ครูรงภักดี
เจียร จารุจรณ
จัดทำโดย
กัลยรัตน์ คล้ายทอง ม.5/3 เลขที่ 2
ประวัติส่วนตัว
เกิดเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2442 ที่จังหวัดนครปฐม
เป็นบุตรของจางวางจอนและนางพริ้ง
ครูรงภักดีฝึกหัดโขน (ยักษ์) กับพระยานัฏกานุรักษ์ และ
คุณหญิงนัฏกานุรักษ์
เมื่ออายุ 13 ปีที่กรมมหรสพ สมัยรัชกาลที่ 6
ต่อมาเข้ารับราชการเป็นศิลปินในกรมมหรสพ สมัยรัชกาลที่
7 นอกจากรับราชการเป็นตำรวจหลวงแล้ว ท่านยังมีหน้าที่
เป็นครูสอนนาฏศิลป์โขนอีกด้วย
ประวัติส่วนตัว
ครูรงภักดีเป็นผู้มีความสามารถในการรำเพลงหน้า
พาทย์องค์พระพิราพ ซึ่งเป็นนาฏศิลป์สูงสุดได้ พระบาท
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้ทรงพระกรุณา
โปรดเกล้าฯให้นายรงภักดีประกอบพิธีครอบองค์พระ
เมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2506 ณ บริเวณโรงละคร
พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต
ต่อมาได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้มีพิธีต่อท่ารำหน้า
พาทย์องค์พระพิราพเป็นครั้งที่ 2 ในวันพฤหัสบดีที่ 25
พ.ศ. 2527 ณ ศาลาดุสิตาลัย พระตำหนักจิตรลดา
รโหฐาน แก่ศิลปินกรมศิลปากรที่ได้รับการคัดเลือกว่า
เป็นผู้ที่มีฝีมือเยี่ยม
ในขณะนั้นครูรงภักดีชราภาพมากแล้ว มีอายุได้ 86 ปี
โดยให้ศิลปินต่อท่ารำจากภาพยนตร์ที่พระบาทสมเด็จ
พระเจ้าอยู่หัวทรงบันทึกท่ารำของครูรงภักดีไว้ เมื่อปี
พ.ศ. 2506
ประวัติส่วนตัว
นายรงภักดี (เจียร จารุจรณ)
เข้ารับการฝึกหัดโขนยักษ์
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ครูที่ประสิทธิ์ประสาทวิชานาฏศิลป์ไทยได้แก่
1.พระยานัฏกานุรักษ์ (ทองดี สุวรรณภารต)
2.คุณหญิงนัฏกานุรักษ์ (เทศ สุวรรณภารต)
3.พระยาพรหมาภิบาล (ทองใบ สุวรรณภารต)
4.พระยาสุนทรเทพระบำ (เปลี่ยน สุนทรนัฏ)
5.หลวงรำถวายกร (สาย สายะนัฏ)
และยังมีครูอาจารย์ทั้งชายและหญิงอีกหลายท่าน
ผลงาน
การสาธยายท่ารำหน้าพาทย์องค์พระพิราพ
หลังจากรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
อมยูี่ศเิพลียปิงนผทูี้่เสดีายมวาครือถรนำาเยพรลงงภหักน้ดาี พ(เาจีทยยร์อจงาคร์ุพจรระณพิ)ราเมพื่อไดธ้ นเิหตลืออยู่
โพธิ์ ขณะดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมศิลปากรได้พยายามทุกวิถี
ทางที่จะให้ศิลปินอาวุโสของกรมศิลปากร ได้รับการถ่ายทอด
การรำหน้าพาทย์เพลงองค์พระพิราพ ความทราบถึงฝ่า
ละอองธุลีพระบาทพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดช
จึงมีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯ ให้ นายรงภักดี ( เจียร
จารุจรณ ) ครูผู้ใหญ่ในพระราชสำนัก ประกอบพิธีครอบองค์
พระพิราลพะคใหร้แพก่ศริละทปี่ินนั่งออาัมวุโพสรขสอถงากนรมพศริละรปาาชกวรังณดุสิบตริเวณโรง
เมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2506 ศิลปินอาวุโสที่ได้รับครอบ
องค์พระพิราพ จำนวน 4 คน คือ
1.อาคม สายาคม
2.อร่าม อินทรนัฏ
3.หยัด ช้างทอง
4.ยอแสง ภักดีเทวา
ผลงาน
รูปจากหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ
นายรงภักดี ( เจียร จารุจรณ )
ผลงาน
รูปจากหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ
นายรงภักดี ( เจียร จารุจรณ )
ผลงาน
นายรงภักดีรับราชการเป็นศิลปินแสดงโขนเป็นตัวเอกใน
เรื่องรามเกียรติ์ เช่น พิราพ, รามสูร, กุมภกรรณ, มัย
ราพณ์, วิรุญจำบัง และตัวอื่น ๆ อีก ได้แสดงโขนหน้า
พระที่นั่งถวายพระบาทสมเด็พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวหลาย
ครั้ง
ต่อมาได้เข้ารับราชการเป็นตำรวจหลวง ร้อยเอก ในรัช
สมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และมีหน้าที่
เป็นครูสอนโขน ฝ่ายยักษ์ จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระ
มหาภูมิพลอดุลยเดช เมื่อมีอายุครบ 60 ปี ตามปกติจะต้อง
เกษียณอายุราชการ รับพระราชทานบำเหน็จ บำนาญ
แต่ด้วยความรู้ ความสามารถในการปฏิบัติราชการ จึงให้รับ
ราชการต่อไป
รางวัล
ที่ได้รับ
เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (นาฏศิลป์)
พ.ศ. 2529
ชีวิตที่ทุ่มเทต่อนาฏศิลป์ไทย
นายรงภักดี (เจียร จารุจรณ) (14 สิงหาคม พ.ศ. 2442 —
3 สิงหาคม พ.ศ. 2531) ศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. 2529 สาขา
ศิลปะการแสดง (นาฏศิลป์) [1] ผู้มีบทบาทสำคัญยิ่งในการ
เป็นต้นแบบสาธยายท่ารำหน้าพาทย์องค์พระพิราพต่อเบื่อง
พระพักตร์ของ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหาราช บรมนาถบพิตร โดยมี คุณหญิงนัฏกานุรักษ์ (เทศ
สุวรรณภารต) ภรรยา พระยานัฏกานุรักษ์ (ทองดี สุวรรณ
ภารต) อดีตเจ้ากรมมหรสพ ผู้ปรดิษฐ์ท่ารำหน้าพาทย์องค์
พระพิราพ ร่วมดูเป็นประจักษ์พยานในความถูกต้อง และ
นายรงภักดีถ่ายทอดท่ารำหน้าพาทย์องค์พระพิราพให้กับ
นาฏศิลปินโขนยักษ์ เป็นสมบัติทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าที่ถูก
สืบทอดมาจนถึงปัจจุบันนี้
ชีวิตในบั้นปลาย
นายรงภักดี (เจียร จารุจรณ)
ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2531 สิริอายุ 89 ปี