนรุ กั ษแ์ ละฟ้ นื ฟูทรัพยากรปา่ ไม้ พร้อมจัดทา
แผนการกาหนดให้มพี ้ืนทส่ี เี ขยี ว
6.2.3 แผนที่แสดงภูมิประเทศ มาตราส่วน 1 : 50,000 และแผนท่ีภาพถ่าย
ทางอากาศ มาตราส่วนตามความเหมาะสม พร้อมแผนท่ีสังเขปแสดงบริเวณพ้ื นท่ีท่ีขอใช้
ประโยชน์และพ้ืนทีข่ า้ งเคียงทีต่ ิดตอ่ กับพ้ืนท่ที ีข่ อ
6.2.4 หนังสือแสดงว่าเป็นผู้ท่ีได้รับมอบอานาจให้ดาเนินการแทนส่วนราชการ
หรือหนว่ ยงานของรฐั
6.2.5 หลักฐานการแจ้งให้สภาองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินท่ีป่านั้นต้ังอยู่ทราบ
เว้นแต่กรณีการขออนุญาตตามข้อ 6 (2) (3) (4) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (14) และ (15)
ให้ใช้เอกสารหลักฐานที่แสดงผลการพิ จารณาให้ความเห็นจากสภาองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
ทป่ี ่านน้ั ตัง้ อยู่
6.2.6 กรณีโครงการหรือกิจการท่ีเข้าข่ายจะต้องจัดทารายงานการประเมินผล
กระทบสิ่งแวดล้อม ให้แนบสาเนาหนังสือแจ้งผลการพิ จารณารายงานการประเมินผลกระทบ
สิ่งแวดล้อมที่คณะกรรมการผู้ชานาญการมีมติให้ความเห็นชอบ แต่สาหรับโครงการหรือ
กิ จ ก า ร ที่ เ ข้ า ข่ า ย จ ะ ต้ อ ง จั ด ท า ร า ย ก า ร ข้ อ มู ล ด้ า น สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม ห รื อ ร า ย ง า น ข้ อ มู ล ด้ า น
สง่ิ แวดลอ้ ม ใหแ้ นบรายงานขอ้ มลู ดังกล่าวด้วย
6.2.7 กรณีพ้ื นที่ขออนุญาตต้องปฏิบัติตามมาตรการท่ีคณะรัฐมนตรีกาหนด
ให้แนบผลการพิจารณาจากคณะรฐั มนตรี
6.2.8 กรณีการขออนุญาตในพ้ื นท่ีที่ได้รับอนุญาตเดิมส้ินอายุการอนุญาต
ให้แนบผลการปฏบิ ตั ิตามเงื่อนไขแนบทา้ ยหนังสืออนญุ าต
6.2.9 หากเป็นพื้ นท่ีอนุญาตเดิมของรายอ่ืนท่ียังไม่สิ้นอายุ ต้องมีหนังสือ
แสดงความยนิ ยอมให้ใช้พ้ืนท่ีของผู้รับอนญุ าตเดิม
6.2.10 กรณีการขออนญุ าตในพื้นท่ที ี่ได้รับอนุญาตเดิมส้นิ อายุ/การเปล่ียนแปลง
หรือเพิ่ มเติมวัตถุประสงค์ ให้แนบหลักฐานแสดงว่าท่ีผ่านมาผู้รับอนุญาตได้ปฏิบัติ
ต า ม ม า ต ร ก า ร ป้ อ ง กั น แ ล ะ แ ก้ ไ ข ผ ล ก ร ะ ท บ ส่ิ ง แ ว ด ล้ อ ม แ ล ะ ม า ต ร ก า ร ติ ด ต า ม ต ร ว จ ส อ บ
ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (เฉพาะกรณีโครงการท่ีเข้าข่ายต้องทารายงานการประเมินผลกระทบ
สงิ่ แวดล้อม)
ค่มู ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พื้นทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 73
6.2.11 บนั ทกึ ยนิ ยอมแก้ไขปัญหาราษฎร
6.2.12 เอกสารหรือหลักฐานอน่ื ๆ (ถา้ มี)
6.3 การขออนุญาตทาการปลูกสร้างสวนป่าหรือปลูกไม้ยืนต้นภายในเขตป่า
สงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 กรณี
เกิน 1,000 ไร่ มีเอกสารหลักฐาน ดังน้ี
6.3.1 ยืน่ คาขอ ตามแบบ ป.ส. 29
6.3.2 กรณีมีการมอบอานาจ ให้แนบหนงั สือมอบอานาจพร้อมเอกสารประกอบ
โดยผู้มอบอานาจตอ้ งสาเนาเอกสารและรับรองสาเนามาใหพ้ รอ้ ม
6.3.3 รายละเอียดโครงการที่ขอเข้าทาประโยชน์ วัตถุประสงค์ ลักษณะ
การดาเนินงานของโครงการ ผู้ได้รับประโยชน์จากโครงการ ผลตอบแทนโครงการ ระยะเวลา
คืนทุน แนวทางการบริหารและการจัดการโครงการ รายละเอียดงบประมาณ พร้อมแบบแปลน
แผนผัง และแผนการใช้ประโยชน์ท่ีดิน รายละเอียดสภาพป่าเบื้องต้นที่จะขออนุญาต
เข้าทาประโยชน์ ทง้ั ทางกายภาพและชีวภาพ
6.3.4 แผนที่แสดงภูมิประเทศ มาตราส่วน 1 : 50,000 และแผนท่ีภาพถ่าย
ทางอากาศ มาตราส่วนตามความเหมาะสม พร้อมแผนท่ีสังเขปแสดงบริเวณพ้ื นท่ีที่จะขอใช้
ประโยชน์และพื้ นที่ข้างเคียงท่ีติดต่อกับพ้ื นที่ที่ขอ
6.3.5 หลกั ฐานการแจง้ ให้สภาองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ินท่ปี า่ นั้นต้ังอยทู่ ราบ
6.3.6 กรณีพ้ื นท่ีขออนุญาตต้องปฏิบัติตามมาตรการท่ีคณะรัฐมนตรีกาหนด
ให้แนบผลการพิจารณาจากคณะรฐั มนตรี
6.3.7 กรณีการขออนุญาตในพ้ื นท่ีเดิมของรายอ่ืนท่ียังไม่ส้ินอายุ ต้องมี
หนังสอื แสดงความยนิ ยอมใหใ้ ชพ้ ื้นทข่ี องผ้รู บั อนุญาตเดิม
6.3.8 กรณีการขออนุญาตในพ้ื นที่ที่ได้รับอนุญาตเดิมสิ้นอายุ ให้แนบ
ผลการปฏบิ ตั ติ ามเงื่อนไขแนบทา้ ยหนงั สอื อนญุ าต
6.3.9 บนั ทึกยนิ ยอมแก้ไขปญั หาราษฎร
6.3.10 เอกสารหรือหลักฐานอ่ืน ๆ (ถ้ามี)
6. 4 การข ออนุญา ต ทา การป ลูกสร้า งสวนป่า ห รือป ลูกไม้ยืนต้นภายใ น
เขตป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 20 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507
กรณีไมเ่ กนิ 1,000 ไร่ มีเอกสารหลกั ฐาน ดงั น้ี
6.4.1 ยืน่ คาขอ ตามแบบ ป.ส. 29
6.4.2 กรณีมกี ารมอบอานาจ ให้แนบหนังสอื มอบอานาจพรอ้ มเอกสารประกอบ
โดยผูม้ อบอานาจตอ้ งสาเนาเอกสารและรบั รองสาเนามาให้พรอ้ ม
74 คมู่ ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พื้นที่จากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565)
6.4.3 รายละเอียดโครงการที่ขอเข้าทาประโยชน์ วัตถุประสงค์ ลักษณะ
การดาเนินงานของโครงการ ผู้ได้รับประโยชน์จากโครงการ ผลตอบแทนโครงการ ระยะเวลา
คนื ทนุ แนวทางการบรหิ ารและการจัดการโครงการ รายละเอียดงบประมาณ พร้อมแบบแปลน
แผนผัง และแผนการใช้ประโยชน์ท่ีดิน รายละเอียดสภาพป่าเบื้องต้นท่ีจะขออนุญาต
เข้าทาประโยชน์ ทัง้ ทางกายภาพและชีวภาพ
6.4.4 แผนที่แสดงภูมิประเทศ มาตราส่วน 1 : 50,000 และแผนท่ีภาพถ่าย
ทางอากาศ มาตราส่วนตามความเหมาะสม พร้อมแผนที่สังเขปแสดงบริเวณพื้ นที่ที่จะขอใช้
ประโยชน์และพ้ื นทข่ี า้ งเคยี งทีต่ ดิ ตอ่ กบั พ้ืนทที่ ี่ขอ
6.4.5 หลักฐานการแจ้งใหส้ ภาองค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่ ทีป่ ่านั้นต้ังอยทู่ ราบ
6.4.6 กรณีการขออนุญาตในพ้ื นท่ีเดิมของรายอ่ืนที่ยังไม่ส้ินอายุ ต้องมี
หนังสอื แสดงความยินยอมให้ใชพ้ ื้นทีข่ องผู้รบั อนุญาตเดมิ
6.4.7 กรณีการขออนุญาตในพ้ื นที่ท่ีได้รับอนุญาตเดิมสิ้นอายุ ให้แนบ
ผลการปฏบิ ตั ติ ามเงอ่ื นไขแนบทา้ ยหนังสืออนญุ าต
6.4.8 บนั ทกึ ยนิ ยอมแก้ไขปญั หาราษฎร
6.4.9 เอกสารหรอื หลกั ฐานอน่ื ๆ (ถ้ามี)
กรณีพื้ นทปี่ ่า ตามมาตรา 4 (1) แหง่ พระราชบญั ญตั ิป่าไม้ พุ ทธศกั ราช 2484
“ป่า” ตามมาตรา 4 (1) แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ พุ ทธศักราช 2484 และที่แก้ไข
เพ่ิมเตมิ หมายถึง ทดี่ ินทยี่ งั มิได้มีบุคคลได้มาตามกฎหมายทดี่ นิ
1. กฎหมายทีเ่ กยี่ วข้อง
1.1 พระราชบัญญตั ปิ ่าไม้ พุ ทธศักราช 2484 มาตรา 54
1.2 กฎกระทรวง การขออนญุ าตและการอนุญาตทาประโยชนใ์ นเขตป่า พ.ศ. 2558
1.3 กฎกระทรวง ฉบับที่ 23 (พ.ศ. 2518) (ค่าแบบพิ มพ์ คาขอ 25 สตางค์,
ใบอนญุ าตอน่ื ๆ ฉบับละ 5 บาท)
1.4 ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงวันท่ี 17 มีนาคม พ.ศ. 2529
เรื่อง กาหนดให้ผู้รับสัมปทานหรือผู้รับอนุญาตทาการบารุงป่าหรือปลูกสร้างสวนป่า หรือออก
ค่าใช้จ่ายเพ่ื อให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทาการบารุงป่าหรือปลูกสร้างสวนป่าให้แทน และกาหนด
อัตราค่าใช้จ่ายในการบารุงปา่ หรอื ปลูกสรา้ งสวนป่า (ไร่ละ 50 บาท)
1.5 มติคณะรัฐมนตรี 26 มกราคม 2511 หลักการขอเข้าใช้ประโยชน์ในเขตป่า
ที่คณะรัฐมนตรีมีมตใิ ห้รักษาไว้เป็นสมบตั ขิ องชาติ
คมู่ อื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนทจ่ี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 75
1.6 มติคณะรัฐมนตรี 29 มกราคม 2556 ให้จัดสรรงบประมาณเพ่ื อเป็นค่าใช้จ่าย
ในการปลูกปา่ ทดแทนเพ่ื อการอนรุ ักษ์หรือรกั ษาสภาพแวดลอ้ มของพ้ืนท่ี (ไร่ละ 10,960 บาท)
1.7 มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2532“จะไม่อนุมัติให้ส่วนราชการหรือ
หน่วยงานใช้พ้ื นทล่ี มุ่ น้าชั้นท่ี 1A อกี ไมว่ ่ากรณใี ด”
1.8 มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2563 เร่ือง ขอทบทวนและยกเลิก
มตคิ ณะรัฐมนตรเี กี่ยวกับการใชพ้ ้ืนทล่ี มุ่ น้าชน้ั ที่ 1
1.9 มติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี 23 มิถุนายน 2563 เร่ือง การเข้าทาประโยชน์
ในพ้ื นท่ีป่าไม้ และขอผ่อนผันมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม 2523 ในกรณีท่ีปรากฏ
ว่ายงั มสี ว่ นราชการใดเข้าทาประโยชนใ์ นพ้ืนทปี่ ่าไม้ก่อนได้รบั อนญุ าต
1.10 มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2564 เรื่อง ขอขยายเวลาในการ
ยนื่ คาขออนญุ าตเข้าทาประโยชนใ์ นพื้ นที่ป่าไม้ ตามมตคิ ณะรัฐมนตรี เมือ่ วันที่ 23 มถิ ุนายน 2563
1.11 ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม เรอ่ื ง กาหนดโครงการ
กิจการหรือการดาเนินการ ซึ่งต้องจัดทารายงานการประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อม
และหลักเกณฑ์ วิธีการ และเง่ือนไขในการจัดทารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม
พ.ศ. 2561 และ (ฉบบั ท่ี 2) พ.ศ. 2562
กฎหมายท่ีเกี่ยวขอ้ ง
2. ผมู้ อี านาจอนุญาต
2.1 อธิบดกี รมป่าไม้
2.2 อธิบดีกรมป่าไม้มอบอานาจให้ผู้อานวยการสานักจัดการทรัพยากรป่าไม้
ท่ี 1 – 13 และผู้อานวยการสานักจัดการทรัพยากรป่าไม้สาขาทุกสาขาเป็นผู้พิ จารณาอนุญาต
เข้าทาประโยชน์ในพ้ื นท่ีป่า ตามมาตรา 4 (1) แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ พุ ทธศักราช 2484
เฉพาะเพ่ื อวัตถปุ ระสงค์ ดังน้ี
2.2.1 เพื่ อการสารวจแรแ่ ละปิโตรเลียม ข้อ 13 (1) ข้อ 14 (1)
2.2.2 เพื่ อการขุด เก็บ ซึ่งทรายที่มิใช่การทาเหมืองแร่หรือการขุดหาแร่
รายย่อยและการรอ่ นแร่ตามกฎหมายว่าดว้ ยแร่ (ตามขอ้ 15)
2.2.3 เพื่ อจัดเป็นท่ีพั กผ่อนหย่อนใจ โดยหน่วยงานของรัฐ เนื้อท่ีไม่เกิน
20 ไร่ (ตามข้อ 18)
2.2.4 เพ่ื อสร้างศาสนสถาน โดยหน่วยงานของรัฐ เนื้อท่ีไม่เกิน 15 ไร่
(ตามข้อ 20)
2.2.5 เพ่ื อประโยชนใ์ นการศกึ ษาหรอื วจิ ัยทางวิชาการ (ตามข้อ 21)
76 คู่มือการอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พ้ืนทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565)
2.2.6 เพ่ื อให้หน่วยงานของรัฐใช้ประโยชน์พ้ื นที่ในเขตป่า เนื้อท่ีไม่เกิน 20 ไร่
(ตามข้อ 22)
2.3 อธิบดีโดยความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ
และส่ิงแวดล้อม ในการพิ จารณาอนุญาตให้ทาประโยชน์ในเขตป่าท่ีคณะรัฐมนตรีมีมติให้รักษา
ไวเ้ ป็นสมบัติของชาติ (ป่าไม้ถาวร)
3. สถานท่ยี นื่ คาขอ
สานกั จัดการทรพั ยากรป่าไม้ที่ 1 - 13 และสานักจดั การทรัพยากรป่าไม้สาขาทุกสาขา
4. ข้ันตอนขออนุมัติ/อนญุ าต
กรณพี ื้ นท่ปี ่า ตามมาตรา 4 (1) แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ พุ ทธศักราช 2484 และ
เขตป่าทีค่ ณะรัฐมนตรีมีมติให้รกั ษาไวเ้ ปน็ สมบัตขิ องชาติ (ปา่ ไมถ้ าวร) มขี ัน้ ตอน ดังนี้
4.1 ผู้ขออนุญาตยื่นคาขอ ตามแบบ ป. 84 - 1 พร้อมเอกสารแนบท้ายคาขอ
ณ สานักจดั การทรัพยากรป่าไม้ประจาท้องที่
4.2 เจ้าหน้าท่ีสานักจัดการทรัพยากรป่าไม้ท้องที่ตรวจสอบคาขอและเอกสาร
หลกั ฐานจัดทารายงานพร้อมทงั้ ความเหน็ เบ้อื งต้นเสนอผ้วู ่าราชการจังหวัด
4.3 ผู้ว่าราชการจังหวดั และผู้อานวยการสานักจัดการทรัพยากรป่าไม้ประจาท้องที่
แต่งตั้งเจ้าหน้าที่ออกไปทาการตรวจสภาพป่าร่วมกัน ในการตรวจสภาพป่าให้เจ้าหน้าที่ตรวจ
สภาพปา่ เปน็ ผนู้ ัดวนั และเวลาท่ีจะตรวจสภาพปา่ พร้อมทัง้ แจ้งเปน็ หนังสอื ให้ผ้ขู ออนญุ าตทราบ
และใหผ้ ูข้ ออนญุ าตนาเจ้าหนา้ ท่เี ข้าตรวจสภาพปา่ ตามวันและเวลาทีก่ าหนด
4.3.1 เจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบสภาพป่ารายงานผลการตรวจสภาพป่าพร้อมทั้ง
ความเห็นต่อจงั หวัด และสานักจดั การทรัพยากรปา่ ไมท้ อ้ งท่ี
4.3.2 ผู้ว่าราชการจังหวัดพิ จารณาและจัดทาความเห็นเสนอต่อผู้อานวยการ
สานกั จดั การทรพั ยากรป่าไมท้ ้องท่ี
4.4 สานักจัดการทรัพยากรป่าไมท้ ้องที่ตรวจสอบพิ จารณา แล้วรายงานผลตรวจ
และเสนอความเห็นของสานักจัดการทรัพยากรป่าไม้ท้องที่ และจังหวัดไปยังกรมป่าไม้
เพ่ื อพิ จารณา (ในกรณีท่ีกรมป่าไม้มอบอานาจให้ผู้อานวยการสานักจัดการทรัพยากรป่าไม้
ท้องท่ีเป็นผู้พิ จารณาอนุญาตผู้อานวยการสานักจัดการทรัพยากรท้องที่ออกใบอนุญาต
ต า ม แ บ บ ป .84 - 4 พ ร้ อ ม แ ผ น ท่ี แ ล ะ Google Map แ ส ด ง บ ริ เ ว ณ ที่ ไ ด้ รั บ อ นุ ญ า ต
ให้ผูข้ ออนุญาตเข้าทาประโยชน์ในเขตป่า พร้อมเรียกเก็บเงนิ ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่าย เพ่ือให้
พ นั ก ง า น เ จ้ า ห น้ า ที่ ท า ก า ร บ า รุ ง ป่ า ห รื อ ป ลู ก ส ร้ า ง ส ว น ป่ า ต า ม ป ร ะ ก า ศ ก ร ะ ท ร ว ง เ ก ษ ต ร
และสหกรณ์ ฉบับลงวันท่ี 17 มีนาคม 2529 แจ้งให้ผู้รับอนุญาตจัดสรรงบประม าณ
เพ่ื อเป็นค่าใช้จ่ายในการปลูกป่าทดแทนเพ่ื อการอนุรักษ์หรือรักษาสภาพแวดล้อมของพ้ื นท่ี
ตามมตคิ ณะรฐั มนตรี เมื่อวนั ท่ี 29 มกราคม 2556/ตรวจควบคุม)
4.5. กรมปา่ ไมพ้ ิจารณาอนุญาตโดยแจ้งสานกั จดั การทรัพยากรปา่ ไมท้ ้องที่ (กรณี
การพิจารณาอนญุ าตใหท้ าประโยชน์ในเขตปา่ ท่ีคณะรัฐมนตรีมมี ตใิ ห้รกั ษาไวเ้ ปน็ สมบัตขิ องชาติ
ใ ห้ อ ธิ บ ดี ก ร ม ป่ า ไ ม้ ร า ย ง า น ค ว า ม เ ห็ น ต่ อ รั ฐ ม น ต รี ว่ า ก า ร ก ร ะ ท ร ว ง ท รั พ ย า ก ร ธ ร ร ม ช า ติ
และสิง่ แวดลอ้ มเพ่ือพิ จารณาให้ความเหน็ ชอบ)
คู่มือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนทจ่ี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565) 77
4.6. สานักจัดการทรัพยากรป่าไม้ท้องท่ีออกใบอนุญาตตามแบบ ป.ส. 84 - 3/
ป.ส. 84 - 4 ให้ผู้ขออนุญาตเข้าทาประโยชน์ในเขตป่า พร้อมเรียกเก็บเงินค่าธรรมเนียมและ
ค่าใช้จ่ายเพ่ื อให้พนักงานเจ้าหน้าท่ีทาการบารุงป่าหรือปลูกสร้างสวนป่าตามประกาศกระทรวง
เกษตรและสหกรณ์ ฉบับลงวันท่ี 17 มีนาคม 2529 แจ้งให้ผู้รับอนุญาตจัดสรรงบประมาณ
เพ่ื อเป็นค่าใช้จ่ายในการปลูกป่าทดแทน เพ่ื อการอนุรักษ์หรือรักษาสภาพแวดล้อมของพ้ื นที่
ตามมติคณะรัฐมนตรี เม่อื วันท่ี 29 มกราคม 2556/ตรวจควบคุม
78 คมู่ อื การอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พื้นที่จากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
* หากมคี วามจาเป็นไมอ่ าจตรวจสอบใหแ้ ล้วเสรจ็ ภายใน เอกสารประกอบการยื่น (1)
ระยะเวลา 30 วัน ให้ช้แี จงเหตุผลท่ไี ม่อาจดาเนนิ การ
ใหแ้ ลว้ เสร็จตามกาหนด 1. ย่นื คาขอ ตามแบบ ป.84-1
2. สาเนาบัตรประจาตวั ประชาชนหรอื สาเนาบตั รประจาตวั
** การมอบอานาจให้ผู้อานวยการสานักจัดการทรัพยากร
ป่าไม้ท้องที่ เป็นผู้พิ จารณาการอนุญาตเข้าทาประโยชน์ ตามกฎหมายกาหนด
ในเขตป่าตามมาตรา 4(1) แห่งพระราชบัญญัติป่าไม้ 3. สาเนาทะเบยี นบ้าน
พุ ทธศักราช 2484 ในวัตถุประสงค์ต่าง ๆ ให้เป็นไปตาม 4. กรณเี ป็นนิตบิ ุคคลใหย้ น่ื เอกสารที่เกีย่ วข้องในการจด
คาสงั่ กรมปา่ ไมท้ ่เี กี่ยวขอ้ ง
ทะเบยี นนติ บิ ุคคล
*** การพิ จารณาอนุญาตให้ทาประโยชน์ในเขตป่าท่ี 5. แผนท่สี งั เขป และแผนทีร่ ะวางมาตราสา่ วน
คณะรัฐมนตรีมีมตใิ ห้รักษาไวเ้ ป็นสมบัตขิ องชาติใหอ้ ธิบดี
กรมป่าไม้รายงานความเห็นต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวง 1 : 50,000 แสดงจดุ ทต่ี ้งั บรเิ วณทข่ี ออนุญาต
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมเพื่ อพิ จารณาให้ 6. รายละเอียดโครงการทข่ี ออนญุ าต พรอ้ มแบบแปลน
ความเห็นชอบ
และแผนผงั โครงการหรือกจิ กรรมทข่ี ออนญุ าต และอ่นื ๆ
7. กรณีผ้ขู อยน่ื คาขอเป็นผูท้ าการแทน ตอ้ งมีหนังสือมอบ
อานาจแนบท้ายคาขอโดยติดอากรแสตมให้ถูกต้องตาม
กฎหมาย
8. หลกั ฐานท่แี สดงผลการพิจารณาใหค้ วามเหน็ จากสภา
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ
9. บันทกึ ยินยอมแก้ไขปัญหาเกีย่ วกับราษฎร
10. เอกสารอน่ื ๆ (ถา้ ม)ี
คูม่ ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พ้ืนที่จากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 79
9
5. แบบฟอรม์ คาขออนญุ าต
ยืน่ คาขอตามแบบคาขออนุญาต ป. 84 - 1
6. เอกสารหลักฐาน
6.1 รายละเอียดของโครงการ พร้อมแบบแปลน หรือแผนผังโครงการหรือ
กิจกรรมท่ขี ออนุญาต และอน่ื ๆ
6.2 แผนทีส่ ังเขป และแผนท่ีมาตราส่วน 1 : 50,000 แสดงบรเิ วณขอใช้พ้ืนที่
6.3 หนงั สอื มอบอานาจใหด้ าเนินการแทน
6.4 สาเนาทะเบยี นบ้านและสาเนาบตั รประชาชน
6.5 หนังสือแสดงการได้รับความเห็นชอบจากสภาองค์การบริหารส่วนตาบลหรือ
องค์กรปกครองสว่ นท้องถ่นิ
6.6 บนั ทึกยนิ ยอมการแกไ้ ขปญั หาราษฎร
6.7 หนังสือที่แสดงว่าผู้ได้รับอนุญาตเดิมไม่ขัดข้องท่ีจะให้ผู้ขอใช้พ้ื นท่ีได้
(กรณีพ้ื นทท่ี บั ซอ้ นกัน)
6.8. อื่น ๆ ที่เกย่ี วข้อง
80 คู่มอื การอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พ้ืนทจี่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565)
7.
พื้ น ที่ ป่ า อ นุ รั ก ษ์
ก ร ม อุ ท ย า น แ ห่ ง ช า ติ
สั ต ว์ ป่ า แ ล ะ พั น ธุ์ พื ช
พ้ื นทีป่ า่ อนุรกั ษ์
กรมอทุ ยานแห่งชาติ สัตวป์ า่ และพั นธ์พุ ื ช
กรณพี ้ื นท่อี ทุ ยานแหง่ ชาติ
อุทยานแห่งชาติ ตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 หมายความว่า
พ้ื นที่ท่ีมีความโดดเด่นสวยงามตามธรรมชาติเป็นพิ เศษหรือมีความหลากหลายทางชีวภาพ
ระบบนิเวศทรัพยากรธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อม และสัตว์ป่าหรือพื ชป่าประจาถ่ินท่ีหายากหรือใกล้
สูญพั นธุ์ หรือโดดเด่นด้านธรณีวิทยา หรือมรดกทางวัฒนธรรมท่ีสมควรสงวนหรืออนุรักษ์ไว้
เพื่ อประโยชน์ของคนในชาติ หรือเพ่ื อเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ทางธรรมชาติหรือนันทนาการ
ของประชาชนอยา่ งยิ่ง
เม่ือพื้ นที่ใดได้ถูกประกาศกาหนดให้เป็นอุทยานแห่งชาติ พ้ื นที่ดังกล่าวจึงเป็น
สาธารณสมบัติของแผ่นดิน ซ่ึงสงวนหวงห้ามไว้เพ่ื อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
ตามพระราชบัญญัติอุ ทยานแห่งชาติพ.ศ. 2562 ท่ี มีเ จ ต น าร ม ณ์ เ พื่ อ ก า ร คุ้ม ค ร อ ง
ทรัพยากรธรรมชาติท่ีมีอยู่ ไม่ให้ถูกทาลายหรือเปลี่ยนแปลงไป เพื่ ออานวยประโยชน์
ท้ังทางตรงและทางออ้ มแกร่ ฐั และประชาชนสืบไป
ท้ังน้ี พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ไม่มีบทบัญญัติอนุญาต
ใหห้ นว่ ยงานหรอื บคุ คลเข้าใช้ประโยชน์ในทด่ี นิ อนั เป็นเขตอทุ ยานแห่งชาติ
1. กฎหมายทเ่ี กี่ยวขอ้ ง
1.1 พระราชบญั ญัติอทุ ยานแหง่ ชาติ พ.ศ. 2562
1.1.1 มาตรา 22 พนักงานเจ้าหน้าท่ีมีอานาจอนุญาตให้บุคคลกระทาการ
ตามมาตรา 19 (2) (5) (6) หรือ (7) ได้ตามลักษณะของเขตการจัดการพ้ื นท่ีอุทยานแห่งชาติ
ท่ีกาหนดไว้ โดยให้อยู่ในความควบคุมดูแลของพนักงานเจ้าหน้าท่ี ทั้งนี้ การอนุญาตดังกล่าว
ให้กระทาได้เฉพาะเรื่องการสารวจ การศึกษาวิจัย หรือการทดลองทางวิชาการ การถ่ายทา
ภาพยนตร์ วีดิทัศน์ หรือสารคดี การถ่ายภาพ การศึกษาธรรมชาติ การบารุงรักษาโครงสร้าง
สาธารณูปโภคพ้ื นฐาน หรือเพ่ื อความม่ันคงทางพลังงาน หรือการท่องเท่ียวที่เป็นประโยชน์
และไม่กอ่ ให้เกดิ ความเสยี หายตอ่ อทุ ยานแห่งชาติ ตอ้ งดาเนนิ การตามระเบยี บทอ่ี ธิบดีกาหนด
1.1.2 มาตรา 23 เพ่ื อประโยชน์ในการคุ้มครอง ดูแลรักษา หรือบารุงอุทยาน
แห่งชาติ หรือการสารวจ การศึกษา การวิจัย หรือการทดลองทางวิชาการ หรือเพ่ื ออานวย
ความสะดวกในการทัศนาจร หรือการพั กแรมเป็นการช่ัวคราว หรือเพื่ ออานวยความปลอดภัย
หรือให้ความรู้แก่ประชาชนโดยทั่วไปในอุทยานแห่งชาติ ให้พนักงานเจ้าหน้าท่ีมีอานาจกระทาการ
ตามมาตรา 19 โดยต้องเป็นไปตามระเบียบท่ีอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช
กาหนด
คูม่ ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พื้นทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565) 83
1.2 ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช ว่าด้วยการอนุญาต
ให้กระทาการในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติ ตามมาตรา 22
วรรคสอง มาตรา 27 วรรคสาม และมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562
พ.ศ. 2564
1.3 ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช ว่าด้วยการปฏิบัติการ
ของพนักงานเจ้าหน้าที่ในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติ
พ.ศ. 2564 (ออกตามความในมาตรา 23 แหง่ พระราชบัญญัตอิ ุทยานแหง่ ชาติ พ.ศ. 2562)
1.4 มติคณะรัฐมนตรที ีเ่ ก่ียวขอ้ ง เชน่
1.4.1 มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2532 “จะไม่อนุมัติให้
สว่ นราชการหรอื หน่วยงานใชพ้ ้ืนที่ลมุ่ น้าชัน้ ท่ี 1A อีกไมว่ า่ กรณใี ด”
1.4.2 มตคิ ณะรัฐมนตรี เมือ่ วนั ท่ี 30 มถิ ุนายน 2541 เรื่อง การแกไ้ ขปัญหา
ทีด่ ินในพื้นที่ป่าไม้
1.4.3 มติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี 13 พฤศจิกายน 2550 เร่ือง แนวทาง
พิ จารณาการกอ่ สรา้ งถนนในพ้ืนทอ่ี ทุ ยานแห่งชาติ และเขตรกั ษาพันธ์สุ ตั ว์ปา่
1.4.4 มติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี 28 มกราคม 2563 เร่ือง ขอทบทวน
และยกเลกิ มติคณะรฐั มนตรเี กี่ยวกบั การใชพ้ ้ืนทีล่ ุม่ น้าชน้ั ที่ 1
1.5 ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม เร่ือง กาหนด
โครงการ กิจการ หรือการดาเนินการซ่ึงต้องจัดทารายงานการประเมินผลกระทบส่ิงแวดล้อม
และหลกั เกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการจัดทารายงานการประเมินผลกระทบส่งิ แวดลอ้ ม
1.6 แนวทางปฏิบัติตามหนังสือกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช
ดว่ นทส่ี ุด ท่ี ทส 1910.503/ว 15494 ลงวันที่ 27 กรกฎาคม 2565 เร่อื ง แนวทางการปฏิบัติ
ตามระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช ว่าด้วยการปฏิบัติการของพนักงาน
เจา้ หน้าทใ่ี นอุทยานแหง่ ชาติ วนอุทยานสวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติ พ.ศ. 2564 ข้อ 7
(1) (2) (3) (5) และ (6)
กฎหมายที่เกย่ี วขอ้ ง
2. ผู้มีอำนำจอนมุ ตั ิ
อธิบดีกรมอทุ ยานแหง่ ชาติ สตั วป์ า่ และพันธุ์พืช
3. สถำนที่ยื่นคำขอ
อุทยานแห่งชาติในพื้ นที่โดยประสานกับหัวหน้าอุทยานแห่งชาติในพ้ื นที่น้ัน ๆ
ตรวจสอบและพิ จารณา
84 ค่มู ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใชพ้ ื้นทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
4. หลกั เกณฑแ์ ละเงือ่ นไขการพิ จารณาอนุมตั /ิ อนุญาต
4.1 กรณีตาม ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช ว่าด้วย
การอนุญาตให้กระทาการในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติ
ตามมาตรา 22 วรรคสอง มาตรา 27 วรรคสาม และมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติอุทยาน
แห่งชาติ พ.ศ. 2562 พ.ศ. 2564 (มาตรา 22) ภาค 2 หมวด 1 ส่วนที่ 4 การอนุญาต
เพื่ อการบารุงรักษาโครงสร้างสาธารณูปโภคพ้ื นฐาน หรือเพื่ อความม่ันคงทางพลังงาน
โดยสรุป ต้องสอดคล้องตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562
สอดคล้องตามข้อกฎหมาย หลักเกณฑ์มติคณะรัฐมนตรี และระเบียบท่ีเก่ียวข้อง เหมาะสม
กับสภาพพื้ นท่ี สอดคล้องตามหลักวิชาการ ไม่ส่งผลกระทบหรือมีผลกระทบน้อยต่อพื้ นท่ีป่า
สัตว์ป่า แหล่งที่อย่อู าศัยของสัตว์ปา่ รวมถึงระบบนเิ วศมีลักษณะเป็นการบารุงรักษาโครงสร้าง
สาธารณูปโภคพ้ื นฐาน หรือเพื่ อความม่ันคงทางพลังงานต้องเป็นกรณีที่มีส่ิงก่อสร้างอยู่แล้ว
อันเป็นการบารุงรักษาส่ิงก่อสร้างเดิม หรือการก่อสร้างใหม่แทนส่ิงก่อสร้างเดิมที่ชารุด
หรือเพ่ื อให้มีคุณภาพดีกว่าเดิม หรือเพ่ื อให้กลมกลืนกับธรรมชาติและไม่เสียทัศนียภาพ
กับสภาพแวดล้อม (รายละเอียดสามารถศกึ ษาไดจ้ ากระเบยี บ ฯ)
4. 2 กรณี ต าม ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช ว่าด้วย
การปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์
และสวนรุกขชาติ พ.ศ. 2564 (มาตรา 23) โดยสรุป ต้องสอดคล้องตามเจตนารมณ์
ของพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 สอดคล้องตามข้อกฎหมาย หลักเกณฑ์
มติคณะรัฐมนตรี และระเบยี บทเ่ี ก่ยี วข้อง เหมาะสมกบั สภาพพื้นที่ สอดคลอ้ งตามหลักวิชาการ
สอดคล้องกับแผนการบริหารจัดการพ้ื นที่อุทยานแห่งชาติไม่ส่งผลกระทบหรือมีผลกระทบน้อย
ต่อพ้ื นท่ีป่า สัตว์ป่า แหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า รวมถึงระบบนิเวศ เป็นประโยชน์
ในการคุ้มครอง ดูแลรักษา หรือบารุงอุทยานแห่งชาติ หรือการสารวจ การศึกษา การวิจัย
หรือการทดลองทางวิชาการ หรือเพ่ื ออานวยความสะดวกในการทัศนาจร หรือการพั กแรม
เป็นการชั่วคราว หรือเพื่ ออานวยความปลอดภัย หรือให้ความรู้แก่ประชาชนโดยท่ัวไปในอุทยาน
แห่งชาติ รวมท้ังสอดคล้องกับภารกิจการดาเนินงานของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า
และพันธุ์พืช ด้วย (รายละเอียดสามารถศกึ ษาไดจ้ ากระเบียบ ฯ)
คมู่ ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใชพ้ ื้นทจ่ี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 85
5
5. ขน้ั ตอนการขออนุมัติ/อนุญาต
5.1 กรณีดาเนนิ การตามระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตวป์ ่า และพั นธ์ุพืช ว่าด้วย
การอนุญาตให้กระทาการในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติ
ตามมาตรา 22 วรรคสอง มาตรา 27 วรรคสาม และมาตรา 34 แหง่ พระราชบัญญัตอิ ทุ ยานแหง่ ชาติ
พ.ศ. 2562 พ.ศ. 2564 (มาตรา 22) ภาค 2 หมวด 1 ส่วนที่ 4 การอนุญาตเพื่ อการบารุงรักษา
โครงสรา้ งสาธารณูปโภคพ้ืนฐาน หรือเพ่ือความมั่นคงทางพลังงาน
5.1.1 ผู้ใดประสงค์จะขออนุญาตกระทาการเพื่ อการบารุงรักษาโครงสร้าง
สาธารณูปโภคพ้ื นฐานหรอื เพื่ อความมั่นคงทางพลังงาน ให้ยื่นคาขออนุญาตตามแบบที่อธิบดี
กาหนด ต่อหัวหน้าอุทยานแห่งชาติแห่งท้องที่ล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเก้าสิบวันก่อนวันประสงค์
เขา้ ดาเนินการ พร้อมดว้ ยเอกสารหรือหลกั ฐานท่รี ะบไุ ว้ในระเบียบ
5.1.2 การอนุญาตให้บุคคลเข้าบารุงรักษาโครงสร้างสาธารณูปโภคพื้ นฐาน
หรือเพ่ื อความม่ันคงทางพลังงาน จะต้องไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่ออุทยานแห่งชาติ
และพิจารณาตามหลกั เกณฑ์ที่ระบุไวใ้ นระเบียบ
5.1.3 เมื่อได้รับคาขอแล้ว ให้หัวหน้าอุทยานแห่งชาติออกใบรับคาขอให้แก่
ผู้ ย่ื น ค า ข อ ไ ว้ เ ป็ น ห ลั ก ฐ า น แ ล ะ ต ร ว จ ส อ บ ค า ข อ แ ล ะ เ อ ก ส า ร ห รื อ ห ลั ก ฐ า น ที่ แ น บ ม า พ ร้ อ ม
แบบคาขอ
5.1.4 กรณีท่ีคาขอและเอกสารหรือหลักฐานครบถ้วน ให้หัวหน้าอุทยาน
แห่งชาติออกไปตรวจสอบสภาพพ้ื นที่ท่ีขออนุญาต แล้วจัดทารายงานพร้อมทั้งความเห็น
เสนอต่อผู้อานวยการสานักบริหารพ้ื นที่อนุรักษ์แห่งท้องที่ ภายในสิบห้าวันนับแต่วันท่ีได้รับ
คาขอ พร้อมจัดทาเอกสารประกอบการพิจารณาของอธิบดี
5.1.5 เมื่อผู้อานวยการสานักบริหารพ้ื นที่อนุรักษ์แห่งท้องท่ีได้รับรายงานแล้ว
ให้ตรวจสอบพิ จารณาและทาความเห็นเสนออธิบดีภายในสิบห้าวันนับแต่วันท่ีได้รับรายงาน
จากหัวหน้าอทุ ยานแห่งชาติ
5.1.6 กรณีท่ีคาขอถูกต้องและเอกสารหรือหลักฐานครบถ้วน ให้อธิบดี
พิ จารณาคาขออนุญาตให้แล้วเสร็จภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับรายงานจากผู้อานวยการ
สานักบรหิ ารพ้ื นทอ่ี นุรักษแ์ หง่ ท้องที่ (รายละเอียดสามารถศึกษาได้จากระเบยี บฯ)
86 คมู่ ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใชพ้ ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
8
ค่มู ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใชพ้ ื้นท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 87
ถถถ
5. 2 ก รณีต าม ระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์ พื ช ว่าด้วย
การปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์
และสวนรกุ ขชาติ พ.ศ. 2564 (มาตรา 23)
5.2.1 กรณีอุทยานแห่งชาติได้รับการประสานงานจากจังหวัดหรือหน่วยงาน
ท่ีประสงค์จะให้การสนับสนุนงบประมาณ ให้รีบส่ังเจ้าหน้าท่ีออกไปตรวจสอบ โดยกาหนด
ระยะเวลาดาเนินการ ดังนี้
(1) หากเห็นว่าโครงการไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ท่ีจะดาเนินการได้ให้แจ้ง
เป็นหนงั สอื โดยตรงให้หน่วยงานสนับสนนุ งบประมาณทราบ ภายใน 7 วนั ทาการ
(2) หากเห็นว่าโครงการเป็นประโยชน์ต่อการบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติ
ตามมาตรา 23 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ให้ประสานงานหน่วยงาน
ท่ีสนับสนุนงบประมาณเพ่ื อจัดทาเอกสารตามแนวทางปฏิบัติข้างต้น เสนอผู้อานวยการ
สานักบริหารพ้ื นท่ีอนุรักษ์ท่ีกากับดูแล ภายใน 30 วันทาการ ท้ังนี้ หากไม่สามารถจัดทาเอกสาร
ได้ทันตามกาหนดให้แจ้งเป็นหนงั สอื ให้หน่วยงานสนบั สนนุ งบประมาณทราบเปน็ ระยะด้วย
5.2.2 เมื่อสานักบรหิ ารพ้ืนที่อนรุ ักษท์ ่ีกากับดูแลอทุ ยานแหง่ ชาตไิ ด้รับเรอ่ื งแล้ว
ให้ตรวจสอบเอกสารให้ครบถ้วนถูกตอ้ งตามแนวทางปฏิบัติ แล้วรายงานอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ
สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช เพ่ื อพิ จารณาภายใน 30 วันทาการ ทั้งนี้ หากไม่สามารถพิ จารณาได้ทัน
ตามกาหนดให้แจ้งเป็นหนังสือส่งให้อุทยานแห่งชาติเพ่ื อแจ้งผู้สนับสนุนงบประมาณทราบ
เปน็ ระยะดว้ ย
5.2.3 กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช รับเร่ืองแล้วให้หน่วยงาน
ที่เก่ียวข้องทาการตรวจสอบเอกสารให้ครบถ้วนถูกต้อง แล้วรายงานอธิบดีกรมอุทยาน
แห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช เพ่ื อพิ จารณา ภายใน 45 วันทาการ ท้ังนี้ หากไม่สามารถ
ดาเนินการได้ตามระยะเวลาท่ีกาหนด ให้แจ้งเป็นหนังสือให้สานักบริหารพ้ื นที่อนุรักษ์ท่ีกากับ
ดแู ลอุทยานแห่งชาติทราบ เพ่ือแจ้งผู้สนับสนุนงบประมาณทราบเป็นระยะจนกว่าการพิ จารณา
จะเสร็จสิ้น
ทั้งน้ี การเสนอขอรับความเห็นชอบโครงการเพ่ื อท่ีจะนาไปขอรับการสนับสนุน
งบประมาณจากหน่วยงาน ให้จัดส่งโครงการพร้อมเอกสารท่ีเก่ียวข้อง ถึงกรมอุทยานแห่งชาติ
สัตวป์ า่ และพันธพุ์ ืช ลว่ งหน้า ภายในระยะเวลา ดงั ตวั อยา่ งตอ่ ไปนี้
- กรณีที่จะขอรบั การสนับสนุนงบประมาณในการดาเนนิ โครงการประจาปีงบประมาณ
พ.ศ. 2567 ให้จัดส่งโครงการพร้อมเอกสารท่ีเก่ียวข้อง ถึงกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า
และพันธพ์ุ ืช ภายในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2565
- กรณีทจ่ี ะขอรบั การสนับสนุนงบประมาณเหลือจา่ ยประจาปีในการดาเนินโครงการ
ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 ให้จัดส่งโครงการและเอกสารท่ีเก่ียวข้อง ถึงกรมอุทยาน
แห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช ภายในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2565 ยกเว้นกรณีเร่งด่วน
ให้ส่ง ภ ายในเ ดือน มีน าคม พ. ศ. 2566 โดยให้ถือเป็น แน ว ทางปฏิบัติเ ช่นเ ดียว กัน
ในปงี บประมาณตอ่ ๆ ไป
88 คู่มือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พื้นทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
2
หมายเหตุ
* หากไม่สามารถจัดทาเอกสารได้ทันตามกาหนด ให้แจ้งเป็นหนังสือให้หน่วยงานสนับสนุนงบประมาณทราบ
เปน็ ระยะด้วย
** หากไม่สามารถพิ จารณาได้ทันตามกาหนด ให้แจ้งเป็นหนังสือส่งให้อุทยานแห่งชาติเพ่ื อแจ้งผู้สนับสนุน
งบประมาณทราบเปน็ ระยะดว้ ย
*** หากไม่สามารถดาเนินการได้ตามระยะเวลาท่ีกาหนด ให้แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้สนับสนุนงบประมาณทราบ
เปน็ ระยะจนกวา่ การพิจารณาจะเสรจ็ สิ้น
คูม่ ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใช้พื้นที่จากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565) 89
ถถถ
6. แบบฟอรม์ การขออนุมตั /ิ อนุญาต
6.1 ดาเนินการตามระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช ว่าด้วย
การอนุญาตให้กระทาการในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติ
ตามมาตรา 22 วรรคสอง มาตรา 27 วรรคสาม และมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติอทุ ยานแห่งชาติ
พ.ศ. 2562 พ.ศ. 2564 (มาตรา 22) ภาค 2 หมวด 1 ส่วนที่ 4 การอนุญาตเพื่ อการบารุงรักษา
โครงสรา้ งสาธารณูปโภคพื้ นฐาน หรือเพื่ อความม่ันคงทางพลังงาน ท้งั นี้ ปัจจุบันอยู่ระหว่าง
การกาหนดแบบคาขออนญุ าต/ใบอนญุ าต และรอกฎกระทรวงกาหนดค่าธรรมเนยี มใบอนุญาต
ตามพระราชบัญญัตอิ ทุ ยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 พ.ศ. .... มีผลบังคับใช้
6.2 ดาเนินการตามแนวทางปฏิบัติตามหนังสือกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า
และพั นธ์ุพื ช ด่ วนที่สุด ท่ี ทส 1910.503 /ว 15494 ล งวันท่ี 27 กรกฎาคม 256 5
เรื่อง แนวทางการปฏิบัติ ตามระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช ว่าด้วย
การปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าท่ีในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์
และสวนรุกขชาติ พ.ศ. 2564 ขอ้ 7 (1) (2) (3) (5) และ (6)
7. เอกสารหลกั ฐาน
7.1 ดาเนินการตามระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช ว่าด้วย
การอนุญาตให้กระทาการในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ และสวนรุกขชาติ
ตามมาตรา 22 วรรคสอง มาตรา 27 วรรคสาม และมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติอุทยาน
แห่งชาติ พ.ศ. 2562 พ.ศ. 2564 (มาตรา 22) ภาค 2 หมวด 1 ส่วนท่ี 4 การอนุญาต
เพ่ือการบารุงรกั ษาโครงสรา้ งสาธารณปู โภคพ้ืนฐาน หรอื เพ่ือความม่ันคงทางพลงั งาน
7.2 ดาเนินการตามแนวทางปฏิบัติตามหนังสือกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า
และพั นธุ์ พื ช ด่ว นที่สุด ที่ ทส 1910.5 03/ว 15494 ลงวันท่ี 27 กรกฎาค ม 256 5
เรื่อง แนวทางการปฏิบัติ ตามระเบียบกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช ว่าด้วย
การปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์
และสวนรุกขชาติ พ.ศ. 2564 ข้อ 7 (1) (2) (3) (5) และ (6)
90 คู่มือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พื้นท่ีจากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
กรณเี ขตรกั ษาพั นธ์ุสตั วป์ า่ และเขตหา้ มลา่ สตั ว์ป่า
“เขตรักษาพั นธ์ุสัตว์ป่า ” ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ. 2562 มาตรา 47 บัญญัติไว้ว่า เมื่อปรากฏว่าบริเวณพื้ นที่ใดมีสภาพธรรมชาติสมควร
ต้องอนุรักษ์ไว้ให้เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าอย่างปลอดภัย และรักษาไว้ซ่ึงพั นธุ์สัตว์ป่า
ต ล อ ด จ น คุ้ ม ค รอ ง ท รั พ ยา กร ธ รรม ชา ติ แ ล ะส่ิง แ ว ด ล้อ ม หรือ ระ บบนิเ ว ศ ให้ค ง เ ดิ ม
เพ่ื อประโยชน์ในการอนุรักษ์และคุ้มครองสัตว์ป่า และความหลากหล ายทางชีวภาพ
ให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ
เสนอคณะรฐั มนตรีพิจารณาให้ความเห็นชอบโดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกาและใหม้ ีแผนที่แสดง
แนวเขตนั้นดว้ ย บรเิ วณท่ีกาหนดน้เี รยี กวา่ “เขตรักษาพันธุ์สัตวป์ ่า”
“เขตห้ามล่าสัตว์ป่า” ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562
มาตรา 62 บัญญัติไว้ว่า บริเวณพ้ื นที่ใดท่ีมิได้เป็นท่ีดินที่มีหนังสือแสดงกรรมสิทธ์ิหรือสิทธิ
ครอบครองตามประมวลกฎหมายท่ีดินหรือกฎหมายอื่นของบุคคลใด เว้นแต่เป็นท่ีดินของ
หน่วยงานของรฐั สมควรอนุรกั ษ์ไว้ใหเ้ ปน็ แหลง่ ที่อย่อู าศยั หรือแหล่งหากนิ ของสัตวป์ ่าชนิดใด
หรือประเภทใด รัฐมนตรีโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการจะกาหนดให้เป็นเขตห้ามล่า
สัตว์ป่าชนิดหรือประเภทน้ันได้โดยทาเป็นประกาศในราชกิจจานุเบกษาและให้มีแผนท่ีแสดง
แนวเขตนัน้ ดว้ ย
1. กฎหมายทเี่ กยี่ วข้อง
1.1 พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 มาตรา 55 มาตรา 56
มาตรา 67 มาตรา 116
1.2 ระเบียบกรมป่าไม้ ว่าด้วยการปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าท่ีในเขตรักษา
พั นธ์สุ ตั วป์ ่า พ.ศ. 2535 และทแี่ ก้ไขเพิ่มเตมิ
1 . 3 ร ะ เ บี ย บ ก ร ม ป่ า ไ ม้ ว่ า ด้ ว ย ก า ร ป ฏิ บั ติ ก า ร ข อ ง พ นั ก ง า น เ จ้ า ห น้ า ที่
หรือเจ้าพนักงานอื่นใดในเขตหา้ มล่าสัตว์ปา่ พ.ศ. 2538
1.4 หนังสือกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช ที่ ทส 0909.203/4633
ลงวันที่ 2 มีนาคม 2560 เรื่อง ซักซ้อมแนวทางปฏิบัติการตามมาตรา 38 และมาตรา 42
แหง่ พระราชบญั ญัติสงวนและคมุ้ ครองสตั ว์ป่า พ.ศ. 2535
1. 5 ม ติ ค ณ ะ รัฐ ม น ต รี เ มื่อ วั น ท่ี 13 พ ฤ ศจิก ายน 25 5 0 เ รื่ อ ง แ น ว ท า ง
การพิจารณาการกอ่ สร้างถนนในพ้ืนท่อี ทุ ยานแห่งชาติ และเขตรักษาพันธ์สุ ตั ว์ป่า
1 . 6 บั น ทึ ก ส า นั ก ง า น ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร ก ฤ ษ ฎี ก า เ รื่ อ ง เ ส ร็ จ ท่ี 5 1 8 / 2 5 4 7
เรื่อง การก่อสรา้ งอาคารเรียนในเขตรักษาพันธุ์ สัตวป์ ่า
1.7 ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม เรื่อง กาหนดประเภท
และขนาดของโครงการหรือกิจการซ่ึงต้องจัดทารายงานการวิเคราะห์ผลกระทบส่ิงแวดล้อม
และหลักเกณฑ์ วิธีการ ระเบียบปฏิบัติและแนวทางการจัดทา รายงานวิเคราะห์ผลกระทบ
สง่ิ แวดล้อม
ค่มู อื การอนุมัติ อนุญาต ขอใชพ้ ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 91
กฎหมายท่เี ก่ยี วข้อง
2. ผูม้ อี านาจอนมุ ัติ
อธบิ ดีกรมอทุ ยานแหง่ ชาติ สตั วป์ า่ และพันธ์ุพืช
3. สถานท่ยี น่ื คาขอ
เขตรักษาพั นธ์ุสัตว์ป่าและเขตห้ามล่าสัตว์ป่าในพื้ นที่ โดยให้ประสานงานกับหัวหน้า
เขตรกั ษาพั นธุส์ ตั วป์ า่ และเขตห้ามล่าสัตว์ปา่ ในพ้ืนที่นั้น ๆ
4. ขน้ั ตอนการอนมุ ัต/ิ อนญุ าต
การขออนุญาตการใช้ประโยชน์พ้ื นที่เขตรักษาพั นธ์ุสัตว์ป่าและเขตห้ามล่าสัตว์ป่า
แบ่งเป็น 2 กรณี ดงั น้ี
4.1 การขออนุญาตโดยหน่วยงานด้านอนุรักษ์สัตว์ป่า ได้แก่ เขตรักษาพั นธุ์
สัตว์ปา่ เขตหา้ มลา่ สัตวป์ ่า ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและสัตว์ปา่ สถานีเพาะเลีย้ งสัตว์ป่า สถานวี ิจัย
สัตว์ป่า และศูนย์ช่วยเหลือสัตว์ป่าในพื้ นที่เขตรักษาพั นธ์ุสัตว์ป่าและเขตห้ามล่าสัตว์ป่า
โดยขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากจังหวัดหรือหน่วยงานของรัฐ ต้องเป็นไปตาม
บทบัญญัติตามมาตรา 56 และมาตรา 67 ประกอบกับมาตรา 116 แห่งพระราชบัญญัติสงวน
และคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 โดยมีแนวทางปฏิบัติตามหนังสือกรมอุทยานแห่งชาติ
สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช ที่ ทส 0909.203/4633 ลงวันที่ 2 มีนาคม 2560 เร่ือง ซักซ้อม
แนวทางปฏบิ ัตติ ามมาตรา 38 และมาตรา 42 แห่งพระราชบัญญตั ิสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ. 2535 โดยขอรับงบประมาณจากจังหวัดหรอื หนว่ ยงานอื่น
4.2 กรณีขอดาเนินการโดยหน่วยงานอื่น ๆ ของรัฐ ซึ่งมิใช่พนักงานเจ้าหน้าท่ี
ตามพระราชบัญญตั สิ งวนและคุ้มครองสัตวป์ ่า พ.ศ. 2562 แบ่งเปน็ 2 กรณี
4.2.1 กรณีขออนุญาตใช้ประโยชน์ในพื้ นท่ีเขตรักษาพั นธุ์สัตว์ป่า ต้องเป็นไป
ตามบทบัญญัติตามมาตรา 55 แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562
ซ่ึงปัจจุบันอยู่ระหว่างการออกระเบียบตามมาตราดังกล่าว เพ่ื อกาหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
เง่ือนไขการขออนุญาต การอนุญาต และการควบคุมดูแล จึงยังไม่สามารถพิ จารณาอนุญาต
ในกรณีนี้ได้ อย่างไรก็ตาม จังหวัดหรือหน่วยงานของรัฐสามารถเป็นหน่วยงานที่ร่วมดาเนิน
โครงการกับเขตรักษาพันธ์สุ ตั ว์ปา่ หรือให้การสนบั สนนุ งบประมาณได้
4.2.2 กรณีขออนุญาตใช้ประโยชน์ในพ้ื นที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่า ต้องเป็นไปตาม
บทบัญญัติตามมาตรา 67 แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562
ซ่ึงปัจจุบันอยู่ระหว่างการออกระเบียบตามมาตราดังกล่าว เพื่ อกาหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
เงือ่ นไขการขออนุญาต และการอนญุ าตอยา่ งไรกต็ าม ในระหวา่ งรอการประกาศบังคบั ใช้ระเบียบ
ดังกล่าวสามารถเสนอโครงการผ่านเขตห้ามล่าสัตว์ป่า เพ่ื อตรวจสอบความเหมาะสม
92 คู่มอื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
ของโครงการ ซ่ึงสามารถใช้แนวทางปฏิบัติตามหนังสือกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า
และพั นธุ์พื ช ที่ ทส 0909.203/4633 ลงวันที่ 2 มีนาคม 2560 เร่ือง ซักซ้อมแนวทาง
ปฏิบัติการตามมาตรา 38 และมาตรา 42 แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ. 2535 โดยขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากจังหวัดหรือหน่วยงานอ่ืน นามาเทียบเคียง
ในการปฏบิ ตั ไิ ด้
5. ข้ันตอนการขออนุญาต
การขอใชป้ ระโยชนพ์ ้ื นที่เขตรกั ษาพันธ์ุสัตว์ป่าและเขตห้ามล่าสตั ว์ป่าของหน่วยงาน
ด้านอนุรักษ์สัตว์ป่าต้องสอดคล้องตามมาตรา 56 และมาตรา 67 แห่งพระราชบัญญัติ
ส ง ว น แ ล ะ คุ้ ม ค ร อ ง สั ต ว์ ป่ า พ. ศ. 256 2 ซึ่ งปั จจุ บั น อยู่ ระหว่ างก า ร อ อ ก ร ะ เ บี ย บ
ตามมาตราดังกล่าว เพ่ื อกาหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขการขออนุญาต การอนุญาต
และการควบคุมดูแล ดังน้ัน จึงยังคงใช้แนวทางปฏิบัติตามหนังสือกรมอุทยานแห่งชาติ
สัตว์ป่า และพั นธ์ุพื ช ที่ ทส 0909.203/4633 ลงวันท่ี 2 มีนาคม 2560 เรื่อง ซักซ้อม
แนวทางปฏิบตั ิการตามมาตรา 38 และมาตรา 42 แห่งพระราชบญั ญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ. 2535 โดยขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากจังหวัดหรือหน่วยงานอื่นไปพลางก่อน
สรปุ ข้ันตอนได้ ดงั น้ี
5.1 เขตรักษาพั นธ์ุสัตว์ป่า/เขตห้ามล่าสัตว์ป่า แล้วแต่กรณี เสนอโครงการพร้อม
ดว้ ยเอกสารทเ่ี กยี่ วข้อง โดยโครงการจะต้อง
5.1.1 เป็นไปตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ. 2562 และเป็นไปตามภารกิจของหน่วยงาน อีกทั้งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์พั ฒนา
กลุ่มจังหวดั /จังหวัด
5.1.2 มีแบบแปลนส่ิงก่อสร้าง ใบประมาณการราคา (ปร.4, ปร.5) ผังบริเวณ
พิ กัดสถานที่ และภาพถ่ายสถานทจี่ รงิ พรอ้ มท่ีจะดาเนนิ การ
5.2 หัวหน้าเขตรักษาพั นธ์ุสัตว์ป่าหรือเขตห้ามล่าสัตว์ป่าพิ จารณาตรวจสอบ
โครงการตามข้อ 5.1 ว่า
5.2.1 มคี วามจาเปน็ ต่อการจดั การพื้นทอ่ี ย่างไร
5.2.2 มีผลกระทบต่อสัตว์ป่า แหล่งท่ีอยู่อาศัยของสัตว์ป่า และระบบนิเวศ
หรือไม่ อย่างไร หากมีผลกระทบให้จัดทามาตรการแก้ไขผลกระทบที่อาจเกิดข้ึนเสนอต่อ
ผู้อานวยการสานักบริหารพื้ นที่อนุรักษ์ เพ่ื อประกอบการพิ จารณา ภายใน 15 วันทาการ ท้ังนี้
หากโครงการไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะดาเนินการได้ให้แจ้งเป็นหนังสือโดยตรงให้หน่วยงาน
สนับสนนุ งบประมาณทราบภายใน 7 วนั ทาการ
5.3 ผู้อานวยการสานักบริหารพ้ื นท่ีอนุรักษ์ แต่งตั้งคณะกรรมการออกไป
ตรวจสอบพื้นท่ีดาเนนิ โครงการ โดยคณะกรรมการมีหนา้ ที่ตรวจสอบโครงการว่า
5.3.1 เป็นไปตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
พ.ศ. 2562 หรอื ไม่
ค่มู อื การอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนทีจ่ ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565) 93
5.3.2 สอดคล้องตามมติรัฐมนตรีเก่ียวกับพ้ื นท่ีชุ่มน้า การก่อสร้างถนน
ในพ้ื นท่ปี า่ อนุรกั ษ์ รวมถงึ การอนุญาตตามกฎหมายอ่นื ในพ้ืนท่ีทบั ซอ้ น
5.3.3 มีความจาเป็นต่อการจัดการพ้ื นท่ี ผลกระทบต่อสัตว์ป่า แหล่งท่ีอยู่
อาศัยของสัตว์ป่า และระบบนิเวศอยา่ งไร
5.3.4 วิเคราะห์ผลการศึกษา วิเคราะห์ผลกระทบส่ิงแวดล้อม/ประชาพิ จารณ์
ความเป็นไปได้ของมาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบ เสนอต่อผู้อานวยการสานักบริหาร
พ้ื นทอ่ี นรุ ักษ์ เพ่ื อพิจารณารายงานกรมอทุ ยานแหง่ ชาติ สตั วป์ ่า และพันธพ์ุ ื ช พร้อมความเห็น
ภายใน 15 วนั ทาการ สาหรับกรณีสานกั บริหารพ้ืนที่อนุรกั ษ์สาขาให้เพ่ิมระยะเวลาการพิจารณา
อกี 7 วันทาการ
5.4 กรมอทุ ยานแหง่ ชาติ สตั ว์ป่า และพันธุพ์ ืช โดยสานักอนุรกั ษส์ ตั วป์ า่ ตรวจสอบ
พร้อมให้ความเห็นและรายงานอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพั นธุ์พื ช เพ่ื อพิ จารณา
ภายใน 45 วันทาการ
5.5 อธบิ ดีกรมอทุ ยานแหง่ ชาติ สัตว์ปา่ และพันธพ์ุ ืช พิจารณาเห็นชอบในหลกั การ
5.6 เมื่อได้รับการสนับสนุนงบประมาณเป็นท่ีชัดเจนแล้ว ให้ขออนุญาตดาเนินการ
จากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตวป์ า่ และพันธพุ์ ืช ตามระเบยี บและกฎหมายอีกครง้ั หนึง่
94 ค่มู ือการอนุมัติ อนุญาต ขอใชพ้ ื้นที่จากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรุง ปี พ.ศ. 2565)
ค่มู ือการอนุมตั ิ อนุญาต ขอใช้พ้ืนท่จี ากส่วนราชการ (ฉบับปรับปรงุ ปี พ.ศ. 2565) 95